Хайрулла Ҳамидов судни кутмоқда

Озодлик: Ало¸ ассалому алайкум.

- Ассалому алайкум.

Озодлик: Хайрулланинг уйими бу?

- Ҳа.

Озодлик: Яхшимисиз? Мен Озодлик радиосидан телефон қилаëтган эдим. Эсон-омон ўтирибсизларми?

- Раҳмат.

Озодлик: Ҳозир бизга “Хайрулланинг суди бўлибди экан. Ҳукм ўқилибди экан” деган хабар келди.

- Йўқ¸ бўлмаган гап.

Озодлик: Нима бўлаяпти?

- Йўқ¸ ҳали суд бўлгани йўқ.

Озодлик: Қачонга кутилаяпти?

- Мана шу 10 куннинг ичида бўлиб қолади дейишаëтган эди.

Озодлик: Қаерда бўлар экан? Районда¸ шаҳарда..

- Билмайман¸ ëпиқ бўлади¸ дейишди.

Озодлик: Нечта одам энди булар? Йигирма иккита одам бўлиб кетди дейишди.

- Билмадим нечталигини.

Озодлик: Сиз аëлларимисиз?

- Ҳа¸ аëллариман.

Озодлик:  Болалар тинчми? Тинч ўтирибсизларми?

- Раҳмат Худога шукур.

Озодлик: Охирги марта Хайрулланинг онаси Муқаддас опа билан гаплашган эдик. “Мартнинг бошларида бўлиши керак” деган эдилар. Демак¸ ҳали куни белгиланмаган-а?

- Йўқ.

Озодлик: Кўриш¸ гаплашиш имкони бўлдими?

- Йўқ. Суддан кейин дейишди.

Озодлик: Адвокат алмашгани ростми?

- Рост.

Озодлик: Нега алмаштиришди?

- Ўзи алмаштиргимиз келди¸ алмаштирдик.

Озодлик: Сизлар алмаштирдингизларми?

- Иккита бир бирига қарши одамга адвокатлик қилган эканлар. Улар четлаштирилиб бошқа адвокат олинди кейин.

Озодлик: Бу сизларнинг қарорингларми ëки ҳукуматникими?

- Ҳукуматнинг ҳам қарори бўлди. Кейин биз ҳам гаплашиб у аëлни олдик.

Озодлик: У кишининг телефонини бера олмайсизми?

- Йўқ. Бера олмайман узр. Кечирасиз.

Озодлик: Умуман жараëн қандай? Нима кутаяпсизлар? Бирор яхшиликка умид борми?

- Худо хоҳласа яхшилик кутаяпмиз.

Озодлик: Шунақа телефон қилиб турсак майлими?

- Майли қилиб туринг. Худо хоҳласа яхши янгиликлар бўлса¸ айтамиз.

Озодлик: Мухлислари сўраб ëтибди. Ҳар куни бизга “Нима бўлаяпти? Нима бўлди?” деб хат келади.

- Дуо қилиб туришсин. Худо хоҳласа ҳаммаси яхши бўлади.

Озодлик: Ҳозирча ҳеч нарса аниқ эмас-а?

- Йўқ.

Озодлик: 216-моддани олиб ташлаб 244-моддани қўйишди деган гап бўлган эди. Шу тўғрими?

- Ҳа.

Озодлик: Ҳозир битта 244-моддами ëки 216-модда ҳам борми?

- Ҳозир 244-модданинг ўзи.

Озодлик: Ўзингизнинг ҳеч Хайрулланинг аҳволидан хабарингиз бўлмади-а? Адвокат нима деяпти?

- Яхши дейишди. Адвокат билан гаплашиб турибмиз. Яхши дейишди.

Озодлик: Адвокат кўраяптими?

- Ҳа.

Озодлик: Соғлиги¸ кайфияти?

- Ҳаммаси яхши¸ дедилар.

Озодлик: Болаларингизчи?

- Болаларим ҳам яхши. Мактабга¸ боғчага бориб келишаяпти.

Озодлик: Мактабда¸ маҳаллада ҳеч ким хафа қилмаяптими?

- Йўқ. Ўқитувчилари жуда яхши одамлар ҳаммаси.

Озодлик: Қайнонангиз яхши ўтирибдиларми? Охирги марта жуда сиқилиб йиғлаган эдилар.

- Яхши. Ўзларига келиб қолдилар.

Озодлик: Худо сабр берсин. Биз ҳам яхшилик кутамиз.

- Майли хўп раҳмат¸ деди суҳбат якунида Хайрулла Ҳамидовнинг турмуш ўртоғи ва уч фарзандининг онаси Дилноза Ҳамидова.

Ўзбекистонда кейинги пайтларда диний айблов билан ҳибсга олинган ўнлаб одам устидан яширин судлар бўлмоқда ва бундан ҳатто улар яқинларининг ҳам хабар топмай қолгани кузатилмоқда.

Хўш¸ Хайрулла Ҳамидов устидан ҳам шундай ëпиқ жараëн бўлиб¸ бундан унинг яқинлари бехабар қолган бўлишлари мумкинми?

Бу саволга жавоб топиш мақсадида Ўзбекистон мустақил инсон ҳуқуқлари ташаббус гуруҳи раҳбари¸ Хайрулла Ҳамидов ишини яқиндан кузатиб келаëтган Суръат Икромовга юзландик.

Суръат Икромов: Мен ҳозиргина Хайрулла Ҳамидов билан бўлаëтган судми ëки бўлган судми масаласини ўрганиб чиқдим. Менга айтган манбанинг гапи бўйича¸ ҳали суд бошланмаган. Қачон бошланиши ҳам номаълум. Куни ҳам маълум бўлмаган. Бу манба бу гапларни “миш-мишлар” деяпти. Бу манба демак Хайрулла Ҳамидовнинг жуда яқин ўртоқларидан бири. Бошидан буни кузатиб келаëтган одамлардан бири.

Озодлик: Иш қаëққа кетаяпти экан? Хайрулланинг оиласи жуда умидвор бўлиб ўтирибди. Шунақа яхшилик аломатлари борми ëки аксинча¸ унга қўйилаëтган айблар оғирлашаяптими?

Суръат Икромов: Бунга ҳозирча бир нарса деб бўлмайди. Жиноят иши тугатилган. Суддан олдин фақат айблов хулосаси бериш керак. Судда 22 судланувчи иштирок қилади. Ўшалардан бири Хайрулла бўлади. 244-модданинг биринчи қисми бўйича ҳаммасининг суди бўлиб ўтади. Шунинг учун ҳозирдан қанақа бўлишига бир нарса дейиш қийин.

Озодлик: “Тошкентда¸ Сирдарëда¸ Жиззахда яширин судлар бўлаяпти. Ҳатто уйидагилар ҳам хабар топмаяпти” деб ўзингиз хабар бераяпсиз. Шунақа суд Хайрулланинг атрофида бўлиши мумкинми? Уйидагилар хабар топмасдан ҳукм чиқариб уни кесиб юбориши мумкинми?

-Албатта¸ бўлиши мумкин. Бизнинг ҳукуматда бир нарса аниқ¸ тайинли эканлигини айтиб бўлмайди. Унақа ëпиқ суд ҳам бўлиши мумкин. Мен ҳозир буни кузатиб юрган одамларнинг гапини айтаяпманда. Ҳали суд бошланмаган. Гап шундаки¸ суд жиноят ишлари бўйича Тошкент вилоят судида бошланиши керак. Улар судни бошқа жойларда ўтказиши ҳам мумкин. Агар шундоқ бўлса ҳам биз хабар берамиз. Ëпиқ суд кетаëтгани тўғрисида айтамиз. Билишга қўлимиздан келганча ҳаракат қиламиз¸ дейди Озодлик билан суҳбатда Суръат Икромов.

Аввалига футбол шарҳловчиси¸ сўнгра эса Наврўз радиоси орали эфирга узатилиб¸ сўнгра дискларда сотила бошланган диний дастурлари билан ўзбекистонликлар¸ айниқса ëшлар орасида танилган Хайрулла Ҳамидов шу йил 21 январ куни ҳибсга олинган эди.

Аввалига Тошкент вилоят Ички ишлар бошқармаси ҳибсхонасида сақланиб¸ кейинчалик Тоштурмага ўтказилган Хайрулла Ҳамидовга дастлаб Ўзбекистон Жиноят кодексининг 216- моддаси бўйича “ғайриқонуний жамоат бирлашмалари ёки диний ташкилотларни қонунга хилоф равишда тузиш ёки уларнинг фаолиятини тиклаш, шунингдек, бундай бирлашмалар ёки ташкилотлар фаолиятида фаол қатнашиш” айби қўйилди.

Аммо ўтган ой бу айб олиб ташланиб¸ эндиликда Хайрулла Ҳамидовга 244 моддаси 1-қисми: Жамоат хавфсизлиги ва жамоат тартибига таҳдид соладиган материалларни тайëрлаш ва тарқатиш айби қўйилмоқда. Ўзбекистон жазо қонуни бу айбда айбдор деб топилган шахсга энг кам иш ҳақининг 200 бараваридан 400 бараваригача миқдорда жарима ëки 3 йилгача ахлоқ тузатиш ишлари ëхуд 6 ойгача қамоқ ëки 3 йилгача озодликдан маҳрум қилишни кўзда тутади.