Линклар

Шошилинч хабар
23 август 2019, Тошкент вақти: 10:24

Халқаро янгиликлар

Европа Иттифоқи ҳамда саноати тараққий этган “Саккизлик гуруҳи” раислигини 1 январ куни Германия қабул қилиб олди.

Берлин расмийлари Европа конституцияси, энергетика хавфсизлиги ва Яқин Шарқ тинчлик жараёнини қайта бошлаш масалаларини кун тартибидаги долзарб масалалар сифатида белгилаган. 2006 йилда “Саккизлик гуруҳи”га Россия раислик қилган эди.

Муқаддас Хаж ибодатини бажариш учун Саудия Арабистонига борган мусулмонлар 1 январ куни Минода шайтонга тош отиш маросимини учинчи кун давом эттирдилар.

Ўтган йилги Хаж мавсумида шу амални бажариш пайтида тиқилинч содир бўлиб, оқибатда 360 нафар зиёратчи нобуд бўлган эди. Расмий маълумотларга кўра, жорий йилги Хаж ибодатини бажариш учун Саудия Арабистонига 187 давлатдан салкам икки ярим миллион зиёратчи борган. Уларнинг 40 фоизидан кўпроғини аёллар ташкил этади.

Беларус ва Россия газ нархи борасида келишувга эришди.

Янги йилдан бошлаб Беларус ҳар бир минг куб метр газ учун Россияга 100 доллардан пул тўлайди. 2006 йилда Россия ҳар бир минг куб метр газни Беларусга 46 доллардан сотган эди. Беларус президенти Александр Лукашенко ўз мамлакати “янги иқтисодий воқеликка дуч келаётгани”ни айтди. Беларус Бош вазири Сергей Сидорский Москвада эришилган келишувга бундай муносабат билдирди: “Беларусда одамларнинг 60 фоизи Чернобил атом станцияси фожиасидан азият чеккан одамлар эканини яхши биласиз. Биз ана шу одамларга, пенсионерларга мурожаат қиламиз. Биз “Газпром” ширкати Беларусга етказиб берилаётган газ нархини кутилганидан икки баробардан кўпга оширганини тушунтирамиз”, – деди Беларус Бош вазири.

Болгария ва Руминия 1 январдан бошлаб Европа Иттифоқига аъзо бўлди.

Икки мамлакат фуқаролари бу тантанани янги йил билан бирга нишонладилар. Руминия фуқароларидан бири ўз қувончини “Ройтер” мухбирига бундай изҳор қилди: “Биз европаликмиз. Бизга кўрсатилган илтифот учун Европа Иттифоқига миннатдорлик билдирамиз. Улар бизга жуда кўп ёрдам беришди. Европа Иттифоқига аъзо бўлган барча давлатларни янги йил байрами билан табриклаймиз”, – деди руминияликлардан бири.
Болгария ва Руминиянинг Европа Иттифоқига қўшилиши билан Иттифоққа аъзо давлатлар сони 27га етди. Умумий аҳоли сони эса 300 миллиондан ошди.

Рим Папаси Бенедикт XVI дунё халқларини тинчлик йўлида бирга ишлашга чақирди.

Янги йил муносабати билан Ватиканнинг “Авлиё Пётр” майдонига йиғилган бир неча ўн минг одам олдида чиқиш қилган Рим Папаси адолатсизлик, зўравонлик ва терроризмга қарши кураш йўлидаги ҳаракатларини мувофиқлаштириб тинчликка эришиш ҳар қачонгидан зарур эканини таъкидлади. Бенедикт инсон ҳуқуқларини ҳурмат қилмасдан дунёда тинчликка эришиб бўлмаслигини айтди.

Словенияда 1 январдан бошлаб “Евро” пул бирлиги муомалага киритилди.

Словения еврони қабул қилган ўн учинчи собиқ коммунистик давлат бўлди. Янги пулга ўтиш муносабати билан мамлакатдаги барча банкоматларда пул бериш операцияси янги йил киришидан уч соат олдин тўхтатиб қўйилди.

1 январ куни юзлаб ироқлик суннийлар мамлакат собиқ президенти Саддам Ҳусайн осиб ўлдирилганига норозилик намойиши ўтказдилар.

Мазкур намойиш Саддам Ҳусайн 2003 йил декабрида АҚШ қўшинлари томонидан қўлга олинган Бағдод шимолида жойлашган “Ад-Давр” қишлоғида бўлди. Улар Саддамнинг қатл этилишида шиа сиёсатчиларини айблаб, қасос олиниши ҳақида огоҳлантирдилар: “Баас партияси раҳбарияти номидан биз ўз раҳбаримиз, араб миллати раҳбари, ватан мужоҳиди Саддам Ҳусайнга нисбатан қилинган адолатсизликни, ушбу жиноятни қоралаймиз. Биз севикли қаҳрамонимиз учун қасос оламиз”, – дея баёнот берди маросим қатнашчиларидан бири.
Тикрит шаҳрида эса Саддам Ҳусайн ўлганига таъзия билдирувчи одамлар учун ўнлаб чодир ўрнатилди. Инсониятга қарши жиноятлар содир этганлик айби билан 30 декабр куни осиб ўлдирилган Саддам Ҳусайннинг жасади у туғилиб ўсган жой яқинидаги “Ал-Авжа” қишлоғига дафн қилинди.

Индонезиянинг Ява ва Сулавеси ороллари ўртасида йўловчи самолёт йўқолди.

Маълумотларга кўра, "Adam Air” компаниясига қарашли “Боинг-737” русумидаги самолёт ва парвозни назорат қилувчи оператор ўртасида алоқа узилиб қолган. Транспорт вазири Хатта Раджасага асосланиб Индонезия радиоси тарқатган хабарга кўра, самолёт бортида 96 йўловчи ва олти нафар экипаж аъзоси бўлган. Алоқа узилиб қолишидан олдин учувчилар авария сигнали тарқатган. Воқеа жойига қутқарувчи гуруҳлар жўнатилган.

Туркманистонда 11 феврал куни ўтказиладиган президентлик сайловида қатнашиш истагини билдирган олти номзоднинг ҳаммаси расман рўйхатга олинди.

Гурбангули Бердимуҳамедов 21 декабр куни оламдан ўтган президент Сапармурод Ниёзовнинг вазифасини вақтинча бажармоқда. Президентликка номзодларнинг барчаси, жумладан Бердимуҳамедов ҳам мамлакатнинг қонун чиқарувчи олий органи ҳисобланган Халқ маслаҳати томонидан танланган. Номзодлар орасида мухолифат аъзолари йўқ.

Олтмишга яқин давлат олимлари эндигина бошланган янги йилда Ер қутбларини яхшироқ ўрганишни режаламоқдалар.

1950 йилдан бери биринчи марта нишонланаётган 2007 йилги халқаро “Қутб йили”да иқлим ўзгаришининг Ер қутбларига таъсири чуқурроқ ўрганилиши кутилмоқда. Арктика ва Антарктикада фаолият юритаётган мутахассислар жорий йилда ўтказиладиган тадқиқотлар учун салкам 500 миллион доллар маблағ ажратилишига умид қилмоқдалар.


* * * * * * * * * *



“Ал-Қойда” гуруҳининг иккинчи раҳбари бўлган Айман Аз-Завоҳирий Фаластин президенти Маҳмуд Аббосни Исломга ҳиёнат қилиш ҳамда АҚШ ва Исроил билан ҳамкорлик қилаётганликда айблади.

Интернет сайтида эълон қилинган баёнотида Аз-Завоҳирий Миср, Саудия Арабистони ва Яман ҳукуматларини ҳам Қўшма Штатлар манфаатларига хизмат қилаётганликда айблаган. Хақиқий эканини исботлашнинг имкони бўлмаган мазкур баёнотни иккита исломий Интернет сайти эълон қилган.

Сомали Бош вазири барча фуқаролар, жумладан жанггари гуруҳлар аъзолари ва уларнинг бошлиқларига 5 январга қадар ўз қуролларини топшириш ҳақида буйруқ берди.

Али Муҳаммад Геди қуролларини топширган исломий жангчилар амнистия қилинишини билдирди. Сомали ҳукумати ҳарбийлари ва уларнинг эфиопиялик иттифоқчи кучлари исломий жангчиларни улар назорат қилаётган охирги шаҳар Кисмаюдан сиқиб чиқарганидан сўнг Бош вазир Али Муҳаммад Геди шу баёнотни эълон қилди.

Таиланд ҳарбийлари тайинлаган ҳукумат пойтахт Банкокда содир этилган портлашлар исломий гуруҳлар эмас балки ҳокимиятдан четлатилган сиёсатчилар томонидан уюштирилганига ишора қилди.

Бош вазир Сураюд Чуланонт уч одам нобуд бўлган, 38 нафари яраланган ҳужумни уюштирган шахслар номини айтмади. Бироқ у ҳокимиятдан четлатилган сиёсатчиларга ишора қилди. Сентябр ойида ҳокимиятдан ағдарилган собиқ Бош вазир Таксин Шинаватра янги йил кечаси содир этилган портлашларга ҳеч қандай алоқаси йўқлигини айтди.

Ироқнинг собиқ диктатори Саддам Ҳусайн туғилиб ўсган Тикрит шаҳри ëнидаги Аужа қишлоғида дафн этилди.

Саддам Ҳусайн 30 декабр тонгда дорга осилиш йўли орқали қатл этилган эди. Марҳумнинг яқинларига кўра¸ дафн этиш маросимида Салоҳиддин вилоятининг губернатори Ҳамид ал Шакти ва Саддам туғилиб ўсган Албу Носир қабиласи етакчилари қатнашган. Саддам Ҳусайн 1982 йилда амалга оширилган жиноят – 148 шиа мусулмонни ўлдиришда айбланиб ўлимга ҳукм қилинган эди. Ироқ бош вазири Нури Ал Маликий қатл Ироқ тарихидаги мудҳиш саҳифани беркитганини айтган.

Россия билан газ нархи борасидаги низоларни ҳал қилиш учун Беларус бош вазирнинг биринчи ўринбосари Владимир Сямашка яна Москвага борди.

Россиянинг давлатга тегишли “Газпром” ширкати Минск 1 январдан бошлаб газ учун янги, икки баробарга оширилган нархни тўлашга рози бўлмаса, Беларусга газ оқиб борадиган қувур жумрагини беркитиб қўйишидан огоҳлантирган. Минск эса, ўз навбатида, Беларусга газ етказиб бериш тўхтатиладиган тақдирда, Россиядан Ғарбий Европага газ оқиб ўтадиган қувурларлардан газни тортиб олиш билан таҳдид қилган. “Газпром” расмийлари ҳозирча ҳеч қандай муросага эришилмаганини таъкидламоқда. Бугунгача Минск Москвадан бир минг куб метр газни 55 АҚШ долларига сотиб оларди. Россиядан Европага оқиб келадиган газнинг тахминан 20 фоизи Беларус орқали ўтади.

Тайланд пойтахти Бангкокда содир этилган бир неча портлашлар оқибатида 2 киши ҳалок бўлди¸ камида 20 киши яраланган.

Эрта оқшомда пойтахтдаги бозор ва дўконлар атрофида камида иккита бомба портлагани айтилади. Портлаш учун ҳозирча ҳеч ким масъулиятни ўз бўйнига олмаган. Портлашлардан олдин полиция фуқароларни террор ҳаракатлари содир этилиши эҳтимоллари ҳақида огоҳлантирган.

Индонезия расмийлари Ява ороли атрофида йўловчи кеманинг оқиб кетиши оқибатида йўқолган юзлаб одамдан 160 нафарини қутқарганини маълум қилмоқда.

Ҳаво ҳароратининг ëмонлиги ва кучли шамол кўтарилгани сабаб¸ ҳамон 400 га яқин одам тақдири номаълумлигича қолмоқда. Хабарларга кўра, кемада 550 нафар йўловчи бўлган. Индонезия ороллари аҳолиси учун қайиқ ва кемалар асосий транспорт воситаси ҳисобланади.

Эфиопия ҳукуматига қарашли ҳарбийлар Сомали ҳудудида яширинча ҳаракат қилаëтган исломий жанггарилар билан тўқнашди.

Аввалроқ минглаб сомалиликларнинг мамлакатдан қочаëтгани хабар қилинган эди. Сомали ҳукумати ҳамда унинг иттифоқдоши ҳисобланмиш Эфиопия биргаликда Ал-Қайдага алоқадорликда гумон қилинаëтган жанггариларга қарши кураш олиб бормоқда. Бир неча кун олдин жанггариларнинг пойтахт ва бошқа муҳим қишлоқлардан сиқиб чиқарилгани ҳабар қилинган эди. Қўшма Штатлар Эфиопиянинг Сомалидаги ҳарбий ҳаракатларини қўллаб-қувватлашига ишора қилиб, Эфиопия қўшинлари Сомалининг муваққат ҳукумати томонидан ёрдамга чақирилгани, ҳамда Сомалидаги вазият Эфиопиянинг хавфсизлигига таҳдид солиши борасидаги хавотирлар асосли эканини таъкидлади.

Куба президенти Фидел кастро ўз халқига янги йил табригини йўллади.

Табрикномасида Кастро секин-аста тузалаëтгани ва тўшакда ëтган вақтда уни қўллаб қувватлаб келаëтган ҳалқига миннатдорчилигини билдирди. Фидел Кастро ичакларидан қон кетишини тўхтатиш учун июль ойида операция қилинган эди. Давлат раҳбари вазифаларини шу кунда Фиделнинг 75 ёшли укаси Раул Кастро бажаряпти.

Мадрид халқаро аэропортда юз берган портлашга нозорилик билдириб 31 декабр куни минглаб одам Испания шаҳар ва кўчаларида норозилик намойиши ўтказди.

Шанба куни Мадриднинг Барахас аэропорти яқинида портловчи мослама ишга келтирилиши натижасида йигирма олти киши жароҳатланган эди. Мазкур портлашларга алоқадорликда “Баск” жанггарилар ташкилотининг ЭТА гуруҳи гумон қилинмоқда. Мамлакат бош вазири Хосе Луис Родригез Запаретеро ЭТА билан тузилган тинчлик ҳақида сулҳни бекор қилган.

Вашингтонда Конгресс аъзолари марҳум президент Жералд Фордни хотирладилар.

Эслатиб ўтамиз¸ Форд 27 декабр куни 93 ëшида вафот этган эди. Капитолияда бўлиб ўтган тадбирда АҚШ вице президенти Дик Чейни Жералд Форднинг Уотергэйт ҳодисасидан сўнг¸ АҚШга келтирган кўмагини алоҳида таъкидлади. Республикачилар вакили Жералд Форд Америка тарихида сайланмасдан иқтидорга келган ягона президентдир. У президент Ричард Никсон даврида вице президент бўлган ва 1974 йилги Уотергейт жанжали боис истеъфога кетган Никсоннинг ўрнини эгаллаган. Форд, кейинчалик Никсон президентлик вақтида амалга оширган жиноятларини кечирган. 1976 йилдаги президентлик сайловларида Форд демократлар вакили Жимми Картерга ютқазган. Жералд Фордни сўнгги манзилга кузатиш 2007 йилнинг 2 январига белгиланган.

Болгария эскириб қолган Козлодуи номли атом заводининг айрим қисмини ëпишга тайëргарлик кўрмоқда.

Мазкур ҳаракат электр энергиясини ишлаб чиқариш ҳажмини камайтирса-да¸ Европа Иттифоқига кириш учун унинг олдига қўйилган талаблардан бири ҳисобланади. Мамлакат Европа Иттифоқига аъзо бўлишидан икки соат олдин атом энергияси ишлаб чиқарувчи заводнинг иккита реактори ëпилади. Завод директори Кирил Николовга кўра¸ иккита реакторни ишдан чиқариш Болгариянинг электр энергия экспортидан тушадиган бир йиллик даромадидан айрилиш демакдир. Болгария Болқон бўйи мамлакатларини ëқилғи билан таъминлайдиган асосий давлатлардан бири ҳисобланади.

Афғонистондаги АҚШ ҳарбийлари қўмондони келаси йил толибларга қарши кураш учун самарали бўлишига умид билдирди.

Ассошиэйтед Пресс ахборот агентлигига берган интервюсида генерал лейтенант Карл Эйкенберри толиблар чегара постларига ҳужум қилишда ¸ ҳудкушлар сонини кўпайтиришда ҳамда гуруҳ-гуруҳ бўлиб¸ марказий мавзеларга ҳужум қилишда давом этади¸ деди. Бироқ Эйкенберри толибон жанггарилари Афғонистондаги АҚШ¸ афғон ҳамда НАТО ҳарбийларига тенг кела олмаслигини айтган. Ҳарбий шунингдек¸ Вашингтоннинг Ал-Қайда етакчиси Усама Бен Ладен ҳамда толиблар қўмондони Мулла Омарни қўлга олиш учун катта кучлар ишга солаëтганини таъкидлади. Эйкенберри келаси йилнинг январида ўз лавозимини тарк этади.

Испаниялик аëл 67 ëшида эгизак фарзандни дунëга келтирди.

Ушбу аëл ҳозирча энг кекса ëшида фарзанд кўрган она ҳисобланади. Лотин Америкасида даъволанган испанияликнинг¸ 30 декабр куни Барселонадаги туғрихоналардан бирида кўзи ëришди. Шу пайтгача фарзанд кўрган энг кекса аëл номи Руминиялик Адриана Иллиескуга тегишли эди. Илиеску 2000 йилнинг январида қиз туққан эди.

Хитой ҳукумати шаҳарликлар билан қишлоқликлар ўртасида юзага келган таълим ва маданий бўшлиқни тўлдириш учун чекка жойларда икки юз мингга яқин кутубхоналар қурилишини маълум қилди.

“Синхуа” ахборот агентлиги тарқатган хабарда¸ Қишлоқ кутубхонаси лойиҳаси узоқ йиллардан бери фермерлар учун муаммо бўлиб келган турли йўналишдаги китобларни ўқиш имкониятини яратиб беради. Ҳар бир кутубхонага камида мингга яқин китоб¸ 30та журнал ва шунингдек¸ аудиовизуал ускуналар жойлаштирилади.

Давомини ўқинг

XS
SM
MD
LG