Линклар

logo-print

"Нурчилар" террорчига чиқарилди

  • Абдулла Искандар

КХШТ нинг 4 феврал кунги Москва саммити иштирокчилари чеҳрасидан¸ уларнинг ўз истакларига етганлари очиқ кўриниб турибди.

КХШТ нинг 4 феврал кунги Москва саммити иштирокчилари чеҳрасидан¸ уларнинг ўз истакларига етганлари очиқ кўриниб турибди.

Куни-кеча ошкор бўлган маълумотга кўра¸ Коллектив хавфсизлик шартномаси ташкилотининг март ойидаги йиғинида ташкилот қора рўйхатига яна етти гуруҳ қўшилган ва улар орасида Ўзбекистонда ов қилинаëтган "нурчилар" ҳам бор.

Коллектив хавфсизлик шартномаси ташкилотининг (КХШТ) 2004 йил тузилган террорчи ташкилотлари қора рўйхатига 2009 йилда яна етти ташкилот қўшилди.

“Жамоати таблиғ”¸ “Марказий Осиë мужоҳидлари жамоати”¸ “Мужоҳидлар жамоати исломий жиҳоди”¸ “Салафия”¸ “Исломий Мағрибдаги Ал-Қоида”¸ “Тожикистони озод” каби ташкилотлар қаторида “Нурчилар” ҳам КХШТнинг қора рўйхатидан ўрин олди.

Шу пайтга қадар тузилма ҳужжатларида қайд қилинган 22 та экстремистик ташкилот сони¸ шундай қилиб¸ 29 тага етди.

КХШТ низомига кўра¸ у ëки бу ташкилотни террорчи¸ дея қора рўйхатга киритиш ташаббуси ҳар бир аъзо давлатга оид ҳуқуқ.

Туркиялик миллиардер Фатҳуллоҳ Гулан тарафидан молиялангани айтилиб¸ расмий доираларда “Нурчилар” дея юритиладиган мўътадил диний гуруҳнинг қора рўйхатга тиркалиши¸ Ўзбекистон ва Россия ташаббуси сифатида кўрилмоқда.

Айни пайтда диний эркинликларни ҳимоя қилиш ташкилотлари “Нурчилар” каби мўътадил диний гуруҳлар фаолияти чекланаëтганидан хавотир билдиришмоқда.

"Террорчи ва экстремистик ташкилотлардан яна еттитаси март охирида рўйхатга қўшилди". Бу фикрни билдирган КХШТ матбуот котиби Виталий Струговецга кўра¸ улар орасида “Нурчилар” ҳам бор.

- Яқинда (16 март куни) КХШТ қошидаги доимий кенгаш КХШТ қора рўйхатига яна қўшимча киритиш ҳақида қарор қабул қилди¸ дейди Виталий Струговец.

Струговецга кўра¸ КХШТнинг қора рўйхати 2004 йилда тузилганида унга 22 ташкилот тиркалган эди.

Хўш¸ яна ети ташкилотни¸ хусусан “Нурчилар” каби мўътадил ташкилотни террорчи ва экстремист тузилмалар қаторига киритишга сабаб нима бўлди¸ деб савол берамиз КХШТ мулозимига.

- 2004 йилдан бери ўтган вақт давомида қатор ташкилотлар КХШТга аъзо Тожикистон¸ Ўзбекистон ва Россия давлатлар маҳкамалари тарафидан экстремистик ëки террорчи дея топилди. Бу юзадан суд қарорлари мавжуд.

КХШТга аъзо давлатлар суди террорчи ëки экстремист деб топган ташкилотлар¸ табиий равишда¸ бу рўйхатдан ўрин олади¸ дейди КХШТ мулозими.

Рўйхатда Ал-Қоида¸ Ўзбекистон исломий ҳаракати каби радикал ташкиотлар қаторида “Нурчилар” деб юритиладиган мўътадил диний гуруҳнинг ҳам бўлишини қандай изоҳлайсиз¸ деб савол бердик КХШТ вакилига.

- Афсуски¸ мен бу юзадан изоҳ бера олмайман ¸ деб гапни калта қилди КХШТ мулозими.

Москвалик таҳлилчи Санобар Шерматова назарида “Нурчилар” деб юритиладиган гуруҳнинг қора рўйхатга тиркалишида Кремл ва Оқсаройнинг исломий мафкура тарқатувчиларга ўта ҳадик билан қараши сабаб бўлган.

- Менимча¸ улар террор амалиëтлари ва мафкура ўртасига баробарлик белгисини қўйишди. Яъни мафкура террор амалиëти билан тенглаштирилди.

Сиëсий бошқарув шотирлари учун бу иккиса бир хил нарсага айланди. Диний маърифат билан изнсиз ëки изнли шуғулланадиган ҳар бир исломий ташкилот мўътадил бўлишига қарамасдан¸ Кремл ва Оқсаройдаги мулозимлар назарида келажакдаги террорчиларни етиштириб чиқарадиган мактабдир¸ дейди Санобар Шерматова.

Санобар Шерматовага кўра¸ бу фикр доимий исломий хатар васвасасига тушган мулозимлар мантиғининг мевасидир.

Нега айнан “Нурчилар”¸ деб савол берамиз Санобар Шерматовага.

- Биринчидан¸ “Нурчилар” Туркия билан боғлиқ ташкилот. Расмий Тошкент Туркияни хушламайди. Туркия ҳудудида ўзбек мухолифати фаолиятига¸ хусусан Муҳаммад Солиҳга имкон берилгани расмий Тошкентни доимо асабий ҳолатга солади.

Иккинчидан¸ Ўзбекистон МДҲ ҳудудида биринчилардан бўлиб “Нурчилар” раҳнамоси деб кўрилган Фатҳуллоҳ Гулан мактабларини ўз ҳудудида таъқиқлади.

Туркиядан ўзбек талабаларини қайтарди. “Нурчилар” гуруҳининг КХШТ рўйхатига киритилиши¸ расмий Тошкент интилишининг узвий давомидир¸ дейди Санобар Шерматова.

Санобар Шерматовага кўра¸ Ўзбекистон ва Россияда “Нурчилар” устидан маҳкама қарорлари мавжуд.

Айни пайтда КХШТга аъзо бошқа мамлакатларда¸ масалан Тожикистон ва Қозоғистонда Фатҳуллоҳ Гулан мактаблари бемалол фаолият олиб бормоқда. Буни қандай изоҳлаш мумкин?

- КХШТ низомига кўра¸ аъзо давлатлар қора рўйхатдаги ташкилотга аъзо экани тахмин қилинган шахсларни биринчи сўровданоқ экстрадиция қилишлари лозим. КХШТ аъзолари орасида шунақа келишув мавжуд.

Бу ҳолат КХШТга аъзо давлатлар ҳудудида тинч ибодат билан шуғулланиш истагида бўлган Бадиуззамон Саид Нурсий издошлари ҳаëтини жаҳаннамга айлантиради.

Бу эса эътиқод эркинликлари тамойилига мутлақ зид¸ дейди диний эркинликларни ҳимоя қилувчи Форум 18 ташкилоти вакили Феликс Корли.

Эндиликда КХШТ рўйхатига экстремистик секта дея тиркалган “Нурчилар” ўтган асрда истиқомат қилган уламо Бадиуззамон Саид Нурсий издошлари ҳисобланади.

Нурсий китоблари Ўзбекистонда таъқиқланганига оид бирор ҳужжат йўқ¸ дейди "нурчилик"да айбланиб қамоққа олинган Ўзбекистон фуқаросининг қариндоши.

- Бу китоб Ўзбекистонда таъқиқланган, деган қонун чиққан эмас. Бу китоб очиқ-ойдин сотилган¸ чиқарилган¸ нашр қилинган. Ўзбекистоннинг “Ўқитувчи” нашриëти ҳам босиб чиқарган бу китобларни. Бу китобларнинг таъқиқланганлиги тўғрисида ҳеч қаерда¸ ҳеч бир газетада ëзилмаган¸ дейди "нурчилик"да айбланиб қамоққа олинган Ўзбекистон фуқаросининг қариндоши.

Таҳлилчи Санобар Шерматовага кўра¸ КХШТга аъзо давлатлар¸ хусусан Ўзбекистон ва Росссияда “нурчилар” билан боғлиқ зиддиятли ҳолат қора рўйхат эълонидан сўнг янада мураккаблашди.

Шарҳларни кўрсатинг

XS
SM
MD
LG