Ўзбекистон хабарлари
Самарқандда амалдорлар устидан маҳкама битди
![](https://gdb.rferl.org/D7182805-534A-43C4-8D5E-0F0CFDF4C1CB_cx0_cy10_cw0_w250_r1_s.jpg)
Ўзбекистон Республикаси ЖКнинг талон-тарож қилиш, мансаб ваколатини суистеъмол қилиш, мансаб сохтакорлиги, пора олиш ва бериш сингари моддаларида назарда тутилган жиноятлар мажмуини содир этганликда айбланган Карим Ҳамроев 12,5 йилга, Асом Ашуров ҳамда Дилмурод Отамуродовлар 9 йилга озодликдан маҳрум қилинди.
Каттақўрғон тумани ҳокимлиги мутасаддиларига нисбатан олиб борилган жиноят иши тафсилиги кўра, ҳоким ўринбосари бошчилигидаги жиноий тўда давлат манфаатларига келтирилган 58,0 миллион сўм миқдоридаги зарарни тергов даврида қоплаган.
Шунингдек, туманда ер сотиш, газ ва бошқа энергетик ресурсларни ғайри қонуний тақсимлаш эвазига фуқаролардан муайян миқдорда пора олиб келишган.
Каттақўрғондаги “Озодлик” манбасига кўра, мазкур жиноят иши туман ҳокимлиги мутасаддиларига нисбатан қўзғатилган жиноят ишининг ажратилган қисми бўлиб, муқаддам жиноят ишининг туман молия бўлими, туман коммунал хўжалиги бошқармаси ва электр тармоқлари идораси раҳбарларига оид қисми судда кўрилган.
Мазкур идоралар раҳбарлари ҳам узоқ йиллик қамоқ жазоларига ҳукм қилинган.
Кун янгиликлари
Алишер Хўжаев Кинематография агентлигига ишга ўтди
![Кинематография агентлиги директорининг янги ўринбосари Алишер Хўжаев](https://gdb.rferl.org/01000000-0aff-0242-080e-08dc4fb59878_cx21_cy9_cw72_w250_r1_s.jpg)
Февраль ойи бошида Ўзбекистон Миллий телерадиокомпанияси раиси лавозимидан бўшатилган Алишер Хўжаев бундан буёнги фаолиятини Кинематография агентлигида давом эттирадиган бўлди.
Маданият вазирлиги матбуот хизмати маълумотига кўра, 28 март куни у Тошкентдаги Киночилар уйида ўтказилган йиғилишда жамоага Кинематография агентлиги директори ўринбосари ўлароқ таништирилган.
МТРКни 18 йилдан кўпроқ вақт бошқарган Алишер Хўжаевнинг юлдузи 2000-йиллар бошида порлай бошлаган. У 2001–2002-йилларда Ўзбекистон президенти ҳузуридаги Миллий хавфсизлик кенгаши котиби ўринбосари, 2002–2005 йилларда эса Ўзбекистон Алоқа ва ахборотлаштириш агентлиги раҳбари ўринбосари лавозимларида ишлаган.
Шу кунда ёши 60 дан ўтган Алишер Хўжаев даставвал МТРКга Ислом Каримов президентлиги даврида — 2005 йилнинг 13 апрелида раис этиб тайинланган, Мирзиёев илк бор президентликка сайланганидан икки ой ўтиб эса — 2017 йилнинг 2 февралида ишдан олинган эди.
Хўжаев биринчи марта раисликдан кетганидан кейин етти ой ичида МТРКда икки марта раҳбар (Хуршид Мирзоҳидов ва Бобур Алихонов) алмашган. 2017 йилнинг 29 августида Алишер Хўжаев яна МТРК раҳбари лавозимига қайтарилган. Жорий йилнинг 2 февралида МТРК раиси лавозимидан бўшатилган Хўжаевнинг ўрнига Абдурашид Жўрабоев тайинлангани ҳақида Озодлик аввалроқ хабар қилган.
Янги иш жойида Фирдавс Абдуҳолиқовга муовинлик қиладиган Алишер Хўжаев Ўзбекистон бош вазири Абдулла Ариповга қуда бўлиб ҳисобланади.
Шавкат Мирзиёев шинжонликлар делегациясини қабул қилди
![Ўзбекистон президенти Шавкат Мирзиёев ва Хитойнинг Шинжон-Уйғур автоном райони халқ ҳукумати раиси Эркин Тунияз. 28 март, 2024](https://gdb.rferl.org/01000000-0a00-0242-80f9-08dc4f43e109_cx0_cy9_cw0_w250_r1_s.jpg)
Ўзбекистон президенти Шавкат Мирзиёев 28 март куни Хитойнинг Шинжон-Уйғур автоном райони халқ ҳукумати раиси Эркин Тунияз бошчилигидаги делегацияни қабул қилган.
Президент матбуот хизмати маълумотига кўра, қабул чоғида Ўзбекистон ҳудудлари ва ШУАР ўртасидаги амалий алоқаларни ривожлантиришнинг устувор йўналишлари кўриб чиқилган.
Мирзиёев Шинжон-Уйғур автоном райони билан ўзаро манфаатли ҳамкорликни янада ривожлантириш ва қўшма лойиҳаларни жадаллаштириш муҳимлигини таъкидлаган. Учрашувда инновацион технологиялар, қишлоқ ва сув хўжалиги, транспорт ва логистика, банк-молия соҳаси, таълим, анъанавий тиббиёт каби бир қатор устувор йўналишлар кўрсатиб ўтилган, гуманитар ва туризм алоқаларини ривожлантириш масалалари атрофлича муҳокама қилинган, шунингдек, “Ўзбекистон-Қирғизистон-Хитой” темир йўлини қуриш лойиҳасини илгари суришга алоҳида эътибор қаратилган.
Аввалроқ Озодлик Ўзбекистон бош вазири Абдулла Арипов бошчилигидаги ҳукумат делегацияси февраль ойи охири ва март ойи бошларида Шинжон-Уйғур автоном районига ташриф буюргани ҳақида хабар қилган эди. Eurasianet нашри қайдича, бош вазир мазкур сафарида Хитой билан янги сармоявий келишувларга эришолган эмас.
Мирзиёев америкалик депутатлар билан учрашди
![Ўзбекистон президенти Ш. Мирзиёев АҚШ парламенти делегацияси аъзолари билан, Тошкент, 2024 йил 27 марти (president.uz фотоси)](https://gdb.rferl.org/01000000-0a00-0242-f03a-08dc4f24affd_cx0_cy6_cw0_w250_r1_s.jpg)
Ўзбекистон президенти Шавкат Мирзиёев 27 март куни АҚШнинг сенатор Стивен Дэйнс ҳамда Вакиллар палатаси қўмитаси раиси Майк Рожерс бошчилигидаги делегацияларини қабул қилган.
Президент матбуот хизмати маълумотига кўра, учрашувда Ўзбекистон-АҚШ стратегик шериклик муносабатларини янада мустаҳкамлаш ва кўп қиррали ҳамкорликни ривожлантириш масалалари кўриб чиқилган.
Ўзбекистон президенти икки давлат ўртасидаги парламентлараро алоқаларни, шу жумладан АҚШ Конгрессида фаолият юритаётган Ўзбекистон билан ҳамкорлик бўйича кокус ишини юқори баҳолаган.
Учрашувда иштирок этаётган америкалик депутатларнинг ўзлари вакили бўлган Монтана, Алабама, Вашингтон, Калифорния ва Техас штатлари билан Ўзбекистон ўртасида фаол амалий ҳамкорликни давом эттиришга алоҳида эътибор қаратилган.
“Таълим, қишлоқ хўжалиги, рақамли технологиялар, тоғ-кон саноати, “яшил” энергетика, фармацевтика, озиқ-овқат тармоғи ва бошқа соҳалар кооперация учун истиқболли йўналишлар сифатида қайд этилди”, дейилган президент матбуот хизмати хабарномасида.
Шунингдек, қабул пайтида, АҚШ ҳудудлари бизнесининг Ўзбекистонга сафарларини ташкил этишга келишиб олинган, ҳамда Афғонистондаги вазият дохил халқаро ва минтақавий аҳамиятга молик долзарб масалалар юзасидан фикр алмашилган.
“Крокус”га ҳужум қурбонлари сони 143 нафарга етди
![](https://gdb.rferl.org/01000000-0aff-0242-899c-08dc4cbadbe3_w250_r1_s.jpg)
Россия Фавқулодда вазиятлар вазирлиги 27 март оқшомида Москва вилоятидаги “Крокус Сити Холл” концерт залига ўтган жума куни амалга оширилган ҳужум қурбонлари рўйхатини янгилади. Янгиланган рўйхатда 143 кишининг исм-фамилияси зикр этилган. Аввалроқ ҳужум натижасида 140 киши ўлгани маълум қилинган эди.
Қурбонлар рўйхатига исми қўшилган уч киши ҳужумда жароҳат олган кишиларданми ёки янги жасадлар бевосита теракт жойидан топилганми - ҳозирча бу ҳақда маълумот берилгани йўқ.
ФВВ сайтидаги рўйхат дастлабки маълумотлар асосида шакллантирилгани, унга “суд-тиббий текширувлар маълумотларига кўра” тузатишлар киритилиши мумкинлиги айтилган.
“Крокус”га ҳужум 22 март оқшомида амалга оширилган эди. Ўша пайтда бинода 6 мингдан зиёд одам бўлган. Қуролланган бир гуруҳ одам бинода йиғилганларни автоматик қуролдан ўққа тутган ва бинога ўт қўйган. Одамлар автомат ўқлари ва ёнғин туфайли тутундан бўғилиб, жон таслим қилганлар.
Россия ФВВ ходимлари 26 март куни куйиб кулга айланган “Крокус Сити Холл” вайроналари остидаги ишлар якунига етказилгани ҳақида билдирган эдилар. Уларга кўра, айни пайтда у ерда янги жасадларни қидириш ишлари олиб борилаётгани йўқ.
Қозоғистон Энергетика вазирлиги Ўзбекистонга транспортировка қилинаётган Россия гази ҳажми уч баравар ошишини билдирди
![Иллюстратив сурат](https://gdb.rferl.org/533053cc-3253-4fce-b085-ca96c7991471_w250_r1_s.jpg)
Ўзбекистон Қозоғистон ҳудуди орқали транспортировка қилинаётган Россия гази ҳажми жорий йилда 2023 йилга нисбатан қарийб уч баравар ошади. Бу ҳақда ТАСС агентлигига Қозоғистон Энергетика вазирлиги матбуот хизмати маълум қилган.
“Газпром” очиқ акциядорлик жамияти ва Қозоғистон Республикаси ҳукумати ўртасида имзоланган стратегик ҳамкорлик тўғрисидаги шартнома доирасида Ўзбекистонга 2023 йили етказиб берилган 1,28 миллиард куб метрлик Россия гази йиллик транспортировка ҳажмини 2024 йилда 3,8 миллиард куб метргача ошириш белгиланган”, дея билдирганлар Қозоғистон Энергетика вазирлиги вакиллари.
Ўзбекистон 2023 йилнинг октябридан Россия газини Қозоғистон ҳудуди орқали импорт қилишни бошлаганди.
Ўзбекистоннинг 2024 йил биринчи чорагига мўлжалланган инвестиция дастурида Россиядан табиий газ импорти ҳажмини ошириш мақсадида магистрал газ тизимини модернизация қилиш режалаштирилгани қайд этилган.
Озодлик март ойи бошида “Путиннинг бир қўлидан иккинчи қўлига. "Газли" омбори Фозиловга ўтди” деб номланган суриштирувни эълон қилган.
Суриштирувда Ўзбекистон энергетикасининг де-факто қиролига айланган Бахтиёр Фозилов эндиликда мамлакат газ-транспорт тизимининг "юраги" саналган "Газли" газ омборини ҳам қўлга олгани айтилади.
“Украинадаги уруш ортидан юзага келган янги геосиëсий реалликда Россия газ қувурлари ўтувчи Қозоғистон ва Ўзбекистон билан "Газ иттифоқи" деб аталган махфий келишув имзолади, Ўзбекистонга 2.8 миллиард куб метр газ импорт қилиш иддаоси билан бу қувурларни реверс режимида ишга туширди.
Ўзбекистон ҳукумати ҳозиргача 2023 йил 7 октябрь - Путиннинг туғилган кунида тантана билан старт берилган бу келишув ортидан қанча газ, қанча нархда импорт қилинганига оид бирор маълумотни очиқламаган”, дейилган Озодлик суриштирувида.
Ўзбекистон икки ойда хорижга 1,32 млрд долларлик олтин сотди
![Иллюстратив сурат](https://gdb.rferl.org/CBB42D07-ADD5-414D-8F22-0649508173C8_cx0_cy2_cw0_w250_r1_s.jpg)
Жорий йилнинг январь-февраль ойларида Ўзбекистон хорижга 1 миллиард 317 миллион 800 минг долларлик олтин экспорт қилган. Бу ўтган йилнинг дастлабки икки ойида сотилган олтин қийматидан 11,5 фоизга кўпдир.
Статистика агентлиги ҳисоботида кўрсатилишича, 2023 йил январь-февралида мамлакат четга 1 миллиард 182 миллион долларлик олтин сотган эди.
Аввалроқ Озодлик Ўзбекистон ўтган йил мобайнида жами 25 тонна олтин сотиб, энг кўп олтин экспорт қилган мамлакатлар орасида иккинчи ўринни эгаллагани ҳақида хабар қилган эди.
Шунингдек, олдинроқ Ўзбекистоннинг олтин-валюта захиралари жорий йилнинг январь ва февраль ойларида 2,37 миллиард долларга камайгани билдирилган.
Марказий банк қайдича, 2024 йилнинг 1 март ҳолатига кўра олтин-валюта захиралари 32 миллиард 195 миллион 800 минг долларни ташкил этган.
МБ жорий йилнинг 1 январь ҳолатига мазкур кўрсаткич 34 миллиард 564 миллион 700 минг долларга, 1 февраль ҳолатига эса 33 миллиард 415 миллион долларга тенг бўлганини маълум қилган эди.
Йил бошидан буён 163 нафар ўзбекистонлик Туркияга киритилмаган
![Истанбул халқаро аэропортидаги табло (архив сурати)](https://gdb.rferl.org/01000000-0a00-0242-5e45-08dc48c3bf2f_w250_r1_s.jpg)
Жорий йилнинг январь-февраль ойлари мобайнида Ўзбекистон фуқароларидан 163 нафари Туркияга киритилган эмас. Бу ҳақда маълум қилган Ўзбекистоннинг Истанбулдаги бош консулхонаси бу кишиларнинг 54 нафари муқаддам Туркияга келиб, қонунбузарлик содир этгани учун киришига тақиқ қўйилган шахслар эканига эътибор қаратган.
Бош консулхона бугунги кунда Туркияга кириш ва чиқиш чегара пунктларида ички ишлари органлари ходимлари томонидан мамлакатга келаётган хорижликлар қаттиқ текширилаётгани, мазкур амалиёт доирасида Истанбул халқаро аэропортида асосан 20-35 ёшдаги хорижликларга нисбатан назорат тадбирлари кучайтирилганини урғулаган.
Ўзбек дипломатларига кўра, текширувлар чоғида ўз хатти-ҳаракати билан шубҳа уйғотган шахслар билан миграция хизмати ходимлари томонидан суҳбат ўтказилиб, шахсий уяли телефонлари текширилиши ҳолатлари ҳам учраяпти.
“Терроризм, одам савдоси ва бошқа жиноятларга алоқадорликда гумонланганлар, тақиқланган товарларни олиб ўтишга уринган шахслар “Туркияга кириши исталмаган йўловчи” сифатида баҳоланиб, Туркия ҳудудига киритилмасдан мамлакатига қайтариб юборилмоқда”, дейилган бош консулхона хабарномасида.
Дипломатик ваколатхона ўз мурожаатномаси сўнгида ўзбекистонликлардан Туркиядаги қонунларни ҳурмат қилиб, уларга тўлиқ риоя этишларини сўраган, олдин қонунбузарлик содир этиб депорт қилинган фуқаролардан эса Туркияга кириш тақиқи бор-йўқлигини Туркиянинг Тошкентдаги элчихонаси ва Самарқанддаги консулхонасидан ўрганган ҳолда келишни тавсия қилган.
Миграция агентлиги Россияда юрган ўзбекистонликларни огоҳлантирди
![Ўзбекистоннинг Москвадаги элчихонаси биноси (архив сурати)](https://gdb.rferl.org/BEDFBC38-8C7C-4550-90DB-87C7E7B8AF37_cx0_cy7_cw0_w250_r1_s.jpg)
Ўзбекистон Ташқи меҳнат миграцияси агентлиги Россияга бораётган ёки чиқиб кетаётган ёхуд Россия ҳудудида юрган ўзбекистонликларни 22 март куни Москва вилоятида рўй берган террор хуружи туфайли бутун мамлакат бўйлаб хавфсизлик чоралари кучайтирилаётганидан огоҳлантирди ва улардан мазкур хавфсизлик чоралари талабларини инобатга олган ҳолда ҳаракатланишни сўради.
“Хусусан, шахсни тақдиқловчи ва мамлакатда бўлиш ёки ишлаш ҳуқуқини бурувчи ҳужжатларни ўзлари билан бирга олиб юриш, жамоат жойларга сабабсиз бормаслик, нотаниш ёки шубҳали инсонлар билан мулоқотга киришмаслик, телефон ва бошқа қурилмаларда тақиқланган фото, аудио ва видео материалларни сақламаслик, сафар режалаштирилган бўлса, вокзал ёки аэропортга белгиланган вақтдан олдинроқ бориш кабилар тавсия қилинади”, дейилган Ташқи миграция агентлиги хабарномасида.
Агентлик Россиядаги ўзбекистонликларга бирор муаммога дуч келган тақдирда ёки ўзларини қизиқтирган бошқа саволлар билан Ўзбекистоннинг консуллик идораларига ёки Ташқи меҳнат миграцияси агентлиги ваколатхонасига мурожаат қилиши мумкинлигини эслатган.
Жорий йилнинг 22 март оқшомида камуфляжли бир неча киши Москва четидаги “Крокус Сити Холл” концерт залида одамларни ўққа тутган. Шундан сўнг портлаш содир бўлиб, кучли ёнғин бошланган. Террор хуружи натижасида ҳалок бўлганлар сони, сўнгги маълумотларга кўра, 139 нафарга етган, камида 180 киши тан жароҳати олган.
Мозаик паннолар маданий мерос объекти ўлароқ қўриқланади
![Тошкентда оқ ранг билан бўяб ташланганидан сўнг қайта тикланган мозаик панно (архив сурати)](https://gdb.rferl.org/84D3AC4E-F672-4B5F-B3CC-9B2AFB77A914_w250_r1_s.jpg)
Ўзбекистоннинг саккиз вилояти, Қорақалпоғистон Республикаси ҳамда Тошкент шаҳридаги жами 160 чоғли мозаика композицияси, Вазирлар Маҳкамасининг жорий йил 25 мартидаги қарорига кўра, монументал санъат ёдгорлиги ўлароқ Моддий маданий мероснинг кўчмас мулк объектлари миллий рўйхатига киритилди.
Ҳукумат қарорида бу ишни амалга оширишдан мақсад “моддий маданий мероснинг кўчмас мулк объектлари ҳамда турар ва нотурар жойлардаги санъат ёдгорликларини тартибга солиш ҳамда давлат муҳофазасига олиш, мозаика, панно ва тасвирий санъат асарларини ҳар томонлама ўрганиш, сақлаш ва улардан оқилона фойдаланиш”, шу билан биргаликда, Ўзбекистоннинг туристик салоҳиятини оширишда “тасвирий санъат асарларининг ўрни ва аҳамиятини ошириш учун шарт-шароитлар яратиш” экани урғуланган.
Қарорга мувофиқ, бинолар деворларига ишланган мозаика композициялари белгиланган тартибда давлат кадастрига киритилиб, мозаикали биноларнинг кадастр ҳужжатига мазкур объектлар маданий қийматга эгалиги тўғрисида тегишли ёзув киритилади.
Аввалроқ Ўзбекистондаги айрим бинолардаги мозаик паннолар бўяб ташланиши ёки уларга шикаст етказилиши каби ҳолатлар кузатилган. Бу ҳолатни вандализм дея баҳолаган жамоатчилик фаоллари расмийларни бинолар деворларидаги тасвирий санъат намуналарини муҳофаза қилишга чақиришган эди.
Бинолардаги мозаик панноларни муҳофаза қилишга оид ҳукумат қарори ўзбек расмийлари “Бухоронинг тарихий ҳудудида бузиш ва қуриш ишларини олиб бормаслик юзасидан ЮНЕСКОга берган ваъдасини бузган”и юзасидан танқидлар янграётган бир пайтда чиқарилди.
12 яшар қизчани зўрлашга уринган ўқитувчи 8 йилга қамалди
![Иллюстратив сурат](https://gdb.rferl.org/6B43F634-995A-40E0-8084-6BF2473B5A93_cx0_cy2_cw0_w250_r1_s.jpg)
Жорий йилнинг 25 март куни жиноят ишлари бўйича Миробод тумани суди 66 ёшли мусиқа ўқитувчиси А. С.ни жинсий тажовузда айбдор деб топиб, уни 8 йилга озодликдан маҳрум этиш ҳақида ҳукм чиқарган. Бу ҳақда Тошкент шаҳар судлари Телеграм-канали маълумот тарқатди.
Хабарномага мувофиқ, нафақахўр ўқитувчи Ўзбекистон Жиноят кодексининг 119-моддаси (жинсий эҳтиёжни зўрлик ишлатиб ғайритабиий усулда қондириш) 4-қисмида назарда тутилган жиноятни содир этганликда айбдор деб топилган.
Унинг мусиқадан сабоқ бериш асносида 12 яшар қизга икки йил мобайнида тегажоғлик қилиб келгани, ҳатто ўтган йилнинг май ойида зўрламоқчи бўлгани айтилмоқда.
Тошкентлик мусиқа ўқитувчиси Александр Султанов 12 яшар ўқувчисини зўрлашга урингани ҳақида ўтган йил август ойида Nemolchi.uz лойиҳаси маълумот тарқатган эди. Мазкур хабар ортидан унинг бошқа бир ўқувчиси Nemolchi.uz билан боғланиб, мусиқа ўқитувчиси унга нисбатан ҳам жинсий зўравонликни амалга оширганини айтиб берган.
Тошкентда иситиш мавсумини 26 мартдан якунлаш режаланмоқда
![Иллюстратив сурат](https://gdb.rferl.org/11A5A097-552E-4171-83D7-2A051F71FC71_w250_r1_s.jpg)
Ўзбекистон пойтахтида 26 мартдан эътиборан 2023-2024 йилги иситиш даври якунланиши кутилмоқда.
Тошкент шаҳар ҳокимлиги матбуот хизмати ўз хабарномасида Вазирлар Маҳкамасининг 2014 йил 15 июлидаги “Коммунал хизматлар кўрсатишни тасдиқлаш қоидалари тўғрисида"ги 194-сонли қарорига асосан иситиш даври ташқи ҳавонинг ўртача суткалик ҳарорати 8 даражадан юқори бўлган 5 кунлик давр тамом бўлган кундан кейинги кундан тамомланиши белгиланганини эслатган.
Ҳокимлик мазкур қарорга таянган ҳамда Тошкент шаҳар гидрометеорология марказининг маълумотларини ҳамда ўртача суткалик ҳарорат 10 даражадан юқори бўлаётганлигини инобатга олган ҳолда, сешанбадан бошлаб иситиш даври якунланишини маълум қилган.
Аввалроқ Veolia Energy Tashkent ширкати 2023-2024 йилги иситиш мавсуми тугаганидан бир кун ўтиб аҳоли учун иссиқ сув ва иссиқлик таъминоти хизматлари тарифларини ошириш режалангани ҳақида маълумот тарқатган эди. Шундан келиб чиққан ҳолда, Тошкентда иссиқ сув ва иссиқлик таъминоти хизматлари тарифлари 27 мартдан эътиборан оширилишини тахмин қилиш мумкин.
БМТ қорақалпоқ фаолларига бошпана бўйича Остонага мурожаат қилди
![Қорақалпоқ фаоли Ақилбек Муратов (Ақилбек Муратбай).](https://gdb.rferl.org/01000000-0a00-0242-e969-08dc231e54e7_w250_r1_s.jpeg)
Бирлашган миллатлар ташкилотининг (БМТ) Қозоғистондаги ваколатхонаси қорақалпоғистонлик беш нафар бошпана сўровчи билан боғлиқ вазият юзасидан Остонага мурожаат қилди.
БМТнинг Қозоғистондаги доимий мувофиқлаштирувчиси идораси қозоқ расмийларини қорақалпоғистонлик фаолларнинг бошпана тақдим этишга оид аризасини кўриб чиқиш миллий ва халқаро ҳуқуқ тамойилларига мувофиқ равишда ўтказилишига кафолат беришга чақирган. БМТ вакилларининг мазкур мактуби матни халқаро ва Қозоғистон ОАВ томонидан чоп этилган.
БМТ хатида қорақалпоғистонлик фаоллар Жангелди Жақсимбетов, Райса Худайбергенова, Зиуар Мирманбетова ва Тлеубике Юлдашева 2022 йилда қўлга олингани ҳамда Ўзбекистоннинг экстрадицион сўрови асосида 12 ой давомида Қозоғистондаги тергов ҳибсхоналарида сақлангани қайд этилган. Бу тўрт кишининг барчаси Қозоғистонда ўзларига бошпана беришга оид илтимоснома ёзганлар. Маҳаллий ижроия органлари бу илтимосномаларнинг ҳаммасига рад жавобини берган ва айни пайтда бу иштимосномаларнинг рад этилиши юзасидан судларга шикоят аризаси киритилган.
Хат муаллифлари ўзига бошпана бериш тақдим этилишига оид илтимосномаси билан шу йил февралида Олмаотада қўлга олинган фаол ва ҳуқуқбон Ақилбек Муратов (Ақишбек Муратбай) мурожаат қилганини маълум қилишган. Муратов Олмаота полицияси томонидан халқаро қидирувга берилган шахс ўлароқ Тошкент сўровига кўра қўлга олинган эди. У февраль ойи ўрталаридан бери Олмаотадаги тергов ҳибсхонасида тутиб турилибди.
БМТ ваколатхонаси хатида “бошпана бериш носиёсий гуманитар ҳаракат” экани урғуланган. Баёнотда Қозоғистон ҳукумати ҳеч бир шахс, Қозоғистонга қандай йўл билан киргани ёки қўлида шахсини тасдиқловчи ҳужжатлар бор-йўқлигидан қатъи назар “ирқи, дини, фуқаролиги, муайян ижтимоий гуруҳга ёки сиёсий қарашга мансуб бўлгани учун ҳаёти ёки эркига таҳдид бўлган” бошқа мамлакат ҳудудига бадарға қилинмаслиги ёки қайтарилмаслигини таъминлашга чақирилган. Бундай қайтарилиш, хат муаллифларининг огоҳлантиришларича, “мамлакатдан чиқариб юбормаслик тамойилининг бузилиши” дея қаралиши мумкин. Хат нусхаси Ақилбек Муратбайнинг Х ижтимоий тармоғидаги саҳифасида ёйинланган.
БМТнинг Қозоғистондаги доимий мувофиқлаштирувчиси идораси хати 18 март куни Қозоғистон Ташқи ишлар вазирлигига юборилган, шунингдек, у Қозоғистон Олий суди ва Бош прокуратураси дохил қатор инстанцияларга йўлланган.
Ўша куннинг ўзида, яъни 18 март куни Олмаотадаги прокуратура Ақилбек Муратбайга нисбатан у қўлга олинган 15 февралдан бошлаб 12 ойга экстрадицион ҳибсга олиш чорасини қўллаш қарорига келган. 20 март куни Олмаота тергов суди прокуратура илтимосномасига кўра Муратбайнинг ҳибсда қолиш муддатини 2025 йилнинг 15 февралигача узайтириш ҳақида қарор чиқарган.
Қорақалпоғистонлик бошпана сўровчилар билан боғлиқ вазиятни ёритиб келаётган Diplomat нашри Қозоғистонда бошпана тақдим этиш бўйича сўровномаларни рад этиш амалиёти мавжудлигига эътибор қаратган.
Словакия ва Венгрия Украинага снаряд етказишдан бош тортди
!["Вишеград тўртлиги" Прага шаҳридаги учрашувда, 2024 йилнинг 21 марти](https://gdb.rferl.org/9cab412f-785d-4bd4-b511-0d9f5f2f4b4f_cx0_cy7_cw0_w250_r1_s.jpg)
Чехия, Польша, Венгрия ва Словакия лидерлари ўртасида Прага шаҳрида бўлиб ўтган учрашувда Украинага ҳарбий ёрдам кўрсатиш масаласида принципиал қарама-қаршиликлар юзага келди. “Вишеград тўртлиги” деб аталувчи бу гуруҳ одатда ўзаро манфаатли масалаларда якдиллик кўрсатишга интилиб келади. Бироқ ҳозирги пайтда Венгрия ва Словакия Украина учун артиллерия снарядлари сотиб олиши керак Чехия бошчилигидаги альянсга қўшилишни истамаяпти.
Польша 18 та мамлакат қаторида бу ташаббусни катта иштиёқ билан дастакламоқда, дея қайд этган “Евроньюс”. Нашр мақоласида Польша ташқи ишлар вазири Радослав Сикорскийнинг сўзлари келтирилган. У ўқ-дори ташаббуси учун Чехия Республикасига миннатдорлик изҳор қилиб, Варшава нафақат лойиҳани молиялаштиришга, балки самарали логистикани ташкил этишга ҳам ўз ҳиссасини қўшишдан мамнун бўлиши билдирган.
Россия қўшинларининг Украинага бостириб киришини қоралаш билан бир қаторда Венгрия ва Словакия мамлакатлар ўз миллий манфаатларини биринчи ўринга қўйиш лозимлигини айтишмоқда. Дейлик, Словакия ташқи ишлар вазири Юрай Бланар ўз ҳамкорлари ва иттифоқчиларига: “Биз ўз миллий манфаатларимиз учун курашишимиз керак. Словакия Россиядан келадиган газ ва ядровий ёқилғига жуда муҳтож”, дея билдирган.
Ўтган ҳафтада Германия ва Франция ҳам Чехия схемасига ўз ҳиссаларини қўшишларини билдиришган эди, бироқ канцлер Олаф Шольц ўз мамлакати Украинага узоқ масофали ракеталар йўлламаслигини урғулаган.
Наврўз куни ўзбек-қозоқ чегарасида тиқилинч кузатилди
![Ўзбек-қозоқ чегарасидаги "Қоплонбек-Ақжўл" назорат-ўтиш маскани (архив сурати)](https://gdb.rferl.org/A85E9D0F-5AA2-498F-9E7A-7EE7BF4CDCC8_w250_r1_s.jpg)
Наврўз байрами нишонланган 21 март куни Ўзбекистон ҳудудига кирмоқчи бўлган минглаб одам ўзбек-қозоқ чегарасидаги назорат масканларида соатлаб навбат кутишига тўғри келган.
Қозоғистон Миллий хавфсизлик қўмитаси Чегара хизмати бу тиқилинчни Наврўз байрами пайтида аксарияти хорижлик бўлган фуқароларнинг Қозоғистондан чиқиб кетишга уриниши билан изоҳлаган. Қозоқ чегарачиларига кўра, бу ҳолатга “Қоплонбек”, “Тажен”, “Атамекен” ва “Қазиғурт” назорат-ўтиш масканларида олиб борилаётган реконструкция ҳам сезиларли таъсир кўрсатган.
Чегара хизмати давлат чегарасидан ўтказиш одатдаги тартибда амалга оширилаётгани, ўтиш масканларида вазиятни назорат қилиш учун чоралар кўрилганини қўшимча қилган.
Ўзбекистоннинг қатор вилоятларда кучсиз зилзила қайд этилди
![Иллюстратив сурат](https://gdb.rferl.org/89b82cb7-5b17-4072-a8be-ad1b195a105e_w250_r1_s.jpg)
Жорий йилнинг 22 март куни Тошкент вақти билан соат 08:47 да Тожикистонда содир бўлган 5,4 магнитудали зилзила таъсири Ўзбекистон пойтахти ва бир неча вилоятида ҳам сезилган.
Ўзбекистон Фавқулодда вазиятлар вазирлигининг Сейсмопрогностик мониторинг республика маркази маълумотига кўра, зилзила маркази жануби-шарқий йўналиш бўйича пойтахт Тошкентдан 313 километр олисликда бўлган.
Ер силкиниши кучи Фарғона вилоятида 3 баллга, Андижон ва Наманган вилоятларида 2-3 баллга, Сирдарё вилояти ва Тошкент шаҳрида 2 баллга тенг бўлган.