Линклар

Шошилинч хабар
25 май 2022, Тошкент вақти: 17:52

Халқаро хабарлар

Новосибирскдаги АЁҚШда содир бўлган портлашда 35 киши жабрланди

Новосибирскдаги АЁҚШда содир бўлган ёнғиндан лавҳа, 2021 йил 14 июни

Новосибирскдаги автомобилларга ёқилғи қуйиш шохобчасида 14 июнь куни содир бўлган кучли портлаш ва унинг ортидан юзага келган ёнғин туфайли 35 нафар киши жабрланди. Бу ҳақда ТАСС агентлиги шаҳардаги тезкор хизматлардан олинган маълумотга таянган ҳолда хабар қилди.

“Интерфакс” агентлиги хабарига кўра эса, ёқилғи қуйиш чоғида техника хавфсизлиги қоидаларига риоя қилинмагани учун ичида газ тўлдирилган бир неча резервуар портлаб кетган. Аланга 1200 квадрат метр майдонга ёйилган. Ёнғин натижасида АЁҚШда турган бир неча автомобиль ва битта юк машинаси ёниб кетган.

Оқшомга яқин тиббиёт ходимлари жабрланганлардан тўққиз нафарининг аҳволи оғирлиги, яна 12 кишининг аҳволи ўрталигини билдирганлар. Улардан кўпчилиги турли даражада куйган.

Тергов қўмитаси хавфсизлик талабларга жавоб бермаган хизмат кўрсатиш бўйича жиноят иши қўзғатган.

Кун янгиликлари

Путин Украинанинг яна икки вилояти аҳолисига Россия фуқаролигини бериш тўғрисидаги фармонни имзолади

Россия паспортини олаётган ДХР турғуни. 2019 йилдаги фотосурат.

Россия президенти Владимир Путин 25 май куни Украинанинг Херсон ва Запорож вилоятлари аҳолисига енгиллаштирилган тарзда Россия фуқаролигини бериш тўғрисидаги фармонни имзолади.

Фармонга асосан, бу икки вилоят аҳолиси Москва мустақил давлат сифатида тан олган Донецк ва Луганск вилояти аҳолисига тенглаштирилган ва уларга тез орада Россия фуқаролиги берилади.

Украинанинг Херсон вилоятининг катта қисми, жумладан, вилоят маркази ва Запорож вилоятининг ярми Россия армияси томонидан босиб олинган. Запорож шаҳри Украина назорати остида қолмоқда.

Украинага уруш очилганидан сўнг Путин ва Кремлнинг бошқа расмийлари украин ҳудудини оккупация қилиш асосий мақсад эмаслигини айтганлар. Бироқ Россия томонидан босиб олинган ҳудудларда Россияга бўйсундирилган маъмуриятлар ташкил этилди.

Мазкур ҳудудларда Россия томонидан тайинланган ҳокимлар Херсон ва Запорож вилоятлари Россия таркибига қўшиб олиниши шартлиги тўғрисида баёнот бера бошладилар.

Запорож ва Херсон вилоятининг босиб олинган ҳудудларига ташриф қилган Кремль расмийлари “бу икки ҳудуд Россия оиласи билан умрбод бирга бўлиши” ҳақида гапирдилар.

2014 йилда босиб олинган Қрим ҳукумати эса ўз ҳудудида Украина фуқароларига Россия паспортларини берувчи марказлар ташкил қилиниши ҳақида баёнот берди.

Ўзларини мустақил давлат сифатида эълон қилиб олган Донецк ва Луганск вилоятлари аҳолисига Россия фуқаролигини енгиллаштирилган тарзда бериш 2019 йилда бошланган эди.

Қозоғистон ТИВ Самарқандда сайёҳларга электрошокер қўлланилиши билан боғлиқ воқеага муносабат билдирди

Айбек Смадияров

Қозоғистон Ташқи ишлар вазирлиги расмий вакили Айбек Смадияров Ўзбекистонда қозоғистонлик сайёҳлар дуч келган нохуш ҳодиса юзасида изоҳ берди.

“Қозоғистон Ташқи ишлар вазирлиги вазиятга ойдинлик киритиб, ҳал қилиниши учун Ўзбекистон томонига хат билан мурожаат қилди. Биз ўз фуқароларимиз ҳуқуқларини ҳимоя қиламиз”, дея иқтибос келтирган Айбек Смадияров сўзларидан “Казинформ” агентлиги.

Мулозимга кўра, вазирлик Самарқанд ички ишлар идоралари ходимлари Қозоғистон фуқароларига нисбатан электрошокер қўллаганига оид ҳодиса видеоёзувини ўрганиб чиққан.

“Ўзбекистонда жамоатчиликнинг ўзи ҳуқуқ-тартибот вакиллари хатти-ҳаракатини қораламоқда. Шунга қарамай, биз вазиятни назорат остида ушлаб турибмиз”, дея билдирган Қозоғистон ТИВ вакили.

У Самарқанд ИИБда мазкур ҳодиса юзасидан ички текширув бошлангани, сайёҳларга электрошокер қўллаган ходимлар ишдан четлатилганини қўшимча қилган.

“Биз бу ишга аралашмасликка ҳаракат қиляпмиз ва ишнинг фуқароларимизни ҳимоя қилиш қисминигина кузатиб боряпмиз”, деган Айбек Смадияров.

21 майга ўтар кечаси Самарқандда патруль-пост хизмати ходимлари қўшни мамлакатдан келган сайёҳлар шахсини аниқлаш чоғида қўполликка йўл қўйиб, уларга нисбатан махсус воситаларни (электрошокер) ноўрин қўллаган эди.

Аввалроқ Ўзбекистон ИИВ матбуот котиби Шоҳруҳ Ғиёсов Самарқандда сайёҳларга нисбатан қўпол муомалада бўлган ҳуқуқ-тартибот идоралари ходимлари жавобгарликка тортилишини билдирган.

Amnesty International: Дунёда қатллар сони "хавотирли тарзда" ошиб бормоқда

2021 йилда дунёда ўлимга ҳукм қилиш ва қатллар сонида “хавотирли ўсиш” кузатилган, чунки ўлим жазоси ҳалигача қўлланилаётган мамлакатлар коронавирус чекловлари сусайиши манзарасида одатдаги амалиётларига қайтишган. Бу ҳақда Amnesty International халқаро инсон ҳуқуқлари ташкилоти ўлим жазосига оид йиллик ҳисоботида билдирган.

Халқаро ташкилот қайдича, ўтган йили дунёда қатллар сони 2020 йилга нисбатан 20 фоизга ошган ва уларнинг асосий қисми Эронда амалга оширилган. 2021 йилда 18 та мамлакатда амалга оширилган камида 579 та қатлдан 314 таси Эрон ҳиссасига тўғри келади. 2020 йилда бу мамлакатда ўлим жазоси бўйича 246 та ҳукм ижро этилган эди. Саудий Арабистонида эса ўтган йили 65 та қатл амалга оширилгани қайд этилган.

“2020 йилда қатллар сони кескин тушгани ортидан ўтган йили Эрон ва Саудий Арабистони, инсон ҳуқуқлари соҳасида жорий этилган халқаро ҳуқуқ тақиқларини очиқдан-очиқ бузган ҳолда, яна ўлим жазосини тез-тез қўллай бошлади”, дея билдирган Amnesty International бош котиби Аньес Калламар.

Ташкилот ҳисоботида Хитойда чиқарилган ўлим жазоси ҳукмлари ва қатллар сони акс этмаган. Amnesty International тахминича, бу мамлакатда ҳар йили минглаб одам қатл этилмоқда. Ҳисоботда, шунингдек, Шимолий Корея ва Вьетнамдаги қатллар қамраб олинган эмас.

АҚШ: Техасдаги мактабга ҳужумда камида 14 бола ва ўқитувчи нобуд бўлди

АҚШнинг Техас штатига кирувчи Ювалде шаҳридаги бошланғич мактабда амалга оширилган қуролли ҳужумда камида 14 нафар бола ва бир ўқитувчи ҳалок бўлди. Дастлабки маълумотларга кўра, ҳужумда гумон қилинган шахс полиция томонидан отиб ўлдирилган, дея хабар қилди CBS.

Ҳодиса 24 май куни содир бўлган. Техас губернатори Грег Эбботга кўра, ҳужумчи бинога қўлида тўппонча ва муҳтамалан милтиқ билан бостириб кирган. Бу мактабда 7 ёшдан 10 ёшгача бўлган болалар ўқийди. Гумонланувчи Сальвадор Рамос 18 ёшда бўлган. Ювалделик бу йигитнинг бир ўзи ҳаракатлангани айтилмоқда. Ҳужумчини бу ишга нима ундагани ҳозирча маълум эмас.

Содир бўлган воқеа ҳақида АҚШ президенти Жо Байден хабардор қилинган. Қурбонлар сони бўйича кечаги воқеа Техас штати тарихида энг қонли воқеалардан бири бўлган. 1966 йили Техас университети минорасида узилган ўқлардан 16 киши ҳалок бўлган эди. 2018 йили Санта Федаги ўрта мактабга қилинган ҳужумда эса 10 киши нобуд бўлган.

Британия разведкаси: Россиянинг Украинада 3 ойда кўрган талафоти СССРнинг Афғонистонда 9 йилда кўрган талафотига тенг

Украинада ҳалок бўлган россиялик ҳарбийларнинг жасадлари

Россия Украинага босқинининг дастлабки уч ойи мобайнида Совет Иттифоқининг тўққиз йил давом этган Афғонистон урушидаги талафоти мислича талафот кўрган бўлиши мумкин. Бу ҳақда Британия разведкасининг 23 майдаги маълумотномасида айтилган.

Украинадаги урушнинг боришига доир маълумотномада Британия разведкаси Россия армияси талафотининг катталигини алоҳида бўлинмалар тактик шайлиги ёмонлиги, қўмондонликда вазиятга мослашиш лаёқати йўқлиги ва бунинг натижасида хатолар такрорланаётгани, шунингдек ҳаводан мадад етарли эмаслиги билан изоҳлаган.

Май ойи ўрталарида Британия ҳарбий разведкаси Россия уруш олдидан чегаралар яқинида жамлаган қуруқликдаги жанговар кучларининг қарийб учдан бирини йўқотганини таъкидлаган. Февраль ойида Россия Украинага тахминан 150 минг кишилик қўшин билан киргани айтилади. Бироқ бу маълумотдан талафотнинг қанча қисми абадий йўқотилган (ҳалок бўлганлар ва жароҳатдан ўлганлар) эканини билиш қийин.

“Медиазона” нашри очиқ манбаларда Украинада ҳалок бўлган 2500 дан зиёд россиялик ҳарбий исмлари қайд этилганини аниқлаган. Россия Мудофаа вазирлиги йўқотишларга доир сўнгги ҳисоботида бундан икки карра оз рақамни келтирган. Украина расмийлари эса ҳалок бўлган россияликлар сони 30 мингга яқинлашганини иддао қилмоқда. Уруш пайтида томонлар ўз талафотларини камайтириб, душманникини ошириб кўрсатишга интилади. Жанговар ҳаракатлар шароитида бу маълумотларни текшириш имкони мавжуд эмас.

Афғонистондаги уруш давомида совет қўшинлари асосан партизанлар – исёнчиларнинг тарқоқ гуруҳ ва бўлинмаларига қарши жанг қилган. Украинада эса Россия армиясига қарши 261 минг кишилик мунтазам армия, қарийб 100 минг кишилик ҳудудий мудофаа отрядлари ҳамда бошқа кучишлатар тузилмалар курашмоқда.

Жириновскийнинг ўғли отини бошқа қўйиб, Гарсияга айланди

Владимир Жириновскийнинг ўғли Игорь Лебедев

Россия Давлат думаси раисининг собиқ ўринбосари, ЛДПР партияси асосчиси Владимир Жириновскийнинг ўғли Игорь Лебедев ўз исмини Давид Александрович Гарсия деб ўзгартирган. Шундан сўнг ҳам у уч ой эски исми билан парламентдаги вазифаларини бажаришда давом этган. Бундай хулосага “База” нашри журналистлари “Российский паспорт” давлат тизими ёзувлари билан танишганидан сўнг келишган.

Нашр қайдича, исм алмаштириш 2021 йилнинг июль ойи бошларида амалга оширилган. Ўшандан икки ҳафта олдин Лебедев сиёсатдан кетишини эълон қилган эди. Бироқ ўшандан кейин ҳам у, Давлат думаси сайтидаги маълумотга кўра, ваколатларини топширмай, 2021 йил 11 ноябригача қуйи палата раисининг муовини лавозимини эгаллаб ўтирган. Кейинги парламент сайловида эса Лебедев иштирок этган эмас.

“База” нашри исм ўзгартириш сабабини аниқлаш мақсадида собиқ сиёсатчи билан боғланишга уринган, бироқ бунга муваффақ бўлолмаган. Аввалроқ “База” ва “Проект” нашрлари Жириновскийнинг ўғли Испанияда кўчмас мулкка эга бўлиши мумкинлиги ҳақида ёзган, бироқ Лебедев бу иддаони рад этган.

Агар Лебедевнинг Испанияда активи бўлса, собиқ депутат бу мулкдан ҳатто янги исми билан ҳам фойдалана олмайди. У 2014 йилдан буён Европа Иттифоқининг санкциялар рўйхатига киритилган.

Сиёсатдан кетишидан олдин Лебедев отасидан кейин ЛДПРга етакчилик қилиши мумкинлигига оид гап-сўзлар урчиган эди. Бироқ Жириновскийнинг ўлимидан кейин ОАВ унинг муҳтамал вориси депутат Леонид Слуцкий бўлиши мумкинлиги ҳақида ёзмоқда.

Россия ЕОИИ аъзоларини учинчи мамлакатларга ғалла экспортини чеклашга ундамоқда. Қозоғистон бунга қарши

Қозоғистондаги ғалла ўрими

Евроосиё иқтисодий комиссиясининг (ЕИК) 20 майдаги йиғилишида Россия Евроосиё иқтисодий иттифоқининг (ЕОИИ) барча аъзоларини учинчи мамлакатларга ғалла экспорт қилишга квота ва божлар жорий этишга ундади. Қозоғистон бунга қарши чиқмоқда, дея хабар қилди “Коммерсант” нашри.

Россияда 2022 йили рекорд миқдорда ғалла ҳосили кутилаётганига қарамай, мамлакат дон экспортини ҳатто ЕОИИ даражасида қаттиқ назорат қилишга уринмоқда. Нашр маълумотига кўра, Россия реэкспортдан хавфсираб, иттифоқчилар учинчи мамлакатга ғалла чиқаришга квота ва божлар киритишини хоҳлаяпти, қолаверса, ўзи ҳам ҳозирча 30 июнгача жорий этилган ЕОИИ мамлакатларига дон экспорт қилишга чеклов муддатини узайтириши мумкин.

Газета баҳорда Қозоғистон Сибирда ғалла харид қилишни фаоллаштириши манзарасида Россия ЕОИИ мамлакатларига ғалла чиқаришни 30 июнгача тақиқлагани ва бу билан Қозоғистонни норози қилгани ҳақида ёзган. Қозоғистон Россиянинг хатти-ҳаракатини “камситиш” деб баҳолаган ҳамда бунга жавобан буғдой ва ун экспортига квота белгилаган.

“Коммерсант” манбасига кўра, ЕИК мажлисида Россия қабул қилинган чора-тадбирлар етарли эмаслиги, чунки Қозоғистон арпа ва жўхори экспортига квота киритмаганини ҳамда донни мамлакатдан чиқаришда бож олмаётганини урғулаган. Натижада икки мамлакатдаги ички нархлар ўртасида сезиларли тафовут вужудга келган.

ЕОИИ аъзолари 2021 йил августидаёқ буғдой, арпа, жўхори, кунгабоқар ва бошқа қатор маҳсулотлар экспортини чеклашда ягона ёндашувга ўтишни режалаштиришган, бироқ ғоя амалга ошмай қолган эди.

Бугунги кунда фақат Беларусь четга буғдой чиқаришни бутунлай тақиқлаган. Арманистон ва Қирғизистон бож ва квоталар бўйича қарорлар тайёрламоқда. Қозоғистон эса бож жорий этишга қарши, чунки бу маҳаллий ғалла етиштирувчиларга халқаро мажбуриятларини бажаришда халал бериши мумкин.

Нашр манбаси Қозоғистон талаб қилинган чораларни кўришдан бош тортган тақдирда Россия ЕОИИ мамлакатларига ғалла чиқаришга нисбатан вақтинчалик тақиқни узайтиради, деган фикрда.

Украинада уруш бошлагани ортидан Ғарб санкцияларига учраган Россия айрим озиқ-овқат маҳсулотлари, хусусан, ғалла ва шакар экспортини чеклаб қўйган. Бунинг қабатида Қозоғистонда озиқ-овқат нархлари сезиларли даражада ошган.

Россиянинг БМТдаги дипломати Украинадаги урушга норозилик сифатида истеъфо берганини билдирди

БМТнинг Женева офисидаги Россия доимий ваколатхонаси ходими Борис Бондарёв 23 май куни Украина билан уруш важидан ўз ихтиёри билан истеъфога чиққанини кутилмаганда маълум қилди.

У ўз баёнотида узоқ йиллик дипломатик хизмати мобайнида ўз мамлакати ва ўз касбини деб ҳеч қачон бу қадар изза бўлмаганини таъкидлади.

“Путин Украинага, амалда – бутун Ғарб дунёсига қарши бошлаб юборган босқинчилик уруши – бу нафақат украин халқига нисбатан жиноят, балки Россия халқига қарши содир этилган энг оғир жиноятдир”, деб ёзди у LinkedIn ижтимоий тармоғидаги шахсий саҳифасида.

БМТнинг Женевадаги бўлими сайтида қайд этилишича, Бондарёв доимий ваколатхонада маслаҳатчи лавозимида бўлган. Унинг ўзи 20 йил дипломатик хизматда бўлганини эслатади.

“Афсуски, шу йигирма йил давомида ташқи ишлар вазирлигимиз фаолиятида ёлғон ва нопрофессионаллик тобора ортиб борди. Россиянинг иттифоқчилари қолмади”, деди дипломат.

Бондарёв Россиянинг уруш туфайли расман истеъфога чиққан дипломатик хизматдаги биринчи мулозими бўлди. Россия ТИВ ушбу воқеа юзасидан изоҳ берганича йўқ.

Давосда миллионерлар жаҳон лидерларидан бойлардан олинадиган солиқ миқдорини кўпайтиришни талаб қилмоқда

Швейцариянинг Давос шаҳрида анъанавий иқтисодий форум 22 май куни бошланди.

Бир гуруҳ миллионерлар Давос иқтисодий форумига келган жаҳон лидерларидан глобал нотенгликни бартараф этиш учун бойлардан олинадиган солиқлар миқдорини кўпайтиришни талаб этмоқда.

“Бизнинг ҳукуматларимиз ҳалигача ўтакетган нотенгликни бартараф этиш учун ҳеч нарса қилмаяпти. Бунинг ўрнига улар ёпиқ эшиклар ортида учрашиб, хусусий бойликлар кўргазмасида иштирок этишмоқда. Жорий йилда яна 250 миллион киши ўта қашшоқлик даражасига тушиб қолади. Дунёни баланслаштириш вақти етиб келди. Бойларга солиқларни кўпайтириш даври келди”,-деди Давосда норозилик билдираётган миллионерлардан бири Марлен Энгельхорн.

Норозилик акциясини “Ватанпарвар миллионерлар” гуруҳи аъзолари уюштирди. Мазкур гуруҳ биринчи марта 2010 йилда АҚШ собиқ президенти кичик Жорж Буш томонидан бойларга берилган солиқ имтиёзларини бекор қилиш талаби билан йиғилган эди.

Ўшандан бери “Ватанпарвар миллионерлар” гуруҳига 200 нафар бой-бадавлат киши аъзо бўлди. Гуруҳга аъзо миллионерлар иш ҳақининг энг кам миқдорини кўтаришни ва прогрессив солиқ тизимини мукаммалаштиришни ҳам талаб қилишмоқда.

Швейцариянинг Давос шаҳрида анъанавий иқтисодий форум 22 май куни бошланди. Унинг ишида икки мингдан ортиқ одам қатнашмоқда. Форумда қатор давлатларнинг лидерлари ҳам нутқ сўзлайди.

Жорий йилдаги анжуман кун тартибига Украинадаги уруш ва унинг оқибатларини муҳокама қилиш ҳам киритилган. Форумга Россиядан бирорта вакил таклиф қилинмади. Давосдаги “Рус уйи” эса “Россиянинг ҳарбий жиноятлари уйи” деб ўзгартирилди.

Киев суди Украина ватандошини ўлдирган Россия ҳарбийсини умрбод қамоққа ҳукм қилди

Вадим Шишимаринга нисбатан суд жараёни Киевда 13 май куни бошланган эди.

Киевнинг Соломенск туман суди Россия армияси сержанти Вадим Шишимаринни уруш тўғрисидаги қонунлар ва одатларни бузганликда, шунингдек, қасддан қуролсиз одамни ўлдирганликда айбдор деб топди. Суд Шишимаринни умрбод қамоқ жазосига ҳукм қилди.

Москва вилоятида жойлашган 4- Кантемир танк дивизиясининг 21 ёшли бўлинма командири бўлган сержант Вадим Шишимарин судда 28 февраль куни Сумск вилояти Чупаховка қишлоғида 62 ёшли Александр Шелиповни отиб ўлдирганини тан олди.

“Прапоршчик Макеев менга отишга буйруқ берди. Мен бош тортдим. Шунда яна бир ҳарбий хизматчи менга таҳдидли оҳангда отишга буйруқ берди, “акс ҳолда у бизни сотади”, деб айтди. Мен шундан сўнг қисқа навбат билан ўқ отдим”, -деб иқтибос келтирди Шишимариннинг судда берган кўрсатмасидан Озодликнинг украин хизмати.

Жабрланувчи сифатида судда гувоҳлик берган Александр Шелиповнинг бекаси Екатерина Шелипова рус ҳарбийсига умрбод қамоқ жазоси берилишини талаб қилди. “Бироқ у “Азовстал”даги бизнинг ҳимоячиларимизга алмаштириладиган бўлса, бунга қарши бўлмайман”,-деди бева.

Украина ҳукумати томонидан сержант Шишимаринга тақдим этилган адвокат Би-би-си радиосига Россия ҳукумати ёки Мудофаа вазирлиги расмийларидан бирортаси у билан алоқага чиқмаганини айтди.

Вадим Шишимарин Россия Украинага бостириб кирганидан бери тинч аҳолини ўлдирганликда айбланиб судланган биринчи рус ҳарбийси бўлди. Унга нисбатан суд жараёни Киевда 13 май куни бошланган эди.

Россия армияси Киев вилоятининг айрим туманларини бир ой – февраль ойи охиридан март ойи охирларига қадар ишғол этиб турган. Украина ҳуқуқ-тартибот идоралари маълумотига мувофиқ, биргина Киев вилоятида мана шу давр мобайнида 1200 нафардан зиёд тинч аҳоли вакили ўлдирилган.

2 апрелда Киев вилояти Россия босқинидан озод қилингач, қатор шаҳар ва қишлоқларда тинч аҳолининг жасадлари топилган. Буча шаҳрида камида 400 киши оммавий қатл қилингани тасдиқланди.

Москва эса Украинада тинч аҳоли қатлиом қилинганини, Россия ҳарбийлари фуқаровий инфраструктурани вайрон қилаётганига оид айбловларни инкор қилиб келмоқда.

Айни пайтда Украина расмийлари Россия ҳарбийлари тинч аҳолини қатлиом қилаётганига оид ҳужжат ва далиллар сунъий йўлдошлардан ҳамда видеокузатув камераларидан олинган тасвирлар воситасида тасдиқланганини айтиб келадилар.

Туркманистонда Гурбангули Бердимуҳаммедов “тарбиялаган Ахалтекин отига” ҳайкал ўрнатилади

Туркманлар Акхан отини ўринларидан турган ҳолда гулдурос олқишлар билан кутиб олмоқда.

Туркманистоннинг амалдаги президенти Сердар Бердимуҳаммдов ҳокимиятни ўзига топшириб кетган отаси – собиқ президент Гурбангули Бердимуҳамедов “тарбиялаган Ахалтекин зотидан бўлган Акхан лақабли отга” ҳайкал ўрнатиш тўғрисидаги фармонни имзолади.

Туркманистон ҳукуматига тегишли “Нейтральний Туркменистан” газетасининг 22 майда хабар беришича, айни пайтдаТуркманистон президенти от комплексида парваришланаётган Акхан лақабли отнинг ҳайкали Ахал вилояти ҳудудида ўрнатилади.

Фармонга асосан ҳайкални ўрнатиш жараёни шу ойда бошланиб, 2022 йилнинг декабрида якунланиши лозим.

Қароргоҳи Москвада жойлашган Turkmenportal нашри эса “Акхан лақабли отни собиқ президент Гурбангули Бердимуҳамедовнинг шахсан ўзи тарбиялагани”ни қўшимча қилди.

“2018 йилда Акхан рекорд ўрнатгани ортидан бутун дунёга машҳур бўлиб кетди. У орқа оёқда туриб 4,19 секундда 10 метрни босиб ўтди. Бу ютуқ Гиннес рекордлар китобида қайд этилди. Бундан бир йил аввал эса Акханга минган чавандоз Ашхлбодда ўтган Ёпиқ бинолардаги ва жанговар йўналишлар бўйича V Осиё ўйинлари машъалини ёқиб берган”,-дейилади хабарда.

Туркманистонда бундан аввал ҳам отларга ва итларга ҳайкал қўйилган. Жумладан, 2013 йил апрелида Капетдоғ водийсида Ахалтекин зотли Пўлатли отига, 2014 йилда Ашхободда Янардағ лақабли от шарафига ҳайкаллар ўрнатилган. Янардағ тасвири Туркманистон гербидан ўрин олган.

2021 йилдан бошлаб ҳар йили апрелнинг сўнгги якшанбасида Ахалтекин оти куни ва Алабай ити байрами бирга нишонланади.

Мамлакатда Алабай итларига ҳам, итбоқарларга ҳам алоҳида эътибор билан қаралади. 2020 йил 10 ноябрида Ашхободда Алабайга улкан олтин ҳайкал ўрнатилганди.

Туркманистон президенти Алабайга олтин ҳайкал ўрнатди
Илтимос кутинг

Айни дамда медиа-манба мавжуд эмас

0:00 0:03:17 0:00

Президент Бердимуҳамедовнинг ўзи Алабайлар ҳақида китоблар ёзган, ушбу ит зотига шеър ва қўшиқлар бағишлаган. Мамлакат оммавий ахборот воситалари президентнинг “Туркман Алабайи” китоби “халқ ҳаёти ва тақдирида муҳим роль ўйнайди” деган фикрни илгари суриб келади.

2021 йилнинг мартида Туркманистонда “Хизмат кўрсатган итбоқар” ва “Халқ итбоқари” фахрий унвонлари мамлакат парламенти томонидан таъсис этилган.

Ўша пайтда Туркманистон президенти бўлиб турган Гурбангули Бердимуҳамедов ўз ўғли, бош вазир ўринбосари, Олий назорат палатаси раиси ҳамда “Туркман алабайлари” халқаро ассоциацияси раҳбари Сардор Бердимуҳамедовга 2021 йилнинг 21 апрелида “Туркманистонда хизмат кўрсатган итбоқар” унвонини берган эди.

Туркманистонда 2022 йилнинг 12 март куни бўлиб ўтган президентлик сайловида Гурбангули Бердимуҳамедовнинг 40 ёшдаги ўғли Сердар Бердимуҳамедов расман сайловчиларнинг 72,97 фоизи овозини олгани ва “ўзи билан рақобат қилган 8 номзод устидан ғалаба қилгани” билдирилган.

Ўзбекистон президенти Шавкат Мирзиёев 15 март куни Сердар Бердимуҳамедовни сайловда қозонган ғалабаси билан табриклаган энг биринчи президент бўлди.

Тожикистон: Хоруғдаги аксилҳукумат намойишининг муҳтамал ташкилотчиси ўлдирилди

Мамадбокир Мамадбокиров

Тожикистонда Афғонистон ва Хитой билан чегарадаги Тоғли Бадахшон мухтор вилоятида бўлиб ўтган ҳукуматга қарши чиқишларнинг муҳтамал ташкилотчиси ўлдирилди. Мухтор вилоятнинг норасмий етакчиларидан бири бўлган Мамадбокир Мамадбокиров, Озодлик радиоси тожик хизматининг хабар қилишича, 22 май куни отиб ўлдирилган.

Тожикистон расмийлари Мамадбокировни уюшган жиноий гуруҳ ташкилотчиси деб атаб, у криминал можаро натижасида ўлдирилганини иддао қилишмоқда. Ижтимоий тармоқларда Мамадбокиров кучишлатар идораларнинг бири тарафидан снайпер воситасида йўқ қилингани ҳақида ёзишмоқда, дейилган “Фергана” агентлиги хабарида.

Озодликнинг уч мустақил манбаси суиқасд Тоғли Бадахшон мухтор ўлкаси маркази Хоруғ шаҳрининг Бархоруғ мевзеида, марҳумнинг уйи яқинида содир бўлганини билдирган.

Мамадбокиров вилоятнинг кейинчалик тожик чегара қўшинларига бириктирилган ўзини-ўзи мудофаа қилиш кучлари собиқ командиридир. ХХ асрнинг 90-йиллари бошларидан ўрталарига қадар Тоғли Бадахшон мухтор вилояти марказий ҳукумат назоратида бўлмаган, ҳудудда расмий ҳукумат билан маҳаллий аҳоли ўртасида мунтазам равишда можаролар бўлиб турган.

Май ойида ҳудудий ИИВ Мамадбокировни тўқнашувларга айланиб кетган норозилик акцияси ташкилотчиси деб атаган: расмий манбаларда ушбу тўқнашувлар натижасида камида 9 киши қурбон бўлгани маълум қилинган.

Ҳукумат вилоятда аксилтеррор амалиёти ўтказганини иддао қилиб, намойиш иштирокчиларини чет элдан ҳудудда беқарорлик келтириб чиқаришга кўрсатма олган жиноий гуруҳлар аъзолари деб атаган. Маҳаллий аҳоли вакиллари эса қуролланмагани ва ўз ҳақ-ҳуқуқларини талаб қилиб, тинч намойиш ўтказишганини таъкидлашмоқда.

Теҳронда Ислом инқилоби посбонлари корпусининг сара кучлар бўлинмаси полковниги ўлдирилди

Воқеа жойида олинган фото, Теҳрон, 2022 йил 22 майи

Эрон пойтахтида 22 май куни Ислом инқилоби посбонлари корпусининг (ИИПК) сара кучлар бўлинмаси полковниги Сайёд Худоий ўз уйи ёнида отиб кетилди. Озодлик форс хизматининг ИИПК маълумотига таянган ҳолда хабар қилишича, “Ал-Қудс” махсус бўлинмаси командири икки мотоциклчи томонидан ўлдирилган.

Суиқасд шаҳарнинг шарқий қисмида содир бўлган. Хабарда айтилишича, Худоийга қарата беш марта ўқ узилган. Ҳодиса учун масъулиятни ҳали ҳеч ким зиммасига олгани йўқ. Инқилоб посбонлари корпуси воқеани “террорчилик ҳужуми” деб атаб, қотилликда “глобал такаббурлик билан боғлиқ шахслар”ни айблаган: Эрон расмий хабарномаларида одатда АҚШ ва иттифоқчилари шундай таърифланади.

ИИПКга яқин журналист суиқасд ортида Исроил турган бўлиши мумкинлигини айтди, дея хабар қилган Озодликнинг форс хизмати. Reuters агентлигига кўра, “Моссад” разведка хизмати фаолиятини бошқарувчи Исроил бош вазири девонхонаси бу борада изоҳ беришдан бош тортган.

Ислом инқилоби посбонлари корпуси қўшинларнинг барча турини ўз ичига олган ҳарбий ташкилот бўлиб, Эронда катта сиёсий ва иқтисодий нуфузга эга. 2019 йилда АҚШ ҳукумати уни террорчилик ташкилоти деб топган. ИИПКнинг “Ал-Қудс” бўлинмаси эса чет мамлакатларда махсус амалиётлар ўтказиш билан шуғулланади.

2020 йили Бағдодда АҚШ ўтказган махсус амалиёт натижасида “Ал-Қудс” раҳбари Қосим Сулаймоний ўлдирилган эди. Ушбу суиқасд Теҳронга қарашли кучлар тарафидан Ироқдаги АҚШ армияси бўлинмаларига қарши амалга оширилган ҳужумга жавоб экани айтилган.

Польша президенти Украина парламентида чиқиш қилди

Анжей Дуда Украинада

Польша президенти Анжей Дуда Киевга сафари доирасида 22 май куни Украина парламенти бўлмиш Олий Радада чиқиш қилди. У Россия кучлари Украинага кенг кўламли ҳужум бошлаган 24 февралдан бери Киевдаги парламент биносида нутқ сўзлаган хорижлик лидерларнинг биринчиси бўлди.

Ўз чиқишида Дуда Россия тажовузи қаршисида Украинани тўла дастаклашини билдирди. У Украина Европа Иттифоқи аъзосига айланиши учун қўлидан келган барча ишни амалга оширишга ваъда берди. Польша президенти Россия билан муроса қилиш йўлини ёқлаётган европалик сиёсатчиларни танқид қилди.

Дуда ўз сўзида Европада шу кунда Украина ён бериши лозимлиги ҳақида хитоблар янграётганини урғулади. Польша президентига кўра, Украинанинг келажаги ҳақида унинг ўзидан бошқа ҳеч ким қарор қабул қилмаслиги ва тинчлик шартларини тиқиштирмаслиги лозим.

Парламент биносига борган Дудага Украина президенти Владимир Зеленский ҳамроҳлик қилган. У яқин орада польша фуқароларининг Украинада алоҳида мақомга эга бўлиши ҳақида қонун лойиҳаси таклифи билан чиқишини билдирган. Ўз навбатида, Дуда икки мамлакат ўртасида дўстлик ва ҳамкорлик тўғрисида янги шартнома тузишни таклиф қилган.

Польша Россияга қарши санкцияларни кучайтириш ҳамда Украинага қурол-аслаҳа етказиб беришни кўпайтиришни фаол тарғиб қилмоқда. Уруш бошидан бери Польша 3 миллиондан зиёд украиналик қочқинни қабул қилган.

“Ўш воқеаси” бўйича 2010 йилдаги Муваққат ҳукуматнинг уч аъзосига айблов билдирилди

"Ўш воқеаси" юзасидан айбланаётган сиёсатчилар ( ўнгдан чапга) Бектур Асанов, Исмаил Исақов ва Кенешбек Дуйшўбаев.

Қирғизистон Бош прокуратураси 2010 йилнинг июнида содир этилган “Ўш воқеаси” бўйича очилган жиноят иши доирасида ўша вақтдаги Муваққат хукумат аъзолари бўлган Кенешбек Дуйшўбаев, Исмаил Исақов ва Бектур Асановга айблов билдирди. Бу хақида Озодликнинг қирғиз хизматига айбланувчилардан бири Кенешбек Дуйшўбаев хабар берди.

Унга кўра, Бош прокуратура терговчиси сиёсатчиларга айбловни 20 май куни билдирган. Дуйшўбаев терговдан сўнг яшаган жойини тарк этмаслик тўғрисида тилхат билан қўйиб юборилган. Сиёсатчи буни сиёсий таъқиб деб ҳисобламоқда.

“Менга Жиноят кодексининг 337-моддаси (“Хизмат лавозимини суистеъмол қилиш”) айби қўйилди. Бу иш буюртма. Биз ҳозир мухолифатда бўлганимиз учун босим қилишаяпти. Ишда хеч қандай далиллар йўқ. Бундан кейин тергов, суд адолатли бўлиши керак. Бироқ бундай бўлишига ҳам ишонмай турибмиз”, - деди Дуйшўбаев.

Сиёсатчи ўзи билан биргаликда сўроқ қилинган Исмаил Исақов ва Бектур Асановга қандай айбловлар қўйилганини билдирмади. Озодлик радиоси улар билан боғланишга ва муносабат олишга ҳаракат қилди, бироқ бундан самара бўлмади.

Миллий хавфсизлик давлат қўмитаси бир йил аввал июнь воқеаси юзасидан 2010 йилдаги Муваққат ҳукумат аъзоларига нисбатан очилган жиноят иши қайта тергов қилина бошлаганини билдирган.

Бунга қадар президент Садир Жапаров махсус хизматларга июнь воқеасининг келиб чиқиш сабабларини қайта тергов қилишга кўрсатма берган эди. Мазкур иш бўйича Қирғизистон миллий хавфсизлик қўмитаси раиси Қамчибек Ташиев 25 апрель куни, президент Садир Жапаров 27 апрелда Бош прокуратурада гувоҳ сифатида сўроқ қилинган.
Хозиргача Ўш воқеалари чоғида раҳбарлик лавозимида бўлган 15 киши терговга чақирилди.

2010 йилнинг 7 апрелидаги халқ қўзғолони оқибатида президент Қурманбек Бакиев ҳокимиятдан ағдарилган ва Қирғизистон жанубидан вақтинча бошпана топган эди. Ўшанда ҳокимиятга келган Муваққат ҳукумат ва Бакиев тарафдорлари ўртасидаги сиёсий кескинлик ортидан Ўшда июнь ойида миллатлараро низо бошланиб кетганди.

“Июнь воқеаси” номи билан аталувчи мазкур воқеада расмий ҳисоб бўйича 446 одам ҳалок бўлган, 2 мингга яқин одам турли жароҳат олган, 57 одам бедарак кетган. Уларнинг 19 нафари бугунгача топилмаган.

Халқаро экспертлардан иборат мустақил комиссия бу низо “қирғиз ҳукуматнинг этномиллатчиликка асосланган сиёсати маҳсули экани” тўғрисида хулосага келган. Аммо Қирғизистон парламенти бу хулосадан норози бўлиб, комиссия раиси Киммо Килюненни мамлакатда “исталмаган шахс” сифатида эълон қилганди.

Қирғизистон ҳукумати комиссияси ва парламент депутатларидан иборат комиссия эса Ўш воқеаларининг содир этилишида Қирғизистондаги бир қатор ўзбек лидерларини айблаган.

2010 йил июнь воқеалари бўйича ҳозирга қадар 545 киши жиноий жавобгарликка тортилди. Улардан 400 нафари ўзбек, 133 нафари қирғиз ва саккиз нафари бошқа миллат вакилларидир.

Хьюман Райтс Уотч ташкилотининг 2010 йилги ҳисоботида Ўш қирғини кунлари одам ўлдирганликларда айбланиб, бир умрга қамалган 30 кишининг 28 нафари ўзбек экани айтилган.

Давомини ўқинг

XS
SM
MD
LG