Линклар

logo-print

Иқтисод вазири ўзгарди¸ иқтисодий вазиятчи?

  • Замира Шукур

Таҳлилчилар "Ўзбекистонда у ёки бу вазирнинг ишга тайинланиши ё бўшатилиши у қадар муҳим эмас, чунки у ерда ҳамма нарсани битта шахс - президент Ислом Каримов ҳал қилади", деган фикрда.

Таҳлилчилар "Ўзбекистонда у ёки бу вазирнинг ишга тайинланиши ё бўшатилиши у қадар муҳим эмас, чунки у ерда ҳамма нарсани битта шахс - президент Ислом Каримов ҳал қилади", деган фикрда.

Ўзбекистон президенти фармонига мувофиқ мамлакат Иқтисодиëт вазири Суннатилло Бекенов ўз вазифасидан бўшатилиб¸ унинг ўрнига Молия вазири ўринбосари бўлиб ишлаб келган Равшан Ғуломов тайинланди. Мамлакат ҳаëт-мамоти учун муҳим бу вазирликдан кетган ҳам¸ келган ҳам аксар ўзбекистонликларга мутлақ нотанишдир.


- Охирги икки йил давомида мамлакатимиз иқтисодининг ўсиш даражаси, мос равишда, 9 ва 8,1 фоизни ташкил этгани, бу йил эса, 8,5 фоизни ташкил этишининг кутилаётганининг ўзи кўпчиликнинг ҳайрат ва ҳавасини уйғотмоқда.

Ўзбекистон президенти Ислом Каримов бу гапни мамлакат мустақиллигининг 19 йиллиги нишонланган 31 август куни айтди.

Орадан икки ойча ўтар-ўтмас¸ Каримов¸ ўз ибораси билан айтганда¸ “кўпчилик ҳайрат ва ҳавасини уйғотаëтган” иқтисодий ўсиш учун маъсул бўлган Иқтисодиëт вазирини ишдан олиб ташлади. Энг муҳим вазирни тайинлаганида ҳеч қандай изоҳ бермаган президент¸ уни бўшатар экан ҳам¸ жамоатчиликка бундай қарор сабабларини ошкор қилмади.

Ўзбекистон расмий матбуоти жамоатчиликка ҳатто вазир алмашганини хабар қилишни ҳам эп билмади.

Оддий ўзбекистонликларга билдирилган ўта қисқа хабарда айтилишича¸ 22 октябр куни Ўзбекистон Вазирлар маҳкамасида 2010 йилнинг 9 ойида мамлакатни иқтисодий-ижтимоий ривожлантириш якунлари кўриб чиқилган. Норасмий нашрлар ëзаётгани каби Иқтисодиëт вазирининг ҳам 22 октябр куни алмашгани инобатга олинса¸ Сунатилло Бекеновнинг йил якунларига оид чиғириқдан омон чиқмагани англашилади.

Ўзбекистон иқтисоди 2010 йил давомида¸президент даъво қилаëтган каби¸ ҳайратга лойиқ 8¸5 фоизга ўсаëтган бир пайтда¸ нима учун Суннатилло Бекенов мукофотланиш ўрнига¸ ишдан ҳайдалди?

Ўзбекистонлик иқтисодчи Виктор Ивонинга кўра¸ Суннатилло Бекеновга ўз соҳасидаги камчиликлардан кўра¸ шахсиятидаги айрим жиҳатлар панд берган бўлиши мумкин.

- Бекеновни олиш ташлашди. Уни билганлар Бекенов ҳақида фақат яхши фикр билдиришаëтган эди. Афтидан¸ анча ëш бўлгани учунми¸ Бекенов сал босар-тусарини билмай қолди¸ шекилли.

Иқтисодиëт вазирини танлашда Ўзбекистон Бош вазирининг биринчи ўрнбосари¸ бутун иқтисодиëт-молия комплекси учун маъсул Рустам Азимов асосий рол ўйнаши ҳеч кимга сир эмас. Янги вазир Равшан Ғуломовнинг банкирлиги¸ унинг Рустам Азимов асос солган Ўзбекистон Миллий банкидан чиққани ҳам унинг айнан Азимов томонидан танланганидан дарак¸ дейди Виктор Ивонин.

Россия Бош вазирининг собиқ биринчи ўринбосари Борис Немцов фикрича¸ Ўзбекистонда иқтисодиëт бўладими ëки исталган бошқа вазирлик¸ унинг тепасига кимнинг келиб кимнинг кетаëтгани мутлақ номуҳим воқеа.

- Демократик давлатда Иқтисодиëт вазири мамлакат ҳаëтида жуда муҳим рол ўйнайди. Айнан Иқтисод вазири мамлакат иқтисодий-ижтимоий тараққиëти стратегиясини белгилайди¸ бюджетни шакллантириш¸ турли сармоя лойиҳаларини йўналтиришда фаол иштирок этади.

Аммо бу айтилганларнинг Ўзбекистонга мутлақ дахли йўқ. Ўзбекистонда ҳамма нарсани фақат бир шахс ҳал қилади ва бу Ислом Каримовдир. Ўзбекистонда Иқтисод вазири иқтисодга оид ҳеч нарсани белгиламайди¸ мутлақо¸ дейди Россия Бош вазирининг айнан иқтисодиëт комлексини бошқарган Борис Немцов.

Ўзбекистонлик мутахассис Виктор Ивонин¸ мамлакат иқтисодига оид барча муҳим масалаларни президент Каримов белгилашига оид фикрга қўшилади¸ аммо Каримовга “танлайдиган” стратегияларни айнан Иқтисодиëт вазирлиги ҳозирлашини қўшимча қилади.

- Тўғри¸ иқтисодий стратегияни охир-оқибат президент белгилайди. Аммо Иқтисодиëт вазирлиги ўзига хос штаб идора ҳисобланади ва президентга иқтисодий вариантлар ва муқобил лойиҳаларни тақдим этади. Қай вариантни танлаш ëки йўқ қилиш эса¸ президент ихтиëрида. Шу маънода¸ иқтисодий стратегияни столга қўйиш¸ вазирлик ишидир¸ дейди Виктор Ивонин.

Янги вазир¸ агар ҳақиқат мамлакат иқтисодий вазиятида ниманидир яхшиламоқчи бўлса¸ у йиллардан бери мерос бўлиб қолаëтган икки катта муаммога ечим топиши лозим¸ дейди Ивонин.

-Ўзбекистондаги энг долзарб муаммо эса¸ бу аҳолини иш билан таъминлашдир. Бу энг қўрқинчли муаммодир. Агар ишсизлик даражаси ҳозиргидек давом этаверса¸ оч қолган халқнинг кўчага чиқишини кутиш мумкин. Бу Ўзбекистон воқелигида йиллардан бери ечимсиз қолаëтган бирламчи иқтисодий-ижтимоий муаммодир.

Иккинчи муаммо эса¸ Ўзбекистонда бир пайтлар жуда юқори даражада бўлган машинасозлик саноатини қайта оëққа турғизишдир. Одамларга майда тадбиркорлик билан шуғулланишга имкон берилса¸ иш билан таъминлаш катта харажатларсиз ҳам қисман ҳал бўлади. Аммо янги ва малакали иш ўринларини яратиш¸ мамлакат иқтисодини тўғри ўзанга буриш учун¸ албатта оғир саноат ривожланиши керак. Бу эса¸ бевосита Иқтисод вазири салоҳиятидаги ишлардир¸ дейди ўзбекистонлик иқтисодчи¸ Ўзбекистонни иқтисодий ривожлантириш дастури муаллифларидан бири Виктор Ивонин.

Шарҳларни кўрсатинг

XS
SM
MD
LG