Линклар

Шошилинч хабар
06 декабр 2019, Тошкент вақти: 08:12

Халқаро хабарлар

Қирғизистон Диний бошқармаси пластик операция ва эмлашга доир фатво чиқарди

Қирғизистон мусулмонлари Диний бошқармаси Уламолар кенгаши 5 апрель куни тармоқ маркетинги, пластик операция ва вакцинацияга оид учта фатво чиқарди.

Муфтият сайти хабарига кўра, 5- фатво Қирғизистон мусулмонларига тармоқ маркетинги билан шуғулланишни тақиқлайди: бу каби фаолият шариат қоидаларига зиддир.

6- сонли фатво эса соғлиғига тааллуқли бўлмаган тақдирда мусулмонларнинг пластик операция қилишини тақиқлайди. "Шариат турли ҳодисалар оқибатида юзага келган ногиронликни тўғирлаш учун операция қилишга рухсат беради. Аммо асосли сабаб бўлмаган тақдирда, фақат гўзалик учун қилинадиган бўлса бу каби операция гуноҳ ҳисобланади", – дейилади Қирғизистон мусулмонлари Диний идораси Уламолар кенгаши қарорида.

8-сонли фатвога кўра вакцинация (эмлаш) каби масала ҳар бир инсоннинг ўз хоҳишига боғлиқдир.

Фатво – мусулмонларнинг у ёки бу турмуш тарзига оид муфтий ёки ислом олимлари кенгаши томонидан чиқариладиган қарор. Агар мамлакат дунёвий бўлса фатвони бузганлик учун жазога тортилмайди.

Кун янгиликлари

Арманистон собиқ президенти давлат мулкини ўзлаштирганликда айбланмоқда

Арманистонни 10 йил бошқарган Серж Саркисян 2018 йилги халқ инқилоби орқали ҳокимиятдан ҳайдалган эди.

Арманистон Махсус тергов хизмати мамлакат собиқ президенти Серж Саркисяннинг расман коррупцияда айбланаëтганини эълон қилди.

Ўтган йилги “бахмал инқилоби” натижасида ҳокимиятдан ағдарилган Саркисян 1 миллиондан ошиқ давлат маблағини ўзига яқин бизнес компанияси воситасида ўзлаштирганликда айбланмоқда.

Айтилишича¸ 2013 йили ўғирланган бу маблағ фермерларга субсидияланган дизел ëнилғиси ажратишга мўлжалланган бўлган.

Саркисян бу айбловни рад қилмоқда. Агар бу айблов судда тасдиғини топса¸ собиқ президент 4 йилдан 8 йилгача қамалиши мумкин.

Арманистоннинг собиқ ҳукмрон Республикачилар партияси эълон қилган баëнотда¸ партия раҳбарига қўйилган бу айб “сиëсий таъқиб ифодаси” деб баҳоланган.

2008-2018 йилларда Арманистонни бошқарган Серж Саркисян мамлакатни тарк этмаслик ҳақида расмий тилхатга қўл қўйган ва ҳозирча очиқда қолмоқда.

Инқилоб ортидан президентликка келган жорий президент Никол Пашинян ҳокимият тепасидаги коррупцияга қарши кескин кураш эълон қилди.

Айни пайтда Арманистон яна бир собиқ президенти Роберт Кочарян ҳам тергов фигурантига айланган.

Саркисяндан олдин Арманистонни 10 йил бошқарган Кочарян 2008 йил февралида ўтказилган президент сайловлари натижасига қарши чиққан намойишчиларга куч қўллаганликда айбланмоқда. Тўқнашувлар оқибатида 8 нафар намойишчи¸ икки полициячи ўлдирилган эди.

Украина Қозоғистон президентининг Қрим ҳақидаги баëноти хусусида хавотир билдирди

Қозоғистон иккинчи президенти Қасим-Жомарт Тоқаев Россия президенти Путин билан.

Украина ҳукумати Қозоғистон президентининг Қрим ҳақидаги баëноти хусусида хавотир билдирди.

Қасим-Жомарт Тоқаев 4 декабрь куни Deutsche Welleга берган интервьюсида Қримнинг 2014 йил мартида Россия таркибига қўшиб олинишини “аннексия” деб ҳисобламаслигини айтди.

-Украина Қозоғистонни доим ўз шериги ва дўсти сифатида кўриб келган. Украина ва Қозоғистон Республикаси ўртасидаги давлатлараро муносабатлар ўзаро ишонч¸ мустақилликка ҳурмат¸ давлат суверенитети¸ ҳудудий яхлитлик ва чегаралар дахлсизлиги принциплари устига қурилган¸ дейилади Украина Ташқи ишлар вазирлиги баëнотида.

4 декабрь кунги суҳбатда Қозоғистон иккинчи президенти:

- Биз Қримда юз берган ҳодисани аннексия деб ҳисобламаймиз. Бўлар иш бўлди. Аннексия сўзи Қримга нисбатан жуда оғир сўз, деди жумладан.

2014 йил март ойида Украина ҳудуди бўлган Қрим ярим оролининг Россия томонидан аннексия қилиниши халқаро ҳамжамият томонидан қораланган эди.

Кремлнинг бу ҳаракатига жавобан АҚШ ва Европа давлатлари Россияга нисбатан кескин иқтисодий санкциялар жорий қилган.

Францияда пенсия реформасига қарши умумиллий иш ташлаш бошланди

5 декабрь куни Франция бўйлаб 250 ка яқин норозилик намойишлари ўтказилиши кутилмоқда.

5 декабрь куни бошланган умумиллий иш ташлаш оқибатида Франция транспорт тизими фалаж ҳолга тушди¸ мактаб ва касалхоналар фаолиятида узилишлар кузатилди. Париж метро ва автобус бекатларида хизмат кўрсатиш деярли тўхтатилди.

Францияда кейинги йилларда кузатилган энг йирик иш ташлашда транспорт ходимларидан ташқари ўқитувчи ва врачлар ҳам қатнашмоқда. Иш ташловчилар президент Макроннинг пенсия ислоҳотларига норозилик билдирмоқда.

Президент Макрон мамлакатда универсал пенсия тизими жорий қилмоқчи. Бу реформа айрим касб эгаларининг катта нафақа билан белгиланган ëшдан олдинроқ пенсияга чиқишига барҳам беришни кўзда тутади.

Иш ташлашни уюштирган касаба уюшмалари бу ўзгариш миллионлаб ишчининг пенсия ëшидан кейин ҳам ишлаш ëки қисқартирилган пенсияга кўнишга мажбурлашини айтмоқда. Францияда пенсия ëши 62 қилиб белгиланган.

Ҳукумат тахминича¸ мамлакат бўйлаб пенсия реформасига қарши 250 ка яқин норозилик чиқишлари бўлади. Улардан айримларининг зўравонликка айланиш эҳтимоли борлиги айтилмоқда.

Биргина пойтахт Парижда намойишларнинг тинч ўтишини таъминлаш мақсадида 6000 дан кўпроқ хавфсизлик кучлари сафарбар қилинди.

1995 йили пенсия реформаларига қарши бошланган иш ташлаш уч ҳафта давом этган ва ҳукумат ўз қарорини ўзгартиришга мажбур бўлган эди.

RFE/RL: "Хориж агентлари тўғрисида”ги янги қонун Россиядаги журналистлар хавфсизлигига таҳдид солмоқда

Озодликнинг Москвадаги бюроси.

Россиянинг "Хориж агентлари тўғрисида”ги янги қонуни Озодлик радиоси ҳамда RFE/RL медиакорпорациясининг бошқа лойиҳалари билан ҳамкорлик қилаётган юзлаб журналистга нисбатан босимни кучайтиради. Бу ҳақда Озод Европа/Озодлик радиоси президенти Жейми Флайнинг баёнотида айтилган.

Қонун мухбирлар фаолиятига қарши қаратилган ва уларнинг хавфсизлигига таҳдид солмоқда, дея урғулайди Флай.

Озодлик радиоси Москвада ўз бюросига эга ва маҳаллий янгиликларни ёритиш учун Россиянинг турли минтақаларидаги мухбирлар билан ҳамкорлик қилади. Сўнгги йилларда Озодлик Россиянинг шимолий ва Сибирь вилоятларидаги ҳаёт ҳақида материалларни чоп этиш учун янги лойиҳалар - “Север.Реалии” ва “Сибирь.Реалии” сайтларини ишга туширган. Озодликнинг минтақалардаги мухбирлари давлат оммавий ахборот воситалари четлаб ўтадиган кўплаб муҳим муаммолар ҳақида хабар тарқатадилар, дейилади баёнотда.

“Янги қонун кўплаб журналистларнинг овозини ўчириш ва муштарийларнинг турли манбалардан ахборот олиш ҳуқуқидан маҳрум қилишга қаратилган ҳаракатдир”, дея қайд этади Флай.

Шу йилнинг 2 декабрь куни Россия президенти Владимир Путин хориж агенти ўлароқ тан олиниши мумкин бўлган оммавий ахборот воситалари рўйхатини кенгайтиришга оид қонунни имзолади. Қонун “хориж агенти” бўлган оммавий ахборот воситалари материалларини тарқатаётган, уларни ёзаётган ҳамда хорижий ташкилот ва ширкатлардан пул ёки мол-мулк олаётган жисмоний шахслар ҳам “хориж агенти” дея эътироф этилиши мумкинлигини кўзда тутади. Озод Европа/Озодлик радиоси ўша пайтда ҳар қандай шароитда ҳам Россиядаги фаолиятини давом эттиришини билдирган.

Ноябрь ойи охирида 10 та халқаро журналистик ва инсон ҳуқуқлари ташкилоти (улар орасида Amnesty International, Human Rights Watch, Чегарасиз мухбирлар ва Журналистларни ҳимоя қилиш қўмитаси каби нуфузли ташкилотлар бор) Россия расмийларини қонунга тузатиш киритиш ишидан воз кечишга чақирган.

Чет элдан молиялаштириладиган оммавий ахборот воситаларини “хориж агенти” ўлароқ тан олишга оид қонун 2017 йил ноябрида қабул қилинганди. Россия Адлия вазирлиги ҳозирги пайтда “Америка овози” ҳамда Озод Европа/Озодлик радиоси медиакорпорациясига қарашли 9 таҳририятни “хориж агенти” рўйхатига қўшган.

Вазирлик реестрига кирган ташкилотлар ўз молиявий фаолияти тўғрисида вақти-вақти билан ҳисобот топшириши ҳамда ўз мақолаларида ўзларининг “хориж агенти” эканларини кўрсатишлари шарт. Бу талабни бузганларга катта миқдорда жарима солинади.

Қозоғистон президенти Қрим аннексия қилинмаган, деб ҳисоблайди

Қозоғистон президенти Қасим-Жомарт Тоқаев 4 декабрь куни Deutsche Welleга берган интервьюсида 2014 йил мартида ҳодисаларни “аннексия”, деб ҳисобламаслигини айтди. Бу ҳодисалар оқибатида яриморол Украинадан аннексия қилиниб, Россия таркибига қўшиб олинганди.

“Биз Қримда юз берган ҳодисани аннексия, деб ҳисобламаймиз. Бўлар иш бўлди. Аннексия сўзи Қримга нисбатан жуда оғир сўз", деди Тоқаев.

“Украинада юз берган ҳодисалардан Қозоғистон ҳукумати қўрқиб кетганми?” деган саволга жавоб берар экан, у ҳеч қандай қўрқув бўлмаганини айтди.

"Таъкидлаб ўтганимдек, биз Россия Федерацияси билан мутлақ ишончли, яхши қўшничилик муносабатларига эгамиз. Аввал-бошданоқ биз Россия раҳбариятининг оқиллиги ва одиллигига ишонганмиз", дея қўшимча қилди Тоқаев.

Россия 2014 йил мартида Украинанинг Қрим яриморолини ҳарбий либосдаги қуролли шахслар (“хушмуомала кишилар”) иштирокида ўтказилган “референдум” натижаларига кўра аннексия қилган. Референдумда Қримдаги сайловчиларнинг 96,77 фоизи Россияга қўшилишни ёқлаб овоз берган.

Халқаро ташкилотлар Қрим аннексия қилинганини эътироф этиб, Россиянинг бу борадаги хатти-ҳаракатларини танқид қилиб келади, Ғарб мамлакатлари эса Қрим аннексиясидан кейин Россияга нисбатан иқтисодий санкциялар жорий қилган. Украина ҳалигача яриморолни вақтинча оккупация қилинган ўз ҳудуди, деб ҳисоблайди.

Германия Россия элчихонасининг икки ходимини бадарға қилди

Россиянинг Берлиндаги элчихонаси.

Германия Берлинда чеченистонлик шахснинг ўлдирилишига Россия алоқадорлиги ҳақидаги иддаолар тарқалиши ортидан икки рус дипломатини бадарға қилди.

4 декабрь куни Германия Ташқи ишлар вазирлиги Берлиндаги Россия элчихонасининг икки ходими исталмаган шахс (personae non gratae) деб топилганини маълум қилди.

Иккинчи чечен урушида русларга қарши жанг қилган рота командири Зелимхан Хангошвили жорий йилнинг августида Берлинда отиб ўлдирилган эди. Орадан кўп ўтмай ҳужумни амалга оширишда гумонланиб Россия фуқароси қўлга олинди.

Германия Ташқи ишлар вазирлиги билдирувида “Россия расмийлари кўплаб юқори-лавозимли идораларга юборилган илтимосларга қарамасдан, қотиллик терговида етарлича иштирок этмагани учун Федерал ҳукумати мазкур чорани кўрди”, дейилади.

Ҳафта бошида Германия ҳамда хорижий матбуот нашрлари қотиллик ортида “хорижий разведка хизмати” тургани ошкор бўлгани, шу сабаб иш прокуратурага оширилганини хабар қилди.

Германия матбуоти Хангошвили қотиллигини 2018 йилда Англияда собиқ Россия жосуси Сергей Скрипалнинг заҳарланишига қиёсламоқда. Россия ҳукумати бу жиноятларга алоқаси йўқлигини таъкидлаб келади.

Афғонистонда япониялик ёрдам ташкилоти раҳбари ўлдирилди

Тетсу Накамурани олиб кетаётган машинага қилинган ҳужум натижасида беш афғонистонлик ҳам ҳалок бўлди. Жалолобод шаҳри, 2019, 4 декабрь.

Афғонистонда узоқ йиллар давомида аҳоли турмушини яхшилашга ҳисса қўшиб келган япониялик ёрдам ташкилоти раҳбари ҳалок бўлди.

Афғонистон расмийларининг маълум қилишича, Нангарҳор вилояти маркази Жалолобод шағрида Тетсу Накамурани олиб кетаётган машинага қилинган ҳужум натижасида беш афғонистонлик ҳам ҳалок бўлган. Ҳужум 4 декабрь куни эрталаб Жалолобод шаҳрида амалга оширилган.

“Тинчлик” япон тиббий хизмати нодавлат ташкилотига раҳбарлик қилган Накамура машинасига қилинган ҳужумда унинг икки тансоқчиси, машина ҳайдовчиси ва яна бир шахс ҳалок бўлган.

Ҳужум учун масъулиятни ҳали ҳеч ким ўз бўйнига олгани йўқ.

Накамура Нангарҳор вилоятида 10 йилдан ошиқ қишлоқ хўжалиги ҳамда сув бошқаруви соҳаларида ишлаб келган. Яқинда президент Ашраф Ғани уни фахрий Афғонистон фуқаролиги билан тақдирлаган эди.

АҚШ Конгрессида Хитойга Шинжондаги вазият туфайли санкция жорий қилишга чақирувчи қонун лойиҳаси қабул қилинди

Хитой. Хавфсизлик кучлари Қашқар шаҳридаги қадимий масжид олдидан ўтиб кетмоқда.

3 декабрь куни АҚШ Намояндалар палатаси Хитойга айрим маҳсулотлар экспортига чеклов қўйишга ҳамда юқори лавозимли расмийларга қарши санкция жорий қилишга йўл очувчи қонун лойиҳасини қабул қилди. Қонунга Хитойда мусулмонлар, хусусан, уйғурлар ҳуқуқларининг поймол қилинаётгани сабаб бўлди.

“2019 йилги Уйғур акти”да Пекин Шинжон-Уйғур мухториятида уйғурлар ва бошқа мусулмон миллатлар ҳуқуқларини бузаётгани учун кескин танқид қилинди. Хабарларга кўра, Хитойда миллион нафардан ортиқ уйғурлар ва бошқа мусулмонлар “қайта тарбиялаш лагерлари”да сақланмоқда.

407-1 овоз билан қабул қилинган қонун лойиҳаси сентябрь ойида АҚШ сенатида маъқулланган қонуннинг кескинроқ версиясидир. Эндиликда икки қонун лойиҳаси бирлаштирилиб, АҚШ президенти Дональд Трамп томонидан имзоланиши ёки унга вето қўйилиши керак.

Хитой қонун лойиҳасини кескин танқид қилди. Хитой Ташқи ишлар вазирлиги матбуот котиби 4 декабрь куни эълон қилган билдирувда “АҚШни зудлик билан ўз хатоларини тузатишга, юқорида тилга олинган Шинжонга доир қонун лойиҳаси кучга киришига йўл қўймасликка ҳамда Шинжон билан алоқадор масалалар ёрдамида Хитойнинг ички ишларига аралашмасликка чақирамиз”, дейилади.

Хитой расмийлари лагерлар мавжудлигини тан олган, аммо улардан аҳолини “қайта тарбиялаш” мақсадида фойдаланаётганини айтиб, уйғурлар ҳуқуқлари бузилаётганини рад этиб келади.

Импичментга оид суриштирув: Трамп суиистеъмолда айбланмоқда

АҚШ президенти Дональд Трамп.

Президент Дональд Трампга нисбатан импичмент эҳтимоли бўйича суриштирув ўтказган АҚШ Конгресси Намояндалар палатаси қўмиталари 3 декабрь куни суриштирув натижаларига оид ҳисоботларини эълон қилдилар.

Ҳужжатда Трамп президентлик ваколатларини суиистеъмол қилгани ҳамда Конгрессда ўз фаолияти юзасидан суриштирув ўтказилишига тўсқинлик қилгани иддао этилади. Бу икки айблов президент импичменти учун асос бўлиб хизмат қилиши мумкин.

Ҳисобот Намояндалар палатаси юридик қўмитасига топширилади, қўмита эса бу борада ўз тингловларини ўтказади. Тинглов натижаларига кўра, қўмита импичмент моддаларини тузиб чиқиши ҳамда бу моддаларни овоз бериш учун палатага олиб чиқиши кутилмоқда.

“АҚШнинг 45-президенти Дональд Трамп шахсан ёхуд ҳукумат ва унинг ташқарисидаги ўзига тобеъ кишилар орқали ҳаракат қилароқ, хорижий давлат бўлган Украинанинг 2020 йилдаги АҚШ президенти сайловига аралашиши учун воситачилик қилган”, дейилади ҳужжатда.

Ҳужжатда айтилишича, президент қайта сайланишга эришиш, сайловларда ўз рақиби истиқболи учун ғов яратиш ҳамда ўз фойдаси учун сайловларга таъсир кўрсатиш йўлида ҳаракатланган.

Ҳужжат муаллифлари Трамп ўз рақиби, демократ Жо Байденга зарар етказиши мумкин бўлган хатти-ҳаракатларни амалга ошириш юзасидан Украинага босим ўтказгани исботланди, деб ҳисоблайдилар. Ҳисоботда Киевга босим пишангларидан бири Украинага АҚШ ҳарбий ёрдамини тўхтатиб қўйиш бўлгани урғуланган. Конгрессдаги тингловларда қатор гувоҳлар Трамп Украина расмийларидан Байден ўғлининг Украинадаги фаолиятини текширишни талаб қилганини айтганлар.

Айни пайтда ҳисоботда импичмент моддаларини тузиш бўйича аниқ тавсиялар берилмаган ва ҳатто Трамп импичментга тортилиши шартлиги хусусида тўғридан-тўғри айтилмаган.

Намояндалар палатасида кўпчиликни демократлар ташкил этади. Республикачилар ва Трампнинг ўзи аввалроқ мазкур айбловларни рад этган. Оқ уй ҳужжат суриштирувга оид расмий ҳисоботга эмас, балки “хонаки блогернинг валдираши”га ўхшашини билдирган.

Импичмент қарори олинган тақдирда ҳам президент Трампни лавозимдан четлатиш қарорини республикачилар кўпчиликни ташкил этган сенат қабул қилиши лозим бўлади.

Тожикистонликлар яқинларидан келган пул ўтказмаларини ололмаяпти

Тожикистондаги банклардан бирида навбат кутаётган одамлар.

Тожикистонда юзлаб одам Россиядан ўзига юборилган пул ўтказмаларини ололмаяпти. Шу кунда Душанбе ва бошқа шаҳарлардаги банклар олдида турнақатор навбатларни кўриш мумкин.

Маҳаллий аҳолига кўра, пул ўтказмалари “Золотая корона”, “Близко”, MoneyGram ва Western Union тўлов тизимлари орқали юборилган.

Тожикистонда 3 декабрдан бошлаб мамлакат Миллий банки қошида пул маблағларини ўтказиш бўйича Миллий процессинг маркази (МПМ) ишлай бошлади. Бу хориждан, шу жумладан, Россиядан келган пул ўтказмалари фақат МПМ орқали амалга оширилиши ва ТМБ уни назорат қилишини англатади. Миллий банк изоҳига кўра, шу тариқа расмийлар тўлов тизимлари орқали берилган пуллар қайтарилмаслигидан маҳаллий банклар ва аҳолини ҳимоя қилмоқчи.

Тожикистон Миллий банки томонидан куни кеча тарқатилган баёнотда 3 декабрдан бошлаб Тожикистонга ва Тожикистондан бошқа мамлакатларга пул ўтказмалари яқинда ташкил қилинган миллий ўтказмалар тизимига қўшилишга қарор қилган "Юнистрим", Western Union ва Contact тизимлари орқали амалга оширилиши билдирилган.

Бироқ сешанба куни Western Unionнинг Москвадаги ваколатхонаси Озодлик радиоси тожик хизматига “Тожикистон расмийларига боғлиқ” сабабларга кўра бу мамлакатга пул юборилиши тўхтатилганини маълум қилган. Муассаса бундан бошқа изоҳ беришдан тийилган.

3 декабрь куни Россия нашрлари Contact, Western Union ва "Близко" тўлов тизимлари Тожикистонга пул ўтказмаларини тўхтатгани ҳақида хабар тарқатганди.

Тожикистондаги йирик банклар аҳоли Western Union, Contact, "Золотая корона" ва MoneyGram тизимлари орқали юборилган пулларни ололмаётганини тасдиқлади. Айни дамда "Эсхата”, “Арванд”, “Спитаменбонк”, “Коммерцбанк” банклари ходимларига кўра, ҳозирда фақат "Юнистрим" тизими ишламоқда. Банклардан бирининг маълум қилишича, Contact тизими орқали юборилган пулларни ҳам олиш мумкин.

Россияда шу кунда 500 мингдан 1 миллионгача тожикистонлик ишлаётгани айтилади. Тожикистон Миллий банки илмий-тадқиқот институти томонидан ўтказилган сўровларга кўра, мамлакат аҳолисининг 60 фоизидан кўпроғи учун хорижда ишлаётган яқинларидан келаётган пул асосий манба бўлиб ҳисобланади. 2019 йилнинг тўққиз ойида Тожикистонга меҳнат муҳожирларидан 2 миллиард 490 миллион доллардан кўпроқ пул келган.

Қирғиз депутати: Ўзбекистонлик муҳожирлар Россияда қирғиз паспортини сотаяпти

Қирғизистон парламенти вице-спикери Аида Қасималиева.

Россиянинг Санкт-Петербург шаҳрида ўзбек муҳожирлари қирғиз паспортини сотиб, бизнес қилаяпти, дея иддао қилди Қирғизистон Жўғўрқу Кенеши вице-спикери Аида Қасималиева 4 декабрь куни Бишкекда бўлиб ўтган парламент мажлисида.

“Яқинда депутатлар билан Санкт-Петербургда бўлиб, юртдошлар билан учрашдик. У ерда қирғиз паспортини сотиш бизнесга айланиб кетибди. Ўзбекистонлик муҳожирлар қирғиз паспортларини реклама қилиб, сотиб юришган экан. Сиз буни статистика орқали ҳам текширишингиз мумкин. Паспортлар одамлар милицияга тушган пайтда ўртага чиқаяпти”, деди депутат хоним.

Қасималиевага кўра, ўртага чиққан паспортларнинг кўпи Жалолобод вилоятининг Сузоқ туманида берилган.

“Текширув чоғида шахсий идентификацион рақамлар тўғри чиқаяпти, яъни улар сохта паспортлар эмас. Паспортлар ноқонуний равишда берилмаслиги учун қандай тўсиқлар қўяяпсиз? Паспорт туфайли бошимиз жанжалдан чиқмай қолди”, деди парламент вице-спикери Қирғизистон Давлат қайд хизмати раиси Алмаз Мамбетовга юзланаркан.

Лондонда НАТО альянсининг 70 йиллиги нишонланмоқда

1949 йил АҚШ, Канада ва яна 10 Европа мамлакати тузган Шимолий Атлантика шартномаси ташкилотига шу кунда 29 мамлакат аъзо.

3 декабрь куни Лондонда НАТО ҳарбий альянсига аъзо давлатлар етакчилари иттифоқнинг 70 йиллигини нишонлаш учун тўпланди.

Икки кунга чўзилиши кутилаётган тадбирлар арафасида альянснинг мудофаа ҳаражатлари ва Сурия бўйича сиёсат кескин мунозарага сабаб бўлди, НАТОга аъзо Франция ва Туркия ўртасида келишмовчилик юзага келди.

Бу тангликларга қарамасдан, НАТО бош котиби Йенс Столтенберг 29 аъзога эга альянс “тарихдаги энг муваффақиятли иттифоқ” эканлигини таъкидлади.

АҚШ президенти Дональд Трамп НАТО муҳим аҳамият касб этишини айтиб, альянсни ҳимоя қилди. НАТОга аъзо бошқа давлатлар АҚШни иттифоқ бюджетига ўз ҳиссасини қўшишга чорлаб келади.

АҚШ президенти НАТОни “мияси ўлган” дея таърифлаган Франция президенти Эммануэль Макронни танқид қилди.

НАТО – Шимолий Атлантика шартномаси ташкилотини 1949 йили АҚШ, Канада ва яна 10 Европа мамлакати тузган.

Совет Иттифоқи экспансияси тўғрисидаги хавотирлар урчиётган бир пайтда юзага келган альянс унга аъзо мамлакатлар яхлит мудофаа тизимини яратиш ва дунё хавфсизлигини сақлашни ўз олдига мақсад қилиб қўйган.

Трамп Эронни “кўп сонли” намойишчиларни ўлдиришда айблади

Дональд Трамп 3 декабрь куни НАТО саммитида иштирок этиш учун Лондонга борди.

АҚШ президенти Дональд Трамп Эронни ёнилғи нархининг оширилишига қарши намойишлар чоғида кўп сонли намойишчини ўлдиришда айблади.

3 декабрь куни НАТО саммитида иштирок этиш учун Лондонга борган Трамп:

- Эрон, биз ҳозир суҳбатлашар эканмиз, минг-минглаб одамни ўлдираётган бўлиши мумкин. Шунинг учун улар Интернетни ўчириб қўйишди – одамлар нима содир бўлаётганини кўра олмаслиги учун.Бу даҳшатли ҳолат, дунё буни кузатиб бориши керак, - деди.

3 декабрь куни Теҳрон полицияси етакчиси мамлакат бўйлаб содир бўлган намойишларнинг “муҳим ғаламислари” қўлга олинганини маълум қилди.

2 декабрь куни Amnesty International халқаро инсон ҳуқуқлари ташкилоти намойишлар давомида камида 208 нафар одам ҳалок бўлгани ҳақида баёнот тарқатди. Ғарб манбалари қурбонлар сони бундан-да кўпроқ эканини айтмоқда. Хусусан, New York Times нашри ҳалок бўлганлар сони 450 нафарга етиши ҳақида ёзган.

Аммо Эрон расмийлари намойишларда ҳалок бўлган сони жуда озлигини иддао қилмоқда.

Эронда оммавий норозилик намойишлари 15 ноябрь куни ҳукумат ёнилғи нархини 200 фоизга оширганини эълон қилганидан сўнг бошланди. Илк намойишлар полиция томонидан бостирилди, айни пайтда Эрон расмийлари бир ҳафтага Интернетни тўлалигича блоклаб қўйди.

Нидерландия Россияни MH17 рейси ҳалокатига алоқадир шахснинг терговдан қочишига шароит яратиб беришда айблади

Володимир Цемах

Нидерландиялик терговчилар Москвани 2014 йили Украина шарқида MH17 рейси билан учиб кетаётган учоқнинг уриб туширилишига алоқадорликда гумонланаётган Украина фуқароси Володимир Цемахнинг терговдан қочишига шароит яратиб берганликда айблади.

2 декабрь куни Нидерландия Давлат прокуратура хизмати Россияни Цемахнинг Украина шарқида яширинишига “билиб туриб” йўл очиб беришда айблади.

Прокуратура баёнотига кўра, Россия Цемахни экстрадиция қилишдан бош тортган. Шу сабаб Нидерландия терговчилари Москвани ўзи ратификация қилган Экстрадициялар бўйича Европа конвенциясини бузишда айблади.

“Россия Федерацияси ўз фуқароларини экстрадиция қилмайди, аммо жаноб Цемах Украина фуқароси бўлгани учун, уни экстрадиция қилишга ҳеч қандай тўсиқ йўқ эди”, дейилади прокуратура билдирувида.

Цемах 7 сентябрь куни Россия ва Украина алмашган асирлар орасида Украинадан Москвага юборилган эди.

MH17 рейси билан Амстердамдан Куала-Лумпурга парвоз қилаётган учоқ 2014 йилнинг 17 июлида уруш зонаси устида, Украина ҳукумати бошқарувида бўлмаган ҳудудда “Бук” ракетаси билан уриб туширилган.

Цемах ўша пайтда Донецкда россияпараст айирмачиларнинг ҳаво мудофааси қўмондони бўлган.

MH17 рейси фожиасида 298 киши, жумладан, 80 ёш бола ҳалок бўлган.

Хитой АҚШга қарши санкциялар жорий қилди

АҚШ байроғи кўтарган ҳонконглик намойишчилар (иллюстратив сурат).

Хитой Қўшма Штатлар ва қароргоҳи АҚШда жойлашган айрим ноҳукумат ташкилотларига қарши санкциялар жорий қилди.

Хитой Ташқи ишлар вазирлиги хабарномасида қайд этилишича, бу қарор Вашингтоннинг Ҳонконгдаги ҳодисалар масаласида Хитой ички ишларига аралашаётгани ва “масъулиятсизларча ҳаракат” қилаётгани важидан олинган.

Афтидан Хитой расмийлари бу ўринда ярим йилдан буён оммавий норозилик намойишлари давом этаётган Ҳонконгда инсон хуқуқлари ва демократияни ҳимоя қилиш борасида АҚШ томонидан қабул қилинган қонунларни назарда тутганлар.

Қўшма Штатлар қабул қилган қонун Ҳонконгда инсон ҳуқуқлари бузилиши учун масъул бўлган хитойлик ва ҳонконглик расмийларга нисбатан санкциялар жорий этилишини кўзда тутади. Бундан ташқари, АҚШ Ҳонконгга намойишларни тарқатиш учун фойдаланиладиган полиция жиҳозлари ва техника экспортини ҳам тақиқланган.

Хитой расмийлари 2 декабрдан Америка ҳарбий кемалари ва учоқларининг Ҳонконгга ташрифига оид илтимосномаларни кўриб чиқишни тўхтатиб қўйдилар.

Хитой Human Rights Watch, Миллий демократия жамғармаси ва Freedom House каби ташкилотларга нисбатан ҳам санкция жорий қилган. Пекин бу ташкилотларни Ҳонконгдаги норозиликларни дастаклаганликда айбламоқда.

Ўтган якшанба куни ҳам Ҳонконгда оммавий норозилик намойиши бўлиб ўтди. Бу норозилик тадбири чоғида ҳам намойишчилар полиция билан тўқнашди.

AI: Эрондаги намойишларни тарқатиш чоғида юзлаб одам ўлдирилган

Эроннинг Мариван шаҳрида намойиш бостирилган жой (иллюстратив сурат).

Ёқилғи нархининг оширилишига қарши намойишлар чоғида Эронда 208 киши ўлдирилган. Бу ҳақда Amnesty International халқаро инсон ҳуқуқлари ташкилоти 2 декабрь куни баёнот тарқатди. Ғарб манбалари қурбонлар сони бундан-да кўпроқ эканини айтмоқда. Хусусан, "Нью-Йорк таймс" нашри мақтуллар сони 450 нафарга етиши ҳақида ёзган.

Эронда оммавий норозилик намойишлари 15 ноябрь куни ҳукумат ёқилғи нархини 200 фоизга оширганини эълон қилганидан сўнг бошланган. Илк намойишлар полиция томонидан бостирилган, айни пайтда Эрон расмийлари бир ҳафтага Интернетни тўлалигича блоклаб қўйган.

Amnesty International ташкилотининг Яқин Шарқдаги тадқиқотлар бўлими директори Эрон хавфсизлик кучлари ўз ватандошларини ўлдириш бўйича мудҳиш амалиёт ўтказганларини билдирди ва халқаро ҳамжамиятни тўкилган қон учун масъул шахсларни қоралашга чақирди.

Ҳуқуқ фаоллари AI томонидан текширилган видеоёзувларда қуролсиз кишилар ўққа тутилгани акс этганини айтмоқдалар. Маълумотларга кўра, қурбонларнинг яқинлари журналистлар билан мулоқот қилмаслик ва мақтуллар учун мотам маросимлари ўтказмаслик ҳақида огоҳлантирилганлар.

Озарбайжонда парламент тарқатилди

Озарбайжон парламенти ўзини ўзи тарқатиш қарорига келди ва муддатдан аввалги сайловларни белгилаб бериш илтимоси билан мамлакат президенти Илҳом Алиевга мурожаат қилди.

2 декабрь куни депутатлар ҳукмрон “Янги Озарбайжон” партияси таклифини ёқлаб овоз берди.

Ҳукмрон партия ўтган ҳафта “қонун чиқарувчи органнинг ҳозирги таркиби Алиев томонидан олиб борилаётган сиёсатга мос фаолият юритмаётгани”га оид баёнот билан чиққанди.

Кечаги овоз беришда 99 нафар депутат парламент тарқатилишини ёқлаб чиқди, бир депутат қарши овоз берди, яна бир нафари бетараф қолди.

Расмийлар иддаосича, муддатдан аввалги сайлов қонун чиқарувчи хокимиятни модернизация қилиш ва иқтисодий ислоҳотларни жадаллаштиришга ёрдам беради.

Муддатдан аввалги сайлов парламент тарқатиб юборилганидан кейинги уч ой давомида ўтказилиши лозим. 2015 йилги сайловларда Илҳом Алиевнинг “Янги Озарбайжон” партияси ғолиб, деб эълон қилинган. Озарбайжондаги барча мухолифат партиялари аввалги сайловларни бойкот қилишган.

И.Алиев 10 миллион аҳолига эга бўлмиш мамлакатни 2003 йилдан бери бошқариб келмоқда. У 10 йил президент бўлган отаси Ҳайдар Алиевнинг ўлимидан сал олдинроқ президент этиб сайланган эди.

Трамп импичмент бўйича эшитувларда иштирок этмайди

U.S.A. -- President Donald Trump aboard Air Force One October 6, 2018.

АҚШ президенти Дональд Трамп 4 декабрга белгиланган импичмент бўйича эшитувларда иштирок этмайди. Бу борадаги мактубни Оқ уй юридик консультанти Пэт Чиполлоне АҚШ Конгресси Намояндалар палатасининг суд қўмитаси раиси Жеррольд Надлерга юборди. Бу ҳақда CNN хабар берди.

"Гувоҳлар исми айтилгунга қадар, шунингдек, суд қўмитаси президентга нисбатан адолатли жараён таъминланиши ноаниқлигича қолаётгани туфайли биз эшитувларда иштирок эта олмаймиз. Ҳозирги вазиятда чоршанба кунги эшитувларда иштирок этмоқчи эмасмиз", – дейилади Чиполлоне мактубида.

Унинг таъкидлашича, суд қўмитасининг мажлиси Трамп Лондонда НАТО саммитида иштирок этаётган бир вақтда бўлиб ўтади. Чиполлоненинг баёнотига кўра, демократлар "атайин" шу санани танлаган.

Дональд Трампга Украина президенти Володимир Зеленский билан телефон орқали мулоқот чоғида Трамп унга гўёки ўзининг сиёсий рақиби Жо Байденга нисбатан Украинадаги тергов ҳаракатлари тикланиши юзасидан босим ўтказган деб ҳисобланмоқда ва шу сабали президентга қарши импичмент жараёни бошланган.

Суд қўмитасининг 4 декабрь кунги мажлисида Трампга импичмент эълон қилиш учун конституциявий асослар бор ёки йўқлиги, жумладан, унинг ҳатти-ҳаракатлари АҚШ Конституциясида белгилаб қўйилган жиноятларга мос келиш-келмаслиги муҳокама қилинади. Бунинг учун Конгрессга юристлар, конституцион хуқуқ бўйича экспертлар таклиф қилинган.

Трамп демократлар томонидан қўйилаётган айбловларни инкор қилади, ўзига нисбатан жорий қилинаётган импичмент жараёнини "Америка сиёсати тарихидаги энг буюк фирибгарлик" дея таърифламоқда.

Россия “Сибирь қудрати” қувури орқали Хитойга газ етказиб бера бошлайди

Шу йил 2 декабридан Россия Европа хорижидаги янги катта бозорга табиий газ етказиб беришни бошлайди. Россиянинг “Газпром” ширкати душанба куни уч минг километрга узанган “Сибирь қудрати” қувурини ишга туширади ва Хитойни зангори олов билан таъминлай бошлайди.

Хитой тез орада Россия газининг йирик импортчисига айланиши кутилмоқда. 2025 йилга бориб “Сибирь қудрати” қувури орқали Хитойга йилига 38 миллиард куб метр газ етказиб берилиши кутилмоқда.

Еврокомиссия тарихда илк бор аёл киши томонидан бошқарилади

Янги таркибдаги Еврокомиссия.

Шу йил 1 декабридан Европа комиссиясининг янги таркиби расман ишга киришди. Ташкилотга тарихда илк бор аёл киши - Германия вакиласи Урсула фон дер Ляйен бошчилик қилмоқда.

ЕИ Кенгаши раиси Дональд Туск ўрнини Бельгия собиқ бош вазири Шарль Мишель эгаллади.

Еврокомиссия Европа Иттифоқининг асосий ижроия органи бўлиб ҳисобланади. У Умумевропа қонунларини ишлаб чиқади, шунингдек, ЕИ мамлакатлари амалдаги меъёрларни қандай бажараётганини кузатиб боради.

Еврокомиссиянинг янги таркиби 5 йилга - 2024 йилгача сайланган. Комиссиянинг янги таркиби учун ўтган ҳафтадаги овоз беришда 461 нафар депутат ёқлаб овоз берди, 157 нафари қарши чиқди.

Тожикистонда суюлтирилган газ нархи кўтарилди

Тожикистондаги газ қуйиш шохобчаларидан бири.

Тожикистонда суюлтирилган газ нархи ошди. Шу кунда бир литр газ Душанбедаги АЁҚШларда 3,7 – 3,9 сомонийдан сотилмоқда. Ваҳоланки, бир ҳафта аввал ҳам газнинг бир литри 3,4 сомонийдан сотилаётганди.

Тожикистонда автотранспортларнинг 60 фоизидан кўпроғи ёқилғи сифатида суюлтирилган газдан фойдаланади.

Тожикистонга ёқилғи мойлаш материалларини етказиб берувчи ширкат юзага келган вазият юзасидан ҳозирча изоҳ бергани йўқ. Тожикистон Аксилмонополия хизматининг Озодлик радиоси тожик хизматига маълум қилишича, идора мутахассислари суюлтирилган газ нархи ошиши сабабларини ўрганмоқда.

Тожикистонга газ ёқилғисини олиб келиш билан 30 дан ортиқ ширкат шуғулланади, улардан энг йириклари “Газпромнефть-Тожикистон” ва “Фароз”дир.

Душанбедаги АЁҚШ ходимлари нарх ошиши сабабларини айтишга қийналишди. Улардан бирига кўра, бунинг сабабини суюлтирилган газни экспорт қиладиган мамлакатлардан қидириш керак.

Икки ой муқаддам Тожикистон расмийлари ёқилғи олиб келинадиган Қозоғистонда нарх ошганига қарамай, суюлтирган газ импорт ҳажми ошганини билдирган эдилар. Сентябрь ойида суюлтирилган газ етказиб берувчи ширкатлар импорт ҳажмини 31,5 минг тоннагача оширгандилар.

Ўтган йили Тожикистон бозорига 350 минг тонна суюлтирилган газ етказиб берилган. Ёқилғининг бу тури асосан Қозоғистондан олиб келинади, шунингдек, муайян қисми Россия, Туркманистон ва Қирғизистондан импорт қилинади.

Эрон: Россия ва Хитой билан ҳарбий-денгиз машқлари декабрда бошланади

Эрон ҳарбий-денгиз кучлари қўмондони ўз қўл остидаги қўшинлар жорий йил охири ва келаси йил бошида Россия ва Хитой иштирокидаги қўшма ҳарбий машқларда иштирок этишини маълум қилди.

Вице-адмирал Ҳусайн Хонзодий 30 ноябрда 22 декабрдан 20 январга қадар Ҳинд океани шимолида ҳарбий машқлар бўлиб ўтишини айтди.

Адмиралнинг баёнотида ҳарбий машқларнинг аниқ манзили ошкор этилмади, аммо ахборот воситалари улар Ўмон кўрфазида бўлиб ўтказилишини хабар қилди. Ўша жойда бир неча марта нохуш ҳодисалар юз берган эди.

“Машқлардан мақсад Ҳинд океанининг шимолий қисмидаги турли нохуш ҳодисалар, жумладан, қароқчилик ҳужумлари рўй бераётган жойда хавфсизликни таъминлаш ва мустаҳкамлашдан иборат”, дея хабар қилди Эроннинг “Тасним” ахборот агентлиги адмиралнинг сўзларига таяниб.

Хонзодий икки кун олдин машқлар “яқин келгуси”да рўй беришини ва қўшма амалиётлар “бутун дунёга ўзига хос сигнал бўлиши”ни айтган эди.

Россия ташқи ишлар вазири Сергей Лавров 2 октябрда террорчиликка ва қароқчиликка қарши миссиялар ўтказишга тайёргарлик кўриш бўйича машқлар ўтказиш режалаштирилаётганини маълум қилган эди.

Қўшма машқлар учта мамлакатнинг Ғарб билан муносабатлари кескинлашган пайтга тўғри келмоқда.

G20 га раислик, кескин танқидларга қарамай, Саудия Арабистонига ўтди

Саудия Арабистони 1 декабрдан G20 - Катта йигирмалик гуруҳига раисликни қабул қилиб олди.

Ҳукумат вакилининг билдиришича, раислик давомида асосий эътибор аёллар ва ёшларга имконият бериш, шунингдек, сайёрани ҳимоя қилиш ва технологик тараққиёт афзалликларини баҳам кўришга қаратилади.

G20 гуруҳига раислик Япониядан нефтга бой подшоҳликка ўтмоқда. Саммитни келаси йилнинг 21-22 ноябрь кунлари Риёд шаҳрида ўтказиш режаланган.

АҚШ иттифоқчиси бўлган Саудия Арабистони ўтган йил октябрида Истанбул консуллигида “Washington Post” газетаси журналисти Жамол Хашогги ўлдирилгани, аёллар ҳуқуқи ҳимояси фаоллари таъқиб қилингани ва Яманда кўпчилик ўлимига сабаб бўлган урушдаги иштироки ортидан кескин танқидга учраган.

АҚШ разведка хизматлари Хашоггининг ўлдиришга Саудия Арабистонининг валиаҳд шаҳзодаси Муҳаммад ибн Салмон буйруқ берган, деган хулосага келди.

“Amnesty International” ташкилоти G20 гуруҳига аъзо мамлакатларни “Саудия ҳукуматига инсон ҳуқуқи қўпол тарзда бузилиш ҳолларига барҳам бериши учун босим ўтказиш”га чақирди.

Қароргоҳи Британияда жойлашган ушбу ташкилотнинг 29 ноябрда тарқатилган баёнотида шундай дейилади:

“G20 гуруҳи етакчилари фойдали бизнес алоқалари эвазига подшоҳликдаги инсон ҳуқуқи бузилиши билан боғлиқ даҳшатли вазиятга кўз юмишни давом эттирмаслиги керак”.

Европада 6 мамлакат АҚШ қарши бўлган Эрон билан бартер тизимига қўшилди

Европанинг 6 мамлакати қўшилган бартер тизими фирмаларга, АҚШ санкцияларини бузмаган ҳолда, Эрон билан бизнес қилиш имконини бериш мақсадида ишлаб чиқилган.

30 ноябрда эълон қилинган Франция, Британия, Германия ҳукуматлари қўшма баёнотида Бельгия, Дания, Финляндия, Нидерландия, Норвегия ва Швеция ҳукуматларининг INSTEXга акциядор сифатида қўшилиши самимий олқишланган.

Қўшма Штатлар ушбу режага кескин қаршилик кўрсатмоқда. Вице-президент Майк Пенс жорий йил бошида, “европалик шерикларнинг АҚШнинг ушбу қотил инқилобий режимга қарши санкцияларига нисбатан кўпорувчиликни бас қилиш вақти келди”, деб айтган эди.

Идораси Парижда жойлашган INSTEX (Instrument in Support of Trade Exchanges – Савдо алмашувларини қўллаб-қувватлаш воситаси) молиявий дастак бўлиб, мақсади Эронга АҚШ доллари эмас, бартер тизимидан фойдаланган ҳолда нефтини сотиш ҳамда эвазига бошқа маҳсулотлар ва хизматлар олиш имконини беради.

Қўшма баёнотда айтилишича, янги аъзоларнинг қўшилиши “INSTEXни мустаҳкамлайди ҳамда Европа билан Эрон ўртасида қонуний савдо-сотиққа кўмаклашиш борасидаги саъй-ҳаракатларини намойиш этади”.

Режада АҚШ санкциялари қамраб олмаган соҳаларга эътибор қаратилади ҳамда у даставвал “Эрон халқи учун фармацевтика, тиббий қурилмалар ва қишлоқ хўжалик озиқ-овқат товарлари сингари ҳаётий муҳим соҳалар”га тегишли бўлади”, деди уч мамлакат ташқи ишлар вазирлари режани эълон қилаётиб.

Ҳолландия полицияси Ҳаагада одамларга пичоқ билан ҳужум қилган шахсни қидирмоқда

Пичоқ билан қуролланган шахс 29 ноябр куни шаҳар маркпида одамларга ҳужум қилганди.

Ҳолландия полицияси Ҳаага шаҳри марказида пичоқ билан ҳужум қилиб уч одамни яралаган шахсни қидирмоқда.

Пичоқ билан қуролланган шахс 29 ноябр куни шаҳар макарзида одамларга ҳужум қилганди.

Пичоқ ҳужумидан яраланган уч бемор шифохонага олиб келинган, биринчи ёрдам кўрсатилиб уйга кетишга рухсат берилганди.

Ҳужумчи эса воқеа жойидан яширинганди.

Айни куни Британия пойтахти Лондонда пичоқ ҳужумидан икки киши ҳалок бўлди.

Британия полицияси Лондон кўпригида 29 ноябр куни одамларга пичоқ билан ҳужум қилган шахсни отиб ўлдирди.

У аввал терроризм билан боғлиқ айблар билан қамоқда ўтириб чиққан 28 ёшли Усмон Хон эканини полиция маълум қилди.

Усмон Хон Стаффордшир графлигида яшаб келган. Полиция унинг уйини тинтув қилмоқда.

Давомини ўқинг

Кўрмай қолган бўлсангиз

XS
SM
MD
LG