Линклар

Шошилинч хабар
27 феврал 2024, Тошкент вақти: 07:58

Халқаро хабарлар

Туркманистонда бензин текинга берилмайдиган бўлди

Туркманистон президенти Бердимуҳамедов жорий йилнинг 1 июлидан автобус, трактор ва юк ташувчи автоуловларга текин ёқилғи беришни бекор қилди, деб хабар берди CA-news ахборот агентлиги.

Жорий йилнинг 1 июлидан Туркманистондаги юк ташувчи автоуловлар, автобус ва тракторларнинг эгалари 2008 йилдан амал қилиниб келган текин бензин олиш ҳуқуқидан маҳрум бўлишди. Энди фақатгина оғирлиги 3,5 тоннадан ортиқ бўлмаган автоуловлар ва мотоцикллар ҳар ярим йилда 720 литр ёнилғи ва 240 литр табиий газ олиш ҳуқуқига эгадирлар. Бу ҳақда EurasiaNet, Sifting the Karakum блокларида айтилади.

Қолганлар ёқилғини бозор нархида сотиб олишга мажбур бўлишади. Энг арзон А-80 русумидаги 1 литр ёқилғининг нархи 19 цент, А-92 - 20 цент, А-95 эса 22 центдир.

Кун янгиликлари

HRW: Ўзбекистон ҳукумати қорақалпоқ фаолини асоссиз айбламоқда

Ақилбек Муратбай 10 йилдан бери Қозоғистонда яшайди.
Ақилбек Муратбай 10 йилдан бери Қозоғистонда яшайди.

Хьюман Райтс Вотч (HRW) Ўзбекистон ҳукумати Қозоғистонда яшаётган қорақалпоқ фаоли Ақилбек Муратбай (Муратов)га нисбатан асоссиз жиноий айбловларни олға сурмоқда, деб ҳисоблайди. Халқаро ташкилотнинг бу борада 26 февраль куни баёнот тарқатди.

Баёнотда Қозоғистон ҳукумати бу “сохта айбловлар”ни рад этишга ва Муратбайни зудликда қамоқдан озод қилишга чақирилган.

“Муратбайга нисбатан Ўзбекистонда қўзғатилган жиноят иши ҳуқуқ фаолидан ўч олишга қаратилган ҳаракатдир”, - дейилади баёнотда.

Озодлик радиоси аввалроқ Олмаота шаҳар полиция департаменти матбуот хизмати 16 февраль куни қорақалпоқ фаоли Ақилбек Муратбай 15 февраль оқшомида қўлга олинганига оид маълумотни тасдиқлагани тўғрисида хабар берган эди.

Полиция баёнотида Бош прокуратура Қозоғистонда 10 йилдан ортиқ истиқомат қилаётган 35 ёшли Муратбайни Ўзбекистонга экстрадиция қилиш масаласини кўриб чиқаётгани айтилган.

Қароргоҳи Венада жойлашган Freedom for Eurasia ташкилоти аввалроқ Қозоғистон расмийларини Ақилбек Муратбайни озод қилишга чақирган эди.

Ҳуқуқбонларга кўра, Ўзбекистон расмийлари сўровига биноан қўлга олинган Муратбай “жамоат хавфсизлиги ва жамоат тартибига таҳдид соладиган материалларни тайёрлаш, сақлаш, тарқатиш ёки намойиш этиш” ҳамда “Ўзбекистон Республикасининг конституциявий тузумига тажовуз қилиш”да айбланмоқда.

26 февралда Озодлик Олмаота Бандлик ва ижтимоий дастурлар бошқармаси ҳозирда ҳибсда сақланаётган Ақилбек Муратбай (Муратов)га “Қозоғистонда бошпана излаётган шахс” гувоҳномасини бергани тўғрисида хабар берди.

Муратбайнинг адвокати гувоҳнома 2024 йил 23 майгача яроқли эканини айтди:

“Зарурат туғилса, гувоҳнома муддати яна уч ойга узайтирилиши мумкин. Қозоғистон қонунчилигига асосан, бундай гувоҳномага эга бўлган шахс мамлакатдан экстрадиция қилинмайди. Мазкур ҳужжат асосида Муратовга қочқин мақоми берилиши мумкин”, -деди адвокат.

Муратбай сўнгги бир ярим йилда Ўзбекистон сўрови билан Қозоғистонда ҳибсга олинган олтинчи қорақалпоқ фаолидир. Муратбайдан олдин қўлга олинган беш нафар қорақалпоқ фаол 2023 йил сентябрь ва ноябрь ойларида экстрадиция қилиниши кутилаётган шахсни қамоқда сақлаш муддати якунлани муносабати билан озод қилинган эди. Бу ҳақда Озодлик ўз вақтида хабарлар берган.

Улар Ўзбекистонга экстрадиция қилинмаган, аммо Қозоғистон ҳукумати уларга қочқинлик мақоми беришдан бош тортган.

Қозоғистонда қорақалпоқ фаоли Ақилбек Муратбайга бошпана изловчи шахс мақоми берилди

Ақилбек Муратбай.
Ақилбек Муратбай.

Олмаота Бандлик ва ижтимоий дастурлар бошқармаси қорақалпоқ фаоли Ақилбек Муратбай (Муратов)га “Қозоғистонда бошпана излаётган шахс” гувоҳномасини берди. Бу ҳақда Озодликнинг қозоқ хизматига унинг яқини Фариза Нарбекова хабар қилди.

Муратбайнинг адвокати гувоҳнома 2024 йил 23 майгача яроқли эканини айтди:

“Зарурат туғилса, гувоҳнома муддати яна уч ойга узайтирилиши мумкин. Қозоғистон қонунчилигига асосан, бундай гувоҳномага эга бўлган шахс мамлакатдан экстрадиция қилинмайди. Мазкур ҳужжат асосида Муратовга қочқин мақоми берилиши мумкин”, -деди адвокат.

Олмаота шаҳар полиция департаменти матбуот хизмати 16 февраль куни қорақалпоқ фаоли Ақилбек Муратбай 15 февраль оқшомида қўлга олинганига оид маълумотни тасдиқлаганди.

Полиция баёнотида Бош прокуратура Қозоғистонда 10 йилдан ортиқ истиқомат қилаётган 35 ёшли Муратбайни Ўзбекистонга экстрадиция қилиш масаласини кўриб чиқаётгани айтилган.

Қароргоҳи Венада жойлашган Freedom for Eurasia ҳуқуқбонлик ташкилоти аввалроқ Қозоғистон расмийларини Ақилбек Муратбайни озод қилишга чақирган эди.

Ҳуқуқбонларга кўра, Ўзбекистон расмийлари сўровига биноан қўлга олинган Муратбай “жамоат хавфсизлиги ва жамоат тартибига таҳдид соладиган материалларни тайёрлаш, сақлаш, тарқатиш ёки намойиш этиш” ҳамда “Ўзбекистон Республикасининг конституциявий тузумига тажовуз қилиш”да айбланмоқда.

Украина разведкаси раҳбари Навальний ўлимига тромб узилиши сабаб бўлганини айтди

Украина Мудофаа вазирлиги Бош разведка бошқармаси бошлиғи Кирилл Буданов.
Украина Мудофаа вазирлиги Бош разведка бошқармаси бошлиғи Кирилл Буданов.

Украина Мудофаа вазирлиги Бош разведка бошқармаси бошлиғи Кирилл Буданов Россия мухолифатчи сиёсатчиси Алексей Навальний ўлимига тромб узилиши сабаб бўлгани ҳақида билдирди. У бу маълумотни “аниқроқ тасдиқланган”, деб атади.

Буданов бу ҳақда Киевда 25 февралда ўтган "Украина. 2024 йил" форумида журналистларнинг “Навальний қандай ўлдирилгани тўғрисида Украина разведкаси маълумотга эгами?” деган саволига жавобан айтди.

“Ҳафсалангизни пир қилишим мумкин, бироқ бизга маълум нарса шуки, у ҳақиқатан ҳам тромб узилишидан ўлди. Бу аниқроқ тасдиқланган. Бу маълумот интернетдан олинмади”, - деди Буданов.

Аввалроқ Кремль назорати остидаги RT телеканали ҳам манбаларни келтирмаган ҳолда, Навальний ўлимига тромб узилиши сабаб бўлгани тўғрисида хабар берган эди.

Навальнийнинг Коррупцияга қарши кураш фондидаги сафдошлари ва унинг беваси Юлия мухолифатчи ўлдирилгани тўғрисида баёнот берганди. Коррупцияга қарши кураш фонди Навальний ўлими тўғрисида ишончли маълумот тақдим эта олган шахсга юз минг евро миқдорида мукофот берилишини эълон қилган.

Коррупцияга қарши кураш фонди раҳбари Мария Певчих Будановнинг сўзларига муносабат билдирар экан, уни “ёлғон айтган”ликда айблади.

47 ёшли Навальний Ямал-Ненец мухтор округидаги қамоқхонада ўлгани тўғрисида Россия расмийлари 16 февралда баёнот берган эди.

Суд-тиббиёт экспертизаси Навальний ўз ажали билан ўлгани тўғрисида хулоса берди. Навальнийнинг сафдошлари ва оиласи ҳозирча мустақил экспертиза ўтказилиши ёки ўтказилмаслиги юзасидан маълумот бермади.

Лукашенко 2025 йилдаги сайловда қатнашишини билдирди

Лукашенко 30 йилдан бери Беларусни бошқариб келмоқда.
Лукашенко 30 йилдан бери Беларусни бошқариб келмоқда.

Александр Лукашенко Беларусда 2025 йилда ўтказиладиган президентлик сайловида иштирок этишини билдирди. Бу унинг саккизинчи президентлик муддати бўлади.

“Қатнашаман, қатнашаман, қатнашаман. Уларга шу гапимни етказиб қўйинг!”, - деди 25 февралда Беларус парламенти қуйи палатаси депутатлари сайловида овоз бериш участкасида журналистлар билан суҳбатлашган Лукашенко.

Авторитар раҳбар “Уларга бу гапимни етказиб қўйинг”, деганида хориждан бошпана топган беларусь мухолифатчиларини назарда тутди.

Мухолифат лидери Светлана Тихановская мазкур сайловни бойкот қилишга чақирган. Озодлик радиоси беларусь хизматининг хабар беришича, сайлов кенг кўламли репрессиялар фонида ўтказилмоқда. Сайловда мустақил кузатувчилар ва Лукашенкога мухолиф номзодлар мавжуд эмас.

Жорий йилда Лукашенко илк бор Белдарусь президентлигига сайланганига 30 йил тўлади. Лукашенко эса 70 ёшини нишонлайди.

АҚШ ва қатор давлатлар расмий Минск билан дипломатик алоқаларни сақлаётган бўлса-да, 2020 йилдаги сохталаштирилган сайловларда ғолиб бўлган Лукашенкони легитим президент сифатида тан олмайди.

АҚШнинг Винн қамоқхонасида тожикистонликлар очлик эълон қилди

АҚШ-Мексика чегараси.
АҚШ-Мексика чегараси.

АҚШнинг Луизиана штатидаги Винн қамоқхонасида сақланаётган бир гуруҳ тожикистонлик муҳожирлар ўн кун давомида очлик эълон қилган, деб хабар берди Озодликнинг тожик хизмати.

Хабарда айтилишича, қамоқда камида 100 нафар тожикистонлик сақланмоқда ва уларнинг аксарияти Россия фуқароси. Улар АҚШга Мексика орқали ноқонуний кирган. Озодлик радиоси тожик хизмати билан суҳбатлашган икки нафар маҳбуснинг айтишича, улар қамоқда шароит ёмонлигидан ва бир неча ойдан бери уларнинг иши ҳал бўлмаётганидан норози.

Тожикистонликларнинг ўн кун давом этган очлик акцияси ҳеч қандай натижа бермаган.

АҚШдан бошпана сўрагани боис исмларини ошкор этмасликни сўраган муҳожирларнинг айтишича, тожикистонликларнинг асосий қисми изоляторда 4-6 ойдан бери судни кутмоқда.

АҚШнинг бошқа штатларидан фарқли ўлароқ, Луизианада миграция қонунчилигини бузганлар гаров, кафиллик ёки васийлик эвазига қўйиб юборилмайди.

Суҳбатдошларга кўра, ўнлаб тожикистонликлар судни қочқинлик мақомига ҳақдор эканлигига ишонтира олмаган ва депортация қилинган.

Ўзбекистон Ташқи меҳнат миграцияси 2023 йилнинг 21 декабрида АҚШ ҳукумати мамлакатга турли ноқонуний йўллар билан кирган 119 ўзбекистонликни Тошкентга қайтаргани тўғрисида хабар берганди.

Расман билдирилишича, ортга қайтарилганларнинг кўпчилиги Мексика орқали АҚШга кирганлардир. Ортга қайтарилганлардан бири АҚШга Мексика орқали 3 сентябрда киргани ва ўшандан бери ўтган 110 кун давомида ҳибсда сақлангани ҳақида гапириб берганди.

2023 йил 13 октябрда Fox News сўнгги икки йил ичида Ўзбекистон фуқаролари АҚШ чегарасини ноқонуний кесиб ўтганлар орасида учинчи ўринни эгаллагани ҳақида хабар тарқатган.

Телеканал бу статистикани АҚШ Чегара хизматидан олинган маълумотларга асосланган ҳолда эълон қилди. Fox News сўнгги икки йилда 13624 нафар ўзбекистонлик АҚШга ноқонуний ўтишга ҳаракат қилганини таъкидлаган.

Ўтган йилнинг 20 ноябрида Қўшма Штатларнинг Ўзбекистондаги элчихонаси Мексика орқали АҚШга кираётган ўзбекистонликларни чиқариб юбориш сиёсатига шошилинч ўзгартиришлар киритилганини билдирган эди.

Янги тартибга асосан, эндиликда Мексикадан АҚШга ноқонуний ўтишга уринаётган Ўзбекистон фуқаролари АҚШ ичкарисига қўйиб юборилмайди, балки улар билан боғлиқ иммиграция иши ҳал қилингунига қадар ҳибсда сақланади.

Элчихона АҚШ мамлакатда қолиш учун қонуний асосларга эга бўлмаган Ўзбекистон фуқароларини мамлакатдан чиқариб юбориш бўйича расмий Тошкент билан яқиндан ҳамкорлик қилаётганини билдирган.

Озодлик радиоси ўтган йил августнинг охирларида “Ўзбекларнинг Америкага хатарли йўли” деб номланган суриштирувни эълон қилган эди. Унда ўзбекистонликлар АҚШга Лотин Америкаси давлатлари, жумладан, Мексика орқали ноқонуний ўтишга уриниши ҳикоя қилинган.

Зеленский урушда камида 31 минг украин аскари ҳалок бўлганини билдирди

Украина президенти Владимир Зеленский 25 февраль куни матбуот анжумани ўтказди.
Украина президенти Владимир Зеленский 25 февраль куни матбуот анжумани ўтказди.

Украина президенти Владимир Зеленский Россия билан уруш бошланганидан бери илк марта украин аскарлари орасидаги қурбонлар тўғрисидаги маълумотни ошкор қилди.

Унга кўра, Россия агрессиясига қаршилик кўрсатиш жараёнида 31 минг украин аскари ҳалок бўлди. Зеленский яраланганлар ва бедараклар тўғрисидаги маълумотларни очиқламади.

“Бу урушда 31 минг аскар ҳалок бўлди. Путин ва унинг атрофидагилар иддао қилаётганидай 300 минг, 150 минг эмас. Ҳар бир берилган қурбон биз учун оғир йўқотишдир”,- деди Зеленский.

Ўз нутқи давомида Укураина президенти урушнинг икки йили давомида ўнг минглаб тинч аҳоли ҳалок бўлганини, Россия 180 минг ҳарбийсидан ажралганини, 500 мингга яқин рус аскари яраланганини айтди.

Россия Украинадаги йўқотишлар тўғрисидаги маълумотларни ошкор қилмаяпти. Би-Би-Си рус хизмати ва “Медуза” нашри Украинада ўлган камида 45 минг рус ҳарбийсининг шахсини аниқлаган эди.

24 февраль куни Россия Украинага тўлақонли қуролли босқинни бошлаганига икки йил тўлди.

Тожикистонда автобиографик асар ёзган тадбиркор 6,5 йилга қамалди

Абдухалил Холиқзода
Абдухалил Холиқзода

Тожикистон Олий суди “Ҳаётим воқеалари” (“Ҳаводиси рўзгори ман”) автобиографик асари муаллифи Абдухалил Холиқзода, китоб муҳаррири ва китоб чоп этилган босмахона директорини озодликдан маҳрум этиш ҳақида ҳукм чиқарган. Озодликнинг тожик хизмати хабарига кўра, бу одамлар адоват қўзғатганликда айбланган. Китоб юқори мартабали амалдорлар томонидан танқид қилинган, тираж эса мусодара этилган.

Холиқзода мазкур китобни ўтган йилнинг март ойида чоп эттирган. Китобда тадбиркор замонавий Тожикистон тарихида рўй берган кўплаб воқеаларни изоҳлаган, маҳаллий маданият ва санъат ҳақида ўз мулоҳазаларини билдирган.

Расмийлар китобда Тожикистоннинг турли ҳудудлари вакилларини ҳақоратлаш, куч ишлатар тузилмалар ходимларини қоралаш ва ижтимоий адоват уйғотиш унсурларини кўришган. Муаллиф “миллат хоини” ва “ички душман” деб аталган. Расмийлар муаллифнинг, хусусан, мамлакатнинг барча жойида коррупция ва маҳаллийчилик кенг қулоч ёйганига оид мулоҳазаларига эътироз билдиришган.

Айни пайтда хориждаги айрим мухолифатчилар тадбиркор А. Холиқзода ва ёзувчи А. Рустамнинг қамалишини Тожикистонда сўз эркинлиги бўғилишининг ёрқин намунаси эканини айтиб, мамлакат расмийларининг хатти-ҳаракатларини танқид қилишган.

Суд мажлислари тергов изоляторида бўлиб ўтган, шу сабабли маҳкама жараёни феълан омма учун ёпиқ тарзда ўтказилган.

Озодлик манбаларига кўра, суд Абдухалил Холиқзодани 6,5 йилга, китобга муҳаррирлик қилган ёзувчи ва адабий танқидчи Абдуқодир Рустамни 4,5 йилга, ношир Суҳроб Ражабзодани бир йилга озодликдан маҳрум қилиш ҳақида ҳукм чиқарган. Расмийлар суд ҳукми юзасидан изоҳ берганларича йўқ.

Озодликнинг тожик хизмати Холиқзодани ички ишлар вазири Рамазон Раҳимзода ва Миллий хавфсизлик давлат қўмитаси раиси Саймўмин Ятимовнинг дўсти ўлароқ кўрилишини қайд этган. Қатор манбалар мазкур иш куч ишлатар тузилмаларнинг ҳокимият учун кураши доирасида юзага келганини тахмин қилишмоқда.

Европа Иттифоқи Россияга қарши санкцияларнинг 13-пакетини тасдиқлади

Иллюстратив сурат
Иллюстратив сурат

Европа Иттифоқи 23 февраль куни Россия қўшинлари Украинага бостириб кирганидан буён Россияга қарши санкцияларининг 13-пакетини маъқуллади.

Санкция рўйхатига Россиядан ташқари Қозоғистон, Хитой, Ҳиндистон, Сербия, Туркия, Таиланд ва Шри-Ланкадан бўлган 88 та ширкат ва 106 киши киритилган.

Бундан ташқари, ЕИдан Россия бозорига ёки Россиядан ЕИга етказиб бериш тақиқланган товарлар рўйхати узайтирилди, дейилган ЕИнинг расмий хабарномасида.

Янги чекловлар Россия қўшинларининг Украинага бостириб кирганига икки тўладиган 24 февралдан кучга кириши тахмин қилинмоқда.

Биз Россия ҳарбий машинасини тўхтатиш, мудофаа мақсадидаги легитим курашда Украинага ёрдам бериш ҳамда унинг мустақиллиги, ҳудудий яхлитлиги ва суверенитетини тиклаш қарорида бирдамликни сақламоқдамиз”, деган ЕИ ташқи ишлар мутасаддиси Жозеп Боррель.

Европа Иттифоқи ҳисоб-китобига кўра, 13-пакет киритилиши ортидан Россияга қарши санкция чоралари икки мингдан зиёд жисмоний ва юридик шахсни қамраб олади.

Аввалроқ Financial Times газетаси ўз тасарруфидаги ҳужжатларга таянган ҳолда, ЕИ Россияга қарши янги санкциялар пакетига Хитойнинг уч ширкати ва Ҳиндистоннинг бир ширкатини киритгани ҳақида хабар қилган. Нашр мақоласида санкциялар Шри-Ланка, Туркия, Таиланд, Сербия ва Қозоғистондаги ширкатларга ҳам дахлдор бўлиши қайд этилган эди.

Навальнийнинг онасига ўғлининг жасади кўрсатилди, Россия расмийлари мухолифатчининг махфий равишда дафн этилишини талаб қилишмоқда

Людмила Навальнаяга кўра, расмийлар ундан ўғлини “видо маросимисиз, яширинча” дафн этишни сўрашган.
Людмила Навальнаяга кўра, расмийлар ундан ўғлини “видо маросимисиз, яширинча” дафн этишни сўрашган.

Мухолифатчи Алексей Навальнийнинг онаси Людмила Навальнаяга ўғлининг жасади кўрсатилган. Бу ҳақда у 22 февралдаги видеомурожаатида маълум қилган. Бунгача сиёсатчининг ҳақиқатан ўлганини давлат расмийларидан бошқа бирор мустақил манба тасдиқлаган эмасди.

Людмила Навальная ўғлининг жасади ўзига 21 февраль оқшомида Салехард шаҳри моргида кўрсатилгани, бироқ жасад оилага берилмаганини билдирган.

Навальнаяга кўра, уни ўликхонага “яширинча” олиб бориб, ўлим ҳақидаги гувоҳномага имзо қўйдиришган. “Улар жасадни бермай, ўғлимни қаерда, қачон ва қандай дафн қилиш борасида шарт қўйиб, қонунни бузишяпти”, деган Людмила Навальная.

Аёлга кўра, терговчилар унинг олдида “ё Кремлдан, ёки Тергов қўмитаси марказий идорасидан” кўрсатма олиб туришган.

“Улар дафн маросимининг ҳеч қандай видо маросимисиз, яширинча ўтказилишини исташяпти. Қўйиб берсангиз, ўзлари бирор ерга кўмиб юборишса, лекин мен бунга рози бўлмайман”, деган Навальная ўғлининг дафн маросими оммага ошкор йўсинда ўтказилишини хоҳлаётганини таъкидлаган.

“Улар мени шантаж қилиб, Алексей қаерда, қачон ва қай йўсинда дафн этилиши кераклиги ҳақида менга шарт қўйишяпти. Терговчи Воропаев менга очиқдан-очиқ: “Вақт сизнинг фойдангизга ишлаётгани йўқ, мурда чирий бошлаган”, деб айтди. Менга ҳеч қанақа алоҳида шарт-шароит қилиб берилишини истамайман. Мен шунчаки барчаси қонун доирасида амалга оширилишини хоҳлайман, холос”, деган Навальная.

Людмила Навальная ўғли Алексей қамоқхонада вафот этгани маълум бўлганидан бери унинг жасадини кўрсатишни талаб қилиб келаётган эди. Қамоқхона расмийларига кўра, 47 ёшли Навальний 16 февраль куни одатий сайрдан қайтаётган пайтда йиқилиб, вафот этган.

Людмила Навальная ўғлининг жасади берилишини талаб қилиб, 21 февраль куни судга даъво аризаси киритган. Ёпиқ эшиклар ортидаги суд мажлиси 4 мартга белгиланган. Навальная ўғлининг жасадини олишда ёрдам сўраб 20 февраль куни Россия президенти Владимир Путинга видеомурожаат йўллаган эди.

Арманистон Россия етовида бўлган КХШТдаги иштирокини музлатиб қўйди

Арманистон бош вазири Никол Пашинян
Арманистон бош вазири Никол Пашинян

Арманистон Россия етовида бўлган Коллектив хавфсизлик шартномаси ташкилотидаги иштирокини музлатиб қўйган. Бу ҳақда Арманистон бош вазири Никол Пашинян France 24 телеканалига берган интервьюсида маълум қилган.

Пашинян бошқа гаплар қаторида Москва бир неча ой аввал “Арманистон аҳолисини очиқдан-очиқ ҳукуматни ағдариб ташлашга чақирган”ини айтган. У ўзига қарши “Москва пропагандаси тинмаётган”ини қўшимча қилган.

Шунингдек, Пашинян Украинадаги урушга бормаслик учун Арманистонга қочиб келган россиялик Дмитрий Сетраковнинг 2023 йил декабрида қўлга олингани юзасидан ташвиш изҳор этган. Ҳуқуқ фаоллари Сетраков россиялик полициячилар томонидан тутиб кетилгани, бу эса қонунга хилоф эканини билдиришган эди. Ўшанда Арманистон расмийлари бунга изоҳ беришмаган, бироқ эндиликда Пашинян буни “одам ўғирлаш” деб атаган.

Биз ўз ҳудудимизда ноқонуний хатти-ҳаракатлар амалга оширилишига тоқат қилмоқчи эмасмиз”, деган Пашинян “агар Ереван талаблари жавобсиз қолгудек бўлса”, бу салбий оқибатларга олиб келиши мумкинлигидан огоҳлантирган.

Бундан ташқари, Пашинян Боку Арманистонни “Ғарбий Озарбайжон” деб ҳисоблаши ҳамда Арманистонда янги ҳудудларни эгаллаб олишни режалаётганини билдирган.

Аввалроқ Пашинян Тоғли Қорабоғдаги қуролли тўқнашув чоғида “қўл қовуштириб ўтиргани” учун Москвани кескин танқид қилган эди. Бош вазирга кўра, бу КХШТ блокининг самарасизлигини кўрсатган. Айни пайтда Пашинян France 24 телеканалига Россиянинг Арманистондаги ҳарбий базасини ёпиш масаласи “кун тартибида эмас”лигини айтган.

КХШТ котибияти Ереван ташкилотга аъзоликни тўхтатиш тўғрисида ариза топширмагани ва, афтидан бу ерда гап Арманистоннинг КХШТ тадбирларида иштирок этмаслиги ҳақида бораётганини қайд этган.

2023 йил ноябрида Пашинян КХШТнинг Минскдаги саммитида иштирок этишдан бош тортганди. Ўша пайтда у Арманистон хавфсизлик соҳасидаги “алоқаларини диверсификация қилиш” ниятида эканини, чунки Ереваннинг “ҳозирги ҳамкорлари” унга қурол-аслаҳа ва ўқ-дори етказиб бера олмаётганини билдирган эди.

Байден Навальний ўлими ортидан Путинга қарши киритилажак санкцияларни очиқламоқчи

АҚШ президенти Жо Байден сиёсатчи Алексей Навальнийнинг беваси Юлия ва қизи Дарья билан, 2024 йил 22 феврали
АҚШ президенти Жо Байден сиёсатчи Алексей Навальнийнинг беваси Юлия ва қизи Дарья билан, 2024 йил 22 феврали

АҚШ президенти Жо Байден мухолифатчи Алексей Навальний ўлими ортидан 23 февраль куни Россия президенти Владимир Путинга қарши санкциялар жорий этилишини эълон қилди. Бу ҳақда CNN телеканали хабар қилди.

Байден мухолифатчининг ўлими учун Путин масъуллигини билдирган. АҚШ президенти мазкур баёнотни Навальнийнинг беваси Юлия ва қизи Дарья билан бўлиб ўтган учрашув ортидан берган.

“Мен унинг хотини ва қизи билан учрашиб, унинг (Навальнийнинг - таҳр.) мислсиз жасоратли одам бўлгани ҳақида билдириш шарафига ноил бўлдим”, деган Байден.

АҚШ президенти мухолифатчининг беваси билан учрашувдан кейин ўзига бу аёлнинг “курашни давом эттириши” аён бўлганини билдирган.

Аввалроқ Давлат котибининг сиёсий ишлар бўйича ўринбосари Виктория Нуланд АҚШ Россияга қарши “қақшатқич” санкциялар пакетини ҳозирлаётганини билдирган эди. Мулозимага кўра, унда “юзлаб, юзлаб ва юзлаб” чекловлар бўлади. Нуланд янги санкциялар шу пайтгача мавжуд бўлган чекловлардаги “тирқишларни ёпиш”и ҳамда Россия томонига уларни айланиб ўтишга имкон қолдирмаслигини таъкидлаган.

АҚШ Россия президенти Владимир Путинга қарши 2022 йил февралида ҳам - Россия қўшинлари Украинага бостириб кириши биланоқ санкция киритган эди. Ўшанда чекловлар активларни музлатиш билан боғлиқ бўлган.

Россия расмийлари Навальний колонияда жон таслим қилгани ҳақида 16 февраль куни эълон қилишган. Россия Жазони ўташ федерал хизмати маълумотига кўра, “Қутб бўриси” (“Полярный волк”) колониясида жазо ўтаётган мухолифатчи сайрдан кейин вафот этган. Ўлимидан бир неча кун олдин Навальний 27-маротаба жарима изоляторига йўлланган эди.

Мухолифатчининг тарафдорларни Навальний ўлдирилган, деб ҳисоблайдилар. Мухолифатчининг жасади ҳалигача яқинларига топширилган эмас. Навальнийнинг беваси Юлия эрининг ишини давом эттиришга ваъда берган.

Байден Путинни “телба итвачча” деб атади

АҚШ президенти Жо Байден.
АҚШ президенти Жо Байден.

АҚШ президенти Жо Байден 21 февраль куни ўтган сайлов олди тадбирида Россия президенти Владимир Путинни “телба итвачча” деб атади.

“Бизда Путин ва бошқа телба итваччалар бор, шунинг учун доимо ядровий конфликт таҳдидидан ташвишланишимиз зарур”,- деган Байден.

Россия президенти матбуот котиби Дмитрий Песков бу каби баёнотга Путин “вақт сарфлаб эътибор ҳам қаратиб ўтирмаслиги”ни айтди. Айни пайтда Песков бу каби “ифодаларни қўллаганлар ўзларини ўзлари ҳақорат қилаётгани”ни таъкидлади. Песковга кўра, Байден бу баёноти билан ўзини “Ҳолливуд ковбойига ўхшатиш”га ҳаракат қилган.

Байден ўз чиқишида инсониятга хавф туғдираётган энг асосий таҳдидлардан бири иқлим ўзгариши эканини ҳам қайд этди.

Мутахассислар таъкидича, 2023 йил кузатувлар тарихидаги энг жазирама йил бўлди. Ҳаво ҳароратининг ортиб бориши дунёда табиий офатлар, жумладан, сув тошқинлари, қурғоқчилик, ўрмон ёнғинлари, довулларнинг кўпайишига сабаб бўлмоқда.

Халқаро метеорология ташкилотининг билдиришича, сўнгги эллик йилда жаҳонда деярли 12 мингта табиий офат юз берди. Бунинг оқибатида камида икки миллион киши ҳалок бўлди. Нобуд бўлган ҳайвонлар сони номаълум. Табиий офатлар оқибатида жаҳон иқтисодиёти, билвосита зиён миқдори ҳисобга олинмаганда, 4,3 триллион доллар зарар кўрди.

БМТ озиқ-овқат дастури Ғазодаги фаолиятини тўхтатди

Дастур очларни озиқ-овқат билан хавфсиз таъминлаш чораларини излаётганини маълум қилди.
Дастур очларни озиқ-овқат билан хавфсиз таъминлаш чораларини излаётганини маълум қилди.

БМТнинг Бутунжаҳон озиқ-овқат дастури Ғазодаги фаолиятини тўхтатди. Бу ҳақда дастур раҳбари Синди Маккейн маълум қилди. Бунга Ғазо бўлгаси аҳолисининг мародёрлик ва дастур ходимларига ҳужумлар қилаётгани сабаб бўлди.

Баёнотда айтилишича, 18 февраль куни Вади-Ғазо чегара назорат пункти орқали бўлгага фаластинлик қочқинлар учун олиб кирилган озиқ-овқат юкланган юк автомашиналари оч одамлардан иборат оломон томонидан қуршаб олинган. Улар қуроллардан ўқ отишган.

19 февралда Ғазо бўлгаси шимолига озиқ-овқат олиб кетаётган юк автомашиналари карвонига ҳужум қилинган. Ҳайдовчилардан бири калтакланган. Дастур ходимлари озиқ-овқат маҳсулотларини тарқатаётганида одамлар ўзаро муштлашиб кетмоқда.

Баёнотда Ғазода озиқ-овқат тарқатиш жараёни “жамоат тартибини хаос ва фалокатга айлантираётгани” қайд этилади.

БМТнинг Бутунжаҳон озиқ-овқат дастури ўз ходимлари ва ёрдамга муҳтожларнинг хавфсизлигини таъминлай олмаслиги муносабати билан фаолиятини вақтинча тўхтатган.

Дастур очларни озиқ-овқат билан хавфсиз таъминлаш чораларини излаётганини маълум қилди ва тез кунларда фаолиятини қайта тиклашига умид билдирди. Дастур эълон қилган баёнотда таъкидланишича, хавфсизликни таъминлаш учун озиқ-овқат етказиб бериш ҳажмини ошириш, қўшимча чегара назорат пунктларини очиш зарур.

БМТнинг Бутунжаҳон озиқ-овқат дастури Ғазо бўлгаси ва Ғарбий соҳилда деярли 1,5 миллион фаластинлик қочқинга кўмак кўрсатади.

The Guardian газетасининг ёзишича, ҲАМАС-Исроил уруши бошланганидан сўнг Ғазо бўлгасига берилаётган халқаро ёрдам ҳажми 80 фоизга камайган. Халқаро ташкилотлар бир неча маротаба Ғазо гуманитар ҳалокат ёқасида турганидан ташвиш билдирган.

Европа Иттифоқи Россияга қарши санкцияларнинг 13-пакети юзасидан келишувга эришди

Европа Иттифоқи Россияга қарши санкцияларнинг 13-пакети юзасидан келишувга эришди. Янги санкциялар 24 февралда, яъни Россиянинг Украинага бостириб кирганига икки йил тўладиган куни тасдиқланиши кутилмоқда.

Янги ҳужжатга асосан икки юзга яқин жисмоний ва юридик шахс санкциялар рўйхатига киритилади. Бу Россияга нисбатан жорий этилган санкциялар тарихидаги энг катта чекловлар рўйхати бўлади.

Европа комиссияси раҳбари Урсула фон дер Ляйен янги санкциялар жорий этиш орқали ЕИ «Путиннинг ҳарбий машинасини заифлаштиришда» давом этиши кераклигини айтди.

Россияга нисбатан илк санкциялар Украина босқини бошланган 2022 йил февралидан сўнг жорий этилган эди. Россия Украинанинг Донецк, Херсон, Луганск ва Запарожье вилоятларини аннексия қилгани ортидан санкциялар кенгайтирилди.

Аввалроқ Европа Иттифоқи Россияга нисбатан санкциялар муддатини 2025 йилнинг 24 февралигача узайтирган эди.

Reuters: Эрон Россияга йил бошидан бери 400 га яқин баллистик ракета етказиб берди

Эрон Ҳарбий-ҳаво кучлари қўмондони Амир Ҳожизода, Эрон президенти Иброҳим Раисий ва Мудофаа вазири Муҳаммад Ризо Аштианий ракеталар фонида. 2023 йил, август.
Эрон Ҳарбий-ҳаво кучлари қўмондони Амир Ҳожизода, Эрон президенти Иброҳим Раисий ва Мудофаа вазири Муҳаммад Ризо Аштианий ракеталар фонида. 2023 йил, август.

Reuters агентлиги Эрон ҳарбий доираларидаги олти нафар манбасига таянган ҳолда Теҳрон 2024 йил бошидан то шу кунгача Россияга 400 га яқин баллистик ракета етказиб бергани тўғрисида хабар берди.

Агентлик манбаларининг айтишича, Эрон Россияга Fateh-110 русумидаги ер-ер ракеталарини берган. Бу ракеталар 300 дан 700 километргача узоқликда бўлган нишонларга зарба бера олади.

Манбаларга кўра, Россия ва Эрон ҳарбий ҳамда хавфсизлик хизматлари вакиллари ўтган йил охирида Москва ва Теҳронда учрашган. Учрашувдан кўп ўтмай Эрон Россияга ракеталарни етказиб бера бошлаган. Ракеталар қисман Каспий денгизи орқали кемада, қисман самолётда етказилмоқда.

Эроннинг юқори мартабали мулозими бўлган Reuters манбаларидан бири агентликка "Ракеталарни Россияга етказиб беришни тўхтатмаймиз. Буни яшириб ўтиришга ҳожат йўқ. Биз исталган давлатга қурол етказиб бериш ҳуқуқига эгамиз", - деб айтган.

Эрон ва Россия ҳарбий идоралари Reuters агентлигининг бу борадаги расмий сўровларига жавоб бермаган.

Январь ойи ўрталарида Россия Мудофаа вазирлиги Теҳрон билан ҳарбий-техник ҳамкорлик ва минтақавий хавфсизлик масалалари бўйича “катта давлатлараро битим”ни имзолашга тайёрлигини маълум қилган эди.

Ўтган йилнинг декабрь ойида Россия ва Эрон ташқи ишлар вазирлари санкцияларнинг салбий оқибатларини бартараф этиш воситалари тўғрисидаги декларацияни имзолаган.

Эрон ва Россия қатор халқаро санкциялар остида яшамоқда.

Давомини ўқинг

XS
SM
MD
LG