АҚШнинг Жанубий Калифорния университети профессори Стив Свердлов Қирғизистонга киритилмади. У талабалари билан Бишкекка учиб келганида, Чегара хизмати уни мамлакатга киритишдан бош тортганини ва депортация қилинишини маълум қилган. Стив Қирғизистонга ўз талабаларини олиб келган эди.
- Сабабини тушунтириб беришмади. Бу тақиқ 2024 йилдан бери амал қилаётганини айтишди. Мен бу ерга Жанубий Калифорния университети профессори сифатида, касбий фаолиятим доирасида келган эдим. Мен америкалик талабалар гуруҳини олиб келгандим. Биз бу ерда Қирғизистон жамиятини, маданиятини, сиёсатини ўрганмоқчи эдик, ҳатто Жогорку Кенгешда, Омбудсман институтида ва Адлия вазирлигида бўлиш режамиз бор эди. Одатдагидек, учинчи марта жазз концертимни қўймоқчи эдим, дейди Стив Свердлов.
Стивнинг айтишича, у илгари ҳам бир неча бор америкалик талабаларни Қирғизистонга олиб келган ва бу каби чеклов илк бор содир бўлмоқда.
Чегара хизматининг паспорт‑виза бўлими Свердлов Қирғизистонга киритилмаганини тасдиқлади.
Свердлов транзит орқали учиб келган Истанбулга депортация қилинишини билдирди. У Марказий Осиё давлатларида кўп йиллар ишлаган ҳуқуқ ҳимоячиси сифатида танилган. Бир неча йил Human Rights Watch халқаро ташкилотининг ушбу минтақадаги тадқиқотчиси бўлган.
Қирғизистонлик ҳуқуқ ҳимоячилари Свердловнинг мамлакатга киритилмаганидан хавотир билдириб, тегишли идоралардан очиқ ва аниқ маълумот беришни талаб қилмоқда.
- Стив Свердлов бундай ҳолатга дуч келган биринчи инсон эмас. Илгариги ҳукумат Human Rights Watch ташкилотининг тадқиқотчиси Мира Ритманни депортация қилган. Ўш воқеалари бўйича иш олиб борган россиялик ҳуқуқ ҳимоячиси Виталий Пономарёвга ҳам чеклов қўйилган. Бундан ташқари, ўтган йил декабрь ойида Бишкекда ўтказилган халқаро фестивалга келаётган **Инсон ҳуқуқлари бўйича халқаро федерация (FIDH)**нинг Европа ва Марказий Осиё бўйича департаменти директори Илья Нузов ва бошқа ҳамкорлар ҳам мамлакатга киритилмаган. Ҳозир бутун дунё кузатиб турибди. 3 июнь куни БМТ майдонида Қирғизистон Хавфсизлик Кенгашига киришга уринади, биз ҳам бунга ёрдам бериб келаётгандик. Стив Свердловни Қирғизистонга қайтариб, унинг гуманитар фаолиятига тўсқинлик қилмаслик керак, дейди “Бир Дунё – Қирғизистон” жамоат ташкилоти раҳбари Тўлўкон Исмоилова.
Стив Свердлов 2024 йил ёзида ҳам талабалари билан Қирғизистонга келган эди. У Қирғизистон ва Марказий Осиёда инсон ҳуқуқларининг ҳолати бўйича ўз фикр‑мулоҳазаларини доимий равишда билдириб келади.