Обама Москвани янгича ëндашувга чорламоқда
Илк расмий сафар билан Москвага келаëтган АҚШ президенти Обама¸ Россияни совуқ урушдан қолган эскича ëндашувлардан воз кечишга чақирди.
Обама ва Медведев¸ ўз ораларида жуда яхши муносабат ўрнатилганини айтмоқдалар.
Вашингтон раҳбари келаси ҳафта бошланадиган Москва ташрифи давомида айни шу муждани Россия Бош вазири Владимир Путинга етказиш ниятида эканини билдирди.
Нега президент Медведев эмас¸ айнан Путинга¸ дерсиз.
Обамага кўра¸ бунинг сабаби жуда оддий – Россия сиëсатини белгилашда ҳамон Бош вазир Путин муҳим ўрин тутмоқда.
Москва сафари арафасида Ассошиэйтд Пресс агентлиги мухбири билан суҳбатлашган президент Барак Обама¸ Владимир Путиннинг қолган дунë билан муносабатларда бир оëғини эскича ëндашувлар¸ бошқасини янгиси устига қўйиш одати борлигига ишонишини айтди.
Айни пайтда Оқ уй раҳбари¸ Россия президенти Дмитрий Медведев билан жуда яхши алоқа ўрнатиб улгурганини қўшимча қилди.
2 июл куни ўз интернет сайтига қўйилган видеоëзувда президент Медведев Москва саммити давомида АҚШ ва Россия ҳамкорлигини ривожлантиришнинг янги йўллари топилишига умидворлигини билдирди.
- Президент Обама етакчилигидаги янги маъмурият вазиятни ўзгартириш ва самаралироқ¸ ишончлироқ ва том маънода замонавий алоқалар қуришга ҳозирлигини намойиш қилмоқда. Биз ҳам бунга тайëрмиз¸ деди президент Медведев.
Кремл раҳбарининг мазкур видеоëзувда таъкидлашича¸ АҚШ ва Россияни инсон умри¸ унинг ҳақ-ҳуқуқлари ва эркинлигига нисбатан ҳурмат каби қадриятлар бирлаштириб туради.
Барак Обама президентликка келганидан бери¸ Москва ва Вашингтон 2008 йил августида Россиянинг Грузияга очган урушидан сўнг кескинлашиб кетган муносабатларни қайтадан тиклашга аҳд қилди.
Обаманинг 6 июл куни бошланадиган Москва сўзлашувлари марказига ядровий қуролларни қисқартириш масаласининг қўйилгани айтилмқода.
Россия Федерация кенгаши қошидаги Ташқи алоқалар қўмитаси раиси Михаил Маргелов¸ иккала томоннинг ўз ядровий қуроллар арсеналини қисқартиришга тайëрлигини билдирди.
- Биз бу масалада прогрессга тайëрмиз. Айни пайтда¸ ядровий қуролалрдан тўлиқ озод бўлишнинг имконсиз эканини ҳам биламиз. Аммо ядровий қалпоқчалар сонини 1500 га тушириш реал ва қилса бўладиган иш¸ деди жаноб Маргелов.
Старт – 1 деб номланган стратегик қуролларга оид АҚШ ва Россия ўртасидаги шартноманинг амал қилиш муҳлати шу йил декабрида ниҳоясига етади. Ана шу келишув ўрнини эгаллаши кутилаëтган янги битим шарт-шароитлари борасида муросага эришиш¸ Обама сафаридан кўзланаëтган асосий мақсадлардан биридир.
Айни пайтда Вашингтон¸ ўз ҳарбий юкларининг Россия ҳудудлари орқали Афғонистонга етказилиши борасида ҳам келишувга эришиш умидида.
Аммо Москвадаги Карнеги маркази таҳлилчиси Мария Липман¸ Обамани Москва сўзлашувларида келишув эҳтимолидан ташқари жиддий келишмовчиликлар ҳам кутаëтганини айтади.
- Россия¸ қизил чизиқ деб аталувчи қатор салбий приоритетларга эга. Булар орасида НАТОнинг кенгайиши¸ хусусан Грузия ва Украинанинг аъзоликка таклиф этилиш эҳтимоли бўлиши мумкин. Россия бу жараëн¸ шунингдек АҚШ нинг Европада ракеталарга қарши мудофаа тизими ўрнатишини зинҳор ба зинҳор истамайди¸ дейди Карнеги жамғармаси таҳлилчиси Мария Липман.