Ўзбекистон президентининг қизи ва унинг администрацияси раҳбари Саида Мирзиёева 2 октябрь куни АҚШ президенти Дональд Трамп билан учрашганини билдирди. Бу хабар Ўзбекистон АҚШ давлат котиби Марко Рубио ва йирик Америка бизнес делегациясини Самарқандда қабул қилишга тайёрланаётган пайтда эълон қилинди.
Мирзиёева Telegram каналида Трамп билан тушган суратини жойлаштириб, унга отаси — президент Шавкат Мирзиёевнинг эзгу тилакларини етказганини айтди. Қисқа хабарда учрашув қачон ва қаерда бўлгани, қандай масалалар муҳокама қилингани кўрсатилмаган. Бирор келишув ҳақида ҳам маълум қилинмаган.
Рубионинг Самарқандга бориши кутилмоқда
Рубио октябрь ўрталарида Самарқандда Ўзбекистон, Қозоғистон, Қирғизистон, Тожикистон ва Туркманистон ташқи ишлар вазирлари иштирокидаги C5+1 учрашувида қатнашиши кутилмоқда. АҚШ президентининг махсус вакили Сержио Горга кўра, давлат котиби 100 дан ортиқ Америка компанияси вакилларидан иборат делегацияга бошчилик қилади ва Ўзбекистон раҳбарияти билан учрашади. Музокараларда минтақавий транспорт ва иқтисодий алоқалар, энергетика хавфсизлиги, савдо ва хусусий инвестициялар муҳокама қилиниши режалаштирилган.
Мирзиёева Рубио билан аввалроқ— 7 апрель куни Вашингтонда ишбилармонлик нонуштаси доирасида учрашган. Улар Мирзиёева ва Гор ҳамраислик қиладиган Америка–Ўзбекистон ишбилармонлик ва инвестиция кенгашининг биринчи йиғилиши натижалари ҳамда қўшма иқтисодий лойиҳаларни муҳокама қилган. Ўша ташриф давомида Мирзиёева АҚШ Халқаро тараққиётни молиялаштириш корпорацияси — DFC раҳбари Бен Блэк билан ҳам учрашган.
Мирзиёевнинг Трамп билан мулоқотлари
Президент Мирзиёев Трамп билан 2018 йил 16 майда, АҚШ президентининг биринчи муддати даврида Оқ уйда учрашган. Кейинги музокаралар 2025 йил 23 сентябрда Нью-Йоркда ва 6 ноябрда Вашингтондаги C5+1 саммити олдидан Овал кабинетда ўтказилган.
Мирзиёев 2026 йил 19 февралда Вашингтонда Трампнинг Тинчлик кенгаши биринчи йиғилишида ҳам қатнашган. У ташаббусни қўллаб-қувватлаб, Ўзбекистон Ғазони қайта тиклашда иштирок этишга тайёрлигини билдирган.
Саида Мирзиёева 24 сентябрда Нью-Йоркда BlackRock президенти Роберт Капито ва компаниянинг бошқа раҳбарлари билан учрашиб, 2027 йилда иш бошлаши режалаштирилган Тошкент халқаро молия марказини муҳокама қилди. Мирзиёевага кўра, BlackRock марказ концепцияси ва тузилмасини ишлаб чиқишга ёрдам бермоқда.
25 сентябрда у Жаҳон савдо ташкилоти бош директори Нгози Оконжо-Ивеала билан ҳам учрашган. Мулоқотда Ўзбекистоннинг ташкилотга аъзо бўлиши учун қолган вазифалар муҳокама қилинган. Тошкент бу жараённи 2026 йилда якунлаш ниятини билдирган, аммо аъзолик ҳали расмийлашмаган.
Божлар, Boeing ва минераллар бўйича келишувлар
Тошкентнинг Трамп маъмурияти билан яқинлашуви савдо бўйича аниқ мажбуриятларни ҳам қамраб олади. Июнь ойида Ўзбекистон қатор Америка саноат ва қишлоқ хўжалиги маҳсулотларига божларни бекор қилиш ёки камайтиришга, ўзаро савдо ва инвестиция келишуви бўйича музокараларни тезлаштиришга рози бўлган. Вашингтон эса Ўзбекистоннинг Жаҳон савдо ташкилотига аъзо бўлишини қўллаб-қувватлашини яна бир бор билдирган.
2026 йил 25 июнда Ўзбекистон қатор Америка саноат ва қишлоқ хўжалиги маҳсулотларига божларни бекор қилиш ёки камайтириш мажбуриятини олган. Икки томон ўзаро савдо ва инвестиция битими бўйича музокараларни тезлаштиришга ҳам келишган.
- Boeing билан 8,5 миллиард долларлик битим. АҚШ Савдо вакили идораси уни 2025 йилда эълон қилинган 32 миллиард долларлик тижорат келишувлари таркибида келтирган. Бу битим қиймати; самолётлар етказилгани ёки маблағ тўлиқ тўланганини англатмайди.
- Қўшма инвестиция механизми бўйича имзоланган дастлабки шартлар. 2026 йил 18 февралда DFC Ўзбекистон билан муҳим минераллар, энергетика ва инфратузилмага инвестиция киритиш, қўшма инвестиция холдинги тузиш бўйича ҳужжат имзолаган. Бу ҳали амалга оширилган инвестиция эмас.
Кенгайган ваколатлар ва умрбод иммунитет
Мирзиёеванинг халқаро фаоллиги мамлакат ичидаги ваколатлари ва ҳуқуқий ҳимояси кенгайиши билан бир вақтда кечмоқда. 14 августда имзоланган конституциявий қонун президент администрациясининг кенг ваколатларини, жумладан, ўз ваколати доирасида бажарилиши мажбурий бўлган кўрсатмалар бериш ҳуқуқини қонун билан мустаҳкамлади. Қонун администрациянинг юқори мансабдорларига лавозимдан кетганидан кейин ҳам умрбод сақланадиган дахлсизлик ва иммунитет берди.
Сентябрда у қўшимча равишда Тошкент халқаро молия маркази бошқарувчиси этиб тайинланди.
Унинг вазифалари марказни ишга туширишни мувофиқлаштириш, инвесторлар олдида унинг манфаатларини ифодалаш ва раҳбар кадрларни тайинлашда иштирок этишни қамраб олади. Шу жумладан, у Молиявий хизматлар бошқармаси раҳбарияти бўйича тавсиялар киритади. Бу ваколатлар унга марказ бошқарувига таъсир қилиш имконини беради.