шанба, июл 26, 2014 маҳаллий вақт 14:08

Ўзбекистон

Ўзбекистонда ўзбекча Wikipedia тўсиб қўйилди

Ўзбекистонда дунёдаги энг йирик электрон энциклопедия Wikipediaнинг ўзбек тилидаги саҳифасига тўсиқ қўйилди.

Ўзбекистонда Википедиянинг uz.wikipedia.org саҳифасига кирмоқчи бўлаётганлар тўсиқ қўйилган бошқа мустақил сайтлар каби MSN.com га улоқтириб ташланмоқда.

Бу ҳақда Озодликнинг Ўзбекистон ичкарисидаги бир эмас¸ бир неча манбаси хабар қилди.

Википедиянинг энг мукаммал  инглиз ва рус тилидиги саҳифалари очиқ қолаётган бир пайтда, ўзбек тилидаги Википедиянинг тўсиб қўйилиш сабаблари қоронғу қолмоқда.

Инсоният тарихидаги энг йирик бепул энциклопедиянинг бошқа тилларида миллион саҳифалик материал бўлгани ҳолда¸ ўзбек тилидаги Википедия ниҳоятда ғариб ва унга ҳозирга қадар  атиги 7876 мақола қўйилган.

Нодир Отаев.Нодир Отаев.
x
Нодир Отаев.
Нодир Отаев.
Исталган Интернет фойдаланувчиси материал юклаш имконига эга Википедиянинг ўзбек саҳифасидаги фаол муаллифлардан бири  Будапештдаги Марказий Европа университетининг 23 яшар магистранти Нодир Отаев.

Википедия фаоли  кейинги пайтларда сал бўлса-да жонлана бошлаган ўзбекча Википедия ўзбекистонликларни нисбатан объектив ахборотдан маҳрум қилиш ниятида ëпиб қўйилган бўлишини тахмин қилади.

- Менимча, ўзбек халқи асосан ўзбек тилида ўқиса керак. Баъзи бир мавзуларда маълумот олишларини чеклаш учун қилинган сиëсат деб ўйлайман. Ўзбекистонда жойлашган фойдаланувчилар ўзбек тилида давлат сиëсати ҳақида маълумот ололмасинлар ëки ëза олмасинлар деган маънода қилинган менимча¸ дейди ўзбекча Википедия фаолларидан бири Нодир Отаев.

Википедиянинг ўзбек тилидаги материаллари орасида Ўзбекистон ҳукумати¸ хусусан президент Ислом Каримовга мухолиф ëки танқидий руҳда ëзилган бирор мақолани топиш мушкул.

Ўзбек тилида Ислом Каримов ҳақида бор-йўғи беш жумлалик маълумот қўйилган бўлса¸ унинг ҳам мамлакат ичкариси¸ ҳам ташқарисида оммавий ахборот воситалари назарига тез-тез тушиб турадиган фаол қизлари ҳақида умуман маълумот йўқ.

Боз устига¸ 16 феврал кунги қидирув давомида ўзбекча Википедиядан  Ўзбекистон ҳукумати ўз асосий мухолифлари деб билган шахс ва гуруҳлар ҳақида ҳам бирор маълумот топишнинг имкони бўлмади.

Википедиянинг нафақат ўзбек¸ балки рус ва инглиз тилидаги саҳифаларида ҳам Ўзбекистонга оид маълумотларни қўйиш¸ бошқалар қўйган материалларни тўлдириш ëки таҳрир қилиш билан шуғулланиб келаëтган Нодир Отаев ўзбекча Википедиянинг ëпилиши учун бирламчи шубҳа Ўзбекистон махфий хизматлари зиммасига тушишини айта туриб¸ бундай ғариб бир саҳифани тўсиш кимга ва нимага хизмат қилишини тушуна олмаслигини айтади.

Зотан¸ тўсилмай турган тақдирда ҳам¸ бу фаол фикрича¸ ўзбекистонликларнинг Википедиядаги сустлиги уни Ўзбекистон ҳақида жиддий ахборот манбасига айланишига йўл қўймай келаëтир.

- Ўзбек Википедиясида ҳозир энг катта муаммо 8000га яқин мақола бор холос. Бу жуда кам дегани. Қозоқ тилида гапирувчилар кам бўлгани билан уларнинг википедиясида 100 мингдан ошиқ мақола бор. Ўзбекча қўлланувчиларимиз жуда ҳам пассив. Ўзбекча википедияни Тошкент ҳақида очсангиз ҳам манбалар кўрсатилмаган ëки маълумот етарли эмас. Бундан ташқари инглиз тилини билганлар ҳам жуда кам ëзади. Ўзбекистон ҳақида инглиз википедиясида ҳам мақола кам.

Масалан¸ мен шок бўлган эдим. Қарасам, Миртемир, Ғафур Ғулом, Абдулла Орипов, Эркин Воҳидов ҳақида умуман мақола йўқ. Алишер Навоий, Бобур, Улуғбекларни очсангиз, чет элликлар ëзгани учун уларнинг ўзбекларга алоқаси борлиги ҳақида ҳеч нарса йўқ. Навоийни уйғур деб ëзибди¸ дейди Википедиядаги ўзбек фаоли Нодир Отаев.


Нодир Отаевнинг "Википедия ишончли-ми?" мавзусидаги мақоласига ўтиш.
Хабар, фото ва видеоларни ОЗОДЛИКка +420 724 971 539 WhatsApp ва Telegram орқали юборинг!

Озодликнинг жонли мулоқотларида душанба ва чоршанба кунлари Тошкент вақти билан соат 19:00да OzodOvoz, OzodSkype ва Ozodlik Online Skype манзиллари воситасида қатнашинг!

Озодлик шахсингиз сир қолишини кафолатлайди.

Xabar, foto va videolarni OZODLIKka +420724971539 WhatsApp va Telegram orqali yuboring!

Ozodlikning jonli muloqotlarida dushanba va chorchanba kunlari Toshkent vaqti bilan 19:00da Ozodovoz, Ozodlikonline va Ozodskype Skype manzillari vositasida qatnashing!

Ozodlik radiosi shaxsingiz sir qolishini kafolatlaydi.

Бу форум ёпилган
Шарҳларни саралаш
Шарҳлар
     
муаллиф: eshmat
18.02.2012 05:04
Xammadan keyin Navoini rus deb qushib quyilsa, toshkentda tarixdan hari yuq yoki chet ellik studentmi uqib rost ekan deb uyledida. Qarab turibsizki Navoi uygur, uzbek, rus otoqli shoirlaridan va rus tilida ijon qilgan. :) yashavor vasiliy !!!!
Жавобан

муаллиф: Nodir Ataev қаердан: Budapesht
19.02.2012 13:44
Ingliz Vikisida agar muhim mavzudagi maqolada vandalizm qilinsa bir daqiqaga yetmasdan tuzatiladi. Qancha faol Vikichi ko'p bo'lsa, shuncha tez xatolar o'nglanadi. Agar bir maqolani ketma-ket buzishsa, uni "qulflatish" mumkin. Qulflangan maqolani yuzdan oshiq tahrir qilmagan va tajribasi yo'q foydalanuvchilar o'zgartira olishmaydi. Masalan islom dini haqidagi inglizcha maqola "semi-protected". Keyin vandallarni administratorlar to'sib qo'yishi mumkin. Afufuski o'zbek Vikisida hali qulflash funksiyasi yo'q va faol Vikichilar juda oz. Bu degani o'zbek Vikisida noto'g'ri ma'lumot uzoq yashashi mumkin.
Жавобан

муаллиф: Nodir Ataev қаердан: Budapesht
18.02.2012 12:56
Navoiyni rus deb ko'rsatgan manba topmasdan uni rus deb yozilsa, qisqa vaqt ichida u gap o'chirib tashlanadi. Bunaqa manba topish amri mahol bo'lgani uchun Navoiyni rus deb yozib ovvora bo'lishga hojat yo'q. Navoiyni uyg'ur va o'zbek degan manbalar borligi uchun shu ikki qarash ko'rsatilgan. Ko'rsatganda ham ishonchli manbalarni ko'rsatish kerak. Bloglar, Facebook, g'iybat ishonchli manba bo'la olmaydi. Kitoblar, gazetalar, jurnallar, ensiklopediyalar va jidddiy mahkamalarning rasmiy saytlari ishonchli manba bo'la oladi.
Жавобан

муаллиф: eshmat
18.02.2012 21:32
Nodir mana siz aytgan qisqa vaqt qanchaga chuzilish mumkin ? va bu qisqa vaqt kimga boqliq? shu qisqa vaqt ichida qacha internet foydalanuvchilari notugri axborat olib ulguraladilar?
Lekin quyida keltirilgan shaxsga atab yozilgan xaqorotlardan kimlar manfatdoru va nega tuzatishlar kiritilmagani ochiq savol bulib qolayatir. Siz qilayorgan ish menga maqul va wikida tuzatishlar kiritishingizda omadlar, albatta biz xam bu ishga kirishdek.

муаллиф: GULI қаердан: Киргизия
17.02.2012 13:20
Нодир ака сизга хамиша омад ер булсин!!!

муаллиф: xman
17.02.2012 01:16
Navoi tugrisida sal olib qochibdi Nodir, lekin wiki faqat qushimcha manba olish imkoni bulgan men uchun. Leksiyalarda yoki seminarda xech qachon wikini manba qilib kursatmasdek
Жавобан

муаллиф: Nodir Ataaev қаердан: Budapesht
18.02.2012 13:00
Vikipediya amalda ishlaydi, ammo nazariyada ishlamaydi. Millionlagan odam qo'llangani bilan uni rasmiy izlanishlarda manba qilib ko'rsatish tavsiya qilinmaydi. Ammo turli qarashlar jamlangan bunday mukammal boshqa manba yo'q. Vikipediya yaxshi boshlash nuqtasi hisoblanadi.

муаллиф: Axmadjon қаердан: Piterbur
17.02.2012 01:10
Buning aniq sababi maktab , kollej va universitet talabalari referat , diplom ishiga ma`lumotlarni internetdan emas balki kitob va boshqa manbaalardan foydalanishsin deb qilishgan buni sababi yoshlar uqisin va yana bir yabgi ma`lumot endi xammasi qulda yozilgan bulishi kirek agarda kompyuterdan chop etilgan bulsa qabul qilinmaydi
Жавобан

муаллиф: Cash қаердан: internet
17.02.2012 14:48
Juda zor bahona, wikepedia yopilishi bitta referatni yozissin degan emadir,
Information must be free!!!

муаллиф: Akmalzhon қаердан: Qirg'iziston
16.02.2012 21:35
Nodirbek faqat olg'a. Kelgusi izlanishlaringizga omad tilayman.

муаллиф: Бахром қаердан: Бухоро
16.02.2012 20:28
Менимча Нодир Отаев хамма биладиган wikipedia.org эмас бошка жойга кириб куйиб "шок" булган булса керак. Мана - http://en.wikipedia.org/wiki/Alisher_Navai
"...Узбек тили ва адабиёти асосчиси хисобланади" деб катта килиб ёзиб куйибди.
Чет эллик ёзган булса хам ёнига ракам куйиб матн охирида манбасини келтириб куйибди.
Узбек ёзмагани яхши узи - у ёги узбекчилик булиб кетади унда. Узбек тарихини объектив ва хар хил пропаганда ва сиёсатдан холи равишда шархлайдиган узбек тарихчисини курмаганман. Хар бир ишни устаси килсин.
Жавобан

муаллиф: Akmalzhon қаердан: Qirg'iziston
17.02.2012 07:44
Baxrom, usha manbalarni 3-9-gacha Nodirbek (Nataev), qo'shgan. Kirib ko'ring [1]. Har qalay Ozodlik ham maqolani chop etishdan oldin tekshirib, aniqlik kiritib keyin chop etsa kerak.

[1] = http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Ali-Shir_Nava%27i&action=history
Жавобан

муаллиф: Nodir Ataev қаердан: Budapesht
17.02.2012 00:40
Baxrom, hech vaqodan xabaringiz yo'qligini ko'rsatib qo'ydingiz. Navoiyni o'zbek adabiyotininig asoschisi deb men yozgnanman, manbalarni men qo'shganman. Betaraflik haqida juda yaxhsi bilaman. Men Navoiyni ham o'zbek, ham uyg'ur degan manbalarni qo'shdim. Oldin faqat uyg'ur degan gap bor edi. Aqllicha bo'lmay maqolada "history" ni bosib ko'ring va kim maqolani boshdan-oyoq tahrir qilganini bilib oling. Vikidagi ismim Nataev.
Жавобан

муаллиф: Бахром қаердан: Бухоро
17.02.2012 15:10
Яхши килибсиз укам, хато бизники, узр. Аввал тарихини куришим керак эди. Мана шунака маколаларни ёзганингиз/тахрир килганингиз учун рахмат.
Жавобан

муаллиф: Аноним
17.02.2012 08:54
Википедияга мен хам макола киргизиб тураман мен бир нарсага хайронман бир куни кирсам Татяна Каримова деб роса уят сузлар билан узбекистон кироллик оиласини вакиласи булмиш узбекистон кироличасига сукиниб ёзиб куйишибди балким шуни куришиб колгандир узбекистон МХХ одамлари.
Жавобан

муаллиф: Kamolhuja қаердан: uzb
17.02.2012 05:52
Baraka toping, otangizga raxmat Nodirbek Otaev, yuragimninbg eng og'riqli joyi edi, bugun yurtimizning 90-95% yoshlari o'zbek tilidan boshqa tilni bilishmaydi (afsus), fikrlash doirasi, bilim saviyasi juda past, eng yomoni aynan shu sababli o'zlarini eng aqlli deb bilishadi. Sizga o'xshagan millatsevar ukalarimiz borligiga shukr. To'xtamang, g'ayrat qiling zero bir kuni Nodir Otaev ismi ham vikipediyada asrlarga mixlanib qoladi. Ha, mayda chuyda lo'ttivozlar ta'bingizni xira qilsa etibor bermang, ular "Qalb ko'zi" ojizlardir, zero sizdek insonlar bilan yuzma-yuz bo'lishib mohiyatni anglashganda oyog'ingizni o'pishga ham tayyordirlar

Озодлик Фейсбукда

.

Тўсиқсиз интернет ва Скайп


Ўзбекистонда "Озодлик"ка Millat.INFO прокси сайти орқали киринг.


Бу адресни яқинларингизга юборинг!


ПРОКСИГА ҲАМ ТЎСИҚ ҚЎЙИЛСА ЯНГИСИНИ ШУ ЕРДА ЭЪЛОН ҚИЛАМИЗ.
 

ОЗОДЛИК радиоси билан исталган пайт Skype орқали боғланинг!

OzodOvoz, OzodlikOnline, OzodSkype

Skype Me™! Add me to Skype

WhatsApp  +420 724 971 539

Озодлик Одноклассникида