Линклар

Шошилинч хабар
07 декабр 2019, Тошкент вақти: 09:00

Халқаро хабарлар

Нигерияда уч қаватли мактаб биноси қулаб, ўқувчилар вайроналар остида қолди

Мактаб вайроналари остидан қутқариб олинган болалардан бири.

Нигерия пойтахти Лагосда уч қаватли бошланғич мактаб биноси қулагани оқибатида, ўқувчилар вайроналар остида қолди.

Хабарда айтилишича, мактаб биноси 13 март куни дарслар бораётган бир пайтда қулаган. Ҳозирча вайроналар остида қанча ўқувчи ҳалок бўлгани ёки жароҳатлангани маълум эмас. Маҳаллий аҳоли ҳозиргача вайронлар остидан 7 нафар болани қутқариб қолишга муваффақ бўлган.

Нигерияда биноларнинг қулаши тез-тез юз бериб туради. Бунга қурилиш материалларининг сифатсизлиги, қурилиш меъёрларига амал қилинмаслиги сабаб бўлади.

2016 йилда Нигерия жанубидаги черковлардан бирининг томи қулагани оқибатида юздан ортиқ одам ҳалок бўлган эди.

Кун янгиликлари

НАТО ҳисоботи: Ижтимоий тармоқ ширкатлари ўз платформаларида манипуляцияга қарши етарлича курашмаяпти

НАТО қошидаги Стратегик коммуникация маркази ижтимоий тармоқларга доир ҳисобот эълон қилди. Унда жаҳондаги энг йирик ижтимоий тармоқ ширкатлари ўз платформаларида маълумот манипуляциясига қарши етарлича курашмаётгани айтилган.

6 декабрь куни эълон қилинган ҳисоботда ижтимоий тармоқлардаги манипуляция сайловларга таъсир ўтказиш, жамоатчилик фикрини қутбларга бўлиш ҳамда легитим сиёсий мунозараларни издан чиқариш йўлида янги қуролга айлангани айтилади.

Ҳисобот АҚШ, Британия ва бошқа бир неча давлат сайловларга тайёрланаётган бир пайтда эълон қилинди. Бундан аввалги сайловларда, хусусан, 2016 йилги АҚШ президенти сайловида ҳамда 2016 йилги Брексит референдуми давомида Россия сайловчилар фикрига ижтимоий тармоқлар орқали таъсир ўтказиш кампанияларини ўтказди.

Тадқиқотчилар тўрт ой давомида Facebook, Instagram, YouTube ва Twitter платформаларида манипуляция хизматларини кўрсатувчи ширкатлар фаолиятини кузатган. Уларнинг хулоса қилишича, бундай ширкатларнинг ғаразли фаолияти кўп ҳолатларда аниқланмайди. Бу эса ўз мақсадига эришиш учун бошқаларга яширин таъсир ўтказувчи гуруҳлар демократик жараёнларга тўсқинлик қилишига йўл очиб беради.

АҚШ Яқин Шарққа бир неча минг қўшимча аскар юбориши мумкин

АҚШ Эроннинг Яқин Шарқдаги ҳаракатларига доир хавотирлар туфайли минтақага бир неча минг қўшимча аскар юбориш масаласини кўриб чиқмоқда.

5 декабрь куни АҚШ мудофаа вазири ўринбосари Жон Вуд Конгрессда қилган чиқишида Вашингтон Эрон ҳаракатларини “хавотир билан кузатиб келаётганини” айтди.

Руд қанча аскар юборилишини очиқламади, аммо Пентагон минтақага 14 минг аскар жўнатишни режалаштираётгани ҳақидаги хабарларни рад этди.
Пентагон матбуот котиби Алисса Фараҳ мудофаа вазири Давид Эспер ҳам бу хабарни рад этганини билдирди.

Исми ошкор қилинмаган расмий AFP агентлигига интервью бериб, 5-7 минг аскар юборилиши мумкинлигини айтди. Расмий аскарлар қачон ва айнан қаерга сафар қилишини очиқламади. Унинг сўзларига кўра, кўпроқ аскар юбориш тўғрисида қарор қабул қилинишига Эрон қувватлаётган гуруҳлар АҚШ объектларига ҳужум қилаётгани сабаб бўлган.

АҚШ минтақага жорий йилнинг майидан бери 14 минг аскар юборди.

"Кокаин қироли"нинг укаси буклама телефон чиқарганини эълон қилди

Роберто Эскобар асос солган Escobar Inc. ширкати дисплейи букиладиган Escobar Fold 1 телефонини тақдим этди. Android операцион тизимида ишлайдиган телефоннинг чакана нархи 349 доллар эканлиги хабар қилинди.

Телефон рекламаси Москвада рус моделлар иштирокида олинган

Роберто Эскобар ўзини Apple ширкатининг асосий рақиби деб ҳисоблайди. Эскобар Samsung ширкати эълон қилган Galaxy Fold телефони ўта тез ишдан чиқишини айтиб, ширкат ходимларини “аҳмоқлар” деб атади.

Escobar Inc. ширкатининг директори Олоф Густефссоннинг сўзларига кўра, телефон экрани махсус пластикдан ясалган бўлиб, ўта чидамлидир. Унинг иддао қилишича, телефонни фақат олов билан йўқ қилиш мумкин.

Escobar Fold 1 телефонини Escobar Inc. ширкатининг расмий сайтида харид қилиш мумкин.

Ширкат сайтида Роберто Эскобар компанияга 1984 йилда асос солгани айтилади.

Робертонинг акаси, колумбиялик Пабло Эскобар гиёҳванд моддалар савдосидан бойиб кетган таниқли жиноятчи бўлган. У 1976 йилда Медельин кокаин картелини тузган. 71 ёшдаги Роберто Эскобар эса, картелнинг асосчиларидан бири ҳамда ҳисобчиси бўлган.

1980 йиллар ўртасида ушбу картель жаҳон бўйлаб кокаин савдосининг 80 фоизини назорат қилган. Шу сабаб Пабло Эскобар “Кокаин қироли” лақаби билан танилган.

Тоқаевнинг сўзларидан кейин қозоқ элчиси Украина Ташқи ишлар вазирлигига чақирилди

Қозоғистоннинг Киевдаги элчиси Самат Ўрдабаев 5 декабрь куни Украина Ташқи ишлар вазирлигига чақирилди.

Киевлик дипломатлар “Қозоғистоннинг Украина Қрими Россия томонидан ноқонуний аннексия қилинишига нисбатан тутган позицияси”дан жиддий ташвишга тушганларини билдирган.

Украина ТИВ матбуот хизматининг маълум қилишича, учрашув чоғида томонлар икки томонлама муносабатлар истиқболи ва халқаро ташкилотлардаги ҳамкорлик масалаларини ҳам муҳокама қилганлар.

Учрашув якунида томонлар мустақиллик, давлат суверенитети, ҳудудий яхлитлиги ва чегаралар бузилмаслигини ҳурмат қилиш позициясига содиқ эканларини билдирганлар.

Қозоғистон президенти Қасим-Жомарт Тоқаев 4 декабрь куни Deutsche Welleга берган интервьюсида Қримдаги ҳодисаларни “аннексия” деб ҳисобламаслигини айтганди. Бу мулоҳаза халқаро доираларда шов-шувларга сабаб бўлди.

“Биз Қримда юз берган ҳодисани аннексия, деб ҳисобламаймиз. Бўлар иш бўлди. Аннексия сўзи Қримга нисбатан жуда оғир сўз", деганди Тоқаев.

Расмий Киев Тоқаевнинг бу сўзлари юзасидан ташвиш изҳор қилган, Россия томони эса Қозоғистон президентининг сўзларини хуш қарши олган.

Бу орада қозоғистонлик рассом Асхат Ахмедьяров пайшанба куни Нур-Султондаги Украина элчихонаси биноси олдига украин тилида “Вибачте за нього” (“Унинг учун кечиринглар”) сўзлари ёзилган ва эшакники экани тахмин этилмиш бош тасвири туширилган плакат билан келди. Журналистларга интервью берган Ахмедьяров Қозоғистон президенти Қасим-Жомарт Тоқаевнинг Қрим борасида айтган сўзлари учун Украина халқидан кечирим сўрашга келганини айтган.

Рассомга элчихона деворлари олдида плакатни ёйишга имкон беришмаган. У ўша заҳоти махсус қўриқчилик хизмати ходимлари томонидан тутилиб, қўлидаги плакати тортиб олинган. Ташқарига чиққан элчихона вакиллари йиғилганларни тарқалишга чақиришган ва ҳодиса юзасидан изоҳ беришмаган.

Ҳодиса жойига етиб келган полициячилар Ахмедьяровни ушлаб кетишмаган. У ўз машинасига ўтириб, жўнаб кетган. Унга плакат қайтарилмаган. Полиция ҳам бу борада баёнот бермаган.

Ахмедьяров плакатидаги ёзув ва расм Қрим-татар халқи мажлиси раҳбари Рефат Чубаровнинг баёнотига шаъма экани тахмин қилинмоқда. У Тоқаевнинг “аннексия - Қримга нисбатан жуда оғир сўз” жумласи юзасидан изоҳ берар экан, «Dedelerımız söyler edı: eşekten at olmaz...» (Боболаримиз айтарди «Эшак ҳеч қачон от бўлмайди» деб) деганди.

Озарбайжонда парламент сайлови 9 февралга белгиланди

Озарбайжон президенти Илҳом Алиев.

Озарбайжон президенти Илҳом Алиев 5 декабрь куни парламентни тарқатиб юбориш ва муддатдан аввалги сайлов кунини белгилашга оид фармонни имзолади. Президент сайтида эълон қилинган фармонга мувофиқ, муддатдан аввалги парламент сайловлари 2020 йилнинг 9 февралига белгиланган.

Бир неча кун аввал озарбайжонлик депутатлар парламент тарқатилиши ва мамлакатда муддатдан аввал сайловлар ўтказилишини сўраб, президент Алиевга мурожаат билан чиққандилар. Ўшанда ҳукмрон “Янги Озарбайжон” партияси бу қадам парламент таркибининг “янгиланиши” учун зарурлиги, бошқарувдаги кадрлар ўзгариши эса “халқ томонидан ижобий кутиб олиниши”ни билдирганди.

Демократик кучлар миллий кенгаши (ДКМК) тамсил этган мухолифатчилар эса муддатдан аввалги сайловларга қарши чиққан.

Уларга кўра, муддатдан аввалги сайловлар Алиевлар оиласи ҳукмронлигини янада мустаҳкамлайди.

ДКМК вакиллари фикрича, муддатдан аввалги парламент сайловлари демократик ислоҳотлар ўтказилишига эмас, балки ҳокимиятни битта оила қўлида жамланишига қаратилган қадамдир.

Арманистон собиқ президенти давлат мулкини ўзлаштирганликда айбланмоқда

Арманистонни 10 йил бошқарган Серж Саркисян 2018 йилги халқ инқилоби орқали ҳокимиятдан ҳайдалган эди.

Арманистон Махсус тергов хизмати мамлакат собиқ президенти Серж Саркисяннинг расман коррупцияда айбланаëтганини эълон қилди.

Ўтган йилги “бахмал инқилоби” натижасида ҳокимиятдан ағдарилган Саркисян 1 миллиондан ошиқ давлат маблағини ўзига яқин бизнес компанияси воситасида ўзлаштирганликда айбланмоқда.

Айтилишича¸ 2013 йили ўғирланган бу маблағ фермерларга субсидияланган дизел ëнилғиси ажратишга мўлжалланган бўлган.

Саркисян бу айбловни рад қилмоқда. Агар бу айблов судда тасдиғини топса¸ собиқ президент 4 йилдан 8 йилгача қамалиши мумкин.

Арманистоннинг собиқ ҳукмрон Республикачилар партияси эълон қилган баëнотда¸ партия раҳбарига қўйилган бу айб “сиëсий таъқиб ифодаси” деб баҳоланган.

2008-2018 йилларда Арманистонни бошқарган Серж Саркисян мамлакатни тарк этмаслик ҳақида расмий тилхатга қўл қўйган ва ҳозирча очиқда қолмоқда.

Инқилоб ортидан президентликка келган жорий президент Никол Пашинян ҳокимият тепасидаги коррупцияга қарши кескин кураш эълон қилди.

Айни пайтда Арманистон яна бир собиқ президенти Роберт Кочарян ҳам тергов фигурантига айланган.

Саркисяндан олдин Арманистонни 10 йил бошқарган Кочарян 2008 йил февралида ўтказилган президент сайловлари натижасига қарши чиққан намойишчиларга куч қўллаганликда айбланмоқда. Тўқнашувлар оқибатида 8 нафар намойишчи¸ икки полициячи ўлдирилган эди.

Украина Қозоғистон президентининг Қрим ҳақидаги баëноти хусусида хавотир билдирди

Қозоғистон иккинчи президенти Қасим-Жомарт Тоқаев Россия президенти Путин билан.

Украина ҳукумати Қозоғистон президентининг Қрим ҳақидаги баëноти хусусида хавотир билдирди.

Қасим-Жомарт Тоқаев 4 декабрь куни Deutsche Welleга берган интервьюсида Қримнинг 2014 йил мартида Россия таркибига қўшиб олинишини “аннексия” деб ҳисобламаслигини айтди.

-Украина Қозоғистонни доим ўз шериги ва дўсти сифатида кўриб келган. Украина ва Қозоғистон Республикаси ўртасидаги давлатлараро муносабатлар ўзаро ишонч¸ мустақилликка ҳурмат¸ давлат суверенитети¸ ҳудудий яхлитлик ва чегаралар дахлсизлиги принциплари устига қурилган¸ дейилади Украина Ташқи ишлар вазирлиги баëнотида.

4 декабрь кунги суҳбатда Қозоғистон иккинчи президенти:

- Биз Қримда юз берган ҳодисани аннексия деб ҳисобламаймиз. Бўлар иш бўлди. Аннексия сўзи Қримга нисбатан жуда оғир сўз, деди жумладан.

2014 йил март ойида Украина ҳудуди бўлган Қрим ярим оролининг Россия томонидан аннексия қилиниши халқаро ҳамжамият томонидан қораланган эди.

Кремлнинг бу ҳаракатига жавобан АҚШ ва Европа давлатлари Россияга нисбатан кескин иқтисодий санкциялар жорий қилган.

Францияда пенсия реформасига қарши умумиллий иш ташлаш бошланди

5 декабрь куни Франция бўйлаб 250 ка яқин норозилик намойишлари ўтказилиши кутилмоқда.

5 декабрь куни бошланган умумиллий иш ташлаш оқибатида Франция транспорт тизими фалаж ҳолга тушди¸ мактаб ва касалхоналар фаолиятида узилишлар кузатилди. Париж метро ва автобус бекатларида хизмат кўрсатиш деярли тўхтатилди.

Францияда кейинги йилларда кузатилган энг йирик иш ташлашда транспорт ходимларидан ташқари ўқитувчи ва врачлар ҳам қатнашмоқда. Иш ташловчилар президент Макроннинг пенсия ислоҳотларига норозилик билдирмоқда.

Президент Макрон мамлакатда универсал пенсия тизими жорий қилмоқчи. Бу реформа айрим касб эгаларининг катта нафақа билан белгиланган ëшдан олдинроқ пенсияга чиқишига барҳам беришни кўзда тутади.

Иш ташлашни уюштирган касаба уюшмалари бу ўзгариш миллионлаб ишчининг пенсия ëшидан кейин ҳам ишлаш ëки қисқартирилган пенсияга кўнишга мажбурлашини айтмоқда. Францияда пенсия ëши 62 қилиб белгиланган.

Ҳукумат тахминича¸ мамлакат бўйлаб пенсия реформасига қарши 250 ка яқин норозилик чиқишлари бўлади. Улардан айримларининг зўравонликка айланиш эҳтимоли борлиги айтилмоқда.

Биргина пойтахт Парижда намойишларнинг тинч ўтишини таъминлаш мақсадида 6000 дан кўпроқ хавфсизлик кучлари сафарбар қилинди.

1995 йили пенсия реформаларига қарши бошланган иш ташлаш уч ҳафта давом этган ва ҳукумат ўз қарорини ўзгартиришга мажбур бўлган эди.

RFE/RL: "Хориж агентлари тўғрисида”ги янги қонун Россиядаги журналистлар хавфсизлигига таҳдид солмоқда

Озодликнинг Москвадаги бюроси.

Россиянинг "Хориж агентлари тўғрисида”ги янги қонуни Озодлик радиоси ҳамда RFE/RL медиакорпорациясининг бошқа лойиҳалари билан ҳамкорлик қилаётган юзлаб журналистга нисбатан босимни кучайтиради. Бу ҳақда Озод Европа/Озодлик радиоси президенти Жейми Флайнинг баёнотида айтилган.

Қонун мухбирлар фаолиятига қарши қаратилган ва уларнинг хавфсизлигига таҳдид солмоқда, дея урғулайди Флай.

Озодлик радиоси Москвада ўз бюросига эга ва маҳаллий янгиликларни ёритиш учун Россиянинг турли минтақаларидаги мухбирлар билан ҳамкорлик қилади. Сўнгги йилларда Озодлик Россиянинг шимолий ва Сибирь вилоятларидаги ҳаёт ҳақида материалларни чоп этиш учун янги лойиҳалар - “Север.Реалии” ва “Сибирь.Реалии” сайтларини ишга туширган. Озодликнинг минтақалардаги мухбирлари давлат оммавий ахборот воситалари четлаб ўтадиган кўплаб муҳим муаммолар ҳақида хабар тарқатадилар, дейилади баёнотда.

“Янги қонун кўплаб журналистларнинг овозини ўчириш ва муштарийларнинг турли манбалардан ахборот олиш ҳуқуқидан маҳрум қилишга қаратилган ҳаракатдир”, дея қайд этади Флай.

Шу йилнинг 2 декабрь куни Россия президенти Владимир Путин хориж агенти ўлароқ тан олиниши мумкин бўлган оммавий ахборот воситалари рўйхатини кенгайтиришга оид қонунни имзолади. Қонун “хориж агенти” бўлган оммавий ахборот воситалари материалларини тарқатаётган, уларни ёзаётган ҳамда хорижий ташкилот ва ширкатлардан пул ёки мол-мулк олаётган жисмоний шахслар ҳам “хориж агенти” дея эътироф этилиши мумкинлигини кўзда тутади. Озод Европа/Озодлик радиоси ўша пайтда ҳар қандай шароитда ҳам Россиядаги фаолиятини давом эттиришини билдирган.

Ноябрь ойи охирида 10 та халқаро журналистик ва инсон ҳуқуқлари ташкилоти (улар орасида Amnesty International, Human Rights Watch, Чегарасиз мухбирлар ва Журналистларни ҳимоя қилиш қўмитаси каби нуфузли ташкилотлар бор) Россия расмийларини қонунга тузатиш киритиш ишидан воз кечишга чақирган.

Чет элдан молиялаштириладиган оммавий ахборот воситаларини “хориж агенти” ўлароқ тан олишга оид қонун 2017 йил ноябрида қабул қилинганди. Россия Адлия вазирлиги ҳозирги пайтда “Америка овози” ҳамда Озод Европа/Озодлик радиоси медиакорпорациясига қарашли 9 таҳририятни “хориж агенти” рўйхатига қўшган.

Вазирлик реестрига кирган ташкилотлар ўз молиявий фаолияти тўғрисида вақти-вақти билан ҳисобот топшириши ҳамда ўз мақолаларида ўзларининг “хориж агенти” эканларини кўрсатишлари шарт. Бу талабни бузганларга катта миқдорда жарима солинади.

Қозоғистон президенти Қрим аннексия қилинмаган, деб ҳисоблайди

Қозоғистон президенти Қасим-Жомарт Тоқаев 4 декабрь куни Deutsche Welleга берган интервьюсида 2014 йил мартида ҳодисаларни “аннексия”, деб ҳисобламаслигини айтди. Бу ҳодисалар оқибатида яриморол Украинадан аннексия қилиниб, Россия таркибига қўшиб олинганди.

“Биз Қримда юз берган ҳодисани аннексия, деб ҳисобламаймиз. Бўлар иш бўлди. Аннексия сўзи Қримга нисбатан жуда оғир сўз", деди Тоқаев.

“Украинада юз берган ҳодисалардан Қозоғистон ҳукумати қўрқиб кетганми?” деган саволга жавоб берар экан, у ҳеч қандай қўрқув бўлмаганини айтди.

"Таъкидлаб ўтганимдек, биз Россия Федерацияси билан мутлақ ишончли, яхши қўшничилик муносабатларига эгамиз. Аввал-бошданоқ биз Россия раҳбариятининг оқиллиги ва одиллигига ишонганмиз", дея қўшимча қилди Тоқаев.

Россия 2014 йил мартида Украинанинг Қрим яриморолини ҳарбий либосдаги қуролли шахслар (“хушмуомала кишилар”) иштирокида ўтказилган “референдум” натижаларига кўра аннексия қилган. Референдумда Қримдаги сайловчиларнинг 96,77 фоизи Россияга қўшилишни ёқлаб овоз берган.

Халқаро ташкилотлар Қрим аннексия қилинганини эътироф этиб, Россиянинг бу борадаги хатти-ҳаракатларини танқид қилиб келади, Ғарб мамлакатлари эса Қрим аннексиясидан кейин Россияга нисбатан иқтисодий санкциялар жорий қилган. Украина ҳалигача яриморолни вақтинча оккупация қилинган ўз ҳудуди, деб ҳисоблайди.

Германия Россия элчихонасининг икки ходимини бадарға қилди

Россиянинг Берлиндаги элчихонаси.

Германия Берлинда чеченистонлик шахснинг ўлдирилишига Россия алоқадорлиги ҳақидаги иддаолар тарқалиши ортидан икки рус дипломатини бадарға қилди.

4 декабрь куни Германия Ташқи ишлар вазирлиги Берлиндаги Россия элчихонасининг икки ходими исталмаган шахс (personae non gratae) деб топилганини маълум қилди.

Иккинчи чечен урушида русларга қарши жанг қилган рота командири Зелимхан Хангошвили жорий йилнинг августида Берлинда отиб ўлдирилган эди. Орадан кўп ўтмай ҳужумни амалга оширишда гумонланиб Россия фуқароси қўлга олинди.

Германия Ташқи ишлар вазирлиги билдирувида “Россия расмийлари кўплаб юқори-лавозимли идораларга юборилган илтимосларга қарамасдан, қотиллик терговида етарлича иштирок этмагани учун Федерал ҳукумати мазкур чорани кўрди”, дейилади.

Ҳафта бошида Германия ҳамда хорижий матбуот нашрлари қотиллик ортида “хорижий разведка хизмати” тургани ошкор бўлгани, шу сабаб иш прокуратурага оширилганини хабар қилди.

Германия матбуоти Хангошвили қотиллигини 2018 йилда Англияда собиқ Россия жосуси Сергей Скрипалнинг заҳарланишига қиёсламоқда. Россия ҳукумати бу жиноятларга алоқаси йўқлигини таъкидлаб келади.

Афғонистонда япониялик ёрдам ташкилоти раҳбари ўлдирилди

Тетсу Накамурани олиб кетаётган машинага қилинган ҳужум натижасида беш афғонистонлик ҳам ҳалок бўлди. Жалолобод шаҳри, 2019, 4 декабрь.

Афғонистонда узоқ йиллар давомида аҳоли турмушини яхшилашга ҳисса қўшиб келган япониялик ёрдам ташкилоти раҳбари ҳалок бўлди.

Афғонистон расмийларининг маълум қилишича, Нангарҳор вилояти маркази Жалолобод шағрида Тетсу Накамурани олиб кетаётган машинага қилинган ҳужум натижасида беш афғонистонлик ҳам ҳалок бўлган. Ҳужум 4 декабрь куни эрталаб Жалолобод шаҳрида амалга оширилган.

“Тинчлик” япон тиббий хизмати нодавлат ташкилотига раҳбарлик қилган Накамура машинасига қилинган ҳужумда унинг икки тансоқчиси, машина ҳайдовчиси ва яна бир шахс ҳалок бўлган.

Ҳужум учун масъулиятни ҳали ҳеч ким ўз бўйнига олгани йўқ.

Накамура Нангарҳор вилоятида 10 йилдан ошиқ қишлоқ хўжалиги ҳамда сув бошқаруви соҳаларида ишлаб келган. Яқинда президент Ашраф Ғани уни фахрий Афғонистон фуқаролиги билан тақдирлаган эди.

АҚШ Конгрессида Хитойга Шинжондаги вазият туфайли санкция жорий қилишга чақирувчи қонун лойиҳаси қабул қилинди

Хитой. Хавфсизлик кучлари Қашқар шаҳридаги қадимий масжид олдидан ўтиб кетмоқда.

3 декабрь куни АҚШ Намояндалар палатаси Хитойга айрим маҳсулотлар экспортига чеклов қўйишга ҳамда юқори лавозимли расмийларга қарши санкция жорий қилишга йўл очувчи қонун лойиҳасини қабул қилди. Қонунга Хитойда мусулмонлар, хусусан, уйғурлар ҳуқуқларининг поймол қилинаётгани сабаб бўлди.

“2019 йилги Уйғур акти”да Пекин Шинжон-Уйғур мухториятида уйғурлар ва бошқа мусулмон миллатлар ҳуқуқларини бузаётгани учун кескин танқид қилинди. Хабарларга кўра, Хитойда миллион нафардан ортиқ уйғурлар ва бошқа мусулмонлар “қайта тарбиялаш лагерлари”да сақланмоқда.

407-1 овоз билан қабул қилинган қонун лойиҳаси сентябрь ойида АҚШ сенатида маъқулланган қонуннинг кескинроқ версиясидир. Эндиликда икки қонун лойиҳаси бирлаштирилиб, АҚШ президенти Дональд Трамп томонидан имзоланиши ёки унга вето қўйилиши керак.

Хитой қонун лойиҳасини кескин танқид қилди. Хитой Ташқи ишлар вазирлиги матбуот котиби 4 декабрь куни эълон қилган билдирувда “АҚШни зудлик билан ўз хатоларини тузатишга, юқорида тилга олинган Шинжонга доир қонун лойиҳаси кучга киришига йўл қўймасликка ҳамда Шинжон билан алоқадор масалалар ёрдамида Хитойнинг ички ишларига аралашмасликка чақирамиз”, дейилади.

Хитой расмийлари лагерлар мавжудлигини тан олган, аммо улардан аҳолини “қайта тарбиялаш” мақсадида фойдаланаётганини айтиб, уйғурлар ҳуқуқлари бузилаётганини рад этиб келади.

Импичментга оид суриштирув: Трамп суиистеъмолда айбланмоқда

АҚШ президенти Дональд Трамп.

Президент Дональд Трампга нисбатан импичмент эҳтимоли бўйича суриштирув ўтказган АҚШ Конгресси Намояндалар палатаси қўмиталари 3 декабрь куни суриштирув натижаларига оид ҳисоботларини эълон қилдилар.

Ҳужжатда Трамп президентлик ваколатларини суиистеъмол қилгани ҳамда Конгрессда ўз фаолияти юзасидан суриштирув ўтказилишига тўсқинлик қилгани иддао этилади. Бу икки айблов президент импичменти учун асос бўлиб хизмат қилиши мумкин.

Ҳисобот Намояндалар палатаси юридик қўмитасига топширилади, қўмита эса бу борада ўз тингловларини ўтказади. Тинглов натижаларига кўра, қўмита импичмент моддаларини тузиб чиқиши ҳамда бу моддаларни овоз бериш учун палатага олиб чиқиши кутилмоқда.

“АҚШнинг 45-президенти Дональд Трамп шахсан ёхуд ҳукумат ва унинг ташқарисидаги ўзига тобеъ кишилар орқали ҳаракат қилароқ, хорижий давлат бўлган Украинанинг 2020 йилдаги АҚШ президенти сайловига аралашиши учун воситачилик қилган”, дейилади ҳужжатда.

Ҳужжатда айтилишича, президент қайта сайланишга эришиш, сайловларда ўз рақиби истиқболи учун ғов яратиш ҳамда ўз фойдаси учун сайловларга таъсир кўрсатиш йўлида ҳаракатланган.

Ҳужжат муаллифлари Трамп ўз рақиби, демократ Жо Байденга зарар етказиши мумкин бўлган хатти-ҳаракатларни амалга ошириш юзасидан Украинага босим ўтказгани исботланди, деб ҳисоблайдилар. Ҳисоботда Киевга босим пишангларидан бири Украинага АҚШ ҳарбий ёрдамини тўхтатиб қўйиш бўлгани урғуланган. Конгрессдаги тингловларда қатор гувоҳлар Трамп Украина расмийларидан Байден ўғлининг Украинадаги фаолиятини текширишни талаб қилганини айтганлар.

Айни пайтда ҳисоботда импичмент моддаларини тузиш бўйича аниқ тавсиялар берилмаган ва ҳатто Трамп импичментга тортилиши шартлиги хусусида тўғридан-тўғри айтилмаган.

Намояндалар палатасида кўпчиликни демократлар ташкил этади. Республикачилар ва Трампнинг ўзи аввалроқ мазкур айбловларни рад этган. Оқ уй ҳужжат суриштирувга оид расмий ҳисоботга эмас, балки “хонаки блогернинг валдираши”га ўхшашини билдирган.

Импичмент қарори олинган тақдирда ҳам президент Трампни лавозимдан четлатиш қарорини республикачилар кўпчиликни ташкил этган сенат қабул қилиши лозим бўлади.

Тожикистонликлар яқинларидан келган пул ўтказмаларини ололмаяпти

Тожикистондаги банклардан бирида навбат кутаётган одамлар.

Тожикистонда юзлаб одам Россиядан ўзига юборилган пул ўтказмаларини ололмаяпти. Шу кунда Душанбе ва бошқа шаҳарлардаги банклар олдида турнақатор навбатларни кўриш мумкин.

Маҳаллий аҳолига кўра, пул ўтказмалари “Золотая корона”, “Близко”, MoneyGram ва Western Union тўлов тизимлари орқали юборилган.

Тожикистонда 3 декабрдан бошлаб мамлакат Миллий банки қошида пул маблағларини ўтказиш бўйича Миллий процессинг маркази (МПМ) ишлай бошлади. Бу хориждан, шу жумладан, Россиядан келган пул ўтказмалари фақат МПМ орқали амалга оширилиши ва ТМБ уни назорат қилишини англатади. Миллий банк изоҳига кўра, шу тариқа расмийлар тўлов тизимлари орқали берилган пуллар қайтарилмаслигидан маҳаллий банклар ва аҳолини ҳимоя қилмоқчи.

Тожикистон Миллий банки томонидан куни кеча тарқатилган баёнотда 3 декабрдан бошлаб Тожикистонга ва Тожикистондан бошқа мамлакатларга пул ўтказмалари яқинда ташкил қилинган миллий ўтказмалар тизимига қўшилишга қарор қилган "Юнистрим", Western Union ва Contact тизимлари орқали амалга оширилиши билдирилган.

Бироқ сешанба куни Western Unionнинг Москвадаги ваколатхонаси Озодлик радиоси тожик хизматига “Тожикистон расмийларига боғлиқ” сабабларга кўра бу мамлакатга пул юборилиши тўхтатилганини маълум қилган. Муассаса бундан бошқа изоҳ беришдан тийилган.

3 декабрь куни Россия нашрлари Contact, Western Union ва "Близко" тўлов тизимлари Тожикистонга пул ўтказмаларини тўхтатгани ҳақида хабар тарқатганди.

Тожикистондаги йирик банклар аҳоли Western Union, Contact, "Золотая корона" ва MoneyGram тизимлари орқали юборилган пулларни ололмаётганини тасдиқлади. Айни дамда "Эсхата”, “Арванд”, “Спитаменбонк”, “Коммерцбанк” банклари ходимларига кўра, ҳозирда фақат "Юнистрим" тизими ишламоқда. Банклардан бирининг маълум қилишича, Contact тизими орқали юборилган пулларни ҳам олиш мумкин.

Россияда шу кунда 500 мингдан 1 миллионгача тожикистонлик ишлаётгани айтилади. Тожикистон Миллий банки илмий-тадқиқот институти томонидан ўтказилган сўровларга кўра, мамлакат аҳолисининг 60 фоизидан кўпроғи учун хорижда ишлаётган яқинларидан келаётган пул асосий манба бўлиб ҳисобланади. 2019 йилнинг тўққиз ойида Тожикистонга меҳнат муҳожирларидан 2 миллиард 490 миллион доллардан кўпроқ пул келган.

Қирғиз депутати: Ўзбекистонлик муҳожирлар Россияда қирғиз паспортини сотаяпти

Қирғизистон парламенти вице-спикери Аида Қасималиева.

Россиянинг Санкт-Петербург шаҳрида ўзбек муҳожирлари қирғиз паспортини сотиб, бизнес қилаяпти, дея иддао қилди Қирғизистон Жўғўрқу Кенеши вице-спикери Аида Қасималиева 4 декабрь куни Бишкекда бўлиб ўтган парламент мажлисида.

“Яқинда депутатлар билан Санкт-Петербургда бўлиб, юртдошлар билан учрашдик. У ерда қирғиз паспортини сотиш бизнесга айланиб кетибди. Ўзбекистонлик муҳожирлар қирғиз паспортларини реклама қилиб, сотиб юришган экан. Сиз буни статистика орқали ҳам текширишингиз мумкин. Паспортлар одамлар милицияга тушган пайтда ўртага чиқаяпти”, деди депутат хоним.

Қасималиевага кўра, ўртага чиққан паспортларнинг кўпи Жалолобод вилоятининг Сузоқ туманида берилган.

“Текширув чоғида шахсий идентификацион рақамлар тўғри чиқаяпти, яъни улар сохта паспортлар эмас. Паспортлар ноқонуний равишда берилмаслиги учун қандай тўсиқлар қўяяпсиз? Паспорт туфайли бошимиз жанжалдан чиқмай қолди”, деди парламент вице-спикери Қирғизистон Давлат қайд хизмати раиси Алмаз Мамбетовга юзланаркан.

Лондонда НАТО альянсининг 70 йиллиги нишонланмоқда

1949 йил АҚШ, Канада ва яна 10 Европа мамлакати тузган Шимолий Атлантика шартномаси ташкилотига шу кунда 29 мамлакат аъзо.

3 декабрь куни Лондонда НАТО ҳарбий альянсига аъзо давлатлар етакчилари иттифоқнинг 70 йиллигини нишонлаш учун тўпланди.

Икки кунга чўзилиши кутилаётган тадбирлар арафасида альянснинг мудофаа ҳаражатлари ва Сурия бўйича сиёсат кескин мунозарага сабаб бўлди, НАТОга аъзо Франция ва Туркия ўртасида келишмовчилик юзага келди.

Бу тангликларга қарамасдан, НАТО бош котиби Йенс Столтенберг 29 аъзога эга альянс “тарихдаги энг муваффақиятли иттифоқ” эканлигини таъкидлади.

АҚШ президенти Дональд Трамп НАТО муҳим аҳамият касб этишини айтиб, альянсни ҳимоя қилди. НАТОга аъзо бошқа давлатлар АҚШни иттифоқ бюджетига ўз ҳиссасини қўшишга чорлаб келади.

АҚШ президенти НАТОни “мияси ўлган” дея таърифлаган Франция президенти Эммануэль Макронни танқид қилди.

НАТО – Шимолий Атлантика шартномаси ташкилотини 1949 йили АҚШ, Канада ва яна 10 Европа мамлакати тузган.

Совет Иттифоқи экспансияси тўғрисидаги хавотирлар урчиётган бир пайтда юзага келган альянс унга аъзо мамлакатлар яхлит мудофаа тизимини яратиш ва дунё хавфсизлигини сақлашни ўз олдига мақсад қилиб қўйган.

Трамп Эронни “кўп сонли” намойишчиларни ўлдиришда айблади

Дональд Трамп 3 декабрь куни НАТО саммитида иштирок этиш учун Лондонга борди.

АҚШ президенти Дональд Трамп Эронни ёнилғи нархининг оширилишига қарши намойишлар чоғида кўп сонли намойишчини ўлдиришда айблади.

3 декабрь куни НАТО саммитида иштирок этиш учун Лондонга борган Трамп:

- Эрон, биз ҳозир суҳбатлашар эканмиз, минг-минглаб одамни ўлдираётган бўлиши мумкин. Шунинг учун улар Интернетни ўчириб қўйишди – одамлар нима содир бўлаётганини кўра олмаслиги учун.Бу даҳшатли ҳолат, дунё буни кузатиб бориши керак, - деди.

3 декабрь куни Теҳрон полицияси етакчиси мамлакат бўйлаб содир бўлган намойишларнинг “муҳим ғаламислари” қўлга олинганини маълум қилди.

2 декабрь куни Amnesty International халқаро инсон ҳуқуқлари ташкилоти намойишлар давомида камида 208 нафар одам ҳалок бўлгани ҳақида баёнот тарқатди. Ғарб манбалари қурбонлар сони бундан-да кўпроқ эканини айтмоқда. Хусусан, New York Times нашри ҳалок бўлганлар сони 450 нафарга етиши ҳақида ёзган.

Аммо Эрон расмийлари намойишларда ҳалок бўлган сони жуда озлигини иддао қилмоқда.

Эронда оммавий норозилик намойишлари 15 ноябрь куни ҳукумат ёнилғи нархини 200 фоизга оширганини эълон қилганидан сўнг бошланди. Илк намойишлар полиция томонидан бостирилди, айни пайтда Эрон расмийлари бир ҳафтага Интернетни тўлалигича блоклаб қўйди.

Нидерландия Россияни MH17 рейси ҳалокатига алоқадир шахснинг терговдан қочишига шароит яратиб беришда айблади

Володимир Цемах

Нидерландиялик терговчилар Москвани 2014 йили Украина шарқида MH17 рейси билан учиб кетаётган учоқнинг уриб туширилишига алоқадорликда гумонланаётган Украина фуқароси Володимир Цемахнинг терговдан қочишига шароит яратиб берганликда айблади.

2 декабрь куни Нидерландия Давлат прокуратура хизмати Россияни Цемахнинг Украина шарқида яширинишига “билиб туриб” йўл очиб беришда айблади.

Прокуратура баёнотига кўра, Россия Цемахни экстрадиция қилишдан бош тортган. Шу сабаб Нидерландия терговчилари Москвани ўзи ратификация қилган Экстрадициялар бўйича Европа конвенциясини бузишда айблади.

“Россия Федерацияси ўз фуқароларини экстрадиция қилмайди, аммо жаноб Цемах Украина фуқароси бўлгани учун, уни экстрадиция қилишга ҳеч қандай тўсиқ йўқ эди”, дейилади прокуратура билдирувида.

Цемах 7 сентябрь куни Россия ва Украина алмашган асирлар орасида Украинадан Москвага юборилган эди.

MH17 рейси билан Амстердамдан Куала-Лумпурга парвоз қилаётган учоқ 2014 йилнинг 17 июлида уруш зонаси устида, Украина ҳукумати бошқарувида бўлмаган ҳудудда “Бук” ракетаси билан уриб туширилган.

Цемах ўша пайтда Донецкда россияпараст айирмачиларнинг ҳаво мудофааси қўмондони бўлган.

MH17 рейси фожиасида 298 киши, жумладан, 80 ёш бола ҳалок бўлган.

Хитой АҚШга қарши санкциялар жорий қилди

АҚШ байроғи кўтарган ҳонконглик намойишчилар (иллюстратив сурат).

Хитой Қўшма Штатлар ва қароргоҳи АҚШда жойлашган айрим ноҳукумат ташкилотларига қарши санкциялар жорий қилди.

Хитой Ташқи ишлар вазирлиги хабарномасида қайд этилишича, бу қарор Вашингтоннинг Ҳонконгдаги ҳодисалар масаласида Хитой ички ишларига аралашаётгани ва “масъулиятсизларча ҳаракат” қилаётгани важидан олинган.

Афтидан Хитой расмийлари бу ўринда ярим йилдан буён оммавий норозилик намойишлари давом этаётган Ҳонконгда инсон хуқуқлари ва демократияни ҳимоя қилиш борасида АҚШ томонидан қабул қилинган қонунларни назарда тутганлар.

Қўшма Штатлар қабул қилган қонун Ҳонконгда инсон ҳуқуқлари бузилиши учун масъул бўлган хитойлик ва ҳонконглик расмийларга нисбатан санкциялар жорий этилишини кўзда тутади. Бундан ташқари, АҚШ Ҳонконгга намойишларни тарқатиш учун фойдаланиладиган полиция жиҳозлари ва техника экспортини ҳам тақиқланган.

Хитой расмийлари 2 декабрдан Америка ҳарбий кемалари ва учоқларининг Ҳонконгга ташрифига оид илтимосномаларни кўриб чиқишни тўхтатиб қўйдилар.

Хитой Human Rights Watch, Миллий демократия жамғармаси ва Freedom House каби ташкилотларга нисбатан ҳам санкция жорий қилган. Пекин бу ташкилотларни Ҳонконгдаги норозиликларни дастаклаганликда айбламоқда.

Ўтган якшанба куни ҳам Ҳонконгда оммавий норозилик намойиши бўлиб ўтди. Бу норозилик тадбири чоғида ҳам намойишчилар полиция билан тўқнашди.

AI: Эрондаги намойишларни тарқатиш чоғида юзлаб одам ўлдирилган

Эроннинг Мариван шаҳрида намойиш бостирилган жой (иллюстратив сурат).

Ёқилғи нархининг оширилишига қарши намойишлар чоғида Эронда 208 киши ўлдирилган. Бу ҳақда Amnesty International халқаро инсон ҳуқуқлари ташкилоти 2 декабрь куни баёнот тарқатди. Ғарб манбалари қурбонлар сони бундан-да кўпроқ эканини айтмоқда. Хусусан, "Нью-Йорк таймс" нашри мақтуллар сони 450 нафарга етиши ҳақида ёзган.

Эронда оммавий норозилик намойишлари 15 ноябрь куни ҳукумат ёқилғи нархини 200 фоизга оширганини эълон қилганидан сўнг бошланган. Илк намойишлар полиция томонидан бостирилган, айни пайтда Эрон расмийлари бир ҳафтага Интернетни тўлалигича блоклаб қўйган.

Amnesty International ташкилотининг Яқин Шарқдаги тадқиқотлар бўлими директори Эрон хавфсизлик кучлари ўз ватандошларини ўлдириш бўйича мудҳиш амалиёт ўтказганларини билдирди ва халқаро ҳамжамиятни тўкилган қон учун масъул шахсларни қоралашга чақирди.

Ҳуқуқ фаоллари AI томонидан текширилган видеоёзувларда қуролсиз кишилар ўққа тутилгани акс этганини айтмоқдалар. Маълумотларга кўра, қурбонларнинг яқинлари журналистлар билан мулоқот қилмаслик ва мақтуллар учун мотам маросимлари ўтказмаслик ҳақида огоҳлантирилганлар.

Озарбайжонда парламент тарқатилди

Озарбайжон парламенти ўзини ўзи тарқатиш қарорига келди ва муддатдан аввалги сайловларни белгилаб бериш илтимоси билан мамлакат президенти Илҳом Алиевга мурожаат қилди.

2 декабрь куни депутатлар ҳукмрон “Янги Озарбайжон” партияси таклифини ёқлаб овоз берди.

Ҳукмрон партия ўтган ҳафта “қонун чиқарувчи органнинг ҳозирги таркиби Алиев томонидан олиб борилаётган сиёсатга мос фаолият юритмаётгани”га оид баёнот билан чиққанди.

Кечаги овоз беришда 99 нафар депутат парламент тарқатилишини ёқлаб чиқди, бир депутат қарши овоз берди, яна бир нафари бетараф қолди.

Расмийлар иддаосича, муддатдан аввалги сайлов қонун чиқарувчи хокимиятни модернизация қилиш ва иқтисодий ислоҳотларни жадаллаштиришга ёрдам беради.

Муддатдан аввалги сайлов парламент тарқатиб юборилганидан кейинги уч ой давомида ўтказилиши лозим. 2015 йилги сайловларда Илҳом Алиевнинг “Янги Озарбайжон” партияси ғолиб, деб эълон қилинган. Озарбайжондаги барча мухолифат партиялари аввалги сайловларни бойкот қилишган.

И.Алиев 10 миллион аҳолига эга бўлмиш мамлакатни 2003 йилдан бери бошқариб келмоқда. У 10 йил президент бўлган отаси Ҳайдар Алиевнинг ўлимидан сал олдинроқ президент этиб сайланган эди.

Трамп импичмент бўйича эшитувларда иштирок этмайди

U.S.A. -- President Donald Trump aboard Air Force One October 6, 2018.

АҚШ президенти Дональд Трамп 4 декабрга белгиланган импичмент бўйича эшитувларда иштирок этмайди. Бу борадаги мактубни Оқ уй юридик консультанти Пэт Чиполлоне АҚШ Конгресси Намояндалар палатасининг суд қўмитаси раиси Жеррольд Надлерга юборди. Бу ҳақда CNN хабар берди.

"Гувоҳлар исми айтилгунга қадар, шунингдек, суд қўмитаси президентга нисбатан адолатли жараён таъминланиши ноаниқлигича қолаётгани туфайли биз эшитувларда иштирок эта олмаймиз. Ҳозирги вазиятда чоршанба кунги эшитувларда иштирок этмоқчи эмасмиз", – дейилади Чиполлоне мактубида.

Унинг таъкидлашича, суд қўмитасининг мажлиси Трамп Лондонда НАТО саммитида иштирок этаётган бир вақтда бўлиб ўтади. Чиполлоненинг баёнотига кўра, демократлар "атайин" шу санани танлаган.

Дональд Трампга Украина президенти Володимир Зеленский билан телефон орқали мулоқот чоғида Трамп унга гўёки ўзининг сиёсий рақиби Жо Байденга нисбатан Украинадаги тергов ҳаракатлари тикланиши юзасидан босим ўтказган деб ҳисобланмоқда ва шу сабали президентга қарши импичмент жараёни бошланган.

Суд қўмитасининг 4 декабрь кунги мажлисида Трампга импичмент эълон қилиш учун конституциявий асослар бор ёки йўқлиги, жумладан, унинг ҳатти-ҳаракатлари АҚШ Конституциясида белгилаб қўйилган жиноятларга мос келиш-келмаслиги муҳокама қилинади. Бунинг учун Конгрессга юристлар, конституцион хуқуқ бўйича экспертлар таклиф қилинган.

Трамп демократлар томонидан қўйилаётган айбловларни инкор қилади, ўзига нисбатан жорий қилинаётган импичмент жараёнини "Америка сиёсати тарихидаги энг буюк фирибгарлик" дея таърифламоқда.

Россия “Сибирь қудрати” қувури орқали Хитойга газ етказиб бера бошлайди

Шу йил 2 декабридан Россия Европа хорижидаги янги катта бозорга табиий газ етказиб беришни бошлайди. Россиянинг “Газпром” ширкати душанба куни уч минг километрга узанган “Сибирь қудрати” қувурини ишга туширади ва Хитойни зангори олов билан таъминлай бошлайди.

Хитой тез орада Россия газининг йирик импортчисига айланиши кутилмоқда. 2025 йилга бориб “Сибирь қудрати” қувури орқали Хитойга йилига 38 миллиард куб метр газ етказиб берилиши кутилмоқда.

Еврокомиссия тарихда илк бор аёл киши томонидан бошқарилади

Янги таркибдаги Еврокомиссия.

Шу йил 1 декабридан Европа комиссиясининг янги таркиби расман ишга киришди. Ташкилотга тарихда илк бор аёл киши - Германия вакиласи Урсула фон дер Ляйен бошчилик қилмоқда.

ЕИ Кенгаши раиси Дональд Туск ўрнини Бельгия собиқ бош вазири Шарль Мишель эгаллади.

Еврокомиссия Европа Иттифоқининг асосий ижроия органи бўлиб ҳисобланади. У Умумевропа қонунларини ишлаб чиқади, шунингдек, ЕИ мамлакатлари амалдаги меъёрларни қандай бажараётганини кузатиб боради.

Еврокомиссиянинг янги таркиби 5 йилга - 2024 йилгача сайланган. Комиссиянинг янги таркиби учун ўтган ҳафтадаги овоз беришда 461 нафар депутат ёқлаб овоз берди, 157 нафари қарши чиқди.

Давомини ўқинг

XS
SM
MD
LG