Ўзбекистонлик таниқли хонанда Юлдуз Усмонованинг Ню-Йоркда бўлиб ўтиши белгиланган концерти Бруклиндаги яҳудий жамоаси талабига кўра бекор қилинди.
Усмонова дунёдаги энг йирик яҳудий жамоаларидан бири жойлашган Бруклиннинг Брайтон Бичидаги “Ошеана” театрида 9 май куни концерт беришни режалаган эди.
Аммо, концерт арафасида орасида нуфузли республикачи сиёсатчилар ҳам бўлган яҳудий фаоллар Усмоновани антисемитизмда айблаб, ўзбек хонандасининг концерти бекор қилинишига эришди.
“Антисемит Юлдуз Усмонованинг концерти бекор бўлди, бу яҳудий жамоамиз учун катта ғалаба”, - дейди Ню-Йорк штати ассамблеяси аъзоси Майкл Новахов.
Юлдуз Усмонованинг Нью Йорк шаҳрадиги 9 май кунги концерти ташкилотчилари барча 1380та чипта сотиб бўлингани, мижозларга пуллари қайтариб берилишини маълум қилишди.
Фаоллар Усмоновага берилган АҚШ визасини ҳам бекор қилишни ва уни умуман АҚШ га киритмасликни сўраб АҚШ давлат котиби Марко Рубиога хат йўллашган.
“Яҳудийларнинг барча авлодини лаънатлаган ашулачи жамоамиз қоқ марказида концерт бермоқчи, биз бунга йўл қўймаймаз. Биз ҳозир Усмонованинг 9 май кунига белгиланган “Ошеана” театридаги концерти бекор бўлинишига эришдик. Лекин, унинг Кеннеди марказидаги 11 май кунги концерти савол остида. Биз ҳозир Кеннеди марказига хат йўллаб Усмонованинг у ердаги концертини ҳам бекор қилинишини талаб қилмоқчимиз”, - дейди Озодлик билан суҳбатда Ню-Йорк штати ассамблеяси аъзоси Майкл Новахов.
Ўзбекистон халқ артисти Юлдуз Усмонова беш йил аввал ўзининг Instagram каналида Фаластин ва Исроил ўртасидаги можарога муносабат билдириб, Исроилни босқинчи деб атаган ва уни “давлат деб ҳисобламаслиги”ни айтган эди. У фаластинликлар билан бирдамлик изҳор қилган ва “керак бўлса, Фаластин учун жанг қилишга тайёрлиги”ни билдирган.
Икки йил аввал эса Усмонова Исроил махсулотларига байкот эълон қилганини айтиб, уларни ахлатга тўкиб ташлади ва бундан кейин умуман сотиб олмаслигини айтди.
Ню-Йорк штати ассамблеяси аъзоси Майкл Новахов Озодлик билан суҳбатда Усмонова жамоатчилик ўртасида норозилик уйғотган лаънат ва ҳақоратли баёнотлари учун узр сўраши кераклигини айтиб чиқди.
“Ашулачи ўтмишдаги ҳақоратли баёнотлари учун кечирим сўраса кифоя, концертини беравериши мумкин эди, аммо у буни қилмади”, дейди Новахов.
АҚШда яҳудий жамоаларининг норозилиги қаршисида қолган Усмонова ўз иқрорномасини тармоқларда эълон қилди. У яҳудийларга нисбатан билдириб келган муносабати учун ўта афсусда эканини маълум қилди.
"Кечирим сўрамайман!"
Концерти бекор бўлиши ортидан эса Усмонова узр сўрамаслигини айтиб, яна эски қарашларида собит эканини билдирди.
“Мен ўз фикримда қатъийман. Мен зўравонликка қаршиман. Бу — биринчидан. Иккинчидан, Фаластин доим озод бўлсин. Бу уларнинг ери. Тушуняпсизми? Мен доим такрорлайман: балки сиз қадимий халқдирсиз, лекин сиз янги мамлакат — Исроилсиз. Америка — бу Исроил эмас. Тушуняпсизми? Шунинг учун ўзингизни хўжайин деб ўйламанг. Бутун дунёнинг ўз хўжайинлари бор ва бу асло сиз эмассиз. Балки сиз банкларни, бошқа нарсаларни бошқарарсиз, лекин дунёнинг кўзи очилмоқда. Бир оз кутинг. Сиз бутун дунёни ўзингизга қарши қилиб қўйдингиз”, дейди Усмонова тармоқда тарқалган видеода.
Нассау округи раҳбари, Нью Йорк штати губернатори лавозимига номзод Брюс Блейкман ва Нью Йорк штати ассамблеяси депутатлари Майкл Новахов ва Алек Брук-Красни Юлдуз Усмоновага омма олдида қилган антисемитизмга оид баёнотларини рад этишни ва узр сўрашни таклиф қилган. Аммо хонанда рад жавобини берди.
“Яҳудий халқига ва келажак авлодига зарар етказишга оммавий даъват қилган бир санъаткорнинг Америка Қўшма Штатларига келиши ва айнан шу ерда, дунёдаги энг йирик яҳудий жамоаларидан бирининг маркази бўлмиш Бруклинда концерт бериши режалаштирилган. Шуни аниқ айтмоқчиманки: бу сўз эркинлиги эмас. Бу мамлакатимизда ўрни бўлмаган нафратли ва хавфли риторикадир. Шу сабабли менинг идорам у билан боғланиб, ўша баёнотларини қайтариб олиш ва оммавий узр сўраши учун имконият беришга ҳаракат қилди. У рад этди. Бу ҳамма нарсани ойдинлаштиради. Шундай экан, энди биз чора кўряпмиз. Мен давлат котиби Марко Рубиога унинг Қўшма Штатларга киришга лаёқатлилигини зудлик билан кўриб чиқишни, ҳар қандай визасини бекор қилишни ҳамда нафратни тарғиб қилиш ва адоватни қўзғатиш асосида мамлакатга киришини рад этишни талаб қилиб, расмий хат юбордим. Мен ҳамкасбларим билан бирга буни оммага эълон қилиш ҳамда жавобгарликни талаб қилиш учун шу ердаман, чунки мамлакатимизга кириш ҳуқуқ эмас, имтиёздир”.
Юлдуз Усмонованинг АҚШда концерт ўтказишига қаршилар орасида Ню Йоркда яшовчи хонанда Наргиз Зокирова ҳам бор эди.
“Юлдуз Усманова нафақат антисемитизм қарашлари билан танилган, балки Путин режими тарафдори сифатида ҳам намоён бўлади ва Украинадаги жиноий урушни қўллаб-қувватлайди. 2023 йилда у Путиннинг ишончли вакили Максим Фадеев билан дуэт куйлади ва шу орқали ўзининг кремль режимига бўлган садоқатини янада мустаҳкамлади. Фадеев ҳам Россия Федерацияси ФСБси агенти, ва Украина халқига қарши геноцид ғоясининг тарафдори сифатида баҳоланади. Юқорида келтирилган ҳолатни муҳим деб ҳисоблайман. Америка Қўшма Штатлари, хусусан Нью-Йорк штати, бундай фаолият вакиллари учун жой эмас. Мен, АҚШ фуқароси сифатида, унинг мамлакатда бўлишини қабул қилиб бўлмайди деб ҳисоблайман” деб ёзди Наргиз Зокирова Instagram каналида.
Бу хонанданинг Ню-Йоркдаги иккинчи бекор қилинган концертидир. 11 май куни Кеннеди марказида бўлиб ўтадиган концерти савол остида қолмоқда. Ҳозирча у ерда фақат концерт афишаси осиғлиқ турибди.
Хонанданинг Бруклиндаги “Ошеана” театрида режалаган концерти ташкилотчилари концерт бекор бўлганини тасдиқлашди. Уларга кўра, 1380та чиптанинг ҳаммаси сотилган, мижозлардан концерт бекор қилингани учун узр сўраб, чипта пуллари қайтариб берилишини маълум қилишди.
Зиддиятли ашулачи
Юлдуз Усмонованинг тармоқлардаги зиддиятли чиқишлари бундан олдин ҳам кўплаб муҳокамаларга сабаб бўлган.
Усмонова тўрт ой аввал эридан ажрашган аёлларни унитазга ўхшатиши ортидан ижтимоий тармоқда кўплаб танқидларга учради.
Ундан олдин эса хонанданинг Instagram’да жонли эфирда ички ишлар ходимларини лаънатловчи сўзлари унинг устидан маъмурий иши очилишига сабаб бўлган эди.
Шу куннинг ўзида у узр сўраб чиқди.
2006 йилги концертида Юлдуз Усмонова хоразмлик қўшиқчи ва раққоса аёлларни "лўли бозори"га ўхшатганди.
Марҳум президент Ислом Каримов даврида 11 йил давомида тақиқда бўлган ва мамлакатни бир муддат тарк этган Юлдуз Усмонова Шавкат Мирзиёев ҳокимиятга келиши ортидан яна саҳнага қайтди.
У ўзининг “запрет”дан чиқишига жорий президентнинг тўнғич қизи Саида Мирзиёева сабабчи бўлганини айтган.
Ўз вақтида ҳозирда қамоқ жазосини ўтаётган Гулнора Каримовага атаб “Гулисан” дея қўшиқ куйлаган хонанда Шавкат Мирзиёевнинг янги туғилган неварасига атаб қўшиқ айтди.
Дунёдаги йирик яҳудий диаспораларидан бири бўлган Бухоро яҳудийларининг аксари Совет Иттифоқининг охирги ва мустақилликнинг илк йилларида АҚШ ва Исроилга кўчиб кетган.
Уларнинг аксари ўзлари туғилган Бухоро ва Ўзбекистонни иккинчи ватани деб ҳисоблашини айтади.
Бухоро яҳудийлари орасидан Натан Маллаев, Берта Давидова ҳамда Муҳаббат Шамаева сингари кўплаб атоқли санъаткорлар етишиб чиққан.
Бухоро яҳудийлари Ўзбекистон билан яқин маданий алоқаларни сақлаб келади. Марказий Осиёнинг энг катта мусулмон аҳолисига эга бўлган Ўзбекистон Исроил давлати билан яқин сиёсий ва иқтисодий алоқаларга эга дунёдаги кам сонли мусулмон давлатлардан.
Форум