Бу линк билан мақолаларимиз сайтимиз блокланган ҳудудларда ҳам очилади
Бундан 50 йил олдин -1968 йилнинг 21 августига ўтар кечаси Совет Иттифоқи етакчилигидаги Варшава шартномасига аъзо Польша, Венгрия, Германия Демократик Республикаси ва Болгария Москва раҳнамолигида Чехословакияга бостириб кирганида фотосуратчи Либор Хайски 20 ёшда эди.
Асосан Совет Иттифоқи Қуролли Кучларидан иборат қўшиннинг танклар билан пойтахт Прагага кириб келиши чехлар ва словакларнинг ғазаб ва нафратини қўзғатган эди.
Совет армияси билан тўқнашувларда 137 нафар чехословакиялик ҳалок бўлган, 500 нафардан кўпроғи оғир яраланган эди.
Либор Хайски орадан 50 йил ўтиб, ўша воқеалар пайтида олган суратлари воситасида ўз хотиралари билан ўртоқлашди.
Хайскининг айтишича, Совет танклари Прагага бостириб кирганидан бир неча кун ўтиб, совет аскарлари у ишлайдиган агентликда тинтув ўтказган ҳамда топишга муваффақ бўлган барча фотосуратларни ёқиб ташлаган.
Лекин фотосуратчи рангли пленкага тасвирга туширган суратларини сақлаб қолишга муваффақ бўлган. У бу суратларни яшириб қўйган ва уларни 21 йил мобайнида, яъни 1989 йилда Чехословакияда баҳмал инқилоби ортидан коммунистик режим қулагунига қадар қайтиб кўрмаган.
Либор Хайскининг фотосуратлари билан танишинг.
"Прага баҳори"нинг Совет қўшнилари томонидан бостирилиши фотосуратларда
1/10Бу суратда Прагага кириб келган Совет танкида кетаётган чехлар ва болалар тасвирланган. Фотосуратчи Либор Хайскининг айтишича, бу сурат 21 август куни эрталаб соат 8-9ларда олинган. “Ўша пайтда одамлар ҳали нима бўлганини, бу босқин эканини тушуниб етмаган эдилар. Улар Прагада ҳарбий ўқув машғулотлари ёки шунга ўхшаган бир тадбир ўтказилаяпти, деб ўйлаган эдилар”, деб эслайди Хайски.
Бундан 50 йил олдин -1968 йилнинг 21 августига ўтар кечаси Совет Иттифоқи Чехословакияга бостириб кирганида фотосуратчи Либор Хайски 20 ёшда эди.Совет армияси билан тўқнашувларда 137 нафар чехословакиялик ҳалок бўлган, 500 нафардан кўпроғи оғир яраланган эди.Либор Хайски орадан 50 йил ўтиб, ўша воқеалар пайтида олган суратлари воситасида ўз хотиралари билан ўртоқлашди.
Бу линк билан мақолаларимиз сайтимиз блокланган ҳудудларда ҳам очилади
2/10Бу суратда ҳам осойишта дамлар акс этган. Танкда бораётган бу ёш йигитлар яқин атрофдаги қурилиш майдонидан юлиб олинган “Рухсат сўрамай кириш тақиқланади”, деган огоҳлантирув лавҳасини кўтариб олиб, ҳазил қилишаяпти. “Уларни кўрган ва ҳазилини эшитган одамлар кулиб қўйишар эди. Бу қандайдир ғайритабиий бир вазият эди… Лекин бу осойишта вазиятнинг бузилишига бир оз вақт қолганди”, деб эслайди фотосуратчи.
Бундан 50 йил олдин -1968 йилнинг 21 августига ўтар кечаси Совет Иттифоқи Чехословакияга бостириб кирганида фотосуратчи Либор Хайски 20 ёшда эди.Совет армияси билан тўқнашувларда 137 нафар чехословакиялик ҳалок бўлган, 500 нафардан кўпроғи оғир яраланган эди.Либор Хайски орадан 50 йил ўтиб, ўша воқеалар пайтида олган суратлари воситасида ўз хотиралари билан ўртоқлашди.
Бу линк билан мақолаларимиз сайтимиз блокланган ҳудудларда ҳам очилади
3/10Хайскийнинг айтишича, Совет аскарлари прагаликларнинг бундай муносабатидан ҳайратга тушган эдилар. “Уларнинг танкдаги юришлари босқиндан кўра кўпроқ Ғалаба парадини эслатар эди”, дейди Хайский.
Бундан 50 йил олдин -1968 йилнинг 21 августига ўтар кечаси Совет Иттифоқи Чехословакияга бостириб кирганида фотосуратчи Либор Хайски 20 ёшда эди.Совет армияси билан тўқнашувларда 137 нафар чехословакиялик ҳалок бўлган, 500 нафардан кўпроғи оғир яраланган эди.Либор Хайски орадан 50 йил ўтиб, ўша воқеалар пайтида олган суратлари воситасида ўз хотиралари билан ўртоқлашди.
Бу линк билан мақолаларимиз сайтимиз блокланган ҳудудларда ҳам очилади
4/10Либор Хайскининг айтишича, Совет танкларининг Прагага киритилишидан асл мақсад аниқ бўлгач, чехлар уларга тинч йўл билан қаршилик кўрсатишга ҳаракат қилишган. Бироқ Совет аскарлари чехлар ва словакларга: “Биз сизларга ёрдам бергани келдик. Бу ерда контрреволюция бўлаяпти. Биз сизни ғарбдан ва унинг эксплуатациясидан қутқарамиз”, деган гапларни айтишган. Кўпчилик аскарлар эса аслида нима бўлаётганини тушуниб етмаган ҳам.
Бундан 50 йил олдин -1968 йилнинг 21 августига ўтар кечаси Совет Иттифоқи Чехословакияга бостириб кирганида фотосуратчи Либор Хайски 20 ёшда эди.Совет армияси билан тўқнашувларда 137 нафар чехословакиялик ҳалок бўлган, 500 нафардан кўпроғи оғир яраланган эди.Либор Хайски орадан 50 йил ўтиб, ўша воқеалар пайтида олган суратлари воситасида ўз хотиралари билан ўртоқлашди.
Бу линк билан мақолаларимиз сайтимиз блокланган ҳудудларда ҳам очилади
7/10Танклар ёна бошлаганда, айрим одамлар босқинчиларни бундан огоҳлантиришга ҳаракат қилишган, айримлар эса “Йўқолинглар! Кетинглар бу ердан!” деб қичқира бошлаганлар.
Бундан 50 йил олдин -1968 йилнинг 21 августига ўтар кечаси Совет Иттифоқи Чехословакияга бостириб кирганида фотосуратчи Либор Хайски 20 ёшда эди.Совет армияси билан тўқнашувларда 137 нафар чехословакиялик ҳалок бўлган, 500 нафардан кўпроғи оғир яраланган эди.Либор Хайски орадан 50 йил ўтиб, ўша воқеалар пайтида олган суратлари воситасида ўз хотиралари билан ўртоқлашди.
Бу линк билан мақолаларимиз сайтимиз блокланган ҳудудларда ҳам очилади
8/10Мана шундай тартибсизлик пайтида ҳам одамлар “чехча қора юмор” билан босқинчиларни мазахлашга уринишди, деб эслайди Хайский мана бу суратдаги танкка чизилган фашист рамзига эътибор қаратиб. “Русларга, албатта, бу ёқмади”, деб қўшимча қилади фотосуратчи.
Бундан 50 йил олдин -1968 йилнинг 21 августига ўтар кечаси Совет Иттифоқи Чехословакияга бостириб кирганида фотосуратчи Либор Хайски 20 ёшда эди.Совет армияси билан тўқнашувларда 137 нафар чехословакиялик ҳалок бўлган, 500 нафардан кўпроғи оғир яраланган эди.Либор Хайски орадан 50 йил ўтиб, ўша воқеалар пайтида олган суратлари воситасида ўз хотиралари билан ўртоқлашди.
Бу линк билан мақолаларимиз сайтимиз блокланган ҳудудларда ҳам очилади
9/10Ўша куни Прага радиоси олдидаги воқеада камида 15 одам ҳалок бўлди. Улардан беш нафари ҳайдовчисиз юк машина оламон устига бостирган пайтда ўлган. Бу ҳайдовчисиз юк машинаси қаердан пайдо бўлгани шу кунгача ноаниқ бўлиб қолмоқда. Орадан 21 йил ўтиб, Хайский бу суратларни намойиш этган пайтда кўргазмага келган ёш йигитлардан бири бу суратда қизил кўйлакдаги марҳум унинг отаси эканини айтган.
Хайскига кўра, йигит отасининг исми Вацлав Садилек эканини билдирган ҳамда: “21 йил давомида отамга нима бўлганини билмаган эдим, мана шу суратда унинг қандай ҳалок бўлганини кўрдим”, деб айтган.
Бундан 50 йил олдин -1968 йилнинг 21 августига ўтар кечаси Совет Иттифоқи Чехословакияга бостириб кирганида фотосуратчи Либор Хайски 20 ёшда эди.Совет армияси билан тўқнашувларда 137 нафар чехословакиялик ҳалок бўлган, 500 нафардан кўпроғи оғир яраланган эди.Либор Хайски орадан 50 йил ўтиб, ўша воқеалар пайтида олган суратлари воситасида ўз хотиралари билан ўртоқлашди.
Бу линк билан мақолаларимиз сайтимиз блокланган ҳудудларда ҳам очилади
10/10Хайский ўша куни ўнлаб суратларни олди. Хайский ўша кунни эсалар экан: “21 август куни кечқурун 15-20 нафар дўстлар тўпландик. Айтадиган гапимиз йўқ эди. Ҳаммамиз сукут сақлардик. Бу энг даҳшатли онлар эди”, деб айтди.
Бундан 50 йил олдин -1968 йилнинг 21 августига ўтар кечаси Совет Иттифоқи Чехословакияга бостириб кирганида фотосуратчи Либор Хайски 20 ёшда эди.Совет армияси билан тўқнашувларда 137 нафар чехословакиялик ҳалок бўлган, 500 нафардан кўпроғи оғир яраланган эди.Либор Хайски орадан 50 йил ўтиб, ўша воқеалар пайтида олган суратлари воситасида ўз хотиралари билан ўртоқлашди.
Бу линк билан мақолаларимиз сайтимиз блокланган ҳудудларда ҳам очилади
Олдинги слайд
Кейинги слайд
Чехословакия компартияси бош котиби Александр Дубчек раҳнамолигида бошланган ва тарихга “Прага баҳори” номи билан кирган демократик ўзгаришларни бостириш учун 1968 йилда 500 минг аскар Чехословакия ҳудудига киритилди.
Александр Дубчек социализмга инсоний қиëфа бахш этиш ниятида цензурани бекор қилган ва мамлакатда кўппартиявийлик тизимини қарор қилиш ниятида эди. Бироқ "Данубе" деб аталган босқин амалиёти Александр Дубчек бошчилигида бошланган сиëсий ва иқтисодий ислоҳотларга чек қўйди. Чехословакия истилоси 1991 йилгача давом этди.
