Линклар

Шошилинч хабар
27 май 2022, Тошкент вақти: 11:07

Халқаро хабарлар

Байден: “Россия Украинада геноцидни амалга оширмоқда”

Бучадаги оммавий қабрдан жасадларнинг чиқарилиши (архив сурати)

АҚШ президенти Жо Байден Россия қўшинлари томонидан Украинада тинч аҳолига қарши амалга оширилган жиноятларни 12 апрель кунги чиқишида илк бор геноцид деб атади.

“Мен буни геноцид деб атадим, чунки Путин украин бўлиш имкониятининг ўзини йўқ қилишга уринаётгани тобора аёну равшан бўлиб боряпти. Бунга далил-исбот тобора кўпаймоқда”, дея билдирган Байден.

АҚШ президенти фикрича, Россия Украина аҳолисига нисбатан геноцидни амалга оширяптими-йўқми – бунга оид расмий хулосани ҳуқуқшунослар чиқаради, бироқ Байденга кўра бу геноциддир.

АҚШ расмийлари шу пайтгача Россиянинг Украинада содир этаётган ҳаракатларига нисбатан ҳарбий жиноятлар бирикмасини қўллаб келишиб, уларни геноцид ўлароқ малакалашдан тийилишиб келаётган эдилар. Ўтган ҳафтада президентнинг миллий хавфсизлик масалалари бўйича маслаҳатчиси Жейк Салливан Украина ҳудудидаги жиноятлар АҚШ ҳукумати томонидан қўлланиладиган таърифга кўра геноцид бўлиб ҳисобланмаслигини айтган эди. Мазкур таърифга мувофиқ, геноцид бирор миллий, этник, ирқий ёки диний гуруҳни йўқ қилиш мақсадида унга қарши амалга оширилган хатти-ҳаракатлардир.

Россияни геноцидда айблаш россиялик ҳарбийлар Украинанинг Буча шаҳрини ишғол қилган пайтда тинч аҳолини қатлиом қилганига оид маълумотлар пайдо бўлиши ортидан бошланди. Улар Буча ҳудудини тарк этишганидан кейин шаҳарда бир қанча оммавий қабрлар топилди. Буча мэрига кўра, 12 апрель ҳолатига шаҳар ҳудудида 403 нафар кишининг жасади топилган, уларнинг россиялик аскарлар томонидан ўлдирилгани тахмин қилинмоқда.

Кун янгиликлари

Петербург ҳарбий комиссариатлари Украинадаги урушга аскар ёллашмоқда

Иллюстратив сурат

Санкт-Петербургнинг Центральний тумани ҳарбий комиссариати эркакларга қўнғироқ қилиб, Украинадаги ҳарбий ҳаракатларда иштирок этиш учун шартнома имзолашни таклиф қилмоқда. Бу ҳақда Озодликнинг Север.Реалии таҳририятига маҳаллий депутат Никита Юферев маълум қилган.

Юферевнинг ўзига ҳам айни таклиф билан мурожаат қилинган. Депутатга кўра, у хизматга ёлланишни истамаслигини айтган, шундан сўнг суҳбат тугаган. Кейин у айрим журналистлар илтимоси билан шартнома шартларини билиш учун “военкомат”га қўнғироқ қилган, аммо у ердагилар бу ҳақда телефонда сўзлашиб бўлмаслигини айтишган.

Север.Реалии нашри комиссариатдан бу борада изоҳ олишга муваффақ бўлолмаган.

Май ойи бошларида Би-би-си рус хизмати Россияда “яширин сафарбарлик” ўтказилаётгани, россияликлар реклама ва қўнғироқлар воситасида хизматга жалб этилаётгани тўғрисида хабар қилган эди. Расмийлар мамлакатда сафарбарлик эълон қилинишини рад этиб келишади.

Иш ўринлари ҳақида эълонлар бериладиган hh.ru сайтида Мудофаа вазирлиги 25 мингдан 80 минг рублгача ойлик тўланадиган 19 та “ёлланма ҳарбий” вакансиясини очгани айтилмоқда. Май ойи ўрталарида “Ротонда” телеграм-канали Петербургнинг Пионерский майдонида чақирув ёшидаги эркаклар ойига 250 минг рубль маоши бор ишга таклиф қилинган варақалар тарқатилгани ҳақида ёзган. Варақада кўрсатилган телефон рақамига қўнғироқ қилинганида Украинадаги ҳарбий ҳаракатларда қатнашиш таклифи айтилган ва кунига 168 доллар ҳақ ваъда қилинган.

Москва турғунлари ҳам ҳарбий комиссариатлардан шартнома тузиш таклифи билан қўнғироқлар бўлаётганини билдиришган. Талабгорларга шартнома имзолаш учун 200 минг рубль мукофот ва кейин ойига 300 минг рублдан иш ҳақи ваъда қилинган.

Бундан ташқари, комиссариатлар хизматни ўтаб бўлган россияликларга “сафарбарлик захираси масаласи бўйича” маълумотларни аниқлаштириш учун келишни сўраб чақирув қоғози йўлламоқда.

Путин: Европа санкцияларни ечса, Россия ғалла экспорт қилишга тайёр

Иллюстратив сурат

Агар Ғарб Украинадаги уруш туфайли жорий этилган санкцияларни бекор қилса, Россия жаҳон озиқ-овқат инқирозини бартараф этишга катта ҳисса қўшишга тайёр. Бу ҳақда Россия президенти Владимир Путин 26 май куни Италия бош вазири Марио Драги билан телефон орқали мулоқот чоғида айтган, деб хабар қилди Reuters агентлиги.

Давлат раҳбарлари Украинадаги вазият, озиқ-овқат инқирози ва унинг қашшоқ мамлакатларга таъсирини муҳокама қилганлар. Путин, шартлар бажарилган тақдирда, ғалла ва ўғитлар экспорт қилишга ҳозирлигини урғулаган.

Ҳозирги кунда Украина портларида 4,5 миллион тонна дон қолиб кетмоқда, Россия олиб бораётган ғарбий ҳаракатлар туфайли ғаллани харидорларга етказиб бўлмаяпти. Gro Intelligence таҳлил ширкати раҳбари Сара Менкерга кўра, дунёда атиги 10 ҳафтага етарли буғдой захираси қолган.

Путин ва Драги суҳбатига оид бошқа тафсилотлар маълум қилинмаган.

АҚШ Давлат департаменти маълумотига кўра, урушга қадар жаҳон ғалла экспортининг қарийб 30 фоизи Россия ва Украина ҳиссасига тўғри келган. Украина жўхори экспортида тўртинчи ва буғдой экспортида бешинчи ўринни эгаллаган.

Азов денгизи ва Қора денгизни Россия ҳарбий кемалари назорат қилмоқда. Биринчи май куни Украина томони ҳарбий ҳаракатлар тугагунча Бердянск, Мариуполь, Скадовск ва Херсон портларини ёпишга қарор қилган.

Ғарб мамлакатлари Россияни ғалла бозорида юзага келган вазиятдан “гибрид уруш” қуроли ўлароқ фойдаланишда айблаётир. Аввалроқ CNN Украинадан ўғирланган ғалла юкланган Россиянинг “Матрос Позинич” кемаси донни Миср ва Ливанда сота олмаганидан сўнг Суриянинг Латакия портида пайдо бўлгани ҳақида хабар қилган эди.

Ўзбекистон манфаатдор эканини билдирган ”Қамбарота-1” ГЭСи қурилишига Қозоғистон ҳам қўшилиши мумкин

Қозоғистон Қирғизистонда қурилиши режалаштирилаётган ”Қамбарота-1” ГЭСи қурилишига қўшилиши мумкин, деб хабар берди қозоқ президентининг расмий сайти 26 май куни.

Хабарда таъкидланишича, Қозоғистон президенти Қасим-Жомарт Тоқаев Қирғизистон президенти Садир Жапаров билан 26 май куни Бишкекда ўтказган музокараси чоғида қирғиз томонига ҳамкорликда амалга ошириладиган лойиҳалар режасини ишлаб чиқиш таклифини киритган.

“Мазкур лойиҳалардан бири ”Қамбарота-1” ГЭСини ҳамкорликда қуриш лойиҳаси бўлиши мумкин”,-дейилади расмий хабарда.

22 май куни Қирғизистон энергетика вазири ”Қамбарота-1” ГЭСи қурилиши яқин кунларда бошланиши тўғрисида маълум қилган эди.

Қирғиз Республикаси президенти Садир Жапаров 2021 йилнинг 15 март куни Озодлик радиоси қирғиз хизматига берган интервьюсида Қирғизистонда “Қамбарота-1” ГЭСини Ўзбекистон билан ҳамкорликда қуриш тўғрисида келишув тузилгани тўғрисида баёнот берган. Худди шундай баёнотни Ўзбекистон Энергетика вазирлиги 2021 йилнинг 16 мартида эълон қилганди.

“Қамбарота ГЭС-1”ни лойиҳалаш ишлари бундан қарийб 40 йил муқаддам Тошкентда бошланган эди. Сўнгги йилларда бу ишга Россия ҳам қўшилган, бироқ томонлар ўртасидаги келишмовчиликлар туфайли бу ҳамкорлик тўхтаб қолган.

Ўзбекистоннинг Биринчи президенти Ислом Каримов даврида Тошкент мазкур ГЭСнинг қурилишига кескин қаршилик қилиб келганди. Тошкентнинг бундай позициясига ўша пайтда Қозоғистон ҳам шерик бўлган эди. Ислом Каримов мазкур ГЭС қуриладиган бўлса Ўзбекистон сувсиз қолиши мумкинлигини айтиб келган.

Суд Украинага боришдан бош тортган 115 росгвардиячи қонуний тарзда ишдан бўшатилганини тан олди

Росгвардия ходимлари.

Россиянинг Кабардин-Балкар республикаси ҳарбий суди Украинадаги урушда иштирок этишдан бош тортган 115 нафар росгвардиячининг хизматдан бўшатилиши қонуний бўлгани тўғрисида ажрим чиқарди. Бу ҳақда "Интерфакс" суд матбуот хизматига таянган ҳолда хабар берди.

Суд ажримида таъкидланишича, хизматдан ноқонуний бўшатилгани юзасидан даъво аризаси киритган 115 нафар росгвардиячи буйруқни бажаришдан бўйин товлаб, Украинадан ўзларининг доимий хизмат жойларига қайтиб кетган. Улар ички устав ва контракт шартларини бузгани ортидан ишдан бўшатилган.

Кавказ.Реалии мухбири билан суҳбатлашган росгвардиячилардан айримлари раҳбарият уларга тўғридан-тўғри Украинадаги амалиётларда иштирок этишга буйруқ бермаганини айтмоқдалар.

Россия ҳукумати Украинага уруш очганини рад этиб келади. Кремль нуқтаи назарича Украинадаги уруш аслида уруш эмас, амалиётдир.

Юристларнинг айтишларича, Росгвардия ходимлари хориж давлатларидаги амалиётларда иштирок этишга мажбур эмас. Мана шундан келиб чиққан ҳолда, росгвардиячиларнинг асосий қисми ҳарбий амалиётда қатнашишдан бош тортмоқда.

Украинадаги манбаларнинг билдиришича, Росгвардиянинг урушда қатнашаётган бўлинмалари оғир талафотларга учрамоқда. Жумладан, март ойининг бошларида Харьков яқинида йўқ қилинган Россия қўшини таркибида бўлган росгвардиячиларнинг жасадлари топилган.

Украина қишлоқларини ўққа тутган Россиянинг икки ҳарбийси 12 йилга қамалиши мумкин

Украина прокуратураси суддан шартнома асосида Россия армиясида хизмат қилган икки ҳарбийнинг ҳар бирини 12 йилдан қамоқ жазосига ҳукм этишни талаб қилмоқда.

Полтава вилояти Котелев туман суди айни пайтда асирга олинган рус аскарлари Александр Бобикин ва Александр Ивановларнинг ишини кўриб чиқмоқда. Улар уруш қонунлари ва тартибларини бузган ҳолда Харьков вилоятидаги қишлоқлардан бирида тинч аҳоли яшайдиган уйларни бомбардимон қилганликда айбланмоқда.

The Guardian нашрининг ёзишича, 26 май куни ўтган суд мажлисида Александр Бобикин ва Александр Иванов Украина қишлоқларини Россиянинг Белгород вилоятидан туриб ўққа тутган артилерия қисмида хизмат қилганларини тасдиқлаган.

“Мен ўзимга билдирилган айбловларнинг барчасини тан оламан. Биз Украина ҳудудини Россиядан туриб ўққа тутганмиз”, -деди Бобикин.

У “Град” артилерия тизими ҳайдовчиси ва ўқловчиси бўлган. Иванов эса “Град” тизими наводчиги эканини тан олди ва ўз қилмишидан афсусда эканини айтган ҳолда, суддан озроқ жазо муддати берилишини илтимос қилди.

Судланувчиларнинг адвокати ўз ҳимоясидаги шахслар ҳарбий буйруқни ижро этганлари ва бунинг учун афсусда эканликларини тан олганларини пеш қилган ҳолда, суддан камроқ жазо муддати белгилашни сўранди.

Украина прокуратураси ҳозирда тинч аҳоли уйларини бомбардимон қилишга буйруқ берган Россия командирларининг шахси аниқланаётганини билдирди.

Терговнинг маълум қилишича, Бобикин ва Иванов Харьков вилоятидаги қишлоқларни икки марта ўққа тутган. Уларнинг ҳаракати оқибатида Казачья Лопань қишлоғидаги бир неча ҳовли ва Ветеринарное қишлоғидаги ветеринария лицейи вайрон бўлган.

Бобикин ва Ивановга суд ҳукми 31 май куни эълон қилинади.

Бу Россия ҳарбийларига нисбатан Украинада олиб борилган иккинчи суд жараёнидир. 23 май куни Киев суди Россия армиясининг 21 ёшли сержанти Вадим Шишимаринни Сумск вилоятида 62 ёшли тинч аҳоли вакилини отиб ўлдиргани учун умрбод қамоқ жазосига ҳукм қилган эди.

Судда Шишимарин ўзига билдирилган айбловни тўлиқ тан олган. Шишимарин Украинада уруш қонуни ва тартибини бузганликда айбланиб судланган илк рус аскари бўлди.

Украина разведкаси билан ҳамкорлик қилганликда айбланган Россия зобити 13 йилга қамалди

Ростов-Дондаги Жанубий округ ҳарбий суди шартнома асосида Россия армиясида хизмат қилган собиқ зобит Руслан Артиқовни давлатга ҳиёнат қилганликда айбдор деб топди ва 13 йилллик қамоқ жазосига ҳукм қилди.

“Настояшчее время” телеканалининг хабар беришича, Артиқов судда ўз айбини тўлиқ тан олган. У жазо муддатини қаттиқ режимли колонияда ўтайди, шунингдек, катта лейтенант унвонидан маҳрум этилади.

Руслан Артиқов 2019 йилнинг ноябрида қўлга олинган эди. Федерал хавфсизлик хизмати уни Украина разведкаси топшириғи билан “ҳарбий характерга эга бўлган махфий маълумотларни тўплаганлик”да гумонлаган.

Артиқов шартнома асосида Ростов вилоятининг Ақсай шаҳридаги 175- Лунинецко-Пинск бригадасида хизмат қилган.

ЕИ, АҚШ ва Британия Украинадаги ҳарбий жиноятларни тергов қилиш бўйича халқаро гуруҳ тузишди

Европа Иттифоқи, АҚШ ва Буюк Британия Украинадаги ҳарбий жиноятларни тергов қилиш бўйича маслаҳат гуруҳи (Atrocity Crimes Advisory Group, ACA) тузилганини эълон қилишди.

Комиссия Россия ҳарбийлари томонидан Украинада содир этилган жиноятларни ҳужжатлаштириш, далилларни сақлаш ва таҳлил қилишда Украина Бош прокуратурасига кўмаклашади.

“Россия аскарлари Украинада содир этган жиноятларга оид гувоҳликлар ҳануз тўпланмоқда. Даставвал зўравонлик аҳоли тиғиз яшайдиган шаҳар ва қишлоқларни бомбалаш, ракета ва тўплар билан ўққа тутиш тарзида намоён бўлган ва бу минглаб тинч аҳоли ўлимига, фуқаровий инфратузилмалар вайрон бўлишига олиб келган”, дейилган АҚШ давлат котиби Энтони Блинкен баёнотида.

ЕИ бош дипломати Жозеп Боррель “Россиянинг асоссиз ҳарбий босқини чоғида амалга оширилган ёвузликларнинг барча айбдорлари суд қилиниши ниҳоятда муҳим”лиги, “ҳарбий жиноятлар жазосиз қолиши мумкин эмас”лигини урғулаган.

Маслаҳат гуруҳининг аксар криминалист экспертлари хавфсизлик нуқтаи назаридан Польша ҳудудида бўладилар.

2022 йилнинг 23 май куни Киев суди Суми вилоятида тинч фуқарони ўлдиришда айбланган рус сержанти Вадим Шишимаринни умрбод қамоқ жазосига ҳукм қилган. Бу уруш бошланганидан бери Украинада суд қилинган россиялик илк аскардир.

Полтава вилояти судида ҳам икки рус ҳарбий хизматчисига оид жиноят иши кўрилмоқда: тергов маълумотига кўра, Александр Бобикин ва Александр Иванов 24 февраль куни Харьков вилоятини ўққа тутишда иштирок этишган.

“Шинжон полицияси файллари”: махфий маълумотлар Хитойдаги таъқиб ва қатағонлар кўламини фош қилди

Шинжондаги Хитой полицияси

АҚШнинг Коммунизм қурбонлари хотираси фонди Хитойдаги “қайта тарбиялаш” лагерларига оид махфий ҳужжатларни эълон қилди. Маълумотлар Хитой полицияси серверларини бузиб кириш йўли билан олинган. Фонд уларнинг барчасини махсус очилган “Шинжон полицияси файллари” сайтига жойлади.

Файллар Хитой полициясининг ўнлаб расмий фармойишлари, қарийб уч минг нафар маҳбус фотосуратлари, видеолар, 20 мингдан зиёд қўлга олиш қайдномалари ва Шинжоннинг 300 мингдан ортиқ аҳолиси шахсий маълумотларини ўз ичига олади.

Тадқиқотчи Адриан Ценцга кўра, махфий ҳужжатлар “қайта тарбиялаш лагерлари”, Хитой расмийлари иддао қилишганидек, “ихтиёрий ўқув муассасалари” эмаслигини тасдиқлайди. “Бу маълумотлар Хитой ҳукумати юзидаги ниқобни сидириб ташлайди”, деган у.

Ҳужжатлар Шинжоннинг мусулмон аҳолиси оддий диний талабларни бажаргани учун қатағон қилинаётганига доир хавотирлар бежиз эмаслигини кўрсатган. Хусусан, ҳужжатларда ичиб-чекмагани учун терроризмда айбланиб қамалмиш ўғли туфайли ҳибсга олинган Тожигул Тоҳир исмли уйғур аёли ҳақида маълумотлар бор.

Бундан ташқари, тадқиқотчилар файлларда кўплаб инсонлар ўнлаб йиллар муқаддам содир этган хатти-ҳаракатлари учун ўтган сана билан жазолангани, мобил телефонларидан гўё етарлича фойдаланмаган ёки телефон ҳисобини тўлдирмаганлар “рақамли кузатувдан қочишга уриниш”да айбланиб, 10 йилгача қамоққа ташланганини аниқлаганлар.

Полиция файлларини ўрганган экспертлар муаммо кўламини тасаввур қила бошлаганларини айтишмоқда. Адриан Ценц ҳужжатларнинг катта қисми Кўнашеҳер округига оидлигига эътибор қаратган. Таҳлилларга кўра, 2017-2018 йилларда ушбу округдан қарийб 23 минг киши, яъни умумий аҳолининг 12 фоиздан ортиғи қамоқда ёки лагерларда бўлгани очиқланган.

Калифорния университети суд экспертлари “Шинжон полицияси файллари”нинг ҳақиқийлигини тасдиқлаганлар. Хитойнинг Вашингтондаги элчихонаси эса вазиятга изоҳ бераркан, “Шинжон билан боғлиқ масалалар инсон ҳақлари ёки динга эмас, аслида терроризм, радикализм ва айирмачиликка оид”, дея иддао қилган.

Молдовада собиқ президент Игорь Додон давлатга хиёнатда айбланмоқда

Игорь Додон, Кишинёв, 2022 йилнинг 24 майи

Молдованинг коррупцияга қарши прокуратураси собиқ президент Игорь Додонга қарши айблов эълон қилди. Сиёсатчи давлатга хиёнат ва коррупция дохил мамлакат Жиноят кодексининг тўрт моддаси бўйича айбланмоқда. 26 май куни прокурорлар айбланувчини 30 суткага ҳибсга олиш илтимосномаси билан судга мурожаат қилиши кутилмоқда.

Аввалроқ Додон 72 соатга ҳибс этилган. Собиқ президент ўзининг сиёсий сабабларга кўра таъқиб этилаётганини иддао қилмоқда.

Тергов қаноатича, Додон молдовалик олигарх Владимир Плахотнюкдан пора олган. Бундай хулосага келинишига 2019 йилда тасвирга олинган видеоёзув сабаб бўлган. Яширин камера билан олинган видеода Плахотнюк ўша пайтда амалдаги президент бўлган Игорь Додонга қора пакет бермоқчи бўлгани кўринган. Додон пакетга тегмаган, бироқ “яна халтачангиз билан келдингизми?” деб, уни қандайдир “Костя”га бериб қўйишни сўраган. Видеода Додон билан Плахотнюк парламентда конституциявий кўпчиликни ташкил қилган коалиция тузиш масаласини муҳокама қилишгани акс этган.

Плахотнюк Молдова сиёсатида “кулранг кардинал” деб ҳисобланган, унинг бошчилигидаги Демократик партия мамлакатда етакчи сиёсий кучлардан бири бўлган. Бир неча йил олдин олигархга қарши жиноят иш қўзғатилиши ортидан у мамлакатни тарк этишга мажбур бўлган, унинг тарафдорлари эса сиёсий нуфузларини йўқотишган. Ўша пайтда Плахотнюкка қарши курашда Ғарб қадриятлари тарафдори бўлган мухолифат Додон тарафдорлари билан бир фикрда экани хабар қилинган.

Россияда Плахотнюкка қарши бир нечта жиноят иши очилган. Москва уни халқаро қидирувга берган.

Додон россияпараст сиёсатчи бўлиб ҳисобланар эди. У президентлик чоғида бир неча бор Москвага борган, ҳатто Қизил майдондаги Ғалаба парадида ҳам иштирок этган эди.

АҚШнинг Ювалде шаҳридаги мактабга қилинган ҳужум қурбонлари сони камида 21 кишига етди

Мактабдаги отишмадан омон чиққан ўқувчи қиз.

АҚШнинг Техас штати Ювалде шаҳридаги бошланғич мактабга қилинган қуролли ҳужумда ҳалок бўлганлар сони 21 кишига етди. Бир неча соат аввалроқ ҳужумда камида 14 нафар бола ва бир ўқитувчи ҳалок бўлгани билдирилган эди.

“Настояшчее время” телеканалининг хабар беришича, сенатор Роланд Гутьеррес CNN телеканалига ҳалок бўлганлардан 18 нафари ўқувчи ва уч нафари катта ёшдаги кишилар эканини айтган.

Айни пайтда Жамоат хавфсизлиги департаменти ҳалок бўлганлардан 19 нафари ўқувчи ва икки нафари ўқитувчи эканини маълум қилди.

Бундан ташқари турли оғирликда яраланган 13 ўқувчи касалхонага ётқизилган. Яраланган 66 ёшли аёл ва 10 ёшли қизалоқнинг аҳволи ўта оғир.

Ҳодиса 24 май куни содир бўлган. Техас губернатори Грег Эбботга кўра, ҳужумчи бинога қўлида тўппонча ва муҳтамалан милтиқ билан бостириб кирган. Гумонланувчи Сальвадор Рамос 18 ёшда бўлган. У, айрим хабарларда айтилишича, полиция томонидан отиб ўлдирилган.

Associated Press агентлигининг ёзишича, Рамесни отишма пайтида мактаб яқинида бўлган АҚШ чегара хизмати ходимлари отиб ўлдирган. Чегарачилар мактабда ўқ отилаётганини эшитибоқ у ерга етиб борган. Отишма пайтида икки чегарачи яраланган.

Сўнгги хабарларда айтилишича, Рамос мазкур мактабнинг юқори синфида ўқиган. У мактабга кетишдан олдин ўз бувисига ўқ отган. Бироқ бувиси тирик қолган ва оғир яраланган ҳолда касалхонага ётқизилган.

Рамос мактабга нега ҳужум қилгани сабаблари ҳозирча номаълум. Бу борада полиция тергов-суриштирув ишларини олиб бормоқда.

Содир бўлган воқеа ҳақида АҚШ президенти Жо Байден хабардор қилинган. Байден воқеа ортидан Конгрессда қилган чиқишида қурол савдоси лоббисига чек қўйиш фурсати етгани ҳақида гапирди.

Шунингдек, Байден Оқ Уйдаги, ҳарбий объектлардаги ва давлат ташкилотларидаги мамлакат байроқларини “мантиқсиз зўравонлик қурбонлари хотирасини ёдга олиш учун тушириш”га кўрсатма берди.

Қурбонлар сони бўйича мазкур воқеа Техас штати тарихида энг қонли воқеалардан бири бўлган. 1966 йили Техас университети минорасида узилган ўқлардан 16 киши ҳалок бўлган эди. 2018 йили Санта Федаги ўрта мактабга қилинган ҳужумда эса 10 киши нобуд бўлган.

Ювалде мактабидаги отишма 2012 йилдан бери АҚШда мактабларга қилинган энг катта ҳужумлардан бири бўлди. 2012 йилнинг 14 декабрида 20 ёшли Адам Лэнза Коннектикут штатининг Ньютаун шаҳридаги Сэнди-Хук мактабига ҳужум қилган ва 20 ўқувчи, 6 ўқитувчи ва онасини отиб ўлдирган эди.

Путин Украинанинг яна икки вилояти аҳолисига Россия фуқаролигини бериш тўғрисидаги фармонни имзолади

Россия паспортини олаётган ДХР турғуни. 2019 йилдаги фотосурат.

Россия президенти Владимир Путин 25 май куни Украинанинг Херсон ва Запорож вилоятлари аҳолисига енгиллаштирилган тарзда Россия фуқаролигини бериш тўғрисидаги фармонни имзолади.

Фармонга асосан, бу икки вилоят аҳолиси Москва мустақил давлат сифатида тан олган Донецк ва Луганск вилояти аҳолисига тенглаштирилган ва уларга тез орада Россия фуқаролиги берилади.

Украинанинг Херсон вилоятининг катта қисми, жумладан, вилоят маркази ва Запорож вилоятининг ярми Россия армияси томонидан босиб олинган. Запорож шаҳри Украина назорати остида қолмоқда.

Украинага уруш очилганидан сўнг Путин ва Кремлнинг бошқа расмийлари украин ҳудудини оккупация қилиш асосий мақсад эмаслигини айтганлар. Бироқ Россия томонидан босиб олинган ҳудудларда Россияга бўйсундирилган маъмуриятлар ташкил этилди.

Мазкур ҳудудларда Россия томонидан тайинланган ҳокимлар Херсон ва Запорож вилоятлари Россия таркибига қўшиб олиниши шартлиги тўғрисида баёнот бера бошладилар.

Запорож ва Херсон вилоятининг босиб олинган ҳудудларига ташриф қилган Кремль расмийлари “бу икки ҳудуд Россия оиласи билан умрбод бирга бўлиши” ҳақида гапирдилар.

2014 йилда босиб олинган Қрим ҳукумати эса ўз ҳудудида Украина фуқароларига Россия паспортларини берувчи марказлар ташкил қилиниши ҳақида баёнот берди.

Ўзларини мустақил давлат сифатида эълон қилиб олган Донецк ва Луганск вилоятлари аҳолисига Россия фуқаролигини енгиллаштирилган тарзда бериш 2019 йилда бошланган эди.

Қозоғистон ТИВ Самарқандда сайёҳларга электрошокер қўлланилиши билан боғлиқ воқеага муносабат билдирди

Айбек Смадияров

Қозоғистон Ташқи ишлар вазирлиги расмий вакили Айбек Смадияров Ўзбекистонда қозоғистонлик сайёҳлар дуч келган нохуш ҳодиса юзасида изоҳ берди.

“Қозоғистон Ташқи ишлар вазирлиги вазиятга ойдинлик киритиб, ҳал қилиниши учун Ўзбекистон томонига хат билан мурожаат қилди. Биз ўз фуқароларимиз ҳуқуқларини ҳимоя қиламиз”, дея иқтибос келтирган Айбек Смадияров сўзларидан “Казинформ” агентлиги.

Мулозимга кўра, вазирлик Самарқанд ички ишлар идоралари ходимлари Қозоғистон фуқароларига нисбатан электрошокер қўллаганига оид ҳодиса видеоёзувини ўрганиб чиққан.

“Ўзбекистонда жамоатчиликнинг ўзи ҳуқуқ-тартибот вакиллари хатти-ҳаракатини қораламоқда. Шунга қарамай, биз вазиятни назорат остида ушлаб турибмиз”, дея билдирган Қозоғистон ТИВ вакили.

У Самарқанд ИИБда мазкур ҳодиса юзасидан ички текширув бошлангани, сайёҳларга электрошокер қўллаган ходимлар ишдан четлатилганини қўшимча қилган.

“Биз бу ишга аралашмасликка ҳаракат қиляпмиз ва ишнинг фуқароларимизни ҳимоя қилиш қисминигина кузатиб боряпмиз”, деган Айбек Смадияров.

21 майга ўтар кечаси Самарқандда патруль-пост хизмати ходимлари қўшни мамлакатдан келган сайёҳлар шахсини аниқлаш чоғида қўполликка йўл қўйиб, уларга нисбатан махсус воситаларни (электрошокер) ноўрин қўллаган эди.

Аввалроқ Ўзбекистон ИИВ матбуот котиби Шоҳруҳ Ғиёсов Самарқандда сайёҳларга нисбатан қўпол муомалада бўлган ҳуқуқ-тартибот идоралари ходимлари жавобгарликка тортилишини билдирган.

Amnesty International: Дунёда қатллар сони "хавотирли тарзда" ошиб бормоқда

2021 йилда дунёда ўлимга ҳукм қилиш ва қатллар сонида “хавотирли ўсиш” кузатилган, чунки ўлим жазоси ҳалигача қўлланилаётган мамлакатлар коронавирус чекловлари сусайиши манзарасида одатдаги амалиётларига қайтишган. Бу ҳақда Amnesty International халқаро инсон ҳуқуқлари ташкилоти ўлим жазосига оид йиллик ҳисоботида билдирган.

Халқаро ташкилот қайдича, ўтган йили дунёда қатллар сони 2020 йилга нисбатан 20 фоизга ошган ва уларнинг асосий қисми Эронда амалга оширилган. 2021 йилда 18 та мамлакатда амалга оширилган камида 579 та қатлдан 314 таси Эрон ҳиссасига тўғри келади. 2020 йилда бу мамлакатда ўлим жазоси бўйича 246 та ҳукм ижро этилган эди. Саудий Арабистонида эса ўтган йили 65 та қатл амалга оширилгани қайд этилган.

“2020 йилда қатллар сони кескин тушгани ортидан ўтган йили Эрон ва Саудий Арабистони, инсон ҳуқуқлари соҳасида жорий этилган халқаро ҳуқуқ тақиқларини очиқдан-очиқ бузган ҳолда, яна ўлим жазосини тез-тез қўллай бошлади”, дея билдирган Amnesty International бош котиби Аньес Калламар.

Ташкилот ҳисоботида Хитойда чиқарилган ўлим жазоси ҳукмлари ва қатллар сони акс этмаган. Amnesty International тахминича, бу мамлакатда ҳар йили минглаб одам қатл этилмоқда. Ҳисоботда, шунингдек, Шимолий Корея ва Вьетнамдаги қатллар қамраб олинган эмас.

АҚШ: Техасдаги мактабга ҳужумда камида 14 бола ва ўқитувчи нобуд бўлди

АҚШнинг Техас штатига кирувчи Ювалде шаҳридаги бошланғич мактабда амалга оширилган қуролли ҳужумда камида 14 нафар бола ва бир ўқитувчи ҳалок бўлди. Дастлабки маълумотларга кўра, ҳужумда гумон қилинган шахс полиция томонидан отиб ўлдирилган, дея хабар қилди CBS.

Ҳодиса 24 май куни содир бўлган. Техас губернатори Грег Эбботга кўра, ҳужумчи бинога қўлида тўппонча ва муҳтамалан милтиқ билан бостириб кирган. Бу мактабда 7 ёшдан 10 ёшгача бўлган болалар ўқийди. Гумонланувчи Сальвадор Рамос 18 ёшда бўлган. Ювалделик бу йигитнинг бир ўзи ҳаракатлангани айтилмоқда. Ҳужумчини бу ишга нима ундагани ҳозирча маълум эмас.

Содир бўлган воқеа ҳақида АҚШ президенти Жо Байден хабардор қилинган. Қурбонлар сони бўйича кечаги воқеа Техас штати тарихида энг қонли воқеалардан бири бўлган. 1966 йили Техас университети минорасида узилган ўқлардан 16 киши ҳалок бўлган эди. 2018 йили Санта Федаги ўрта мактабга қилинган ҳужумда эса 10 киши нобуд бўлган.

Британия разведкаси: Россиянинг Украинада 3 ойда кўрган талафоти СССРнинг Афғонистонда 9 йилда кўрган талафотига тенг

Украинада ҳалок бўлган россиялик ҳарбийларнинг жасадлари

Россия Украинага босқинининг дастлабки уч ойи мобайнида Совет Иттифоқининг тўққиз йил давом этган Афғонистон урушидаги талафоти мислича талафот кўрган бўлиши мумкин. Бу ҳақда Британия разведкасининг 23 майдаги маълумотномасида айтилган.

Украинадаги урушнинг боришига доир маълумотномада Британия разведкаси Россия армияси талафотининг катталигини алоҳида бўлинмалар тактик шайлиги ёмонлиги, қўмондонликда вазиятга мослашиш лаёқати йўқлиги ва бунинг натижасида хатолар такрорланаётгани, шунингдек ҳаводан мадад етарли эмаслиги билан изоҳлаган.

Май ойи ўрталарида Британия ҳарбий разведкаси Россия уруш олдидан чегаралар яқинида жамлаган қуруқликдаги жанговар кучларининг қарийб учдан бирини йўқотганини таъкидлаган. Февраль ойида Россия Украинага тахминан 150 минг кишилик қўшин билан киргани айтилади. Бироқ бу маълумотдан талафотнинг қанча қисми абадий йўқотилган (ҳалок бўлганлар ва жароҳатдан ўлганлар) эканини билиш қийин.

“Медиазона” нашри очиқ манбаларда Украинада ҳалок бўлган 2500 дан зиёд россиялик ҳарбий исмлари қайд этилганини аниқлаган. Россия Мудофаа вазирлиги йўқотишларга доир сўнгги ҳисоботида бундан икки карра оз рақамни келтирган. Украина расмийлари эса ҳалок бўлган россияликлар сони 30 мингга яқинлашганини иддао қилмоқда. Уруш пайтида томонлар ўз талафотларини камайтириб, душманникини ошириб кўрсатишга интилади. Жанговар ҳаракатлар шароитида бу маълумотларни текшириш имкони мавжуд эмас.

Афғонистондаги уруш давомида совет қўшинлари асосан партизанлар – исёнчиларнинг тарқоқ гуруҳ ва бўлинмаларига қарши жанг қилган. Украинада эса Россия армиясига қарши 261 минг кишилик мунтазам армия, қарийб 100 минг кишилик ҳудудий мудофаа отрядлари ҳамда бошқа кучишлатар тузилмалар курашмоқда.

Давомини ўқинг

XS
SM
MD
LG