Turkiyada bola boquvchilik qilasan¸ deb 5 iyul kuni Toshkentdan Istanbulga olib kelingan urganchlik qizlar aeroportdayoq fohishalar tarmog‘ini yurituvchi xorazmlik ayol qo‘liga tushdi. Soni Ozodlikka noma’lum bu qizlardan birining darhol yordam so‘rab tanishlariga qilgan qisqa telefonidan¸ ularning qaerda¸ aynan kimlar qo‘lida ekanini aniqlashning imkoni bo‘lmadi. Turkiya politsiyasi va Istanbuldagi O‘zbekiston Bosh konsulligi voqea tafsilotini o‘rganishni va’da qildi.
Urganchlik 25 yashar Halima Hayitboeva 5 iyul kuni IMO orqali Sankt-Peterburgda yashovchi sobiq ish beruvchisiga telefon qilib¸ Istanbulga enagalik qilasan¸ degan va’da bilan olib kelgan ayolning aslida qo‘shmachi ekanini aytishga ulgurgan.
O‘zini Bek deb tanishtirgan piterlik yigitning aytishicha¸ 2012 yilda ikki opasi va pochchalari bilan Sankt-Peterburgga ish izlab kelgan Halima¸ uning qiziga boquvchilik qilgan va ular bilan birga yashagan.
2015 yilda O‘zbekistonga ketayotib¸ pasportiga deport urilganidan so‘ng Rossiyaga qayta olmagan Halima¸ aytilishicha¸ Istanbulga kelgunga qadar Urganchdagi kafelardan birida ofitsiantkalik qilib yurgan.
Otasi yo‘q¸ onasi va bir o‘g‘li bilan yashab yurgan ikki xonalik kvartirasi buzilishga tushgandan keyin¸ nihoyatda og‘ir ahvolda qolgan Halima¸ Bekning aytishicha¸ Rossiya yo‘li yopiqligi bois¸ Turkiyadan ish izlagan:
- Xorazmlik bir ayol unga Istanbulda nyankalik¸ yoki ofitsiantlik qilasan¸ degan va unga Istanbulga bilet olib bergan. Menga 4 iyul kuni Toshkentdan Istanbulga nyankalikka ketayapman¸ deb telefon qildi. Rossiyada nimaiki hujjat muammosi bo‘lsa¸ men ërdam berardim¸ shunga ish topganini aytib¸ maslahat so‘radi. Keyin 5 iyul ertalab soat 10 larda yana yig‘lab telefon qildi. Halimani kutib olganlar¸ darrov nima ish bilan shug‘ullanishlarini aytgan¸ shunga qo‘rqib ketgan – fohishalik bilan yo‘l kira qarzingni uzib berasan¸ depti. Lekin ko‘p gapira olmadi¸ qaerdaligini¸ kutib olganlar kimligini aytolmadi – telefonini kimdir urib-baqirib¸ tortib oldi. Shundan keyin bog‘lanishning iloji bo‘lmadi¸ deydi Ozodlikka bu voqea tafsilotlarini xabar qilgan piterlik o‘zini Bek deb tanishtirgan yigit.
Halima va u bilan kelgan boshqa qizlarning odam savdosi bilan shug‘ullanuvchi o‘zbekistonlik jinoiy guruh qo‘liga tushganini taxmin qilgan Bek¸ Halima hali toshkentdaligidayoq o‘ziga Istanbuldan ish topishni va’da qilgan ayol telefonini berganini aytib¸ bu raqamni Ozodlikka taqdim etdi.
Ozodlik muxbiri¸ Halima taqdiriga oydinlik kiritishni so‘rab¸ ushbu raqamga telefon qilganida¸ unga javob bergan¸ lahjasidan xorazmlik ekani anglashilgan ayol¸ haqorat bilan gapni qisqa qildi.
Ozodlik hozircha bu ovoz sohibasining shaxsini aniqlay olmadi. Halima Hayitboevaning Istanbuldagi taqdiriga oydinlik kiritishi mumkin bo‘lgan yagona shaxs¸ Ozodlikning boshqa muxbirlariga ham shu mazmunda bolaxonador so‘kinish bilan javob qildi¸ so‘ralgan savolga mutlaq javob bermay¸ telefonini o‘chirib qo‘ydi.
Ozodlik Halima Hayitboevaning Istanbulda odam savdosi bilan shug‘ullanuvchi guruh qo‘liga tushganiga oid xabar tafsilotini Istanbul politsiyasining tegishli bo‘limi¸ shuningdek¸ Istanbuldagi O‘zbekiston bosh konsulligi rasmiylariga ma’lum qildi.
Har ikkala rasmiy idora vakillari¸ bu voqea tafsilotini o‘z kanallari orqali taftish qilish va Halima Hayitboevani topib¸ unga ërdam berishni va’da qildi. (Ozodlik voqea tafsilotlarini kuzatishda davom etadi.)
Hozirda na Turkiyada qancha o‘zbekistonlik yashab-ishlaëtgani va na ulardan qancha aëlning o‘z ixtiyori yoki majburan fohishalik bilan shug‘ullanayotganiga oid ishonchli raqamlar yo‘q.
O‘zbekiston vatandoshlari Turkiyada vizasiz uch oy davomida turish huquqiga ega.
Turkiya matbuoti ahyon-ahyonda o‘zbekistonlik fohishalar ishlayotgan islovotxonaga reyd o‘tkazilgani haqida xabar tarqatsa-da¸ fohishalikda ushlangan o‘zbek ayollarining keyingi taqdiriga oid tafsilotlar jamoatchilikka deyarli ma’lum emas.
O‘zbekiston hukumati yosh xotin-qizlarning xorij¸ xususan¸ Turkiyaga chiqishini cheklash maqsadida¸ chiqish vizasi olish uchun ariza topshirgan 35 yoshga to‘lmagan ayollar uchun maxsus suhbatdan o‘tish¸ ota-onasi yoki turmush o‘rtog‘idan ruxsat olish talablarini qo‘ygan.
Ammo kuzatuvchilar¸ bunday ma’muriy to‘siqlarga qaramay¸ mamlakatdagi ishsizlik o‘zbekistonlik yosh xotin-qizlarni bilib¸ ba’zan esa¸ bilmay xorijdagi “mama Rozalar” qo‘liga o‘lja qilib berayotganini aytadi.