Жонли Трамп: Ҳормуз бўғози блокадасини бошлаймиз

АҚШ Президенти Доналд Трамп АҚШ Ҳарбий-денгиз кучлари Ҳормуз бўғозини блокада қилишни бошлашини маълум қилди.

Бу ҳақда Трамп Эрон билан урушни тугатиш бўйича Покистонда ўтказилган музокаралар муваффақиятсиз якунлангани ортидан эълон қилди.

Трампнинг баëноти икки ҳафталик ўт очишни тўхтатиш келишувидан кейинги вазиятни янада кескинлаштирди.

Трамп, шунингдек, Исломободдаги музокаралардан сўнг, эронликлар музокаралар столига қайтиб, "биз хоҳлаган ҳамма нарсани беришини" кутаётганини айтди. У ўтган ҳафта Эрон цивилизациясини йўқ қилиш ҳақида айтган гаплари уларни музокара бошлашга мажбур қилганини қўшимча қилди.

Трамп 28 февралда Исроил билан бирга бошлаган урушини қўллаб-қувватламагани учун танқид қилган НАТО бўйича иттифоқчилари бўғоздаги операцияда ёрдам беришни хоҳлаётганини таъкидлади. Бундан ташқари, у Қўшма Штатлар Эрон томонидан Ҳормуз бўғозига қўйилган миналарни "йўқ қилишни" бошлашини айтди.

"Биз блокадани бошлаймиз. Бунга бироз вақт кетади, лекин тез орада ўз самарасини беради. Кеча учрашувларимиз бўлди. Сиз айтганингиздек, улар 21 соат давом этди. Бу жуда узоқ учрашув бўлди. Бизда жуда яхши вакиллар бор эди, ўзингиз биласиз: Жей-Ди Вэнс, Стив ва Жаред. Биз яхши вакиллар билан қатнашдик. Аммо биз энг муҳим масала бўйича келиша олмадик. Улар ядро қуролига эга бўлишни хоҳлашади. Уларда ядро қуроли бўлмайди. Мен буни 30 йилдан бери айтиб келяпман. Сиёсатга киришимдан олдин ҳам бунга ҳеч қачон йўл қўймас эдим. У мамлакатда ядро қуроли бўлмайди. Кўпчилик давлатларга унга эга бўлишга рухсат берилмаслиги керак, лекин бу мамлакатда ядро қуроли асло бўлмайди," деди АҚШ президенти Доналд Трамп.

Британия бош вазири Кир Стармер Ҳормуз бўғозининг блокада қилинишини қўлламаслигини маълум қилди.

"Биз блокадани ҳамда дипломатик, сиёсий ва ҳарбий имкониятлар билан сафарбарликни қўллаб-қувватламаяпмиз. Бизда миналардан тозалаш имконияти бор. Мен оператив масалаларга тўхталмайман, лекин бизда бундай имконият мавжуд. Бизнинг бор эътиборимиз бўғозни тўлиқ очишга қаратилган. Мен буни жуда аниқ айтмоқчиман. Бунинг сабаби шундаки, бу энергия нархларини иложи борича тезроқ туширишнинг ягона йўлидир. Бу урушнинг Буюк Британиядаги одамларга кўрсатаётган таъсиридан жуда хавотирдаман, чунки улар урушда иштирок этмаган. Мен уларнинг бу учун бадал тўлашини хоҳламайман. Менинг асосий эътиборим шунга қаратилган," деди Британия бош вазири.

АҚШ Президенти Дональд Трамп АҚШ ва Эрон ўртасидаги музокаралар "яхши ўтганини" ва аксарият пунктлар бўйича келишиб олинганини, бироқ томонлар ядровий масала бўйича бир тўхтамга кела олмаганини айтди.

У, шунингдек, таҳдид қилиб, АҚШ армияси "тўлиқ шай ҳолатда" эканлигини ва "Эрондан қолган озгина қисмини тугатиб қўйишини" айтди.

АҚШ расмийси Америка музокаралар гуруҳининг барча аъзолари Исломободдаги музокаралар муваффақиятсиз якунланганидан кейин Покистонни тарк этганини маълум қилди. Расмийнинг айтишича, на Трампнинг махсус вакили Стив Уиткофф, на унинг куёви Жаред Кушнер ва на техник гуруҳ Покистон пойтахтида қолган. Бу бевосита музокаралар яқин орада қайта тикланмаслигидан далолат беради.

Эрон парламенти спикери: Эрон ҳеч қандай таҳдидга бўйин эгмайди

Покистонда ўтган АҚШ-Эрон музокараларида Эрон делегациясига бошчилик қилган Эрон парламенти спикери Муҳаммад Бақер Қалибоф якшанба куни Эрон ҳеч қандай таҳдидга бўйин эгмаслигини ва АҚШнинг ҳар қандай провокациясига қатъий жавоб беришини айтди.

Покистондан қайтиб келгач сўзлаган Қалибоф, Эрон делегацияси жуда қизғин, жиддий ва мураккаб музокаралар олиб борганини ҳамда мавжуд экспертлар кўмагида ўз самимиятини ҳар томонлама кўрсатишга қаратилган қатор таклифларни тақдим этганини таъкидлади.

Қалибафнинг айтишича, Эрон делегацияси Қўшма Штатларга ишонмайди ва бундай ишончсизлик 77 йилдан бери мавжуд. У шунингдек, бир йил ичида музокаралар кетаётган бир пайтда Эронга икки марта ҳужум қилган АҚШ Эроннинг ишончини қозонишга ҳаракат қилиши кераклигини айтди.

АҚШ Президенти Дональд Трампнинг сўнгги таҳдидига жавобан Қалибоф, бундай пўписалар 47 йиллик ҳарбий тўқнашувлар, санкциялар ва сиёсий босимлар даврида ўз ҳаракатлари билан буни исботлаган Эрон халқига ҳеч қандай таъсир қилмаслигини билдирди. Агар Қўшма Штатлар олдинга йўл топмоқчи бўлса, ягона йўл — қарор қабул қилиш ва Эрон халқининг ишончини қозонишдир, деди Қалибоф.

АҚШ президенти Доналд Трамп чоршанба куни (8 апрель) Truth Social тармоғидаги постида катта ҳарфлар билан ёзиб НАТОни танқид қилди.

“НАТО БИЗГА КЕРАК БЎЛГАН ПАЙТДА ЁНИМИЗДА ЙЎҚ ЭДИ, ЯНА КЕРАК БЎЛГАНДА ЁНИМИЗДА БЎЛМАЙДИ. ГРЕНЛАНДИЯНИ ЭСЛАЙЛИК - БУ КАТТА, ЁМОН БОШҚАРИЛАЁТГАН МУЗ ПАРЧАСИ”, — деди Трамп.

Трамп шунингдек, чоршанба куни НАТО бош котиби Марк Рютте билан ёпиқ учрашувда ҳам альянсдан норозилигини билдирган. Бу пайтда ҳарбий иттифоқ доирасидаги муносабатлар Эрон билан боғлиқ уруш сабаб инқироз нуқтасига етгани айтилмоқда.

Рютте эса CNN телеканалидаги “The Lead with Jake Tapper” дастурида чиқиш қилиб, Трампнинг позициясини тушуниш мумкинлигини билдирди:

“У кўплаб НАТО иттифоқчиларидан аниқ ранжиган, ва мен унинг нуқтаи назарини тушунаман. Бу жуда очиқ ва самимий мулоқот бўлди, бироқ икки яхши дўст ўртасидаги суҳбат эди”, — деди у Оқ уйда икки соатдан ортиқ давом этган учрашувдан сўнг.

Рютте Оқ уй матбуот котиби Каролин Левитт Трампнинг Эрон билан боғлиқ уруш ҳақидаги сўзларини келтирганидан бир неча соат ўтиб гапирди. Унга кўра, Трамп НАТО ҳақида, “улар синовдан ўтди ва муваффақиятсизликка учради”, деган.

Айрим НАТО давлатлари АҚШнинг Эронга қарши ҳарбий кампаниясини қўллаб-қувватлашдан бош тортган. Улар АҚШ ҳарбий самолётларига ўз ҳаво ҳудудидан фойдаланишга рухсат бермаган ёки энергия танкерлари учун Ҳормуз бўғозини очишда ёрдам бериш мақсадида денгиз кучларини юборишдан воз кечган.

Қайси давлатлар экани аниқ айтилмаган бўлса-да, Рютте “айрим” НАТО давлатлари ўз мажбуриятларини бажармаганини тан олди. Шу билан бирга, у “европаликларнинг катта қисми” ёрдам берганини ҳам таъкидлади.

Оқ уй эса музокаралар тафсилотларини ошкор қилмади.

АҚШ президенти Donald Trump Америка қуролли кучлари Эрон билан эришилган келишув тўлиқ бажарилмагунча Яқин Шарқда қолишини билдирди.

У Truth Social ижтимоий тармоғида шундай ёзди:

“Барча АҚШ кемалари, самолётлари ва ҳарбий хизматчилари, шунингдек қўшимча қурол-яроғ, ўқ-дорилар ва аллақачон анча заифлашган душманни йўқ қилиш учун зарур бўлган барча воситалар Эрон ҳудудида ва унинг атрофида қолади. Бу ҳолат эришилган ҲАҚИҚИЙ КЕЛИШУВ тўлиқ бажарилмагунча давом этади.”

Трампнинг таъкидлашича, агар “қандайдир сабаб билан” келишув бажарилмаса — у бундай ҳолатни “жуда кам эҳтимолли” деб атади — унда “ҳар қачонгидан ҳам кенгроқ ва кучлироқ ўқ отиш бошланади”.