Линклар

Шошилинч хабар
19 июн 2024, Тошкент вақти: 02:20

Халқаро хабарлар

Путин Япония Бош вазири билан учрашди

Россия Президенти Владимир Путин Москвада Япония Бош вазири Шинзо Абе билан учрашди.

Икки давлат раҳбарлари Тинч океанидаги баҳсли ороллар муаммосини ҳал қилиш йўлидаги уринишни кучайтиришга келишиб олдилар.

Музокарадан сўнг эълон қилинган қўшма баёнотда Иккинчи жаҳон уруши тугаганига 68 йил бўлганига қарамай, Россия ва Япония ўртасида тинчлик шартномаси имзоланмагани “нормал ҳолат эмаслиги” билдирилган.

Япония ўзининг шимолий ҳудуди деб ҳисоблайдиган Жанубий Курил оролларини Совет Иттифоқи Иккинчи жаҳон урушидан кейин босиб олган.

Курил ороллари муаммоси икки давлат ўртасида тинчлик шартномаси имзоланишига асосий тўсиқ бўлиб келмоқда.

Бу сўнгги ўн йил давомида икки давлат раҳбарлари ўртасидаги биринчи учрашувдир.

Путин ва Абе сўзлашувида қиймати 38 миллиард доллар экани айтилаётган Шарқий Сибир газ ҳавзаларини Владивосток шаҳридаги газ омбори билан боғловчи қувур қуриш лойиҳасини амалга оширишда Япония ширкатларининг иштирок этиши масаласи ҳам кўрилиши кутилаётган эди.

Япония Бош вазири Шинзо Абенинг Москвага ташрифи давомида унга 120 нафар тадбиркордан иборат делегация ҳамроҳлик қилмоқда.

29 апрел куни эрталаб Шинзо Абе Кремл яқинидаги номаълум аскар ҳайкали пойига гулчамбар қўйди.

Кун янгиликлари

Киевда қозоқ мухолифатчисига суиқасд уюштирилди

Айдос Садиқов
Айдос Садиқов

Украина пойтахтида 18 июнь куни эрталаб қозоғистонлик мухолифатчи, “Бәсе” ахборот канали раҳбари Айдос Садиқовга суиқасд уюштирилган. Бу ҳақда унинг рафиқаси, журналист Наталья Садиқова Фейсбукдаги ўз саҳифаси орқали маълум қилди.

“Бугун Киевда Айдос Садиқовга ўз уйи олдида суиқасд содир этилди”, деб ёзди мухолифатчининг рафиқаси.

“Суспільне” хабарига кўра, номаълум шахс Садиқов машинада ўтирган пайтда уни ўққа тутган. Мухолифатчи касалхонага олиб кетилган, автомобилда унинг ёнида ўтирган хотини эса жабрланмаган. Полиция ҳужумчини қидиришга киришган.

Украина Миллий полицияси Садиқовнинг машинаси фотосуратини ёйинлаган, кадрда машинанинг ҳайдовчи томонидаги эшиги ойнаси отилган ўқдан парчаланиб кетганини кўриш мумкин.

Айдос Садиқов Қозоғистон президенти Қасим-Жомарт Тоқаевнинг ашаддий танқидчиларидан бири бўлиб ҳисобланади. Хусусан, у Тоқаевни россияпарастликда айблаб келади.

Эр-хотин Садиқовлар Қозоғистонда Наталья Садиқовага нисбатан жиноят иши очилганидан кейин 2014 йилда Ақтўбедан Киевга кўчиб ўтишган.

Айдос Садиқов ҳам ватанида, ўз иддаосига кўра, сиёсий сабабларга кўра таъқиб қилиб келинган. Улар Украинада қочқин мақомини олишган.

“Бәсе” youtube-каналини юритиб келган Айдос ва Наталья Садиқовалар ўтган йилнинг кузида низо қўзғатганлик айблови билан Қозоғистон расмийлари томонидан қидирувга берилган эдилар.

Туркия Россияга терактнинг олдини олишда кўмаклашган - ОАВ

Туркия махсус хизматлари “Крокус Сити Холл”даги ҳужумдан кейин ҳозирланаётган иккинчи теракт ҳақида Россияни огоҳлантирган. Бу ҳақда Туркиянинг Hurriyet нашри хабар қилди.

Нашр қайдича, террорчилар одам тўла бўлган савдо марказига ҳужум қилишни режалаштириб юришган. Hurriyet хабарига кўра, бу маълумот “Ислом давлати” террор гуруҳининг Афғонистондаги бўлинмаси бўлган “Вилояти Хуросон”нинг аввалроқ Туркияда қўлга олинган беш нафар аъзосидан олинган. Мазкур гуруҳ шу йил 22 мартида Москва вилоятидаги “Крокус Сити Холл” савдо марказида содир этилган теракт учун масъулиятни ўз зиммасига олган эди.

Газетанинг ёзишича, “Вилояти Хуросон” фаолиятини узоқ вақтдан бери кузатиб юрган Туркия махсус хизматлари жорий йил январида Истанбулдаги Санта-Мария черковига ҳужумдан сўнг қатор шахсларни сўроқ қилишган ва Россия томони билан алоқа ўрнатишган. Hurriyet бунга оид бошқа тафсилотларни келтирган эмас.

Аввалроқ “Крокус Сити Холл”га ҳужум иши бўйича қўлга олинган икки тожикистонлик Туркияга сафар қилгани ҳақида хабар қилинган эди. Россиядаги теракт ортидан турк расмийлари ИДнинг муҳтамал тарафдорларига қарши бир неча амалиёт ўтказишган, бунинг натижасида 200 чоғли одам қўлга олинган.

Жорий йилнинг 22 март куни автоматлар билан қуролланган бир неча киши “Пикник” рок гуруҳи концерти бўлиб ўтиши керак бўлган “Крокус” концерт залига бостириб кириб, йиғилган томошабинларни ўққа тутган эди. Кейинроқ ҳужумчилар залга ўт қўйишган, аланга қамрови кенгайгани ортидан бино томи қулаб тушган. Ҳодиса чоғида, сўнгги маълумотларга кўра, 144 киши ҳалок бўлган.

Ҳужум учун масъулиятни террор гуруҳи ўлароқ тан олинган “Ислом давлати” ўз зиммасига олган. Теракт айнан шу гуруҳ вакиллари томонидан ташкил этилганига АҚШ ва Ғарбдаги бошқа мамлакатлар ҳам амин. Россия томони теракт ижрочилари ортидан Украина турган бўлиши мумкинлигини иддао қилмоқда. Киев барча айбловларни қатъиян рад этиб келади.

“Крокус”га ҳужумдан олдинроқ АҚШ дохил Ғарбдаги бир неча мамлакат махсус хизматлари россиялик расмийларни мамлакат ҳудудида терактлар содир этилиши мумкинлиги ҳақида огоҳлантиришган. Ўша пайтда Владимир Путин бу маълумотни “шантаж” деб атаб, бу билан Россия жамиятини “беқарорлаштириш ва қўрқитиб қўйиш” исталаётганини иддао қилган эди.

Қирғизистондаги сел оқибатида 10 яшар бола нобуд бўлди

Жалолобод вилоятидаги сел тошқини оқибатлари, 2024 йил 17 июни
Жалолобод вилоятидаги сел тошқини оқибатлари, 2024 йил 17 июни

Қирғизистоннинг Жалолобод вилояти Новкен тумани Эски Қўчқорота қишлоғида 17 июндаги сел тошқини оқибатида 10 яшар ўғил бола қурбон бўлган. Бу маълумотни Озодликнинг қирғиз хизматига маҳаллий расмийлар тасдиқлашган.

Жалолобод вилоятининг Новкен тумани Ўзбекистоннинг Андижон ва Наманган вилоятлари билан чегарадош.

Қирғизистон Фавқулодда вазиятлар вазирлиги маълумотига кўра, боланинг жасади маҳаллий турғунлар томонидан соат 19:10 да топилиб, қариндошларига топширилган. Вазирлик сув тошқини Новкен туманининг Бўстон қишлоғида ҳам содир бўлганини маълум қилган. Бу қишлоқда 2143 та уй хўжалиги борлиги айтилмоқда.

ФВВнинг қўшимча қилишича, ҳар икки қишлоқда хавф остида бўлган уйларда яшаган 300 нафар турғун вақтинча хавфсиз жойларга эвакуация қилинган.

Қишлоқлар таҳдид солган сув тошқини натижасида Бишкек - Ўш трассасининг 518-километри ҳам ёпилиб қолган, бироқ маҳаллий вақт билан соат 21:10 га бориб йўл тозаланган ва бир томонлама ҳаракат учун очилган. Тошқин оқибатларини бартараф қилиш ишларига ФВВ маҳаллий маъмурият, ИИВ, Фуқароларни ҳимоя қилиш хизматлари ходимлари ҳамда махсус техникани жалб қилган.

Reuters Institute: Дунё бўйлаб янгиликка қизиқиш камайди

Иллюстратив сурат
Иллюстратив сурат

Дунё бўйлаб тобора кўпроқ одам "зерикарли" ёки “депрессияга туширувчи” дея янгилик ўқишдан бош тортяпти. Бу ҳақда Рейтер Журналистикани ўрганиш институти (Reuters Institute for the Study of Journalism) томонидан ўтказилган глобал тадқиқотда айтилган.

Жорий йилнинг январь-февраль ойларида ўтказилган сўровда дунёдаги 47 та мамлакатдан қарийб 95 минг киши қатнашган. Тадқиқот чоғида ҳар 10 респондентдан тўрт нафари (39 фоиз) янгилик ўқишдан онгли равишда бош тортаётгани аниқланган. “2017 йилда бу кўрсаткич анча паст — 29 фоиз эди”, дея қайд этган Би-би-си.

Ҳисобот муаллифлари фикрича, одамларнинг янгиликлар кун тартибидан “узилиб олиш” истаги Украина ва Яқин Шарқдаги урушлар билан боғлиқ бўлиши мумкин.

Ҳисоботда янгиликдан қочишга уриниш ҳозирда рекорд даражада юқори экани айтилган.

Янгиликларни диққат билан кузатиб боришини айтган респондентлар улуши дунё бўйлаб 46 фоизга қисқарган. Бу 2017 йилдаги (63%) кўрсаткичдан 17 фоизга пастдир.

Британияда 2015 йилдан бошлаб янгиликларга қизиқиш қарийб икки баробарга пасайган.

Тадқиқот муаллифлари қайдича, видео шаклидаги хабарлар интернетда, айниқса ёшлар орасида тобора муҳимроқ янгилик манбаи бўлиб бормоқда. Ҳисоботга мувофиқ, қисқа хабар тарзидаги видеороликлар тобора оммабоп бўлиб боряпти.

Столтенберг: Россияни дастаклаган Хитой жазосиз қолмаслиги керак

Йенс Столтенберг
Йенс Столтенберг

Ғарблик иттифоқчилар Россиянинг Украинага босқинида унга сезиларли даражада технологик ёрдам кўрсатаётган Пекин хатти-ҳаракатларини оқибатсиз қолдирмасликлари лозим. Бу ҳақда НАТО бош котиби Йенс Столтенберг 17 июнь куни Вашингтондаги Вильсон марказида қилган чиқишида билдирди.

Столтенбергга кўра, сўнгги икки йил ичида Россия томонидан фойдаланилаётган микроэлектрониканинг 90 фоизи Хитойда ишлаб чиқарилган. У турли қурол-аслаҳаларни ишлаб чиқаришда қўлланилмоқда. НАТО бош котиби Хитой сунъий йўлдош технологияларини ривожлантиришда ҳам Россия билан ҳамкорлик қилаётганини қайд этди.

Хитой Европада Иккинчи жаҳон урушидан буён энг йирик бўлган ҳарбий можарони шиширяпти, айни пайтда у Европа билан яхши муносабатда бўлишга ҳаракат қилмоқда… Пекин унга ҳам, бунга ҳам эга бўлолмайди. Агар Хитой ўз йўналишини ўзгартирмаса, пайти келганда иттифоқчилар уни товон тўлашга мажбур қилиши лозим”, дея урғулаган Йенс Столтенберг.

АҚШ Миллий хавфсизлик кенгаши матбуот котиби Жон Кирби ҳам 17 июнь куни Пекинни танқид қилиб чиққан. Брифинг чоғида у Хитой микроэлектроникаси “Россиянинг емирилиб бораётган ҳарбий-саноат базасини дастаклашга кўмаклашди”, дея билдирган. Кирбига кўра, АҚШ бу масалани хитойлик вакиллар билан мунозара чоғида кўтарган.

Йенс Столтенберг июль ойида Вашингтонда бўлиб ўтадиган НАТОга аъзо мамлакатлар саммитига ҳозирлик доирасида АҚШ пойтахтида бўлиб турибди. Мазкур учрашувнинг асосий мавзуси Россиянинг Украинага босқини бўлиши кутилмоқда. Гарчи Украина НАТОга кириш учун таклиф олмаса-да, Столтенбергнинг айтишича, саммитда Украинанинг бу ташкилотга келажакда аъзо бўлишига “кўприк қурилади”.

Чехияда украиналиклар машқ қилган полигонда портлаш содир бўлди

Чехия шарқида жойлашган Либава ҳарбий полигонида портлаш содир бўлди. Дастлабки маълумотларга кўра, портлаш натижасида 9 киши яраланган. Икки киши санитария вертолёти билан касалхонага эвакуация қилинган. Воқеа жойига “тез ёрдам” машиналари етиб борган.

Чехия армиясининг ижтимоий тармоқлардаги саҳифаларида полигонда номаълум снаряд портлагани айтилган. Портлаш содир бўлган жойда ҳарбий полиция иш олиб бормоқда.

Либава ҳарбий полигони Прага шаҳридан тақрибан 250 километр олисликдаги Оломоуц шаҳри яқинида жойлашган. 1949 йилдан буён фаолият кўрсатиб келаётган бу полигон майдони қарийб 235,5 квадрат километр келади, дея хабар қилди iDnes. Жабрланганларнинг ҳаммаси ҳарбий бўлиши мумкин: полигон ҳудудига фуқаровий шахсларнинг кириши чекланган.

“Чех радиоси”нинг хабар қилишича, полигонда украиналик ҳарбийлар ўқ отишни машқ қилиб, тиббий ва тактик тайёргарликдан ўтаётган эди. Мазкур машқлар портлаш содир бўлган пайтда ҳам ўтаётган эдими, уларда ким иштирок этаётганди — булар ҳақида ҳозирча маълумот йўқ.

Россия: Америкалик журналист иши ёпиқ судда кўрилади

Эван Гершковични уйига қайтариш чақириғи билан Нью-Йоркда илинган билборд, 2024 йил марти
Эван Гершковични уйига қайтариш чақириғи билан Нью-Йоркда илинган билборд, 2024 йил марти

АҚШда чиқадиган The Wall Street Journal нашри журналисти Эван Гершкович иши ёпиқ тартибда кўриб чиқилади. Бу ҳақда Свердловск вилоят суди сайтида маълум қилинган.

Суднинг илк мажлиси 26 июнга белгиланган. 2023 йил март ойидан буён Москвадаги “Лефортово” тергов ҳибсхонасида тутиб турилган Гершковичга жосуслик айблови билдирилган.

Тергов тахминига кўра, журналист АҚШ Марказий разведка бошқармаси топшириғига кўра ҳарбий техника ишлаб чиқарадиган ва таъмирланадиган “Уралвагонзавод” ҳақида маълумот йиғиб юрган. Тергов бу маълумот давлат сирига дахлдорлигини иддао қилмоқда.

Россияда фақатгина журналистик фаолият билан шуғулланганини урғулаган Гершкович ўзига қўйилаётган айбловларни тан олмаяпти. Ўз ходимига қўйилаётган айбловни The Wall Street Journal ҳам рад этмоқда. Таҳририят Гершкович устидан бўлажак судни “уйдирилган жараён” деб атаб, журналист фақат касбий фаолияти учун таъқиб қилинаётганига амин эканини билдирган.

АҚШ расмийлари, инсон ҳуқуқлари ва журналистларни ҳимоя қилиш билан шуғулланувчи халқаро ташкилотлар бир неча бор Москвани америкалик журналистни озод қилишга чақиришган. АҚШ Давлат департаменти Гершковичга “асоссиз қўлга олинган” мақомини берган.

Аввилроқ Россия ва АҚШ сиёсий доираларига яқин бир неча манба Гершкович Қўшма Штатлар қамоқхоналарида ўтирган россияликлардан кимгадир алмаштириш учун тутиб турилган бўлиши мумкинлигини айтишган. 2023 йил декабрида АҚШ расмийлари журналистни озод қилиш бўйича таклиф Россия томонидан рад этилганини маълум қилишган.

Петербург бозорларидаги рейдларда 49 мигрант тутиб кетилди

Иллюстратив сурат
Иллюстратив сурат

Россиянинг Санкт-Петербург шаҳридаги улгуржи бозорларда полиция рейдлар ўтказиб, миграцион қонунчиликни бузган 49 нафар муҳожирни қўлга олган. Бу ҳақда Россия ИИВнинг Петербург шаҳри ва Ленинград вилояти бўйича бошқармаси маълумот тарқатди.

Рейдлар София кўчаси, Непокорённие шоҳкўчаси ва Петро-Славянка посёлкасидаги бозорларда бўлиб ўтган. Полициячилар 350 дан зиёд мигрантнинг ҳужжатини текширишиб, улардан 49 нафарини бўлимга олиб кетишган. Мигрантлар РФ Маъмурий ҳуқуқбузарлик тўғрисидаги кодексининг 18.8-моддаси 3-қисми (“Хорижлик фуқаролар томонидан РФга кириш қоидалари ёки бўлиш тартибининг бузилиши”) бўйича жавобгарликка тортилганлар.

Шунингдек, Йўл ҳаракати хавфсизлиги давлат инспекцияси ходимлари томонидан хорижликлар бошқарувидаги 242 та автомобиль текширилган, улардан йўл ҳаракати қоидаларини бузган 6 нафар ҳайдовчи маъмурий жавобгарликка тортилган.

ИИБ маълумотига кўра, текширувлар 11 июнь куни Марказий Осиё мамлакатларидан бўлган 20 яшар икки фуқаро 26 ёшли мигрантни ўғирлаб, калтаклаб, телефони ва шахсий ашёларини олиб қўйиб, банк картасидан 55 минг рублни ечиб олгани ортидан ўтказилган. Ҳодиса юзасидан талончилик моддаси бўйича жиноят иши очилган, гумонланувчилар қўлга олинган.

Полиция хабарномасида айтилишича, мигрантлар кўп тўпланадиган ва зич яшайдиган жойларда криминал ҳолатлар кузатилаётганига жавобан полиция бу ерларда эндиликда доимий равишда текширувлар ўтказиб туради.

Би-би-си рус хизмати аввалроқ хорижлик фуқаролар томонидан Россияга кириш қоидаларининг бузилишига оид текширувлар “Крокус Сити Холл”даги теракт ортидан кўпайганига эътибор қаратган. Мигрантлар ҳуқуқларини ҳимоя қилаётган адвокат полиция мигрантлар орасида паспорт текшириш ишларини кучайтирганини маълум қилган.

Полиция кўчадан қарийб барча мигрантлар, айниқса Тожикистон паспортига эга бўлганларни йиғиштириб кетяпти. Уларнинг ҳаммаси бўлимга олиб бориб, текширувдан ўтказиляпти, кейин эса уларнинг ярми қўйиб юбориляпти”, дея иддао қилган у.

ЦАХАЛ: Ғазога ёрдам етказилиши учун танаффус берилади

Ғазода вайронгарликлардан бири акс этган лавҳа (архив сурати)
Ғазода вайронгарликлардан бири акс этган лавҳа (архив сурати)

Исроил армияси (ЦАХАЛ) тинч аҳолига етказилаётган ёрдам кўламини кенгайтириш учун Ғазо секторидаги жанговар ҳаракатларда гуманитар танаффуслар берилишини маълум қилди.

Жанговар ҳаракатларда танаффуслар “Керем-Шалом” назорат-ўтказиш масканидан Салоҳиддин шоссесига олиб чиқувчи, кейин эса сектор шимолига йўналувчи йўл бўйлаб соат 08:00 дан 19:00 гача давом этади.

Исроил армияси телеграм-каналида тарқатилган маълумотда гуманитар танаффус ҳақидаги қарор БМТ ва халқаро ташкилотлар билан қўшимча муҳокамалардан кейин қабул қилингани айтилган.

Айни пайтда исроиллик ҳарбийлар сектор жанубидаги Рафаҳ шаҳри жойлашган ҳудудда амалиёт давом эттирилишини айтишмоқда. 15 июнь куни Исроил армияси сезиларли даражада талафот кўрган – бронетранспортёр портлаши натижасида саккиз нафар ҳарбий ҳалок бўлган.

Жорий йилнинг 10 июнь куни БМТ Хавфсизлик кенгаши Ғазода ўт очишни босқичма-босқич тўхтатиш ҳақидаги АҚШ резолюциясини қабул қилган. Режада ҲАМАС гуруҳи (АҚШ ва ЕИда террор ташкилоти деб топилган) томонидан ўтган йилнинг 7 октябрида гаровга олинганларни озод қилиш, Исроил қўшинларини сектор ҳудудидан босқичма-босқич олиб чиқиб кетиш ва урушдан кейин халқаро назорат остида Ғазони қайта тиклаш кабилар кўзда тутилган.

Швейцария саммит якунларини Россия билан муҳокама қилмоқчи

Швейцария ТИВ раҳбари Игнацио Кассис (архив сурати)
Швейцария ТИВ раҳбари Игнацио Кассис (архив сурати)

Швейцария 15-16 июнь кунлари Украинадаги тинчликка оид халқаро конференция ва унинг якунларини саммитда иштирок этмаган Россия, Хитой ва бошқа мамлакатлар билан муҳокама қилишни истар эди. Бу ҳақда Швейцария ташқи ишлар вазири Игнацио Кассис тинчлик саммити якунларига бағишланган матбуот анжуманида билдирди.

Москвада элчихонамиз фаолият кўрсатмоқда ва ҳар икки ҳафтада биз ташқи ишлар вазири билан гаплашамиз, шундай экан, биз Россия билан конференция натижаларини муҳокама қилиш ниятимиз бор”, деган Кассис. Тинчлик саммитини уюштирган Швейцария вакиллари Украинада тинчликка эришиш учун урушаётган томонларнинг барчаси, демакки, Россия ҳам саммитда иштирок этиши лозимлигини бир неча бор таъкидлашган. Бироқ Москвага саммитда иштирок этиш таклифи йўлланмаган, бунга илк босқичда Украина қарши бўлган.

Швейцария ТИВ раҳбари конференция натижаларини унда иштирок этишдан бош тортган мамлакатлар, биринчи навбатда Хитой билан “тафсилотли муҳокама қилиш” режаланганини ҳам айтган. Кассисга кўра, тинчликка эришиш йўлларига оид турли ғоялар бўлиши мумкин ва илгарилашнинг умумий йўлини излаш учун бу ғояларни бирлаштириш зарур.

Сўнгги маълумотларга кўра, айни пайтгача тинчлик саммитини конференцияда иштирок этган 91 мамлакатдан 78 таси дастаклаган. Улар орасида АҚШ, ЕИга аъзо барча мамлакатлар, Япония, Австралия, Сербия, Грузия, Молдова, Туркия, Африка ва Лотин Америкасининг қатор мамлакатлари бор. Швейцариядаги саммитда тамсил этилган Ҳиндистон, Бразилия ва ЖАР каби йирик мамлакатлар аввало тинчлик ташаббуслари муҳокамасида Россия ҳам иштирок этиши зарурлигини айтиб, коммюникени имзолашдан бош тортишган.

Аввалроқ Москва вакиллари саммит уюштиргани учун Швейцарияни танқид қилишиб, таклиф қилинган тақдирларида ҳам унда иштирок этмаган бўлишларини билдиришган. Конференция бошланишидан бир кун олдин Россия президенти Владимир Путин тинчлик музокаралари бошланиши учун Украинадан ўз ҳудудларининг бир қисмидан воз кечиши кўзда тутилган ўз шартларини очиқлаган эди. Киев ва Ғарб буни тинчлик таклифи эмас, балки таслим бўлиш (капитуляция) талаби деб атаган.

Якуний коммюникеда Россия қўшинларининг Украина ҳудудидан олиб чиқиб кетилиши тўғрисида бевосита чақириқ йўқ, бироқ унда Украина дохил ҳар қандай давлатнинг халқаро тан олинган чегараларда ҳудудий яхлитлиги ва мустақиллигини ҳурмат қилиш зарурлиги айтилган. Бундан ташқари, унда Запорожье АЭСини Украина назорати остига қайтариш, “ҳаммани ҳаммага” схемаси бўйича асир алмашиш ҳамда Россияга олиб чиқиб кетилган болалар ва ноқонуний олиб чиқиб кетилган шахсларни Украина қайтариш лозимлиги билдирилган. Ҳужжат тинчликка эришиш барча томонлар ўртасидаги мулоқотни талаб қилишига оид қайд билан якунланган.

Қирғизистон: “Кампиробод иши” бўйича айбланганларнинг барчаси оқланди

"Кампиробод иши" бўйича судланувчиларнинг тарафдорлари Бишкекнинг Биринчи май туман суди биноси олдида, 2024 йил 13 июни
"Кампиробод иши" бўйича судланувчиларнинг тарафдорлари Бишкекнинг Биринчи май туман суди биноси олдида, 2024 йил 13 июни

Бишкекнинг Биринчи май туман суди 14 май куни “Кампиробод иши” бўйича айбланаётганларнинг барчасига нисбатан оқлов ҳукмини чиқарди. Бу ҳақда Озодликнинг қирғиз хизмати мухбири суд залидан хабар қилди.

Суд айбланувчилар хатти-ҳаракатида жиноят унсурини топмаган ва уларнинг барчасини уйдан чиқмаслик ҳақидаги тилхат асосида озод қилган.

Суд мажлиси ёпиқ тартибда ўтказилган ва ОАВ вакиллари суд залига қўйилмаган, ҳукм ўқилаётган пайтда судланувчиларнинг яқинлари ҳам суд залидан чиқариб юборилган - улар ҳукм эълон қилиб бўлингунига қадар йўлакда кутиб турганлар.

Ишни кўриб чиққан суд коллегиясига судья Марат Сидиқов раислик қилган. Суд оқлов ҳукмини чиқаргунига қадар Amnesty International (AI) халқаро инсон ҳуқуқлари ташкилоти Қирғизистон расмийларига айбланувчиларни озод қилиш ва улар зиммасидаги барча айбловларни олиб ташлаш чақириғи билан чиққан эди.

Бундан ташқари, AI “инсон ҳуқуқлари соҳасидаги ўз мажбуриятларини бажаришлари учун Қирғизистон расмийларига босим ўтказиш” чақириғи билан халқаро ҳамжамиятга мурожаат қилганди.

Кампиробод сув омбори ерларининг Ўзбекистонга бериб юборилишига норозилик билдирган қатор фаол, сиёсатчи ва ҳуқуқбонлар 2022 йил октябрида қўлга олинган эди. Мазкур иш бўйича жами 27 киши ушланган. ИИВ уларга “оммавий тартибсизликларга тайёргарлик кўрганлик” моддаси бўйича айблов эълон қилган. Бироқ айрим фигурантларга “ҳокимиятни куч билан эгаллаб олиш”га ҳозирлик кўрганлик айблови ҳам қўйилган.

Орадан бир неча ой ўтиб, суд айбланувчиларнинг бир қисмини озод қилиб, уй қамоғига чиқарган. Бироқ Равшан Жеенбеков, Азимбек Бекназаров, Жениш Мўлдўқматов, Айданбек Ақматов, Марат Баязов, Айбек Бузурманқулов, Ильгиз Шаменов ва Темир Махмудовлар ҳали ҳам тергов ҳибсхонасида қолаётган эди.

Шунингдек, аввалроқ Ўрўзайим Нурматова ва Талантбек Эшалиев иши алоҳида кўрилиши айтилган. Шу билан бирга, сиёсатчилар Кенешбек Дуйшебаев, Бектур Асанов ва Кубаничбек Қадиров ишлари ҳам уларнинг соғлиғи билан боғлиқ ҳолда алоҳида кўриб чиқиладиган бўлган.

Путин Украинадаги урушни тугатиш бўйича ўз шартларини очиқлади

Владимир Путин
Владимир Путин

Украина ўз қўшинларини Донецк, Луганск, Запорожье ва Херсон вилоятларидан ўз қўшинларини тўлиқ олиб чиқиб кетиб, НАТОга аъзо бўлишдан воз кечиши билан Россия ўт очишни тўхтатиб, тинчлик музокараларига киришишга тайёр бўлади. Бу баёнот Россия президент Владимир Путин томонидан Ташқи ишлар вазирлиги раҳбарияти билан 14 июнь куни ўтказилган учрашувда берилди.

Путинга кўра, уруш тўхташи учун аннексия қилинган Қрим Россияники деб тан олиниши, Украина нейтрал ва ядросиз мақомда бўлиши, Россияга нисбатан киритилган халқаро санкциялар бекор қилишини лозим.

Бу шартлар қабул қилинган тақдирда, Путиннинг айтишича, Россия ўт очишни “зудлик билан” тўхтатади. Буни айтар экан, Путин Россия “яна бир конкрет, том маънода тинчлик таклифи”ни ўртага ташлаётганини иддао қилди.

Агар Киев ва Ғарб пойтахтларида бу таклифдан бош тортишса, бу уларнинг иши, қон тўкилиши давом этиши учун уларнинг сиёсий ва ахлоқий масъулиятидир”, дея қўшимча қилган Путин.

Россия президентининг бу баёноти Швейцарияда тинчлик саммити очилиши арафасида янгради. Мазкур саммитда Украина томонидан таклиф этилган тинчлик формуласи муҳокама қилинади. Унда Россия қўшинларини Украинанинг 1991 йилдаги чегараларидан ташқарига олиб чиқиб кетиш кўзда тутилган.

Байден фаолиятини ёритувчи журналистлар унга исталган саволни беришга ҳақли эканларини эслатишди

Зеленский (ч) ва Байден (ў) Савеллетридаги қўшма матбуот анжуманида, 2024 йил 13 июни
Зеленский (ч) ва Байден (ў) Савеллетридаги қўшма матбуот анжуманида, 2024 йил 13 июни

Оқ уй мухбирлари ассоциацияси (ОУМА) президент маъмурияти ва Байденнинг ўзи уларга қандай савол берилишини танлай олмаслигини маълум қилди. Бу ҳақда Deadline нашри хабар қилди. Мазкур баёнот Жо Байденнинг Италиядаги матбуот анжуманидаги сўзлари ортидан берилди.

Жорий йилнинг 13 июнида “G7” саммитида АҚШ президенти Жо Байден ва Украина президенти Владимир Зеленскийнинг матбуот анжуманида бўлиб ўтган. Bloomberg агентлиги журналисти Байденга АҚШ ва ЕИда террор ташкилоти деб топилган ҲАМАС гуруҳи ҳақида савол берган.

“Болалар, сизлардан озроқ ўйин қоидаларига риоя қилишларингизни истардик. Мен Украинадаги аянчли вазият ҳақида гаплашиш учун бу ердаман, сиз эса мендан бошқа нарса ҳақида сўраяпсиз”, деган Байден.

Бу саволдан олдин АҚШ президентидан қамалиб кетиши мумкин бўлган Хантер ҳақида сўралган эди. Ҳар ҳолда, Байден журналистлар томонидан берилган саволларга жавоб берган.

Оқ уй мухбирлари ассоциацияси Байден матбуот анжуманларида саволлар мавзуси бўйича журналистларга ҳеч қанақа шарт қўйилмаслигини аниқлаб олиш “жамоатчилик манфаати”га мос, деган қарорга келган.

Оқ уй президент мулоқот қилиши мумкин бўлган мухбирлар сонини белгилайди, қандай саволлар беришни эса мухбирларнинг ўзлари ҳал қилишади. Ҳар бир лидер журналист унга фақат битта савол беришини ҳамда ўзини энг кўп қизиқтирган саволни беришини маъқул кўриши мумкин, бироқ эркин матбуот мустақил равишда фаолият юритади”, дейилган ассоциация баёнотида матбуот анжуманларида президентга кўпроқ савол бериш имконияти яратилишининг олқишланиши қайд этилган.

Қирғизистон: Айрим тижорат банклари Россия билан пул жўнатмаларини тўхтатди

Иллюстратив сурат
Иллюстратив сурат

Қирғизистондаги “Мбанк” ва “Элдик Банк” (РСК банк) тижорат банклари Россиядан рублдаги пул жўнатмалари тўхтатилганини маълум қилишди. Банклар бу қарорни АҚШ Молия вазирлиги томонидан Москва биржаси, Россия Миллий клиринг маркази ва Миллий ҳисоб-китоб депозитарийсига нисбатан киритилган санкциялар манзарасида қабул қилишган.

“Мбанк” вакиллари “курс волатиллиги ва валюта бозоридаги кескин тебранишлар эҳтимоли туфайли” рублдаги ҳисобрақамлари ва карталар бўйича ҳисобни тўлдириш, пул жўнатмалари ва конвертация тўхтатилганини маълум қилишган. Банк қайдича, мижозларнинг рубль ҳисобрақамларидаги барча маблағлари тўлиқ сақланиб турибди. “Мбанк” Қирғизистоннинг Россия банклари билан фаол ҳамкорлик қилувчи тижорат банкларидан бири бўлиб ҳисобланади.

“Банк мижозлари банк филиалларида пулларини ечиб олишлари мумкин, кассаларда Россия рубли ечиб олинишига чеклов йўқ”, дея қўшимча қилинган банк хабарномасида.

Ўз навбатида “Элдик Банк” вакиллари техник ишлар амалга оширилаётгани муносабати билан Astrasend, “Юнистрим”, Contact, “Золотая Корона” ва “Сбербанк Онлайн” тизимлари орқали пул жўнатмалари тўхтатилганини маълум қилган. Бунга оид бошқа тафсилот келтирилган эмас.

Бундан ташқари, АҚШ санкциялари киритилгани манзарасида Қирғизистон Миллий банкида МБ раиси ўринбосари Қайип Куленбековнинг тижорат банклари вакиллари билан учрашуви бўлиб ўтган, унда валюта бозоридаги жорий вазият муҳокама қилинган.

Қирғизистон Миллий банки маълумотига кўра, 2023 йилда халқаро пул жўнатмалари тизимлари орқали Қирғизистонга 165 миллиард сўмдан кўпроқ (1,9 млрд АҚШ доллари атрофида) пул ўтказилган. Бу маблағнинг 125,5 миллиард сўми (тақрибан 1,44 млрд доллар) Қирғизистонга келиб тушган, 39,8 миллиард сўми (қарийб 475 млн доллар) эса хорижга йўлланган.

Пул жўнатмалари тизимлари орасида мижозлар энг кўп “Золотая Корона” ва “Юнистрим” операторлари хизматларидан фойдаланишган.

АҚШ ва Украина хавфсизликка оид шартномани имзолашди

Украина президенти Владимир Зеленский (ч) ва АҚШ президенти Жо Байден
Украина президенти Владимир Зеленский (ч) ва АҚШ президенти Жо Байден

АҚШ президенти Жо Байден билан Украина президенти Владимир Зеленский икки мамлакат ўртасида 10 йиллик хавфсизлик соҳасидаги ҳамкорликка оид шартномани имзолашди.

Шартномани имзолаш маросими Италияда бўлиб ўтаётган “Катта еттилик” (G7) саммити теграсида ўтказилди. Зеленский дунёдаги етти етакчи демократик мамлакат лидерлари мажлисига таклиф қилинган бўлиб, бу ерда бошқа масалалар қатори Россия билан урушда Украинани дастаклаш масаласи ҳам муҳокама қилинган.

Reuters агентлиги қайдича, шартнома матнида тўғридан-тўғри ҳужжат НАТОга кириш томон илгарилашда Украинага кўмаклашишга йўналтирилгани эслатилган.

Ҳужжатда, Шимолий Атлантика шартномасида кўзда тутилганидек, Украинага қарши уруш бошланганида уни ҳарбий жиҳатдан дастаклашга оид мажбурият йўқ. Унда бу каби уруш ёки тажовуз таҳдиди туғилган тақдирда, Украинанинг мудофаа салоҳиятини кучайтириш мақсадида қандай чоралар кўрилиши мумкинлигини белгилаш учун 24 соат ичида консультациялар бериш механизми кўзда тутилган.

Шартномада АҚШнинг Украина суверенитети ва ҳудудий яхлитлигига содиқлиги ҳам яна бир бор тасдиқланган. Қўшма Штатлар Украинага узоқ муддатли қурол-аслаҳа етказиб бериш, унинг ҳарбийларини ўқитиш ва маслаҳатлар билан ёрдам бериш мажбуриятини зиммасига олган.

The Washington Post нашри шартноманинг Конгресс томонидан маъқулланиши кўзда тутилмагани учун у исталган пайт АҚШнинг исталган кейинги президенти томонидан бекор қилишини мумкинлигини эслатган.

Шартнома имзоланиши ортидан сўзга чиққан Жо Байден Украинада тинчликка эришиш унинг тажовуздан ўзини ҳимоя қила олиш салоҳиятига боғлиқ эканини, тинчликнинг ўзи эса суверенитет ва БМТ низомини ҳурмат қилиш тамойилларига асосланиши лозимлигини билдирган. Байденга кўра, G7 мамлакатлари аввалда бўлгани каби Украинани дастаклаш фикрида собитдир, Италиядаги саммит қарорлари эса Украина муваффақияти учун мустаҳкам тамал барпо этади.

Ўз навбатида Зеленский шартнома имзоланган кунни “тарихий” кун деб атаган ҳамда АҚШ билан тузилган битим Украина мустақилликка эришганидан буён тузилган энг муҳим икки томонлама шартнома бўлганини қайд этган.

Давомини ўқинг

XS
SM
MD
LG