Линклар

Шошилинч хабар
06 апрел 2026, Тошкент вақти: 02:54

Жонли Трамп: "Эронга яна кучли зарбалар берилади"

Президент Доналд Трамп АҚШ Эрондаги мақсадларига “жуда яқин” тургани ва кейинги икки‑уч ҳафта давомида Эронга нисбатан “жуда кучли зарбалар” берилишини билдирди. У Эрон билан уруш бошланганидан кейинги илк мурожаатини 1 апрелда Оқ уйдан эълон қилди. У сўнгги ҳафталарда Исроил билан биргаликда олиб борилаётган операцияни “тезкор ва ҳал қилувчи ғалабалар” деб атади.

Трамп чиқишидан олдин бир қатор демократлар унинг мақсадлари ноаниқлигини, 13 америкалик ҳарбий ҳалок бўлганини ва юзлаб ярадорлар борлигини эслатиб, дарҳол Эрон билан ўт очишни тўхтатиш бўйича музокаралар бошлашга чақирди.

20 дақиқа давом этган мурожаатда Украина мавзуси тилга олинмади.

16:29 1.3.2026

Эрон Бирлашган Араб Амирликларига ҳужумларни давом эттирмоқда

Дубайда шаҳар порти ҳужумга учради, натижада икки маҳаллий аҳоли жабрлангани ҳақида шаҳар ҳокимияти хабар берди.

Шунингдек, БАА пойтахтининг шарқий қисми — Абу Дабида портлаш овозлари эшитилгани ҳақида Agence France-Presse (AFP) ёзмоқда.

Абу-Дабида турар жой кўп қаватли биносига зарба берилган. БАА халқаро ҳамкорлик вазириРим Ал-Ҳошимийнинг CNN телеканалига берган интервьюсида Амирликлар Эрон ракета ҳужумлари вақтида "қўл қовуштириб ўтирмаслигини" айтди.

16:20 1.3.2026

Путин: Хоманаийнинг ўлдирилиши - халқаро ҳуқуқнинг "беписандларча бузилишидир"

Сўнгги йилларда Эрон билан ҳарбий ва стратегик алоқаларни чуқурлаштирган Россия президенти Владимир Путин Эрон Олий раҳбари Оятуллоҳ Али Хоманаийнинг АҚШ ва Исроил ҳаво зарбаларида ўлдирилишини "инсоний ахлоқ ва халқаро ҳуқуқнинг барча меъёрларини беписандларча бузиш" деб атади.

1 март куни Кремль сайтида эълон қилинган ва Эрон президенти Масъуд Пизишкиёнга йўлланган телеграммада Путин, Хоманаий ҳамда унинг бир неча оила аъзоларининг "қатли" муносабати билан "бутун Эрон халқига чуқур ҳамдардлик" билдирди.

Айни пайтда, Путиннинг ўзи ҳам Россиянинг Украинага босқини муносабати билан халқаро ҳуқуқни бузганликда айбланиб келмоқда.

Владимир Путин, 27 феврал, 2026
Владимир Путин, 27 феврал, 2026
16:14 1.3.2026

Теҳронда бомбардимонлар давом этмоқда

1 март куни Теҳрон осмонини яна тутун қоплади. Исроил Эронга қарши яна янги ҳужумлар тўлқинини бошлаганини маълум қилди.

Reuters агентлигининг Исроил ҳарбий кампаниясидан хабардор манбасига кўра, бир кун аввал Эрон Олий раҳбари Оятуллоҳ Али Хоманаийнинг ўлдирилишига қарамай, ҳарбий стратегияда ўзгариш йўқ ва зарбалар эронлик мансабдорлар ҳамда ракета инфратузилмасини нишонга олишда давом этади.

Эрон раҳбарияти учун яна бир оғир зарба сифатида, Қуролли кучлар Бош штаби раҳбари Абдулраҳим Мусавийнинг ўлдирилгани ҳақида Iran TV хабар қилди.

Эроннинг юқори даражадаги хавфсизлик амалдориАли Лорижоний эса вақтинчалик раҳбарлик кенгаши тузилишини маълум қилди.

Али Ларижоний (ўнгда)
Али Ларижоний (ўнгда)
10:51 1.3.2026

Оятуллоҳ Али Хоманаий

Эрон Олий раҳбари, 86 яшар Оятуллоҳ Али Хоманаий мамлакатда кескин ва мураккаб теократик тизим муаллифи ва раҳбари бўлиб келди. Унинг сиёсий таъсири Яқин Шарқдаги бошқа давлатларда ҳам сезилди.

Эронда сўнгги йиллар давомида иқтисодиёт ёмонлашиб, шу йил январда мамлактадаги энг йирик қонли намойишлар бўлди ва бунинг асосий сабабчиларидан бири Хоманаий қурган теократик режим, деган айбловлар янгради.

Оятуллоҳ Али Хоманаий тарафдорлари, Теҳрон, 1 март, 2026
Оятуллоҳ Али Хоманаий тарафдорлари, Теҳрон, 1 март, 2026

Али Хоманаий мамлакатда суд ҳокимияти, давлат телевидениеси ва радиоэшиттириши ҳамда ҳарбий тузилмалар каби асосий институтлар устидан мутлақ ҳокимиятни эгаллаган фигура эди.

У Ислом инқилобий қўшинлари — IRGC ва Эроннинг қўрқинчли разведка хизматларини ўз ичига олган ҳарбий-хавфсизлик аппаратига таянди.

International Crisis Group тадқиқотлар марказининг вакили Али Воиз: IRGCни кучайтириш орқали у мамлакат сиёсатини ҳарбийлаштирди, руҳонийлар табақасини ўзига оғдириш орқали эса унинг қонунийлигини заифлаштирди", деб ҳисоблайди.

1939 йилда Машҳадда туғилган Хоманаий руҳоний оиланинг иккинчи ўғли эди. У диний таълимни ёшлигидан бошлаган, ўсмирлик йилларида инқилобий руҳдаги Саййид Наввоб Сафавий таъсирига тушган ва Қум шаҳрида Ислом Республикасининг бўлажак асосчиси Оятуллоҳ Руҳуллоҳ Хумайний қўл остида таҳсил олган.

Али Хоманаийни тарафдорлари камтар ва тақводор диний олим сифатида танийди. У 1962 йилда Оятуллоҳ Руҳуллоҳ Хумайнийнинг инқилобий ҳаракатига қўшилган, бу ҳаракат шоҳ ва Теҳроннинг америкапарст сиёсатига қарши чиққан эди.

Унинг инқилобий фаоллиги ҳокимият эътиборини тортди ва бу унинг биринчи қўлга олинишига сабаб бўлди. Кейинчалик у бир неча бор ҳибсга олинган ва қамалган.

1964 йилда 25 ёшли Хоманаий Қумдан кетиб, отасига ғамхўрлик қилишга қарор қилди — буни у кейинчалик "яхши амал" деб атаган ва уни Худо томонидан баракали қилингани, кейинги муваффақиятига сабаб бўлгани билан боғлаган.

Машҳадда Хоманаий Қуръон ва ислом мафкураси бўйича дарслар берган, бу эса яна ҳибс, қийноқлар ва охир-оқибат, ички бадарғага олиб келган. 1979 йилда инқилоб юз бергач, у собиқ устози Хумайний томонидан Ислом инқилобий кенгаши аъзолигига тайинланган.

У кейинчалик руҳонийлар режимида бир нечта нуфузли лавозимларни эгаллади — жумладан, икки муддат президент бўлди — ва 1981 йилдаги суиқасд уринишидан омон қолди, бу ҳодиса унинг ўнг қўлини фалаж қилиб қўйган эди.

Оятуллоҳ Руҳуллоҳ Хумайний 1989 йилда ворис қолдирмасдан вафот этгач, Али Хоманаий руҳонийлардан иборат орган — Экспертлар ассамблеяси томонидан Эроннинг иккинчи Олий раҳбари этиб танланди.

Бу танлов кўпчиликни — гўёки Хоманаийнинг ўзини ҳам — ҳайратга солган. Тайинланишидан олдин у айтган мана бу ибора машҳур бўлганди: "Мени (олий раҳбар сифатида) таклиф қилишга мажбур бўлган ислом жамияти учун қонли ёшлар тўкиб йиғлашимиз керак".

Али Хоманаийнинг тўрт ўғли, бир қизи ва хотини қолди. Маълумотларга кўра, унинг иккинчи қизи ҳам АҚШ ва Исроил зарбаларида вафот этган.

Давомини ўқинг

XS
SM
MD
LG