Линклар

Ўзбек телеканалларида боласи Сурияга кетган ота-оналар “шарманда қилинмоқда”


Суридаги ўзбек жиҳодчилари.

Суридаги ўзбек жиҳодчилари.

26 январдан бошлаб Ўзбекистондаги давлатга қарашли аксар теллеканаллар бири олиб¸ бири қўйиб¸ боласи Сурияга жиҳодга кетган ота-оналарнинг “ватан хоин”ларини катта қилгани учун жамоатчилик томонидан судланаëтгани ҳақидаги кўрсатувни намойиш қилмоқда. Бу амалиëтни Ўзбекистон қонунларини очиқчасига бузиш деб баҳолаëтган ҳуқуқ фаоллари ҳақоратлангалар фуқаролик судига мурожаат қилиш керак¸ деган фикрда.

26 январдан бошлаб Ўзбекистон телеканаллари намойиш қилаëтган "Қиëматга қолган қарз" деб номланган махсус кўрсатувда¸ уни бевосита томоша қилганларнинг ҳикоя қилишича¸ Андижон¸ Бухоро ва Сурхондарë каби вилоятлардан Сурияга жиҳодга кетган йигитларнинг ота-оналарини маҳалла йиғинида жамоатчилик суд қилгани намойиш этилади.

“Муқаддас заминимизда асрлар бўйи намунали оилавий муносабатлар илдиз отган¸ ўз фарзандлари келажаги ҳақида қайғурмаганлар кечирилмаган.Афсусларким¸ ота-оналик бурчини унутган айримлар ўз фарзандларини ватан хоинлари қилиб катта қилаëтганидан хабари ҳам йўққа ўхшайди”¸ дейилади мазкур кўрсатувда.

Шундан сўнг экранда маҳалла фаоллари йиғинида бошини ердан кўтара олмай¸ йиғлаб ўтирган ота-оналар ва уларни ҳақоратлаб¸нафрат ëғдираëтганлар чиқишлари кўрсатилади.

Кўрсатувни томоша қилган журналист Абдураҳмон Ташанов¸ мажлисда гапирганлар аҳволини “жазавага тушиш” деб баҳолайди:

- Гўëки бу ерда давлатнинг аралашуви йўқ¸ маҳалланинг ўзи қилаяпти¸ деган таассурот қолдиришмоқчи. Аслида махсус хизматларнинг жоҳил оломонга йўл кўрсатиб тургани аниқ. Маҳалла раислари васвасага тушиб ëтибди¸ айниқса¸ бухоролик ота-онани кўриб юрагим эзилиб кетди¸ маҳалла раиси уларни урмоқчи бўлиб¸ “мен бунақа одамлар билан яшашдан ор қиламан”¸ деб жазавага тушиб нафрат сочди. Буларнинг болалари устидан ҳали суд бўлмаган¸ бирор нарсада айбланмаган¸ ҳукм йўқ¸ уларнинг ота-онасиниям қўшиб¸ халқ душманига чиқараяпти булар. Разведка хизматларининг оператив съëмкалари кўрсатилган¸ фалончи Сурияда жиҳодда¸ дейилган¸ қолган томошани маҳаллақўмлар¸ сўралганидан ҳам ортиқ қилиб¸ ўйнаб бераяпти¸ дейди журналист.

Тошкентлик ҳуқуқ фаоли Суръат Икромов¸ Ўзбекистон мустақиллигидан бери Ҳизбут-Таҳрир¸ ваҳобийлик каби турли диний оқимларга қарши кураш бораëтганига қарамай¸ боласи ИШИДга кетган ота-оналарга қилинаëтган каби бундай босим ҳозирга қадар кўрилмаганини айтади:

- Бу ҳуқуқий жиҳатдан мутлақ нотўғри нарса. Ота-онанинг айби нима? Боласининг урушга кетиб¸ у ерда ўлиб кетишини қайси ота-она истайди? Буларнинг кўпи болам Россияда ишлаб юрибди¸ деб ишониб юрган. Агар жиҳодга кетганлар вояга етмаган бўлса¸ ота-она қайсидир шаклда жавобгар бўлиши мумкин. Лекин вояга етган одам мустақил саналади¸ унинг жинояти учун ота-онани жазолаш мутлақ қонунсиз ҳаракат. Ушбу кўрсатувда шарманда қилинган ота-оналар¸ ўзларини ҳақорат қилганларни фуқаролик судига беришга ҳақли¸ дейди Суръат Икромов.

Бу кўрсатувни томоша қилган жиззахлик маҳалла фаоли Очил Мирзаев ўз маҳалласида жиҳодга кетганлар бўлмаса ҳам кунора ота-оналар ва ëшларни ҳушëрликка даъват қилувчи йиғинлар бўлаëтганини айтади:

- Бизнинг маҳаллада¸ газ¸ свет бўлмаса ҳам¸ ҳар кун шунақанги мажлис бор. Мен ўзим кўча оқсоқолиман¸ бу масалада жуда қаттиққўлман. Сурия томонларга кетиш оқибатлари ҳақида биз аввалдан кучли агитация қилиб¸ халқни нотўғри йўлларга кирмаслик¸ жиноят қилмасликка тарғиб этиб юрибмиз¸ дейди маҳалла фаоли.

Озодлик билан микрофонсиз суҳбатда андижонлик маҳалла раисларидан бири ҳам¸ ўз ҳудудида ҳар кун шу масалада йиғин борлиги¸ хусусан¸ ўзи маҳалла нозири билан уйма-уй юриб¸ фарзандлари хорижга ишлаш-ўқиш учун кетганларни огоҳлантириб юрганини айтади.

Бундай огоҳлантирувларга қарамай¸ ўзбекистонликларнингИШИД каби жиҳодчи гуруҳлар сафига қўшилаëтгани учун айбдорлик¸ кўрсатувдан аëн бўлаëтгани каби¸ ота-она зиммасига юклатилмоқда.

Боласига экстремистик гуруҳга қўшилганлик айби қўйилганидан сўнг маҳалла-кўйда сазойи қилиниб¸ ишдан ҳайдалган шаҳрисабзлик ўқитувчи аëл 14 январь куни ўзини осиб қўйди.

Воқеадан хабардорларнинг Озодликка айтишича¸ аëлнинг “ўғли қамалганидан кейин лицей директори уни чақиртириб, ўғлинг экстремист, деб ҳақоратлаган ва ишдан бўшатиб юборган¸ қизини ҳам институтдан ҳайдашган. Ўзини доим органларга чақиртириб сўроқ қилишган. Охири ўзини осган. Бу ҳақда хат ҳам ёзиб қолдирган”.

Турли тахминларга кўра¸ ҳозирда Сурия ва Ироқдаги турли жиҳодчи гуруҳлар сафида 500 дан 3000 минг нафарга қадар ўзбекистонлик бор. Улар аксарининг Россияда турли ижтимоий тармоқлар воситасида жиҳодчиликка ëллангани айтилади.

Шарҳларни кўрсатинг

XS
SM
MD
LG