Линклар

Шошилинч хабар
22 июн 2024, Тошкент вақти: 02:31

Халқаро хабарлар

АҚШ ҳарбий кучларининг билдиришича¸ бугун Ироқда қуролли кимсаларнинг ҳарбий карвонга қилган ҳужумлари оқибатида АҚШ фирмасида ишловчи бир фуқаро ҳалок бўлди ва АҚШнинг икки аскари яраланди.

Ҳарбий кучлар матбуот вакили карвон Тикритда ракета ҳужумига учраганини маълум қилди. Бироқ¸ у ҳалок булган фуқаронинг кимлигини ошкор этмади.
Ироқнинг мағлубиятга учраган собиқ президенти Саддам Ҳусайннинг шаҳри бўлмиш Тикритда сўнгги ой давомида бу¸ АҚШ фирмасида шартнома асосида ишловчи ҳарбий бўлмаган иккинчи шахснинг қурбон бўлишидир.

Кун янгиликлари

Арманистон Фаластинни мустақил давлат ўлароқ тан олди

Арманистон Фаластин давлати мустақиллигини тан олишини эълон қилди. Бунга оид баёнот Арманистон Ташқи ишлар вазирлиги сайти орқали ёйинланган.

Хабарномада Арманистон яҳудийлар ва фаластинликлар ўртасида узоқ муддатли тинчлик ўрнатилишидан манфаатдор экани қайд этилган. Шунингдек, унда мамлакат Фаластин-Исроил можаросининг “икки давлат” тамойили асосида ҳал этилишини қўллаши қўшимча қилинган.

Биз бунинг фаластинлик ва исроилликлар ўз машруъ истакларини турмушга татбиқ эта олишини кафолатлашнинг ягона йўли эканига аминмиз”, дейилган баёнотда.

Шу тариқа, Арманистон Фаластин давлати мустақиллигини тан олган БМТга аъзо 148-мамлакатга айланди.

Май ойи охирида Норвегия, Испания ва Ирландия Фаластин давлати мустақиллигини тан олишлари ҳақида эълон қилишган. Исроил бу қарорни “террорчилик учун мукофот” деб атаб, уч мамлакат элчиларини Ташқи ишлар вазирлигига чақирган. Ғарбий соҳил ҳудуди устидан чекланган бошқарувни амалга ошираётган Фаластин миллий маъмурияти бу уч мамлакат қарорини олқишлаган. Кейинроқ Словения ҳам Фаластин давлатини тан олганига оид қарор қабул қилган эди

Путин: Россия қўшинлари Украинадан ҳеч қачон олиб чиқилмайди

Владимир Путин
Владимир Путин

Россия президенти Владимир Путин Шимолий Корея ва Вьетнам сафарлари якунлари бўйича матбуот анжуманида чиқиш қилар экан, Украинадаги урушга оид бир неча баёнот берди.

Хусусан, Путин Россия қўшинларининг, Украина талаб қилаётганидек, ишғол этилган ҳудудлардан олиб чиқиб кетилиши “афтидан, ҳеч қачон рўй бермайди”, деган. Унга кўра, ғарб мамлакатлари сиёсатчиларининг Россияни “жанг майдонида стратегик мағлубиятга учратиш” истаги Кремлни фақатгина “охиригача бориш”га мажбур қилиши мумкин, холос.

“Ғарб мамлакатлари сиёсатчилари бизнинг стратегик мағлубиятимизга эришишни хоҳлаётганларини айтишмоқда, бироқ Россия учун бу ўз давлатчилигининг тугаганини англатади. Аҳвол шундай бўлганидан кейин “нимадан қўрқишимиз керак, охиригача борганимиз яхши эмасми?” деган масала кўндаланг бўлади”, дея иқтибос келтирган “Медуза” нашри Путин сўзларидан.

Россия президенти ўз сўзида ҳозирда муҳтамал душман томонидан ядро қуроли қўлланилганига жавобангина ядровий қурол қўллашни кўзда тутган мамлакат ядровий доктринасига ўзгартишлар киритиш эҳтимоли ҳақида ўйлаётганини ҳам билдирган.

“Бироқ доктринада бизга превентив зарба керак эмас, биз жавоб зарбасида ҳам душманни йўқ қила оламиз”, дея ўз сўзига аниқлик киритган Путин.

Тожикистонда собиқ ташқи ишлар вазири қўлга олинди

Ҳамрохон Зарифий
Ҳамрохон Зарифий

Душанбеда 12 июнь куни Тожикистон собиқ ташқи ишлар вазири Ҳамрохон Зарифий қўлга олинган. Бу маълумотни 18 июнь куни Озодликнинг тожик хизматига бир неча манба тасдиқлаган.

“Озоди” манбаларидан бирига кўра, 16 июнгача Зарифий Тожикистон ИИВнинг Душанбедаги вақтинча сақлаш ҳибсхонасида сақланган, бироқ кейин у қайси ҳибсхонага кўчирилганидан манбанинг хабари йўқ.

Собиқ вазир сўроқдан кейин қўйиб юборилгани ҳақида ҳам хабарлар пайдо бўлган, бироқ бу маълумотни таҳририят манбаларидан биронтаси тасдиқламаган.

Расмий тузилмалар собиқ мулозимнинг қўлга олингани ёки озод қилинганига оид маълумотни тасдиқлаган ҳам, рад қилган ҳам эмас.

74 ёшли Ҳамрохон Зарифий айни пайтда нафақада. “Озоди” манбалари собиқ вазир нима сабабдан қўлга олинганини билмасликларини айтишган. Тожикистон ҳуқуқ-тартибот идораларидаги манба “қўлга олиш ва сўроқ Зарифий вазир бўлиб ишлаган пайтда ТИВ биноси қурилиши чоғида содир этилган иқтисодий жиноят билан боғлиқ” эканини маълум қилган.

Ҳамрохон Зарифий “давлат ҳокимиятини эгаллаб олишга уринганлик” айблови билан ушланган Тожикистон парламенти депутати Саиджаъфар Усмонзода билан бир кунда қўлга олинган.

Тожикистон мухолифати Зарифийнинг қўлга олинишини Усмонзода иши билан боғламоқда. Бу борада расмийлар томонидан бирор изоҳ берилмаган. Озодликнинг тожик хизмати суҳбатдошлари Зарифий Саиджаъфар Усмонзода билан мулоқот қилиб турганини, бироқ унинг қўлга олиниши собиқ депутат иши билан боғлиқ ёки эмаслигини аниқ билмасликларини айтганлар.

14 июнь куни Тожикистон бош прокурори Юсуф Раҳмон Усмонзодани депутатлик дахлсизлигидан маҳрум қилиш тақдимномаси билан парламент депутатларига мурожаат қилган. Мажлисда иштирок этган депутатларнинг ҳаммаси бир овоздан прокуратура илтимосномасини қаноатлантиришиб, Усмонзоданинг ҳибсга олинишига розилик беришган.

Усмонзоданинг қариндошлари “Озоди” радиоси билан суҳбатда депутатга қўйилган ҳокимиятни эгаллаб олишга уринганлик айбловини “туҳмат” деб аташиб, “бундай режа Усмонзоданинг ҳатто хаёлида ҳам ҳеч қачон бўлмаган”ини айтишган.

Меҳнат фаолиятини Кўлоб педагогика институтида ўқитувчиликдан бошлаган Ҳамрохон Зарифий 1974 йилдан бошлаб Давлат хавфсизлик қўмитаси (КГБ), 1993 йилдан эса Ташқи ишлар вазирлиги тизимида ишлаган.

Қатор йиллар давомида Тожикистоннинг БМТ тузилмалари ва ЕХҲТдаги доимий вакили, шунингдек, Ғарбдаги қатор мамлакатларда элчи лавозимларини эгаллаган Зарифий 2006 йил декабридан 2013 йил 31 ноябригача ташқи ишлар вазири ўлароқ фаолият юритган эди.

Москвада ноқулай об-ҳаво 2 кишининг ўлимига сабаб бўлди

Россия пойтахтида 20 июнь куни қўпган кучли шамол натижасида икки киши ҳалок бўлди, 10 чоғли одам жароҳатланди. Тезкор хизматлар маълумотига кўра, қурбонлардан бирини парклардан бирида дарахт босиб қолган, иккинчиси эса қурилиш ҳавозаси билан бирга қулаш оқибатида вафот этган.

Шаҳардаги парклар эрталабдан бери ёпиқ. Расмийлар шаҳарликларни кўчага чиқмасликка чақирган.

Кучли шамол Москва шаҳри ва вилоятида пайшанба куни туш пайтида бошланган.

Ҳодиса гувоҳлари ижтимоий тармоқларда кучли шамол ва жала таъсирида қўпорилган ва синган дарахтлар, йиқилган реклама лавҳалари ва кўча қурилмалари акс этмиш видеоларни ёйинламоқдалар. Минтақада қуюнлар кузатилган.

Расмий маълумотларга кўра, Москва вақти билан соат 14:00 бориб ноқулай об-ҳаво шароити туфайли бир бола дохил камида 10 киши жабрланган.

Москва вилоятида довул туфайли 200 та дарахт қулаган, 26 машина шикастланган, камида бир киши тан жароҳати олган. Бу ерда шамол тезлиги сониясига 25 метрга етган.

Об-ҳаво кескин бузилишига оид огоҳлантирувлар Марказий Россиянинг бошқа ҳудудлари ва Европанинг бошқа мамлакатларида ҳам эълон қилинган. Киевда ҳам кучли шамол бўлиб, жала қуйиши мумкинлиги айтилган. 21 июнь куни довул Чехиянинг шарқий ҳудудларига ҳам етиб бориши тахмин қилинмоқда.

ЕИ мамлакатлари элчилари Россияга қарши 14-санкция пакетини мувофиқлаштиришди

Европа Иттифоқи мамлакатлари элчилари Россиянинг Украинага босқини туфайли Москвага қарши 14-санкция пакетини мувофиқлаштиришган. Бу ҳақда “Озод Европа/Озодлик радиоси” медиакорпорациясининг Брюсселдаги мухбири Рикард Йозвяк хабар қилди. Чекловлар Россиянинг суюлтирилган табиий гази ва нефть транспортировкасига қарши киритилиши кутилмоқда.

Айни пайтда ЕИда раислик қилувчи Бельгия ваколатхонаси хабарномасида мазкур санкция пакетида “мақсадли янги чоралар” кўзда тутилган бўлиб, у “мавжуд тирқишларни ёпиб, амалдаги санкциялар таъсирини максимал даражада кучайтиради”, дейилган.

EUobserver нашрининг ҳужжат лойиҳасига таянган ҳолда ёзишича, санкцияларнинг янги пакетида Россия суюлтирилган газни тушириб-ортиш ва гелий экспортига тақиқ, қўш мақсадли технологиялардан фойдаланишга ҳамда Украинада ўғирланган санъат асарлари савдосига чеклов киритиш назарда тутилган.

Санкция пакетининг қабул қилиниши Германия позицияси туфайли кeчикаётган эди, бироқ, Йозвякнинг маълум қилишича, 19 июнь куни бу масалада муросага эришилган.

Санкция рўйхатига “Русская медная компания” асосчиси Игорь Алтушкин, “Луганск халқ республикаси элчиси” Родион Мирошник, қўшиқчи Полина Гагарина, президент Путин маъмуриятининг собиқ ходими, “Интернетни ривожлантириш институти” аноним нотижорат ташкилоти бош директори Алексей Гореславский, “Балтика” ширкати собиқ президенти Таймураз Боллоев ва бошқалар киритилиши мумкин. Шунингдек, Россиядаги бир неча корхона юридик шахслар санкция рўйхатига киритилиши кутиляпти.

Санкцияларнинг янги пакети, тахминларга кўра, 27-28 июнь кунлари Брюсселда бўлиб ўтадиган ЕИ саммити чоғида ёки мазкур анжуман арафасида қабул қилинади.

Тожикистонда ҳижоб тақиқига оид қонун лойиҳаси қабул қилинди

Тожикистон парламенти юқори палатасининг мажлиси, 2024 йил 19 июни
Тожикистон парламенти юқори палатасининг мажлиси, 2024 йил 19 июни

Тожикистон парламентининг юқори палатаси (Мажлиси Миллий) 19 июнь куни “миллий маданиятга ёт бўлган кийим-бош”ни ҳамда ҳайит кунлари болаларнинг “идгардак” айтишини тақиқловчи қонун лойиҳасини маъқуллади.

Озодликнинг тожик хизмати хабарига кўра, лойиҳанинг юқори палатадаги муҳокамасига мустақил журналистлар киритилмаган, шунинг учун ҳам қабул қилинган тузатишларга оид тафсилотлар маълум эмас.

Мажлиси Миллий матбуот котиби Навруз Қурбонзода 19 июнь куни Озодликнинг тожик хизматига “Барча қонунлар белгиланган тартибга мувофиқ равишда қабул қилинган”ини билдирган.

“Анъана ва урф-одатларни тартибга солиш тўғрисидаги” қонун лойиҳаси мамлакат парламентининг қуйи палатаси (Мажлиси Намояндагон) томонидан шу йил 8 майида қабул қилинган эди. Ўшанда мамлакат хорижида яшайдиган айрим тожикистонликлар ва руҳонийлар “идгардак” ва “ёт” кийим-бошга оид тузатишларни танқид қилишиб, уни қайта кўриб чиқишга чақиришган.

Қонунчиликка “миллий маданиятга ёт бўлган” кийим-бошни тақиқлаш бўйича тузатишлар парламентга Тожикистон президентининг жорий йил март ойидаги руҳонийлар билан учрашувидан кейин киритилганди.

Кийинишда ёт маданиятга тақлид қилиш, яъни сатр ва ҳижоб деб номланган ёт кийим-бошни кийиб юриш жамиятимиз учун яна бир долзарб муаммо бўлиб ҳисобланади”, деган Эмомали Раҳмон миллий либослардан бегоналашиш миллатнинг миллий ва маданий ўзлигига путур етказишини урғулаган эди.

Бунинг ортидан Мусулмон уламолари иттифоқи Тожикистонда ҳижобни тақиқлашга оид қонун лойиҳасини қоралаб чиққан, Афғонистондаги экстремистик кайфиятда бўлган айрим руҳонийлар эса ҳатто “жиҳод” эълон қилган.

Қонун лойиҳасининг қуйи палатада қабул қилиниши ижтимоий тармоқларнинг тожик сегментида қизғин баҳсларга сабаб бўлган. Бу борада мамлакат ичида айрим диний арбоблар, мулозимлар, ОТМ ўқитувчилари ва блогерлар ҳам ўз мулоҳазаларини билдирганлар.

Мазкур қонун лойиҳаси президент томонидан имзоланиб, расмий матбуотда эълон қилинганидан кейин кучга киради.

Россия ва КХДР стратегик ҳамкорлик битимини имзолади

Россия президенти Владимир Путин билан Шимолий Корея раҳбари Ким Чен Ин ўртасида Пхеньянда ўтказилган музокаралар якунига кўра икки мамлакат ўртасида стратегик ҳамкорлик тўғрисида шартнома имзоланган. Озодликнинг рус хизмати хабарига кўра, ҳужжатда жумладан ҳарбий соҳада ҳамкорлик имконияти ва аъзо мамлакатлардан бирига қарши уруш эълон қилинган пайтдаги ўзаро мажбуриятлар акс этган.

Путин КХДР пойтахтига икки кунлик ташриф билан 18 июнь оқшомида учиб борган - уни аэропортда шахсан Ким Чен Ин кутиб олган. Бу Путиннинг Шимолий Кореяга амалга оширган иккинчи сафари бўлиб ҳисобланади - биринчиси 2000 йилда амалга оширилган эди.

Аэропортда Владимир Путин билан Ким Чен Ин қизил гилам устида бир неча бор қучоқлашишган, кейин эса “аввал сиз ўтинг; йўқ, ўзларидан бўлсин” қабилидаги мулозамат билан бир-бирини лимузинга таклиф қилишган.

Путин билан музокаралар чоғида Ким КХДР ҳукумати “Россия ҳукумати, армияси ва халқига махсус ҳарбий амалиётни бажариш (яъни Украинадаги уруш - таҳр.) чоғида тўлиқ қўллов ва бирдамлик изҳор қилиши”ни билдирган. Ким фикрича, амалиёт “суверенитет ҳимояси учун, хавфсизлик ва ҳудудий яхлитлик манфаатларидан келиб чиққан ҳолда” ўтказилмоқда. Ким “дунёда стратегик мувозанатни сақлаш”да Россиянинг ролини ҳам қайд этган.

Путин эса ўз чиқишида Россия ва КХДРнинг тарихий алоқаларига, шу жумладан совет учувчиларининг 1950-53 йиллардаги Корея урушида иштирок этганига тўхталган. У Қўшма Штатларни танқид қилиб, Россияни Украина урушида дастаклагани учун Пхеньянни яна бир бор мақтаб ўтган. Бу ҳақда Путин ўз ташрифидан аввал Шимолий Корея газетасида чоп этилган мақоласида айтган эди.

Шимолий Корея Украинадаги уруш бўйича нейтрал позицияда эмас, балки Россияни қўллашини тўғридан-тўғри билдирган дунёдаги кам сонли мамлакатлардан биридир. КХДР Россия армиясига артиллерия снарядлар ва муҳтамалан ракета тизимлари етказиб бермоқда. Бунга жавобан Москва Пхеньянга муҳтамалан БМТ Хавфсизлик кенгаши санкциялари билан тақиқланган ракета дастурида кўмаклашяпти. АҚШ ва Ғарб мамлакатлари Москва билан Пхеньян ўртасидаги ҳамкорлик юзасидан тобора кўпроқ ташвиш билдирмоқда.

Маккада жазирама туфайли вафот этганлар сони 900 дан ошди

Арафот тоғида турган зиёратчилар (архив сурати)
Арафот тоғида турган зиёратчилар (архив сурати)

Саудиянинг Маккаи Мукаррама шаҳрида Ҳаж ибодатини адо этиш чоғида вафот этган зиёратчилар сони, сўнгги маълумотларга кўра, 922 нафарга етди. Бу ҳақда France-Presse агентлиги (AFP) хабар қилди.

Ўлим сони ортганига соя жойларда ҳаво ҳароратининг +50 даражадан ошиб кетгани сабаб бўлган.

Ҳаж фарзларидан бўлган Арафот тоғида туриш ва Каъбатуллоҳ тавофи каби қатор амаллар зиёратчилар томонидан очиқ осмон остида бошяланг ҳолда (эркаклар) адо этилгани учун ёши улуғ кишилар ва соғлиғи унча яхши бўлмаганлар жазирама синовига дош беролмаяпти. Натижада офтоб урган минглаб одам касалхонага олиб кетилган.

Саудия Арабистони Соғлиқни сақлаш вазирлиги зиёратчиларга қуёшдан сақланиш, кўп сув ичиш ва ҳарорат энг юқори бўлган пайтларда имкон қадар ёпиқ жойларда қолишни тавсия қилган.

Араб дипломати AFP агентлигига биргина мисрлик зиёратчилар орасида вафот этганлар сони камида 600 нафарга етганини маълум қилган. Жазирама қурбонларига айланганлар орасида Тунис, Урдун, Эрон, Сенегал, Индонезия ва бошқа мамлакатлар фуқаролари борлиги айтилмоқда.

Маълумотларга кўра, бу йилги мавсумда Маккага бутун дунёдан 1 миллион 800 мингдан зиёд зиёратчи борган. Ўтган йили июнь ойи охирларига тўғри келган Ҳаж зиёрати чоғида жазирама ва ташналик туфайли камида 240 та ўлим ҳолати қайд этилган эди.

Минтақадаги тадқиқотлар ҳатто Саудия учун аномал бўлган иссиқ ҳарорат глобал иқлим ўзгариши билан боғлиқлигини кўрсатмоқда. Таҳлилчиларга кўра, Макка тарафларда ўртача ҳарорат ҳар ўн йилда мунтазам равишда 0,4 даражага ошиб бормоқда.

Жўғўрқу Кенеш “Хитой-Қирғизистон-Ўзбекистон” темир йўли лойиҳаси бўйича шартномани ратификация қилди

“Хитой - Қирғизистон - Ўзбекистон” темир йўли харитаси
“Хитой - Қирғизистон - Ўзбекистон” темир йўли харитаси

Қирғизистон парламенти депутатлари бирваракайига уч ўқишда Ўзбекистон, Хитой ва Қирғизистон ҳукуматлари ўртасидаги “Хитой - Қирғизистон - Ўзбекистон” темир йўли лойиҳасини биргаликда илгарилатиш бўйича ҳамкорликка оид шартномани ратификация қилиш тўғрисидаги қонун лойиҳасини маъқуллашган. Мазкур қарор депутатлар томонидан 19 июнь куни қабул қилинган.

Озодликнинг қирғиз хизмати хабарига кўра, шартномага оид маълумотни Қирғизистон транспорт ва алоқа вазирининг ўринбосари Ирисбек Бариев тақдим этган. У қонун лойиҳасининг қабул қилиниши темир йўл қурилиши лойиҳаси бўйича амалий ишга ўтишга имкон беришини айтган. Шунингдек, вазир муовинига кўра, лойиҳа амалга оширилиши ҳисобига 10 мингдан зиёд иш ўрни яратилади.

Шартноманинг ўзи уч мамлакат вакиллари томонидан 6 июнь куни Пекинда имзоланган. Кейин Қирғизистон Вазирлар Маҳкамаси лойиҳани ратификация қилиш учун Жўғўрқу Кенешга киритиб, ҳужжатни бирваракайига уч ўқишда навбатдан ташқари кўриб чиқишни сўраганю

Ҳужжатга мувофиқ, Қирғизистон, Хитой ва Ўзбекистон темир йўл лойиҳасини амалга ошириш учун Қўшма лойиҳавий компания (ҚЛК) тузишади. ҚПК фаолиятини таъминлаш учун устав капиталидаги улушлар уч мамлакат ўртасида тақсимланади: улушнинг 51 фоизи Хитойга, 24,5 фоиздан эса Қирғизистон билан Ўзбекистонга тегади.

Шартномада темир йўл йўналиши “Қашғар - Тўруғарт - Мақмал - Жалолобод - Андижон” шаклида кўрсатилган.

Аввалроқ лойиҳа 4,7 миллаирд долларга баҳоланаётгани, ундан 2 миллиард 350 миллион долларини кредит сифатида ҚЛК олиши маълум бўлган. Қолган сумма эса уч мамлакатнинг ҳар бир томонидан киритилади.

Қирғизистон Вазирлар Маҳкамаси раҳбари Ақилбек Жапаровга кўра, темир йўл қурилишини 2024 йил августиданоқ бошлаш режаланган.

Алсу Курмашева тергов ҳибсхонасида қоладиган бўлди

Алсу Курмашева суд залида, 2024 йил 31 майи (REUTERS/Alexey Nasyrov фотоси)
Алсу Курмашева суд залида, 2024 йил 31 майи (REUTERS/Alexey Nasyrov фотоси)

Татаристон Олий суди 18 июнь куни Озодликнинг татар-бошқирд хизмати журналисти Алсу Курмашевани ҳибсхонада қолдириш ҳақида қарор чиқарди. Бу ҳақда “Коммерсантъ” газетаси журналистнинг адвокатидан олинган маълумотга таянган ҳолда хабар қилди.

Адвокат Алсу Курмашева ўзига нисбатан эҳтиёт чораси “ҳеч бўлмаганда уй қамоғи”га алмаштирилишини истаётганини айтган. Озодликнинг Idel.Реалии лойиҳаси қайдича, журналист аёл устидан суд мажлиси ёпиқ тарзда ўтказилган.

Пировардида Татаристон Олий суди судьяси Ризван Юсупов Қозон шаҳридаги Совет туман судининг май ойи охирида чиқарилган Алсу Курмашева ҳибс муддатини 5 августгача узайтиришга оид қарорини қонуний, деб топган.

Алсу Курмашева етти ойдан буён — ўтган йилнинг 18 октябридан бери ҳибсхонада тутиб турилибди. Унга қарши иккита — “хорижий агентлар” реестрига киритиш учун ўзи ҳақида маълумотлар топширмаганлик ҳамда армия тўғрисида “фейк” тарқатганлик айбловлари билан жиноят иши очилган. Журналист аёл мазкур айбловларни рад этиб келмоқда.

Аввалги суд мажлисида Алсу Курмашева ўзини тобора ёмонроқ ҳис қилаётганини айтган эди. Журналист аёл амалиётга эҳтиёжи борлигини урғулаган. Курмашева фарзандларнинг овозини сўнгги бор 2023 йил октябрида эшитганини қайд этган. Унга яқинларига қўнғироқ қилишга рухсат берилмаган.

Журналист аёлнинг оиласи Прагада истиқомат қилади. Россия фуқаролигидан ташқари АҚШ фуқаролигига эга бўлган Алсу Курмашева охирги йилларда шу шаҳарда яшаб, ишлаётган эди. У Россияга ўтган йилнинг май ойида касал онасидан хабар олиш учун учиб борганди. Даставвал унинг мамлакатдан чиқиб кетишига тўсқинлик қилинган, октябрь ойида эса у қўлга олинган.

Озод Европа/Озодлик радиоси корпорацияси президенти Стивен Капус Алсу Курмашеванинг ҳибс муддати узайтирилгани юзасидан изоҳ бера туриб, Курмашевага нисбатан “кераксиз ва аёвсиз бу таъқиб чоғидаги адолатсизликлар сони кундан-кунга ошиб бормоқда. Алсунинг АҚШ фуқароси ўлароқ асосий ҳуқуқлари уни қамоққа ташлаган ва 227 кундан буён тутиб турган Россия расмийлари томонидан бузилди. Бу вақт мобайнида Алсуга ҳатто севган эри ва болаларига қўнғироқ қилишга бир марта бўлса ҳам имкон беришмаган, уни АҚШ консуллик ёрдамидан ва элементар зарурий тиббий ёрдамдан маҳрум қилишган. Алсу шу тобда асоссиз айбловлар билан Россия қамоқхонасида панжара ортида эмас, балки Прагадаги уйида қизларига мактаб имтиҳонларига тайёрланишда ёрдам бераётган бўлиши керак эди”, дея билдирган.

Апрель ойи охирларида АҚШ президенти Жо Байден Владимир Путинни Алсу Курмашева ҳамда Россиядаги тергов ҳибсхонасида тутиб турилган The Wall Street Journal нашри журналисти Эван Гершковични озод қилишга чақирган. “Журналистиканинг жиноят эмаслиги мутлақо аниқ”, дея таъкидлаган Байден.

Шу йилнинг 25 апрелида Европарламент депутатлари Курмашева ва Гершкович дохил Россияда тутиб турилган сиёсий маҳбусларнинг барчасини “зудлик билан ва шартсиз озод қилиш”га чақирувчи резолюцияни маъқуллаган эди.

Алсунинг қўлга олиниши аввалроқ Канада, Чехия, Франция, Польша ва Швеция

ҳукуматлари, шунингдек, ЕИнинг ташқи ишлар ва хавфсизлик сиёсати олий вакили, Европа парламенти президенти, ЕХҲТнинг ОАВ эркинлиги бўйича вакили ва БМТнинг инсон ҳуқуқлари бўйича олий комиссари қоралаб чиқишган. Европа кенгашининг журналистика ҳимояси ва журналистлар хавфсизлигига кўмаклашиш платформаси Алсуни озод қилиш бўйича ўз чақириғини ёйинлаган.

Шу билан бирга, Amnesty International, Журналистларни ҳимоя қилиш қўмитаси, Freedom House, ПЕН-Америка, Чегара билмас мухбирлар, Халқаро журналистлар федерацияси, Халқаро матбуот институти каби халқаро ташкилотлар ҳам Алсунинг қўлга олинишини қоралаб, уни зудлик билан озод қилишга чақиришган.

Байден депортацияга тушган юз минглаб эр-хотинни афв қилди

Жо Байденнинг сайловчилар билан учрашувидан лавҳа
Жо Байденнинг сайловчилар билан учрашувидан лавҳа

АҚШ президенти Жо Байден америкалик фуқароларнинг мамлакатда ноқонуний равишда юрган ва расман депортация қилиниши лозим бўлган юз минглаб эр ёки хотинларига нисбатан амнистия эълон қилди. Бу ҳақда Ғарб матбуоти хабар қилмоқда.

“Ноқонуний миграция Қўшма Штатларда президент фаолиятини сезиларли даражада қийинлаштираётган сайловолди кампаниясининг энг муҳим масалаларидан бирига айланди”, дея қайд этган Би-би-си.

Май ойи охирида Жо Байден АҚШ-Мексика чегараси орқали мигрантлар оқимини чеклашга қаратилган фармон имзолаган эди. Унга кўра, АҚШ чегарасидан ноқонуний ўтганлар Қўшма Штатларга бошпана сўраб мурожаат қилолмайди. Бу чора чегарада одам ўта кўпайиб кетганда амалда бўлади. Бундай вазиятда иммиграция хизмати ходимлари мигрантларнинг бошпанага оид аризасини қабул қилмай, уларни мамлакатдан чиқариб юбориш ҳуқуқига эга бўлишган.

Оқ уй АҚШ фуқароларининг мамлакатда камида 10 йилдан буён юрган эр ёки хотинлари турмушини енгиллатишга қарор қилган. Уларга вақтинча ишлаш учун рухсатнома берилади. Президент маъмурияти ҳисоб-китобига кўра, янги тартибдан ярим миллиондан зиёд фойдаланиши мумкин.

Исроиллик ҳарбийлар Ливанга ҳужум режасини тасдиқлашди

Кирят-Шмона шаҳри яқинида Исроил қўшинлари билан "Ҳизбуллоҳ" жангарилари ўртасидаги тўқнашувдан лавҳа
Кирят-Шмона шаҳри яқинида Исроил қўшинлари билан "Ҳизбуллоҳ" жангарилари ўртасидаги тўқнашувдан лавҳа

Исроил армияси Шимолий ҳарбий округи қўмондони генерал Ори Гордин ва Бош штаб Тезкор бошқармаси бошлиғи Одед Басюк 18 июнь куни Исроил армиясининг Ливан ҳудудига ҳужуми режасини тасдиқлашган. Бу ҳақда Times of Israel нашри хабар қилди.

Қўмондонлик қўшинларни тезкор равишда жанговар шайлик ҳолатига келтириш ҳақида ҳам қарор қабул қилган.

Бу маълумот Ливандаги “Ҳизбуллоҳ” радикал гуруҳи ва унинг иттифоқчилари бўлган фаластинлик қуролли отрядларнинг Исроил шимолига ҳужумлари кўпайган пайтда пайдо бўлди.

Аввалроқ Исроил ўтган йилнинг 7 октябрида содир бўлган аёвсиз ҳужумлар манзарасида бундан буён ўз чегаралари яқинида “Ҳизбуллоҳ”нинг юришига тоқат қилолмаслигидан огоҳлантирган.

Исроил расмийлари қуролли можарони тўхтатиш бўйича дипломатик саъй-ҳаракатлар муваффақиятсиз якунланган тақдирда, Исроил армияси “Ҳизбуллоҳ”ни шимолий йўналишдан сиқиб чиқариш учун ҳарбий амалиёт бошлашини билдирган.

Россия: Полицияга мигрантларни бадарға қилиш ҳуқуқи берилади

Москвадаги мева-сабзавот омборида мигрантларга қарши уюштирилган "облава"дан лавҳа (архив сурати)
Москвадаги мева-сабзавот омборида мигрантларга қарши уюштирилган "облава"дан лавҳа (архив сурати)

Россия Давлат думаси биринчи ўқишда полицияга хорижлик фуқароларни мамлакатдан чиқариб юбориш ҳуқуқини берувчи қонун лойиҳасини қабул қилди. Ҳозирда маъмурий бадарға қилишга оид қарорни фақат суд ёки чегара хизматигина қабул қилиши мумкин. Чегара хизмати ҳам хорижлик шахс Россияга кириш чоғида ҳуқуқбузарлик содир этган тақдирдагина уни мамлакатдан чиқариб юбориш ҳуқуқига эга, холос.

Бундан ташқари, қонун лойиҳаси бадарға қилиш қарори чиққан хорижликлар ёки Россияда юриш рухсатномаси бекор қилинган, аммо ҳали мамлакат ҳудудида бўлган чет элликлар учун мамлакат чиқариб юбориш тартибини киритишни таклиф қилмоқда. Мамлакатдан чиқариб юбориш ҳақида қарор чиқарилганидан бошлаб Россиядан чиқиб кетгунларича уларга кўчмас мулк ва транспорт воситаларини сотиб олиш тақиқланади. Улар машина ҳайдолмайдилар, банкдан кредит ололмайдилар, РФ ҳудуди бўйлаб бемалол ҳаракатланолмайдилар, никоҳ қуролмайдилар, банкларда янги ҳисобрақамлар очолмайдилар ва мавжуд ҳисобрақамларидаги пуллардан ойига 30 минг рублдан ортиқ маблағ сарфлай олмайдилар.

Бундай мигрантларга нисбатан махсус назорат жорий этилади, улар махсус реестрга киритилиб, ўзларининг қаерда экани ҳақида мунтазам равишда полицияни хабардор қилиб туришга, жумладан ҳуқуқ-тартибот идораларига геолокациясини белгилаган ҳолда фотосурат йўллашга мажбур бўлади.

“Крокус Сити Холл”даги терактдан сўнг (бу ҳужумда терговчилар Марказий Осиёдан бўлган бир неча муҳожирни айбламоқда) россиялик расмийлар миграцион тартиб-қоидаларни кескин кучайтириб юборишган. Зарур ҳужжатларга эга бўлмаган хорижликлар оммавий равишда Россиядан депортация қилинган, келаётганлар эса мамлакатга киритилмаган. Ўнлаб минтақа расмийлари мигрантларнинг йўловчи ташиш, такси ва бошқа соҳаларда ишлаш ҳуқуқини чеклаб қўйган.

Ўша пайтда Марказий Осиёдаги бир неча мамлакат расмий идоралари ўз фуқароларига Россияга заруратсиз сафар қилишдан тийилишни тавсия қилишган эди.

Киевда қозоқ мухолифатчисига суиқасд уюштирилди

Айдос Садиқов
Айдос Садиқов

Украина пойтахтида 18 июнь куни эрталаб қозоғистонлик мухолифатчи, “Бәсе” ахборот канали раҳбари Айдос Садиқовга суиқасд уюштирилган. Бу ҳақда унинг рафиқаси, журналист Наталья Садиқова Фейсбукдаги ўз саҳифаси орқали маълум қилди.

“Бугун Киевда Айдос Садиқовга ўз уйи олдида суиқасд содир этилди”, деб ёзди мухолифатчининг рафиқаси.

“Суспільне” хабарига кўра, номаълум шахс Садиқов машинада ўтирган пайтда уни ўққа тутган. Мухолифатчи касалхонага олиб кетилган, автомобилда унинг ёнида ўтирган хотини эса жабрланмаган. Полиция ҳужумчини қидиришга киришган.

Украина Миллий полицияси Садиқовнинг машинаси фотосуратини ёйинлаган, кадрда машинанинг ҳайдовчи томонидаги эшиги ойнаси отилган ўқдан парчаланиб кетганини кўриш мумкин.

Айдос Садиқов Қозоғистон президенти Қасим-Жомарт Тоқаевнинг ашаддий танқидчиларидан бири бўлиб ҳисобланади. Хусусан, у Тоқаевни россияпарастликда айблаб келади.

Эр-хотин Садиқовлар Қозоғистонда Наталья Садиқовага нисбатан жиноят иши очилганидан кейин 2014 йилда Ақтўбедан Киевга кўчиб ўтишган.

Айдос Садиқов ҳам ватанида, ўз иддаосига кўра, сиёсий сабабларга кўра таъқиб қилиб келинган. Улар Украинада қочқин мақомини олишган.

“Бәсе” youtube-каналини юритиб келган Айдос ва Наталья Садиқовалар ўтган йилнинг кузида низо қўзғатганлик айблови билан Қозоғистон расмийлари томонидан қидирувга берилган эдилар.

Туркия Россияга терактнинг олдини олишда кўмаклашган - ОАВ

Туркия махсус хизматлари “Крокус Сити Холл”даги ҳужумдан кейин ҳозирланаётган иккинчи теракт ҳақида Россияни огоҳлантирган. Бу ҳақда Туркиянинг Hurriyet нашри хабар қилди.

Нашр қайдича, террорчилар одам тўла бўлган савдо марказига ҳужум қилишни режалаштириб юришган. Hurriyet хабарига кўра, бу маълумот “Ислом давлати” террор гуруҳининг Афғонистондаги бўлинмаси бўлган “Вилояти Хуросон”нинг аввалроқ Туркияда қўлга олинган беш нафар аъзосидан олинган. Мазкур гуруҳ шу йил 22 мартида Москва вилоятидаги “Крокус Сити Холл” савдо марказида содир этилган теракт учун масъулиятни ўз зиммасига олган эди.

Газетанинг ёзишича, “Вилояти Хуросон” фаолиятини узоқ вақтдан бери кузатиб юрган Туркия махсус хизматлари жорий йил январида Истанбулдаги Санта-Мария черковига ҳужумдан сўнг қатор шахсларни сўроқ қилишган ва Россия томони билан алоқа ўрнатишган. Hurriyet бунга оид бошқа тафсилотларни келтирган эмас.

Аввалроқ “Крокус Сити Холл”га ҳужум иши бўйича қўлга олинган икки тожикистонлик Туркияга сафар қилгани ҳақида хабар қилинган эди. Россиядаги теракт ортидан турк расмийлари ИДнинг муҳтамал тарафдорларига қарши бир неча амалиёт ўтказишган, бунинг натижасида 200 чоғли одам қўлга олинган.

Жорий йилнинг 22 март куни автоматлар билан қуролланган бир неча киши “Пикник” рок гуруҳи концерти бўлиб ўтиши керак бўлган “Крокус” концерт залига бостириб кириб, йиғилган томошабинларни ўққа тутган эди. Кейинроқ ҳужумчилар залга ўт қўйишган, аланга қамрови кенгайгани ортидан бино томи қулаб тушган. Ҳодиса чоғида, сўнгги маълумотларга кўра, 144 киши ҳалок бўлган.

Ҳужум учун масъулиятни террор гуруҳи ўлароқ тан олинган “Ислом давлати” ўз зиммасига олган. Теракт айнан шу гуруҳ вакиллари томонидан ташкил этилганига АҚШ ва Ғарбдаги бошқа мамлакатлар ҳам амин. Россия томони теракт ижрочилари ортидан Украина турган бўлиши мумкинлигини иддао қилмоқда. Киев барча айбловларни қатъиян рад этиб келади.

“Крокус”га ҳужумдан олдинроқ АҚШ дохил Ғарбдаги бир неча мамлакат махсус хизматлари россиялик расмийларни мамлакат ҳудудида терактлар содир этилиши мумкинлиги ҳақида огоҳлантиришган. Ўша пайтда Владимир Путин бу маълумотни “шантаж” деб атаб, бу билан Россия жамиятини “беқарорлаштириш ва қўрқитиб қўйиш” исталаётганини иддао қилган эди.

Давомини ўқинг

XS
SM
MD
LG