Линклар

Шошилинч хабар
14 ноябр 2019, Тошкент вақти: 17:17

Халқаро янгиликлар

Генерал Милли: Афғонистонда АҚШ ҳарбийлари яна бир неча йилга қолдирилади

Генерал Марк Милли.

АҚШ армияси штаб бошлиқлари бирлашган қўмитаси раиси, генерал Марк Милли 18 йилдан бери Афғонистонда ҳозир бўлиб турган Америка қўшинлари яна бир неча йил бу мамлакатда қолдирилиши мумкинлигини билдирди.

-Биз Афғонистонга бу мамлакат Қўшма Штатларга ҳужум қиладиган террорчилар учун бошпанага айланиб қолмаслигига ишонч ҳосил қилиш учун кирганмиз. Бу миссия ҳали ниҳоясига етганича йўқ, -деди генерал Милли ABC телеканалига 10 ноябрда берган интервьюсида.

Генералга кўра, АҚШ қўшинлари Афғонистондан чиқарилиши учун афғон қуролли кучлари мамлакатдаги хавсизликни таъминлай олишга қодир бўлиши лозим, аммо ҳозирда улар бу вазифани тўлақонли бажариш салоҳиятига эга эмас.

Афғонистонда ҳозир АҚШнинг 14 минг аскари мавжуд. Аввалроқ президент Дональд Трамп АҚШ қўшинлари Афғонистондан олиб чиқиб кетилишини билдирган эди.

Помпео Эронни АЭХА инспекторини ушлаб тургани учун танқид қилди

АҚШ давлат котиби Майк Помпео, 8 ноябрь, 2019 йил

АҚШ давлат котиби Майк Помпео Эроннинг октябрь ойида БМТнинг ядро масалалари бўйича инспекторига қилган муносабатини “ғазабланарли ва оқлаб бўлмайдиган қўрқитиш ҳаракати”, деб атади.

Помпеонинг 8 ноябрда баёнот беришича, Эрон Халқаро атом энергетикаси агентлиги (АЭХА) инспекторини "ҳибсга олган". Бу билан инспектор аёлнинг қисқа муддат Эрондан чиқиб кетишга қаршилик қилинган.

“Қўшма Штатлар IAEAнинг Эрондаги кузатув ва текширувларини тўлиқ қўллаб-қувватлайди, ‒ дейилади Помпеонинг баёнотида. ‒ IAEA инспекторлари ўта муҳим ишларини ҳеч бир тўсиқсиз бажариши шарт. Биз Эронни барча ҳал этилмаган ишларни IAEA билан тез орада ҳал этиб олишга, агентлик инспекторларига имтиёз ва дахлсизлик беришга даъват этамиз”.

Эрон Атом энергетикаси ташкилоти матбуот котиби Беҳруз Камолвандий, Теҳрон 28 октябрда рўй берган нохуш воқеа пайтида ҳеч бир ишни нотўғри қилмаган, деб айтди.

Айтилишича, инспекторнинг аккредитацияси бекор қилинишига, Натанз уранни бойитиш заводига кириш вақтида, инспекторда “шубҳали маҳсулот” бўлиши мумкинлигига оид хавотир сабаб бўлган. Гўёки, текширув пайтида инспекторда портловчи нитратлар изи борлиги аниқланган.

АЭХА эса Эроннинг бу иддаосини рад этмоқда.

БАА Эроннинг ракета дастури ва прокси-ташкилотлари бўйича кенг музокара ўтказишни талаб қилди

Бирлашган Араб Амирликлари Ташқи ишлар вазири Анвар Гаргаш, 24 июнь, 2017 йил

Бирлашган Араб Амирликлари (БАА) ҳукумати Эроннинг, дунёнинг етакчи мамлакатлари ва Форс кўрфазидаги қўшнилари билан муносабатлари бўйича кенг қамровли музокара ўтказишга чақирди.

БАА Ташқи ишлар вазири Анвар Гаргаш музокараларда нафақат Теҳрон ядровий дастури, қолаверса, баллистик ракеталар дастури ва чет эллардаги прокси-ташкилотларни қўллаб-қувватлаётганига оид муаммоларни ҳам муҳокама қилишга даъват қилди.

АҚШ иттифоқчиси бўлган БАА узоқ вақтдан бери, ўртадаги талаш ҳудудлар сабаб, Эрон билан зиддиятли муносабатдадир.

БАА ҳукуматининг 10 ноябрдаги даъвати Теҳрон бир ҳафта олдин, 2015 йилда эришилган ядро дастури битими мажбуриятларини бажаришдан воз кечиш сари янги қадам қўйишини билдирганидан сўнг янгради.

Ушбу битимдан ўтган йили АҚШ чиқиб кетган эди.

Айни босқичда вазиятнинг янада таранглашуви ҳеч кимга яхшилик келтирмайди ва коллектив дипломатия муваффақият келтиришига қатъий ишонамиз, ‒ деди БАА Ташқи ишлар вазири Анвар Гаргаш, Абу-Дабуда оммага қарата.

Вазир можаро билан “номукаммал” ядро битими ўртасидаги “сохта танлов” тушунчаси ҳақида сўз юритар экан, янги битим кескинликни юмшатиши ва Эрон иқтисодиётини ҳозирги пасайишдан тикланиб олишига ёрдам бериши мумкинлигини айтди.

АҚШ билан Эрон ўртасидаги кескинлик президент Доналд Трамп Қўшма Штатларни “Ҳаракатларнинг кенг қамровли қўшма режаси”дан (JCPOA) олиб чиққани ҳамда Эронга қарши “максимал босим ўтказиш” кампанияси доирасида биртомонлама иқтисодий ва савдо санкцияларини кучайтиргандан сўнг ортиб кетган.

Битимга имзо чеккан Европа мамлакатлари – улар қаторига Россия билан Хитой ҳам киради – уни сақлаб қолишга ҳаракат қилмоқда.

Эрон расмийлари санкциялар бекор қилинмагунча музокараларга қайтмаслигини билдирган.

Президентликка номзод Абдуллоҳ қайта овоз санаш жараёнидан вакилларини чақириб олди

Президентликка номзод Абдуллоҳ Абдуллоҳ (ўнгда) ва президент Ашраф Ғани, 13 февраль, 2019 йил

Президентликка номзод, Ашраф Ғанининг узоқ муддатлик рақиби Абдуллоҳ Абдуллоҳ 10 ноябрда ўз вакилларини овозларни қайта санаш жараёнидан чақириб олганини маълум қилди.

Шу йилнинг 28 сентябрида бўлиб ўтган сайловда Ғани ҳам, Абдуллоҳ ҳам ғалаба қозонгани ва бир-бирини овоз бериш натижаларини сохталаштирганини иддао қилиб чиққан эди.

Абдуллоҳ Абдуллоҳ, 2014 йилдаги сайловда ҳам натижалардан норози бўлган ва ҳокимият тақсимоти бўйича келишув билан, Бош вазирлик лавозимини олган эди.

Айтишича, унинг кузатувчилари овозларни санашда иштирок этмаслиги боис, Афғонистон мустақил сайлов комиссияси тақдим этган ҳар қандай хулосани ноқонуний, деб қабул қилади.

Афғонистон ҳукумати, АҚШ ва бошқа мамлакатлар қўшинлари ёрдамида, кўплаб исёнларни бостиришга ҳаракат қилмоқда.

Абдуллоҳнинг қарори, сиёсий вазияти шусиз ҳам омонат бўлган Афғонистонда сайловдан кейинги вазиятни янада мураккаблаштириши мумкин.

Шу йилнинг 14 ноябри сайлов натижаларини эълон қилишнинг сўнгги муддати этиб белгиланган. Аммо масъуллар натижалар яна кечикиши мумкинлигига ишора қилмоқда.

2014 йилда бўлиб ўтган сўнгги президент сайлови натижалари ҳам ўша пайтдаги икки номзод Ғани билан Абдуллоҳнинг АҚШ воситачилигида ҳокимиятни тақсимлаш хусусидаги келишувига кўра маъқулланган эди.

Қозоғистонда ислоҳотлар талаби билан намойишлар ўтказилди

9 ноябр куни Қозоғистонда демократик ислоҳотлар талаби билан намойишлар ўтказилди.

Олмаота шаҳрида намойишлар "Қозоғистон уйғон" шиори остида ўтди.

Намойишчилар қўлларида "Сўз учун изн олишим шарт эмас" деган плакатлар бор эди.

Полиция руҳсатсиз ўтказилган намойишларни кузатиб турди, лекин тўсқинлик қилмади.

Қозоғистонни чорак аср бошқарган Нурсултон Назарбоев шу йилнинг март ойида ўз ўрнини Сенат раиси Қасим-Жомарт Тоқаевга бўшатиб берган эди.

Тоқаевнинг июн ойида ўтказилган сайловларда ғолиб чиққани эълон қилинди.

У 2020 йил апрелига қадар мамлакатни муваққат президент сифатида бошқариши кўзда тутилган эди, аммо "барқарорлик" важи билан мамлакатда муддатидан аввал президентлик сайлови ўтказилди.

Сўнгги ойларда Қозоғистонда кўплаб норозилик намойишлари бўлиб ўтмоқда.

26 октябр куни Қоғозистон пойтахти Нур-Султон ва мамлакатнинг бошқа йирик шаҳарларида полиция ҳукуматга қарши норозилик намойиши ўтказиш учун йиғилган ўнлаб кишини ҳибсга олган эди.

Ўша куни Қозоғистоннинг Ақтўбе ва Чимкент шаҳарларида ҳам ўнлаб одам ҳибсга олингани ҳақда Озодлик хабар берганди.

Намойишчилар Қозоғистон раҳбариятининг Хитой билан алоқаларига норозилик билдиришган, президент Қасим-Жомарт Тоқаевни Хитойдан қарз олиш амалиётини тўхтатишга чақиришганди.

АҚШ давлат котиби Россия ва Хитойдан келаётган таҳдидлардан огоҳлантирди

Майк Помпео

АҚШ давлат котиби Майк Помпео Россия ва Хитойнинг демократик эркинликларга таҳдид солаётганидан огоҳлантирди.

Майк Помпео ғарб иттифоқчиларини ўз озодлигини ҳимоя қилишга чақирди.

Берлин девори қулашининг 30 йиллиги тантаналари арафасида Германия пойтахтида гапирган Майк Помпео эркин мамлакатлар ўз фуқаролари эркинлигини чеклаётганлар билан “қадриятлар рақобати”ни олиб бораётганини айтди.

"Ғарб, эркин мамлакатларда ўз халқларини Хитой, Россия, Эрон каби ҳукуматлардан келаётган таҳдидларни бартараф этиш масъулияти бор”, деди Помпео.

Алишер Усмоновнинг уюшган жиноятчилик билан алоқаси ҳақида ёзган журналист қидирувга берилди

Росбалт агентлиги сайти

Россияда полиция "Росбалт" агентлиги журналисти Александр Шваревга қарши сиртдан туҳмат ва товламачилик айбловларини илгари сурди.

Бу ҳақда тергов хулосалари билан танишган адвокатга таяниб "Интерфакс" агентлиги хабар берди.

Тергов гуруҳи хулосаларига кўра, журналист асли ўзбекистонлик миллиардер Алишер Усмонов ҳақида била туриб ёлғондан маълумот тарқатган.

Гап, эҳтимол, ер юзидаги энг бой одамлардан бирининг уюшган жиноятчилиққа алоқадор бўлгани ҳақидаги хабар атрофида бормоқда.

2018 йил декабрида Алишер Усмонов суд орқали Russian Criminal сайтидан у ва Шакро Молодой номи билан танилган криминал авторитет Захарий Калашов ўртасидаги алоқаларга тааллуқли мақолаларни олиб ташлашга муваффақ бўлганди.

Бундан ташқари, терговчилар версиясига кўра, Шварев қозоғистонлик бизнесмендан 50 минг доллардан кўпроқ маблағни товламачилик йўли билан тортиб олган.

Адвокатлар маълумотига кўра, журналист Латвияда даволанмоқда.

Душанба куни суд уни сиртдан қамоққа олиш масаласини кўриб чиқади.

Ҳимоя томони Шваревга қарши илгари сурилган айбловларни уйдирма, жиноят ишини эса – топшириқ деб ҳисоблайди.Журналист айбловни буткул рад этмоқда.

Шу йилнинг апрель ойида полиция ходимлари "Росбалт"нинг Москвадаги идорасини афтидан Усмоновга алоқадор иш доирасида тинтув қилганди.

Қозоғистонлик амалдорларга иш жойида яна смартфонлардан фойдаланишга изн берилади

Иллюстратив сурат.

Қозоғистонда давлат ходимларига тез орада иш жойида смартфонлардан фойдаланишга рухсат берилади. Бу ҳақда Рақамли тараққиёт, инновациялар ва аэрокосмик саноат вазирининг ўринбосари Аблайхан Ўспанов маълум қилди.

"Мендаги маълумотларга кўра, қарор ҳукуматда кўриб чиқилмоқда ва тез орада бундан хабар топамиз. Тегишли барча давлат идоралари билан келишилган, эндиликда қарор ҳукумат мажлисига олиб чиқилади”, деган Ўспанов бу иш ноябрь ойи ичида амалга ошишига умид билдирди.

Журналистлар билан мулоқот чоғида вазирлик расмийси давлат ходимларига чекловларсиз смартфонларни қайтариш топшириғи давлат раҳбари томонидан берилганини қўшимча қилган.

Қозоғистонда давлат хизматчиларига смартфонлардан фойдаланиш 2016 йил мартида тақиқланган эди. Шундан сўнг амалдорларга Интернетга кира оладиган ва фото-видеокамералари мавжуд мобил ускуналар ўрнига фақат қўнғироқ қила оладиган ва SMS-хабар жўната оладиган телефонлардан фойдаланишга рухсат берилди. Президент идораси изоҳига кўра, бу тақиқ хизмат маълумотларининг сизиб чиқиш ҳолатлари кўпайгани қайд этилгани сабабли киритилган.

Шу муносабат билан Ўспанов давлат идорасининг ҳар бир ходими аввалда бўлгани каби бундан буён ҳам ишхонада оладиган маълумоти учун маъсул бўлиши ва унинг ёйинланиши учун “қонун олдида жавоб бериши” ҳақида огоҳлантирди.

“Озодлик” раҳбари Тожикистон президенти билан учрашди

RFE/RL президенти Жейми Флай (ч) Тожикистон президенти Имомали Раҳмон (ў) билан, Швейцария, Цюрих, 2019 йилнинг 7 ноябри.

“Озод Европа/Озодлик Радиоси” (RFE/RL) президенти Жейми Флай 7 ноябрь куни Тожикистон президенти Имомали Раҳмон билан журналистлар аккредитациясига оид вазиятни муҳокама қилди.

Учрашув “Озодлик” радиоси ташаббуси билан Швейцариянинг Цюрих шаҳрида бўлиб ўтди. Томонлар “Озодлик” мухбирларининг Тожикистондаги фаолиятини муҳокама қилдилар.

Учрашув аввалида Имомали Раҳмон Тожикистон ҳукумати матбуот эркинлиги масалаларига жиддий аҳамият бериши ва мамлакатда сўз эркинлиги таъминланганини, маҳаллий ва хорижий оммавий ахборот воситалари фаолияти учун эркин ва нормал шароит яратиб беришга ҳаракат қилаётганини таъкидлаган.

Жейми Флайга кўра, учрашув самимий руҳда ўтган. Ахборот эркин тарқатилиши тарафдори эканини таъкидлаган Флай Тожикистонда Озодлик радиоси тожик хизмати мухбирларининг ҳам эркин фаолият юритиши муҳимлигини эслатган.

Имомали Раҳмонга кўра, Тожикистонда “Озодлик” радиоси фаолиятининг тўхтатилишига оид миш-мишлар ғирт ёлғон ва бугунги кунда мамлакатда радионинг 18 нафар ходими рўйхатдан ўтган.

“Айрим собиқ совет мамлакатларида Озодлик радиоси фаолияти бутунлай тақиқланган бир пайтда улар Тожикистонда ўз фаолиятларини эркин олиб боришмоқда”, деган И. Раҳмон сўнгги вақтларда “Озодлик”нинг тожик хизмати Тожикистон Олий суди томонидан фаолияти тақиқланган партия ва ҳаракатларга оид хабарларни тарқатиш билан шуғулланиб келаётганини қўшимча қилган.

Бунга жавобан Жейми Флай “Озодлик” радиоси журналистиканинг олий меъёрларига амал қилиши ва қандайдир босим ёки таҳдидлар туфайли принципларини ўзгартирмаслигини айтган.

Тожикистонда “Озодлик” радиоси мухбирларининг аккредитацияси ҳақида гапирган Жейми Флай “айрим мухбирларнинг ишлашига рухсат берилиб, айримларига рухсат берилмаслиги ёки қисқа муддатга рухсат берилиши қабул қилиб бўлмайдиган принцип” эканлигини урғулаган.

Жейми Флайга кўра, Имомали Раҳмон Тожикистонда “Озодлик”нинг фаолияти муҳим эканлигини қайд этиб, радионинг Тожикистонни тарк этишини истамаслигини билдирган.

Учрашувдан кейин Флай Тожикистон Ташқи ишлар вазирлиги ва бошқа тузилмаларига мурожаат қилиб, уларни “президент кўрсатмаларини бажариш ва қисқа муддат ичида “Озодлик” радиоси тожик хизмати мухбирларини аккредитациядан ўтказиш”га чақирган.

Бугунги кунда “Озодлик” радиоси тожик хизматининг ТИВдан аккредитация олмаган ўн бир журналисти ва ходимига Тожикистонда фаолият юритиш тақиқлаган. Улар орасида уч нафар янги ходим ва 6 нафар аккредитация муддати узайтирилишини кутаётган журналист бор. Аккредитация муддати 1 ноябрь куни тугаган 9 нафар журналистдан етти нафарининг аккредитацияси Тожикистон ТИВ томонидан узайтирилган, бироқ улардан олти нафарига олти ойга, уч нафарига эса уч ойга аккредитация берилган.

Яқинлари Сурияда бўлган қирғизистонликлар мамлакат президентидан ёрдам сўради

Фарзандлари Сурияга кетган қирғизистонлик аёллар.

Қирғизистонлик аёлларнинг бир гуруҳи президент Сўўрўнбай Жээнбековдан фарзандлари ва набираларини Суриядан қайтариш бўйича ёрдам сўради.

“Мен қизимни тўрт йилу олти ойдан бери кўрмадим. Ҳозир унинг фарзанди бор. Шу кунда уларга жуда қийин. Биз у билан телефон орқали мулоқот қилиб турибмиз, гаплашганимизда юм-юм йиғлаяпти. Қизим ҳозир 20 ёшда, Сурияга кетганида 17 ёшга ҳам тўлмаган эди. Ҳурматли президент, илтимос ёрдам беринг”, дея мурожаат қилади Қирғизистон президентига Чуй вилоятида яшовчи Гул Шарипова Озодликнинг қирғиз хизмати орқали.

Иссиқкўл вилоятида яшайдиган Чўлпўн исмли аёлнинг айтишича, қизи эрининг ортидан 2014 йили Сурияга кетган.

“Ҳар куни йиғлайди. Қайта олмаяпти. “Она, бизларни алдашди”, дейди. Бор умидимиз сиздан, уларни қайтаришга ёрдам беришингизга ишонамиз. Улар чодирларда яшамоқда, болалари тез-тез касал бўлмоқда, бирор бир ёрдам йўқ, ейишга овқати йўқ, дори-дармон ҳақида гапирмаса ҳам бўлади”, дейди у.

“Набираларим бомбардимон ва очликдан бошқа нарса кўришмади. Улар айбдор эмас – ахир улар ёш бола-ку”, дейди чуйлик Луиза Магомаева.

Қирғизистон Миллий хавфсизлик давлат қўмитаси октябрь ойида Сурия ҳудудларидаги лагерларда 500 га яқин қирғизистонлик борлигини билдирган. Қирғиз расмийларига кўра, Сурия ҳудудларидаги қочқинлар лагерларида юрган қирғизистонликлар билан учрашиш мақсадида халқаро ташкилотлар билан музокаралар олиб борилмоқда. Ҳукумат Сурия ва Ироқдан қирғизистонликларни қайтариш мақсадида ишчи гуруҳи ташкил қилинганлигини маълум қилган.

Расмий маълумотларга кўра, 2013–2014 йилларда Сурия ва Ироқдаги қуролли гуруҳларга 800 га яқин қирғизистонлик бориб қўшилган, уларнинг тақрибан 150 нафарини аёллар ташкил этади.

Рамзан Қодиров интернетда "кимнингдир шаънини ҳақоратлаган" шахсларни жазолашга чақирди

Рамзан Қодиров

Чеченистон раҳбари Рамзан Қодиров минтақа парламенти ўнгида чиқиш қилиб, “кимнингдир шаънини ҳақоратлаган” интернет фойдаланувчиларини жавзолашга чақирди.

Унинг бу чақириғи 5 ноябрь куни Чеченистон давлат телеканали - "Грозный"да намойиш этилди.

"Одамлар ўртасида тотувликни бузган, миш-миш ва иғво тарқатганларни - агар биз уларни тўхтатмасак - ўлдириш, қамаш, қўрқитиш билан ҳеч нима қила олмаймиз," – деди Рамзан Қодиров.

Рамзан Қодиров “қонунлар бузилса ҳам”, “бутун курраи замин куйиб кул бўлса ҳам”, уларни топиб жазолашга тайёрлигини қўшимча қилди.

У бунинг учун ҳар қандай жазога тайёрлигини айтди.

"Ана қамашди, ана ўлдиришди. Хўп, ўлдиришди ҳам дейлик. 45 ёшга кирдим, бу дунёда қиладиган яна нима ишим қолди ", - деди Қодиров.

Октябрь ойида "Новая газета" Чеченистонда юқори мартабали мулозимлар, жумладан Рамзан Қодировга яқин одамларга қарши репрессиялар бошлангани ҳақида хабар тарқатганди.

Ереванда суд собиқ президентни гаров эвазига озод қилиш сўровини рад этди

Роберт Кочарян

Ереванда суд конституцион тартибни бузганликда айбланган собиқ президент Роберт Кочарянни гаров эвазига озод қилиш сўровини рад қилди.

Судья Анна Данибекян ажрими 7 ноябрда эълон қилинди.

Кейинги суд мажлиси 12 ноябрда бўлиб ўтади.

Кочарян ва яна уч нафар собиқ давлат мулозим устидан илгари сурилган айбловлар 2018 йил баҳорида намойишчиларга қарши куч ишлатиш қарорига боғлиқдир.

Намойишчилар ва қўшинлар ўртасида бўлиб ўтган тўқнашувларда камида 10 киши, жумладан ички ишлар зобитлари ҳалок бўлганди.

Бу Совет Иттифоқи тарқалганидан бери Арманистонда кузатилган энг қонли ҳодиса сифатида кўрилмоқда.

2018 йил июлида ҳибсга олинган Роберт Кочарян икки марта суд қарори билан озодликка чиққан, аммо ҳар гал прокуратура апелляцияси билан қайта қамоққа олинган эди.

Эрдўғон ал-Бағдодийнинг хотинларидан бири қўлга олингани ҳақида баёнот берди

Туркия президенти Ражаб Тоййиб Эрдўғон

Туркия “Ислом давлати” террор гуруҳи собиқ лидери Абу Бакр ал-Бағдодийнинг хотинларидан бирини қўлга олди. Бу ҳақда Туркия президенти Ражаб Тоййиб Эрдўғон Анқара университетида қилган чиқишида билдирди.

“Биз унинг хотинини ушладик, аммо шов-шув кўтармадик. Ундан ташқари Сурия ҳудудида Бағдодийнинг опаси ва поччаси қўлга олинди”, деган Эрдўғон ҳодисага оид бошқа тафсилотларга тўхталмади.

Бағдодийнинг хотинлари қанча бўлгани ҳалигача аниқ эмас. Associated Press маълумотига кўра, улар тўрт нафар бўлган. Reuters агентлиги эса Ироқдаги ўз манбалари сўзларига таянган ҳолда, Бағдодийнинг уч хотини бўлгани ҳақида ёзган. Бағдодийни йўқ қилиш амалиётидан кейиноқ у билан биргаликда худкуш камари таққан икки хотини ўлгани тўғрисида маълумотлар пайдо бўлганди.

Турк ҳарбийлари 5 ноябрь куни Бағдодийнинг опаси Расмия Авадни қўлга олганлари ҳақида Озодлик аввалроқ хабар қилган.

“Ислом давлати” террор гуруҳи раҳбари Абу Бакр ал-Бағдодий ўтган ой америкалик ҳарбийларнинг махсус амалиёти чоғида ўзини портлатиб юборганди.

Қирғизистонлик фаоллар юз таниш камераларидан ёппасига фойдаланишга мораторий жорий этилишини сўрамоқда

Таркибига ҳуқуқ ҳимоячилари ва жамоатчилик фаоллари кирган фуқаровий назорат қўмитаси юз таниш камераларидан ёппасига фойдаланишга қарши мораторий жорий этишга чақирди.

Фаолларга кўра, ватандошлар устидан ёппасига кузатув ўрнатилиши инсон ҳуқуқлари ва ҳаётига керагидан ортиқ аралашишдир.

Қўмита аъзоси Динара Ўшурахунова фикрича, ватандошлар хавфсизлигини ва камера билан ишлаш методларини таъминламасдан туриб, бу каби камераларни ишга тушириш тўғри эмас.

“Суд тизимида коррупция гуллаб-яшнаётгани, ҳуқуқ-тартибот идоралари ходимлари жиноятлар содир этаётгани, жиноятчилар билан ҳамкорлик қилаётганига оид ҳолатлар барчага маълум. Ким билади, бу вазиятда олти миллион қирғизистонликка оид маълумотлар қай мақсадда ишлатилади?”дея савол ташлайди Ошурахунова.

Қирғизистон пойтахти Бишкекда юз таниш камералари ўрнатилаётгани ҳақида Озодлик аввалроқ хабар қилган. Хитой давлат компанияси ўз ҳисобидан жорий этаётган мазкур тизим фаолиятини бошлаб бўлган. ИИВга кўра, Бишкекда ҳаммаси бўлиб мингта камера ўрнатиш режаланган.

Минск Душанбега мухолифат фаолини топширишдан бош тортди

Фарҳод Одинаев.

Беларусь расмийлари мухолифатчи ва журналист, фаолияти тақиқланган ташкилотга аъзолик ва экстремизмни дастаклаганлик гумони билан қидирилаётган Фарҳод Одинаевни Тожикистонга топширмасликка қарор қилишди.

Human Constanta инсон ҳуқуқлари ташкилотига кўра, Беларусь бош прокуратураси тожик расмийларининг 42 ёшли Одинаевни экстрадиция қилиш тўғрисидаги илтимосини рад этган. Human Constanta вакиласи Наста Лойка тахминича, Одинаев Беларусга кириб келган мамлакат - Россияга қайтариб юборилиши мумкин.

Одинаев 25 сентябрь куни инсон ҳуқуқлари бўйича конференцияда қатнашиш учун Польша пойтахти Варшавага кетаётган пайтда Беларусь чегарачилари томонидан қўлга олинганди.

Human Constanta октябрь ойидаги баёнотида Одинаев Тожикистонга топширилган тақдирда қийноқ ва шафқатсиз муомалага дучор қилиниши мумкинлигидан хавотир изҳор қилган.

Россия ва Тожикистон ватандоши бўлган Одинаев илгари мамлакатда фаолияти тақиқланган Тожикистон ислом уйғониш партияси аъзоси бўлган.

Узоқ вақт нуфузли ташкилот ҳисобланган, вакиллари парламент ва ҳукуматда ишлаган ТИУП фаолияти 2015 йил кузида суд қарори билан Тожикистонда тақиқланган. Партия вакиллари ва инсон ҳуқуқлари ташкилотлари ТИУПга қўйилган айбловларни сиёсий уйдирма, деб ҳисоблайдилар.

Ўтган давр мобайнида ўнлаб раҳбар ва тарафдорлари жавобгарликка тортилган, уларнинг кўпчилиги қамалган. Инсон ҳуқуқлари ташкилотлари Тожикистонда ТИУП сафида бўлган одамларнинг таъқиб этилишини қоралаб келадилар.

Аввалроқ11 та халқаро инсон ҳуқуқлари ташкилоти расмий Минскка Фарҳод Одинаевни Тожикистонга топширмаслик чақириғи билан мурожаат қилган.

Россия жосусликда айбдор деб топилган Норвегия фуқаросини кечириш ҳақидаги аризани кўриб чиқмоқда

Фроде Берг

Россия президентининг сўзчиси Дмитрий Песковнинг маълум қилишича, Кремлга жосусликда айбдор деб топилган Норвегия фуқароси Фроде Бергни афв этиш бўйича расмий ариза келиб тушган.

Дмитрий Песковнинг 6 ноябрда журналистларга айтишича, Кремль ушбу аризани умумий ишлар қаторида кўриб чиқади.

У ариза тафсилотини ошкор этмаган.

Норвегия-Россия чегарасининг истеъфодаги нозири Фроде Берг 2017 йилнинг декабрида Москвада Федерал Хавфсизлик Хизмати (ФСБ) томонидан ҳибсга олинган эди.

ФСБ уни Росссия сув ости кемаларига оид махфий ҳужжатларни ўғирлашга уринганликда айблади.

2019 йил апрелида Москвада бўлиб ўтган ёпиқ суд мажлисида 63 яшар Берг жосусликда айдор деб топилиб, 14 йилга озодликдан маҳрум этилди.

Берг Норвегия манфаатига жосуслик қилиш айбловига иқрор бўлмаган.

АҚШ давлат котиби Шинжонда уйғурларга нисбатан"тазйиқлар"дан ташвиш изҳор этди

Майк Помпео

АҚШ давлат котиби Майк Момпео Хитой шимоли шарқида жойлашган қайта тарбиялаш жамлоқларидаги уйғур “фаоллари ва омон қолганлар” оилаларининг "тазйиққа учраётганидан" ташвиш изҳор этди.

5 ноябрь куни чиқарилган баёнотда Помпео Вашингтоннинг “уйғур фаолларининг оилалари Шинжон қайта тарбиялаш жамлоқларида тазйиққа учрагани, қамоққа олингани ёки судсиз ушлаб турилгани ҳақидаги кўплаб хабарлардан чуқур қайғуда” эканини айтди.

"ХХР инсон ҳақлари, жумладан диний эркинликни поймол қилаётганини очишда уйғур ҳуқуқ ҳимоячиларининг жасорати муҳимдир," дея қўшимча қилинади баёнотда.

Ўтган йил августида Бирлашган Миллатлар Ташкилоти аксар аҳолиси мусулмон бўлган Шинжон минтақасида тахминан бир миллионга яқин уйғурлар ва яна бошқа мусулмон этник гуруҳлари “контртеррор жамлоқлари”да ушлаб турилганини маълум қилганди.

Тожик-ўзбек чегарасидаги застава ҳужумга учради, 17 киши ўлди

Шу йилнинг 6 ноябрига ўтар кечаси 20 нафар ниқобли номаълум шахсдан иборат қуролли гуруҳ тожик-ўзбек чегарасидаги чегара заставасига ҳужум қилган, дея маълумот тарқатди Тожикистон Давлат миллий хавфсизлик қўмитасининг чегара қўшинлари матбуот хизмати.

Куч ишлатар тузилмаларнинг амалиёти чоғида қуролланган гуруҳдан 15 киши ўлдирилган, отишма пайтида чегара қўшинларининг бир аскари ва ички ишлар бўлимининг бир ходими ҳалок бўлган.

Тожикистон ИИВ амалиёт чоғида гуруҳга тегишли 4 автомашина йўқ қилинганини маълум қилган.

Озодликнинг тожик хизмати мухбирларини воқеа жойига ўтказмаганлар. Ҳодиса содир бўлган ҳудудда йўллар ёпилган, Тожикистоннинг бошқа минтақалари ва пойтахт Душанбеда қуролли постлар қўйилган.

Ўзбекистон чегара хизмати чегара заставасига қилинган ҳужум тафсилотларини ўрганмоқда, дея хабар қилади ТАСС ахборот агентлиги Ўзбекистон Давлат хавфсизлиги хизмати чегара қўшинлари вакили сўзларига таянган ҳолда.

“Содир бўлган воқеа ҳақида бизни хабардор қилишди. Биз вазиятни ўрганаяпмиз ва Тожикистоннинг тегишли муассасаси билан алоқада бўлиб турибмиз”, деган агентлик манбаси.

Путин Википедияни Россия энциклопедиясига алмаштиришни таклиф қилмоқда

Россия президенти Владимир Путин.

Россия президенти Владимир Путин Википедияни бошқа энциклопедия билан алмаштиришни таклиф қилди, дея хабар қилади РИА Новости агентлиги.

Путинга кўра, уни электрон шаклдаги “Россия катта энциклопедияси” билан алмаштириш мақсадга мувофиқроқ. Россия президенти “Россия катта энциклопедияси”даги маълумотлар Википедиядаги маълумотлардан кўра ҳаққонийроқ эканини иддао қилди.

Аввалроқ Россиянинг ўз “Википедия”сини яратиш учун 2020-2022 йилларда 1,7 млрд рубль (қарийб 27 млн доллар) ажратиши мумкинлиги ҳақида хабар қилинганди.

Википедия ҳар ким маълумот кирита оладиган очиқ энциклопедия бўлиб, шу кунгача унинг базасида 300 га яқин тилда (шу жумладан, ўзбек тилида) маълумотлар жамланган. Ўзбекча Википедияда шу кунда 133 мингга яқин мақола бор.

Москвада теракт уюштиришга уринганликда айбланган қирғизистонлик қўлга олинди

Москванинг Черёмушки суди қарори билан қирғизистонлик 30 ёшли Талант Ўнуров ҳибсга олинди. Тергов қўмитаси уни террор хуружи ҳозирлаганликда айбламоқда. Москва тергов қўмитаси вакиласи Юлия Ивановага кўра, Ўнуров айбини тан олган.

“Тергов маълумотига кўра, Қирғизистон Республикасидан бўлган шахс 2019 йил сентябрида террор хуружи содир этиш мақсадида пойтахт (Москва) ҳудудига келган. Бир ой давомида у ўзига шерик излаган, адабиётларни ўрганган, ўқув видеороликларини томоша қилган ҳамда номаълум шахсларга қарши қаратилган қонунга зид ҳаракатларни содир этиш учун жой қидирган. Сўроқ пайтида у айбини тан олди”, деган Иванова Ўнуров террор хуружини айнан қаерда содир этмоқчи бўлганини очиқламаган.

Мазкур айблов бўйича қирғизистонлик йигит 15 йилгача қамалиши мумкин. Ҳозирча у 2020 йилнинг 1 январигача ҳибсга олинган.

ТАСС агентлиги манбаси Ўнуров 1 ноябрь куниёқ қўлга олингани ва у гўё радикал ислом тарафдори эканини билдирган.

Туркманистонда одамлар бўм-бўш банкоматлар олдида соатлаб навбатда турибди

Туркманистон банкоматларида яна нақд пул йўқ. Айни дамда Мари ва Лебап вилоятларининг аҳолиси пластик карталарга ўтказилган пулларини нақд пулга айлантира олмаяпти.

"Марида пенсия ва ногиронлик нафақалари аллақачон карталарга ўтказилган, аммо банкоматлар бўм-бўш, нақд пул йўқ. Туман банкоматларида пул умуман йўқ, ўз пулларини олмоқчи бўлган пенсионерлар шаҳардаги барча банкоматларни кезиб чиқмоқда", дея хабар қилади Озодлик радиоси туркман хизматининг Маридаги мухбири. Аммо банкоматлар олдида навбат кутаётганлар ўз ҳисобида қанча пул борлигини билиш билангина чекланмоқдалар.

Маридаги банкоматлар олдида полиция ходимлари навбатчилик қилаяпти. Нақд пул танқислиги Туркманистоннинг бошқа минтақаларида ҳам кузатилмоқда. Озодлик туркман хизматининг Лебап вилоятидаги мухбирига кўра, "Дайхан" ва "Халқ" банкларининг маҳаллий бўлимлари вакиллари банкоматларда пул йўқлигини пахта йиғим-терими мавсуми ва фермерларга тўловлар билан изоҳлашмоқда. Банкоматлар олдида навбат кутишлар Тошҳовузда ҳам кузатилаяпти.

Шу йилнинг август ойида Туркманистон раҳбарияти банкоматларда пул етишмовчилиги билан боғлиқ муаммони тан олган. Ўшанда президент Бердимуҳамедов банкоматларда нақд пул танқислиги ҳукуматнинг молиявий сиёсатига боғлиқ эмаслигини, муаммолар техник характерга эга эканини айтиб, бу борада барча масъулиятни мулозим зиммасига юклаганди.

Турк ҳарбийлари Бағдодийнинг опасини қўлга олишди

ИД собиқ лидери Абу Бакр ал-Бағдодий.

Турк ҳарбийлари ИД собиқ лидери Абу Бакр ал-Бағдодийнинг опасини қўлга олишди. Бу ҳақда халқаро ахборот агентликлари юқори лавозимли турк амалдори сўзларига таянган ҳолда хабар тарқатишди.

Манбага кўра, 65 ёшли Расмия Авад оиласи билан Суриянинг Ҳалаб вилоятидаги Азаз шаҳри яқинида яшашга мослаштирилган контейнерда жон сақлаётган бўлган. Аёл душанба оқшомида ўтказилган махсус амалиёт натижасида эри, келини ва беш фарзанди билан биргаликда қўлга олинган.

“Бу истихборат учун олтин кони кабидир. Унинг ИД тўғрисида билганлари бизнинг бу ташкилотга оид тасаввурларимизни анча кенгайтириши мумкин”, деди манба.

“Ислом давлати” террор гуруҳи раҳбари Абу Бакр ал-Бағдодий ўтган ой америкалик ҳарбийларнинг махсус амалиёти чоғида ўзини портлатиб юборганди. Амалиёт пайтида ИДга оид айрим ҳужжатлар ҳам қўлга киритилган. Бағдодийнинг ўрнини ким эгаллагани ҳақида ҳали ҳеч нарса маълум эмас.

Украин дипломатлари Россиядан қўлга олинган кемаларни қайтаришни талаб қилишди

Украина Ташқи ишлар вазирлиги Россияга ўтган йил ноябрида Қора денгизда қўлга олинган украин кемаларини қайтариш талаби ёзилган нота йўллади. Бу ҳақда Украина ТИВ раҳбари Вадим Пристайко Киевда Эстония ташқи ишлар вазири Урмас Рейнсалу билан бирга ўтказилган матбуот анжуманида маълум қилди.

Нотада Россиядан кемалар координатлари ва уларни топшириш вақтини очиқлаш талаб қилинган.

Украина ташқи ишлар вазирининг ўринбосари Елена Зеркаль Фейсбукдаги ўз саҳифасида аввалроқ Киев 7 марта шу каби талаб билан Россияга мурожаат қилгани ва бирор марта ҳам жавоб олмаганини ёзди.

БМТнинг Денгиз ҳуқуқи бўйича халқаро трибунали май ойида Россия кемаларни Украинага қайтариши лозимлиги юзасидан қарор қабул қилган, аммо Москва трибунал юрисдикциясини тан олмаслигини билдирган. Россия иддаосича, украин кемалари денгиз чегараларини бузган.

2018 йилнинг 25 ноябрь куни россиялик чегарачилар Азов денгизида Керчь бўғозидан ўтишга уринган Украинага тегишли "Бердянск" ва "Никополь" катерлари ҳамда "Яни Капу" шатакка олувчи кемасини қўлга олган. Ўша пайтда кемалардаги 24 нафар экипаж аъзоси ҳам ушланган. Улар 9 ой Москвадаги тергов ҳибсхонасида тутиб турилган ҳамда сентябрь ойи бошларида Украина ва Россия ўртасидаги асир алмаштириш келишуви доирасида ватанларига қайтганлар. Кемалар эса ҳали ҳам Россияда тутиб турилибди.

Қозоғистон автотранспортда бензин олиб чиқилишини 6 ойга чеклаб қўйди

Иллюстратив сурат.

Қозоғистон расмийлари жорий йил 2 ноябридан бошлаб автомобиль транспорти орқали бензин ва дизель ёқилғиси олиб чиқилишини ярим йилга чеклаб қўйишди.

Бу чора Энергетика вазирлиги, Молия вазирлиги, Ички ишлар вазирлиги ҳамда Миллий хавфсизлик қўмитасининг “Қозоғистон Республикаси худудларидан нефть маҳсулотларини олиб чиқишдаги айрим масалалар тўғрисида”ги қўшма буйруғида акс этган. Ҳужжат "Адилет" норматив-ҳуқуқий ҳужжатлар сайтида эълон қилинган.

Ҳужжат билан 2709, 2710, 2902, 3403, 3811 кодли ёқилғилар олиб чиқилишига чеклов киритилган. Бу хорижлик ҳайдовчилар ўз автомобилларига ёқилғи қуя олмаслигини англатмайди (бензобакларда ёқилғи олиб чиқиш мумкин). Бироқ уларга 20 литрдан ортиқ бўлган канистрлар ва ҳажми орттирилган махсус бензобакларга бензин олишга рухсат берилмайди. Автомобиль транспортида ёқилғи мойлаш материалларининг олиб чиқиш ҳам тақиқланган.

2019 йил ёзида қозоқ расмийлари чегара яқинидаги россиялик ҳайдовчилар арзон бензин илинжида Қозоғистонга ёппасига келаётганини сезиб қолишган. Маълум бўлишича, Қозоғистондаги Россия ширкатларига тегишли АЁҚШларда ҳам бензин Россиядагига нисбатан 1,5 баробар арзон экан. Узоқ масофага қатнайдиган россиялик ҳайдовчиларга кўра, бу ерда катта юк машиналари бакини тўлдириш билан 10 минг рублгача пулни тежаб қолиш мумкин экан.

Қозоғистон энергетика вазири Қанат Бўзумбаев эътирофича, нархи арзон бўлгани туфайли қозоқ бензини нархлар анча қиммат бўлган Россия, Ўзбекистон ва Қирғизистонга “оқиб кетаяпти”. Вазир айниқса Россия томондан Қозоғистонга ҳар куни минглаб юк машиналари ва енгил автомобиллар кираётганига эътибор қаратди.

"Енгил машиналар ўнлаб канистрда ёқилғи олмоқда, юк машиналарига эса қўшимча баклар ўрнатилмоқда ва бизнинг минг тонналаб бензин, дизель ёқилғимиз қўшни мамлакатларга олиб чиқиб кетилаяпти. Яъни биз ўзгалар иқтисодиётига субсидия киритаяпмиз", деган вазир Бўзумбаев.

Қирғизистон темир йўл қурилиши бўйича Ўзбекистон ва Россиядан ёрдам кутмоқда

Иллюстратив сурат.

Россия билан ҳамкорликда “Хитой-Қирғизистон-Ўзбекистон” темир йўли қурилишининг техник-иқтисодий асослари (ТИА) ишлаб чиқилди. Бу ҳақда Озодликнинг қирғиз хизматига “Қирғиз темир жўлу” давлат корхонасининг темир йўл қурилиши ва лойиҳалаштириш дирекцияси раҳбари Жамшитбек Қалилов маълум қилган.

“Россия билан ҳамкорликда ТИА ишлаб чиқилди – йўл қаердан ўтиши, қурилиш билан бир вақтда қайси конлар ўзлаштирилиши ва бошқалар белгиланди. Россия молиялаштириш масаласини кўриб чиқмоқда. Ўзбекистонда бўлдим, улар ҳам ёрдам беришга ваъда қилишди”, деган Қалилов.

“Хитой-Қирғизистон-Ўзбекистон” темир йўл қурилиши борасидаги ташаббус 2000-йиллар бошида илгари сурилган бўлса-да, ҳаётга татбиқ этилмай келади. 2002 йили Пекин бўлажак йўлнинг ТИАсига аниқлик киритган ва йўналишини белгилаган. Ўша пайтдаги мулоҳазага кўра, Тўругарт довонидан ўтадиган йўл Арпа жайлоо орқали ўтиши, кейин эса Ўзган тумани орқали Қорасув шаҳрига ва у ердан Ўзбекистонга ўтиб кетиши керак эди. Темир йўлнинг умумий узунлиги 268 километрни ташкил этиши кўзда тутилганди.

Собиқ президент Алмазбек Атамбаев ҳокимият тепасига келганидан кейин “Хитой-Қирғизистон-Ўзбекистон” йўналиши ўрнига “Тожикистон-Қирғизистон-Қозоғистон-Россия” йўналиши бўйича йўл қуриш ғоясини илгари сурди. Аммо бу ташаббусни ҳеч ким дастакламади. Шундан кейин қирғиз расмийлари яна “Хитой-Қирғизистон-Ўзбекистон” лойиҳасига қайтишди ва янги йўналишни таклиф этишди.

2017 йили “Хитой-Қирғизистон-Ўзбекистон” йўл қурилиши бўйича уч томонлама ишчи гуруҳи тузилган ҳамда лойиҳани амалга ошириш учун бир-биридан фарқли учта вариант кўриб чиқилаётгани маълум қилинган.

Давомини ўқинг

Кўрмай қолган бўлсангиз

XS
SM
MD
LG