Линклар

Шошилинч хабар
16 июл 2024, Тошкент вақти: 14:53

Халқаро хабарлар

Facebook Россия "троллар фабрикаси"га тегишли юзлаб аккаунтни ўчириб ташлади

Иллюстратив сурат.
Иллюстратив сурат.

Facebook Интернет тадқиқотлар агентлиги томонидан Россия фуқаролари иштирокида ташкил этилган “троллар фабрикаси”га алоқадор бир неча юз аккаунт ва саҳифаларни ўчириб ташлади. Бу ҳақда тармоқ маъмурияти 3 апрель куни маълум қилди.

Facebook экспертларига кўра, ўчирилган материалларнинг асосий қисми “техник ва структуравий жиҳатдан” Интернет тадқиқотлар агентлигига мансуб бўлган Федераль янгиликлар агентлигига тегишлидир. Мазкур агентлик АҚШда 2016 йилги президентлик сайловига аралашганликда айбланиб жиноий таъқиб объектига айланган.

Facebook асосчиси Марка Цукербер агентлик “мунтазам равишда жаҳондаги одамларни алдаб, манипуляция қилган ва биз Facebookда уларнинг материалларини ортиқча кўришни хоҳламаймиз”, деб айтди.

Федераль янгиликлар агентлиги раҳбари Евгений Зубарев Facebook ҳаракатни сиёсий цензура акти, деб атади ва Россия ҳукуматини мазкур қарорга муносабат билдиришга чақирди.

Кун янгиликлари

Трамп расман президентликка номзод ўлароқ кўрсатилди

Дональд Трамп ва у томонидан АҚШ вице-президенти лавозими учун танланган сенатор Жеймс Вэнс
Дональд Трамп ва у томонидан АҚШ вице-президенти лавозими учун танланган сенатор Жеймс Вэнс

Республикачилар партияси миллий конвенцияси 15 июль куни Дональд Трампни АҚШ президенти лавозимига номзод ўлароқ кўрсатган.

Шу куннинг ўзида Оҳайо штатидан сенатор Жеймс Вэнс Трамп томонидан АҚШ вице-президенти лавозими учун танланган.

Вице-президент ўлароқ Жеймс Вэнс Конституциямиз курашни давом эттиради, қўшинларимиз ҳолати учун жавоб беради ва менга Американи қайтадан буюк қилишда ёрдам бериш учун қўлидан келган барча ишни қилади”, деб ёзган Трамп Truth Social platform деб номланган ўз ижтимоий тармоғида.

Reuters агентлиги Дональд Трампга суиқасд туфайли президентликка номзод эндиликда ўз нутқига АҚШ президенти лавозимига номзодлик мақомига кўрсатилишни қабул қилиши бўйича тузатиш киритиши лозимлигини қайд этган. Номинация масаласи Республикачиларнинг Милуокидаги (Висконсин штати) тўрт кунлик миллий конвенциясида кўриб чиқилмоқда. Трампнинг Республикачилар партияси номинациясини қабул қилишга расман розилик билдириб, чиқиш қилиши 18 июль куни кутилмоқда.

Reuters хабарига кўра, Трамп нутқидаги ўзи билан Байден ўртасидаги фарқларни баҳолашга оид аввал ёзилган мулоҳазалар ўрнига миллий бирдамликка урғуни кучайтирмоқда.

Россияда мигрантлар ўз тилларида пичирламасликка чақирилади

Иллюстратив сурат
Иллюстратив сурат

Россиянинг Миллатлар ишлари бўйича федерал агентлиги Марказий Осиёдан бўлган меҳнат муҳожирлари учун янги адаптацион курс ишлаб чиқди. 70 дақиқали маърузадан иборат бу маъруза орқали хорижликлар Россиянинг миграция ва меҳнат қонунчилиги ҳамда мамлакатда ўзини тутиш тартиб-қоидаларига оид барча зарур маълумотларни олишлари мумкинлиги айтилмоқда.

Маъруза материаллари билан танишган “Коммерсант” нашрининг ёзишича, курс тўртта блокка бўлинган бўлиб, булар “Миграция ва меҳнат қонунчилиги асослари”, “Россияда ўзини тутишнинг норасмий асослари”, “Қонунчиликка риоя қилмаганлик учун жавобгарлик” ва “Россия ва Марказий Осиё мамлакатлари муносабатлари тарихи” кабилардир.

Биринчи бўлимда мигрантларга Россияга кириб келиш ва юриш тартиби ҳақида, патент расмийлаштириш ва меҳнат шартномаси тузиш қоидалари ҳақида маълумот берилган. Нашр қайдича, маърузачи Россия армиясида шартнома асосида хизмат қилиш орқали мамлакат фуқаролигини соддалаштирган тартибда олиш имконияти мавжудлиги хусусида ҳам сўзлаши керак.

“Россияда ўзини тутишнинг норасмий асослари” блокида маърузачилар рус тилини билиш муҳимлигини урғулаб, “ака//ука” (“брат”) ва ёхуд “опа//сингил” (“сестра”) деб мурожаат қилиш сизга қариндош бўлмаган одамлар билан мулоқот учун тўғри келмайди”, дея қайд этишади. Шунингдек, хорижликлар бошқа одамлар олдида ўз она тилида пичирламаслик ва ўтган-кетганни муҳокама қилмасликка чақирилади.

Бундан ташқари, маърузада Россия дунёвий давлат экани, бу ерда бирор-бир динга мансубликни оммага намойиш қилиш, хусусан кўчада диний маросимларни амалга ошириш ва жамоат жойларида намоз ўқиш одати йўқлиги эслатилади. Шу билан бирга, ҳайвонларни қурбонликка келтириш ҳам мақбул иш эмаслиги қайд этилади.

Курсда “қарама-қарши жинс вакили билан муомала асослари” тўғрисида, хусусан, Россияда аёллар аввалдан очиқ кийим кийиб юришлари, бу уятли иш бўлиб ҳисобланмаслиги ва бу ҳолат аёлнинг биров билан танишишга тайёр эканини англатмаслиги ҳақида айтилади.

Нотаниш одамларга тегиниш мумкинмас, шунингдек, ўзига ёқиб қолган аёл ёки эркак эътиборини тортишга уриниб, турли товушлар чиқариш, ҳуштак чалиш, “чиққиллаш” яхши эмас”, дейилади дастурнинг “Россияда ўзини тутишнинг норасмий асослари” тўғрисидаги бўлимида.

Курснинг учинчи қисми Россияда миграцион қонунлар дохил қонунчиликнинг бузилиши учун белгиланган жазо чораларига бағишланган. Бу бўлимда маърузачилар экстремистик ва террорчилик фаолиятида иштирок этиш ёки унга кўмаклашишга йўл қўйилмаслигини қайд этишлари лозим.

Россия ва Марказий Осиё мамлакатлари муносабатлари тарихига бағишланган тўртинчи бўлимда ўзаро “дўстлик ришталари кўп асрлик тарихга эга”лиги, “СССР бюджетидан ажратилган катта пуллар эса Марказий Осиё республикаларининг муваффақият билан тараққий қилишига имкон яратган”и таъкидланади.

Маъруза матнларига 11 та анимацион ролик илова қилинган бўлиб, уларда бош қаҳрамон Тимур Россияда яшаш тартиб-қоидалари ҳақида сўзлаб беради. Ҳар бир видео “Ассалому алайкум, муҳтарам ака-укалар ва опа-сингиллар! Менинг исмим Тимур ва мен ўн йилдан буён Москвада яшайман” деган жумлалар билан бошланади. Роликлар мазмуни кўп жиҳатдан 70 дақиқали маъруза мазмун-мундарижасига мос.

Миллатлар ишлари бўйича федерал агентлиги Россиядаги мигрантлар учун адаптацион курс ишлаб чиқилганини 2023 йил сентябрида эълон қилган эди. Ўтган ҳафтада агентлик курс Калининград ва Москва вилоятлари, Пермь ва Краснодар ўлкаларида, шунингдек, Ёқутистонда (Якутия) апробациядан ўтгани ҳақида маълумот тарқатган.

Қозоғистонда “аёллар вагонлари” бўлган поездлар сони кўпайтирилди

“Қозоғистон темир жўли” миллий темирйўл ширкати яна учта йўналиш, яъни Остона — Семей, Ақтўбе — Олмаота, Олмаота — Чимкент йўналишлари бўйлаб “аёллар вагонлари” бўлган поездлар йўлга қўйилгани ҳақида маълумот тарқатди.

Озодликнинг қозоқ хизмати хабарига кўра, шу тариқа ичида фақат аёллар ва болалар кетишига рухсат этилган вагонли поездлар сони 8 тадан 11 тага кўпайган. “Қозоғистон темир жўли” буни аёллар вагонларига талаб ошиб бораётгани билан изоҳлаган.

“Аёллар вагонларига чипталар фақат аёлларга сотилади, улар билан фақат 7 ёшгача бўлган ўғил болаларгина саёҳат қилиши мумкин”, дейилган хабарномада бундай вагонларда йўловчиларга хизмат кўрсатувчи ходимларнинг (проводникларнинг) ҳаммаси аёллар экани урғуланган.

Қозоғистонда поездлардаги аёллар вагонлари, “Қозоғистон темир жўли” ширкати қайдича, “саёҳат чоғида аёллар учун қулайликни ошириш мақсадида” 2021 йилдан бошлаб жорий қилинган. Бундай вагонларда сафар қилиш учун чипта нархи бошқа вагонлар учун сотилган чипта нархидан фарқ қилмайди.

Қозоғистонда аёлларга алоҳида вагонлар ажратилиши зарурлиги ҳақида илк бор 2018 йили “Тулпар-Тальго” поездида 35 ёшли йўловчи аёл икки проводник томонидан зўрланганидан кейин гапирила бошлаган. Ҳодиса ортидан судлаган бу икки шахс ўтган ойда озодликка чиққани маълум бўлган. Улар 2019 йили беш йилга қамалишган, фаоллар бу жазони ўта юмшоқ эканини айтишиб, судьяни истеъфога чиқишга чақиришган эди.

Жорий йилнинг май ойида “Қозоғистон темир жўли” мамлакатда аёллар вагонлари оммалашиб бораётгани ҳақида баёнот тарқатган. Ширкат маълумотига кўра, йил бошидан буён аёллар вагонида сафар хизматидан 70 мингга яқин аёл фойдаланган, бу эса ўтган йилнинг шу даврига нисбатан кўрсаткичдан икки баравар кўпдир.

Аввалроқ ижтимоий тармоқларда Қозоғистондаги поезд йўловчиси бўлган аёл ухлаб ётган пайтда унинг купесига номаълум эркак кириб, ўзини ўзи қондириш (мастурбация) билан шуғуллангани ҳақида айтиб бергани акс этган видео тарқалган. Кейинроқ “Қозоғистон темир жўли” ширкати йўловчи аёлнинг шилқимлик ҳолатига оид мурожаати юзасидан проводниклар томонидан полиция чақирилганини билдирган. Шилқимликда гумонланган эркак галдаги станцияда полиция ходимлари томонидан поезддан тушириб қолдирилган.

Испания термаси футбол бўйича Европа чемпионига айланди

Евро-2024 финал ўйинидаги илк гол муаллифи бўлган испаниялик футболчи Нико Уильямс
Евро-2024 финал ўйинидаги илк гол муаллифи бўлган испаниялик футболчи Нико Уильямс

Испания терма жамоаси футбол бўйича Европа қитъаси чемпионига айланди. Берлиндаги Олимпия стадионида 14 июль оқшоми бўлиб ўтган финал ўйинида испанияликлар англиялик футболчилар устидан 2:1 ҳисобида ғалаба қозонишди.

Шу тариқа Испания қитъа тарихида тўрт марта биринчиликни қўлга киритган илк команда бўлди. Европа кубогида чемпионатга мезбонлик қилаётган Германия термаси аввал уч марта чемпион бўлган эди. Испанияликлар бу командани ҳам чорак финалда 2:1 ҳисобида мағлубиятга учратишган.

Евро-2024 мусобақасида Испания рақиблари дарвозасига жами 15 та тўп киритган, бу ҳам чемпионатнинг барча ўйинларида ғолиб бўлган команда учун ўзига хос рекорд бўлган.

Москва вилоятида Sukhoi Superjet учоғи қулаб тушди

Sukhoi Superjet 100 учоғи (иллюстратив сурат)
Sukhoi Superjet 100 учоғи (иллюстратив сурат)

Россиянинг Москва вилоятида 12 июль куни Sukhoi Superjet 100 йўловчи учоғи авиаҳалокатга учради. Учоқ бортида йўловчилар бўлмаган, фақат экипажнинг уч аъзоси бўлган, холос. Хабарларга кўра, уларнинг ҳаммаси ҳалок бўлган.

ТАСС агентлиги қайдича, учоқ режадаги таъмирлаш ишларидан кейинги парвозни амалга ошириш чоғида қулаб тушган. У Внуководаги авиация заводидан осмонга кўтарилган. Baza нашри қулашдан олдинроқ фалокат сигналини бера бошлаган ва учоқ аварияли қўниш олдидан ёнилғини сарфлаб битириш учун айлана бўйлаб уча бошлаган. Учинчи айланишда учоқ қулаб тушган.

Қулаб тушган Sukhoi Superjet 100 учоғи 2014 йилда ишлаб чиқарилган бўлиб, “Газпром Авиа” ширкатига тегишли бўлган. “Агентство. Новости” хабарига кўра, қулаган учоқда сўнгги икки йил ичида камида икки марта носозлик кузатилган.

Москва вилоятининг Апраксино қишлоғи яқинидаги учоқ қулаган жойга Коломно шаҳри раҳбари Александр Гречишчев борган. Мулозимга кўра, учоқ қулаган жой ўраб олинган. Учоқ ўрмонга қулаган, авиаҳалокат натижасида туман аҳолиси орасида жабрланганлар йўқ.

Авиаҳалокат ҳодисаси юзасидан ҳаво транспорти ҳаракат хавфсизлиги ва эксплуатацияси қоидаларининг бузилишига оид моддаси бўйича жиноят иши қўзғатилган. Тергов билан Росавиация мутахассислари иштирокида Давлатлараро авиация қўмитаси (ДАҚ) шуғулланади.

Ишсиз мигрантлар оилаларига Россияга кириш ман этилиши мумкин

Иллюстратив сурат
Иллюстратив сурат

Россиялик мулозимлар расмий иш жойига эга бўлмаган ва моҳиятан ишсиз ҳисобланган мигрантларнинг оиласига мамлакатга киришни тақиқлашмоқчи. Бу ҳақда Озодликнинг “Мигрант Медиа” лойиҳаси хабар қилди.

Қайд этилишича, Россия Федерацияси Хавфсизлик кенгаши ИИВ ва бошқа тегишли муассасаларга бу масалани ўрганиб, хорижлик ишчилар яқинларининг Россияга киришини чекловчи қонун лойиҳаси ишлаб чиқишни топширган.

Россия расмийларига яқин кўриладиган Baza Telegram-канали хабарига кўра, Давлат думасига мигрантларнинг фарзандларини мактабга қабул қилишдан олдин улар зиммасига рус тили бўйича имтиҳон топшириш мажбуриятини юкловчи қонун лойиҳаси киритиб бўлинган.

Сўнгги ойларда Россияда мигрантларни мамлакатдан бадарға қилиш зарурлиги ҳақида кўп гапирилмоқда. Масалан, Давлат думаси спикерининг ўринбосари Петр Толстой аввалроқ расмий иш фаолияти билан шуғулланмаётган мигрантлар сонини қисқартириш учун “бир киши келди — бир киши кетди” тамойилини (яъни, агар мигрант мамлакатга бир ўзи келган бўлса, бир ўзи кетади) жорий қилишни таклиф қилган эди.

Россиялик мулозимларнинг аксарияти мигрантларга қарши қонунчиликни қўллаб-қувватлашади ва улар орасида жуда камчилик мигрантларнинг мамлакатдан чиқариб юборилишига қарши чиқишади.

Россия Ички ишлар вазирлиги яқинда Маъмурий ҳуқуқбузарликлар тўғрисидаги кодексга мигрантларни мамлакатдан бадарға қилишга имкон яратувчи яна 20 та модда қўшишга оид қонун лойиҳасини киритган.

Гарчи бу ўзгартишлар экстремистик фаолият ва миграцион қайд тартибини бузиш дохил жамоат тартибини бузиш ва хавфсизлик билан боғлиқлиги айтилаётган бўлса-да, ҳуқуқ фаоллари арзимаган қонунбузарликлар учун мигрантларнинг депортация қилинишига имкон яратувчи бу тузатишларни танқид қилиб чиқишган.

Бойқўнғир космодромида уч нафар хорижлик қўлга олинди

Бойқўнғир космодромидан ракета учирилиши (архив сурати)
Бойқўнғир космодромидан ракета учирилиши (архив сурати)

Қозоғистоннинг Қизилўрда вилоятида жойлашган Бойқўнғир космодромида Ҳолландия ва Бельгия фуқаролари бўлган уч нафар чет эллик қўлга олинган. Бу ҳақда Россиянинг ТАСС агентлиги куч ишлатар тузилмалардан олинган маълумотга таянган ҳолда хабар қилди.

Қайд этилишича, ҳодиса 9 июль куни содир бўлган. Россия агентлиги иддаосига кўра, қўлга олинган европаликлар космодром ҳудудига ноқонуний кириб олган.

Уларнинг Бойқўнғир ҳудудига нима мақсадда киргани маълум эмас. Хабарга мувофиқ, Россия куч ишлатар идоралари ҳолатни ўрганмоқда.

Июнь ойи бошида Бойқўнғир космодроми ҳудудига яқин жойда франциялик икки фуқаро юргани хабар қилинган эди. Иддаога кўра, улар космодром ичига киришга уринган диггерлар, яъни турли иншоотлар, ерости масканлари, базалар ва ташландиқ объектларни тадқиқ этувчи кишилар бўлган.

Россия Қозоғистонга йилига 115 миллион доллар тўлаб, Бойқўнғир шаҳри ва космодром жойлашган ҳудудни ижарага олган. Ижарага оид келишув муддати 2050 йилда тугайди.

Киев иккинчи тинчлик саммити ноябрь ойигача ўтишини истамоқда

Украина урушни тўхтатиш йўлларини излаб топиш учун иккинчи тинчлик саммитини АҚШда ноябрь ойида бўлиб ўтадиган президент сайловига қадар ўтказишни истаяпти. Бу тадбирда июнь ойида Швейцарияда бўлиб ўтган биринчи саммитдан фарқли ўлароқ Россия вакиллари ҳам иштирок этиши мумкин. Бу ҳақда Bloomberg агентлиги украиналик ва ғарблик қатор дипломатлардан олинган маълумотга таянган ҳолда хабар қилди.

Агентлик суҳбатдошларига кўра, Киев Дональд Трамп президентликка сайланган тақдирда Вашингтон Украинага ҳарбий ёрдамни тўхтатиб қўйиши ёки анча чеклаб қўйиши мумкинлигидан чўчмоқда.

Шу билан бирга, агентликнинг ғарблик манбалари бу каби учрашув фақат унда “аниқ мақсад” бўлгандагина ва “аниқ натижалар”га эришилгандагина ўтказилиши мумкинлигини билдиришяпти.

Россия ташқи ишлар вазирининг ўринбосари Михаил Галузин Bloomberg хабари юзасидан изоҳ бераркан, Москва Украинанинг тинчлик саммитига ўхшаган тадбирларда иштирок этиш ниятида эмаслигини билдирган.

Дипломатга кўра, бундай тадбир мазмун-моҳияти қандай бўлиши “ҳаммага аён”. Галузин у ерда Украина президенти Владимир Зеленскийнинг мутлақо боши берк кўчага кириб қолган ва ультиматум шаклидаги формуласини олға суриш ниятидаги аввалги баёнотлар жаранглашини қайд этган. Айни пайтда Кремль матбуот котиби Дмитрий Песков Москва ҳар қанақа мулоқотга очиқлиги, бироқ бу ерда “гап нима ҳақида бораётганини англаш муҳим”лигини билдирган.

Ўнлаб мамлакат лидерлари ва юқори лавозимли мулозимлари иштирокида ўтган Швейцария саммити коммюнике қабул қилиш ҳамда ядровий ва озиқ-овқат хавфсизлиги дохил қатор масалаларни мувофиқлаштириш билан якунланган. Айни пайтда у ерда урушни тўхтатишнинг аниқ механизмлари ҳақида ҳеч нарса дейилмаган.

Россия Швейцарияда ўтказилган учрашувда иштирок этмаган ва тадбирнинг ўтказилишига ўта ишончсизлик билан қараган. Саммит арафасида президент Владимир Путин Киев олдига Россия томонидан аннексия қилинган Украинанинг тўртта вилояти ҳудудидан ўз қўшинларини олиб чиқиб кетиш талабини қўйган. Россия президенти бунинг эвазига зудлик билан ўт очишни тўхтатишни ваъда қилган. Украина бу шартларни рад этган.

Жорж Клуни Байденни президентлик пойгасини тарк этишга чақирди

АҚШ президенти Жо Байден
АҚШ президенти Жо Байден

Жо Байденнинг АҚШ президенти этиб қайта сайланиш имконияти унинг сафдошлари ва демократлар партияси тарафдорлари томонидан шубҳа остига олинмоқда, дея хабар қилди Reuters агентлиги.

Намояндалар палатаси собиқ спикери, АҚШ президентининг узоқ йиллик сафдоши Нэнси Пелоси ўтган ой охиридаги муваффақиятсиз дебатлардан кейин президентлик пойгасида қолиш-қолмаслик юзасидан қарор қабул қилиш учун Байденда жуда кам вақт қолганини билдирди. MSNBC ёйинида берилган “АҚШ президентининг қайта сайланиш ниятини қўллайсизми?” деган саволга Пелоси аниқ-тиниқ жавоб берган эмас.

Америкалик актёр ва демократлар партияси учун маблағ йиғиш ташкилотчиларидан бири бўлган Жорж Клуни Жо Байденни сайловолди пойтасини тарк этишга чақирган. Бу ҳақда у The New York Times газетасидаги мақоласида билдирган.

Клунига кўра, у Жо Байден билан уч ҳафта аввал учрашганида бу одамнинг 2010 йилдаги Байденга ва ҳатто 2020 йилдаги Байденга ҳам ўхшамаслигини англаган. Клуни “ҳамма гап унинг ёшида”, бошқа ҳеч нарсада эмас, деб ҳисоблайди. У, агар демократлар партияси сайловга Жо Байден билан чиқадиган бўлса, ғалаба қозонолмайди, деб ишонади.

81 ёшли Байденни сайловолди пойгасини тарк этишга кўндириш мақсадида унга нисбатан босим президентликка номзод Дональд Трамп билан 27 июнь куни бўлиб ўтган муваффақиятсиз дебатлардан кейин кучайиб кетган. Ўшанда Байден доим ҳам ўз фикрини охиригача етказишга муваффақ бўлолмаган, баъзан керакли сўзларни излаб қолган, жавобларда адашиб кетган. Унинг бу тутуми The New York Times таҳририятининг “амалдаги президент пойгани тарк этиши керак” ва Байденнинг пойгада қолиши “ўйламай амалга оширилган авантюра” дея баёнот беришига туртки берган. Байденнинг ўзи дебатдаги муваффақиятсиз чиқишини халқаро парвозлар туфайли ҳорғинлик билан изоҳлаган.

Дебатдан кейин демократлар партиясининг бир неча ҳомийси, агар Байден пойгани тарк этмайдиган бўлса, кампания учун маблағ ажратишни бас қилишлари ҳақида огоҳлантиришган.

Байденни президентлик пойгасида иштирок этишдан бош тортишга Конгрессдаги демократлардан олти нафари чақирган (Намояндалар палатасидаги Вашингтон, Техас, Аризона, Иллинойс, Массачусетс ва Миннесота штатларидан бўлган депутатлар). Аввалроқ биринчи сенатор-демократ Майкл Беннет ҳам Байденга шу каби чақириқ билан чиққан. Беннетга кўра, бундай вазиятда пойгани тарк этиш мамлакат келажагига дахлдор ахлоқий танловдир.

Сенатдаги кўпчилик лидери Чак Шумер хусусий суҳбатда Байдендан бошқа демократлар партиясидан ҳар қандай номзод учун очиқлигига ишора қилган.

“Демократия ва миллат келажаги учун” қайта сайланишдан бош тортиш чақириғи билан Байденга бизнес ва фуқаровий жамият лидерлари ҳам мурожаат қилишган. Мазкур мактуб остига ҳозиргача демократик кайфиятдаги 168 нафар фаол имзо чеккан — мактуб Оқ уйга етказилганидан кейин ҳам имзолар келишда давом этмоқда, дея қайд этган The Washington Post нашри.

Президент Жо Байденнинг ўзи сайловда иштирок этиш ва унда ғалаба қозониш бўйича қарори қатъий эканини билдириб келмоқда. Оқ уй эса Байденнинг соғлиғига оид хавотирларни аритишга уриняпти.

АҚШда президент сайлови жорий йилнинг 5 ноябрида бўлиб ўтади. Республикачилар партиясидан президентликка номзод собиқ президент Дональд Трамп бўлиши мумкин. Байден номзоди расман демократларнинг август ойида бўлиб ўтадиган қурултойида тасдиқланиши лозим.

Аудиторияси минг кишидан ошган блогерлар ўзи ҳақида "Роскомнадзор"га маълумот топшириши лозим бўлади

Эркин Интернет учун Россияда ўтказилган акциядан лавҳа (архив сурати)
Эркин Интернет учун Россияда ўтказилган акциядан лавҳа (архив сурати)

Ижтимоий тармоқлардаги аккаунти кунига мингдан зиёд киши томонидан кўриладиган шахслар зиммасига ўзи ҳақида Россиянинг Алоқа, ахборот технологиялари ва оммавий коммуникациялар устидан назорат бўйича федерал хизматига (“Роскомнадзор”) маълумот топшириш мажбурияти юклатилади. Бу ҳақда ТАСС агентлиги “Роскомнадзор”дан олинган маълумотга таянган ҳолда хабар қилди.

Федерал хизмат ҳатто кичик аудиторияга эга бўлган блогерларни ҳам ўз исм-фамилиялари ва алоқа учун маълумотларни тақдим этишга мажбур қилувчи ташаббус билан чиққан.

Бу рўйхатга олиш эмас, балки аккаунт эгаси ахборот тарқатиш билан шуғулланаётгани ҳақида регуляторни хабардор қилишдир”, дея изоҳ беришган “Роскомнадзор” вакиллари.

Мазкур ташаббус билан ширкатларга ўзи ҳақида “Роскомнадзор”га маълумот тақдим этмаган блогерлар саҳифаларига реклама беришни тақиқлаш таклиф қилинмоқда.

Россия расмийлари ўзлари учун номақбул бўлган ахборотни тарқатувчи сайтларни блоклаш ва уларга жарима солиш орқали интернетнинг рус сегментини бошқаришга анчадан буён уриниб келишмоқда. Бундай ахборотни олиш учун фойдаланувчилар VPN-хизматларни ишга солмоқдалар, бироқ россиялик мулозимлар уларни ҳам блокировка қилиб келишяпти.

НАТО саммитида Киевни дастаклашга оид декларация қабул қилинди

Вашингтонда ўтаётган НАТО мамлакатлари саммитида 10 июль куни Украина Шимолий Альянсга аъзолик бўйича “қайтмас йўл”да экани урғуланган декларация қабул қилинди.

Россия босқинига қарши курашаётган Украинани қўллаш НАТОга аъзо 32 мамлакат вакиллари томонидан муҳокама қилинаётган асосий масалалардан бири бўлиб ҳисобланади.

Декларацияда иқтисодий ислоҳотлар ва демократик ўзгаришлар соҳасида Украина томонидан эришилган илгарилаш олқишланган, бу ислоҳотлар НАТОга кириш учун дастлабки шартлар бўлиб ҳисобланади.

“Украина ҳаётий аҳамиятга эга бўлган бу ишни давом эттириши баробарида биз НАТОга аъзолик дохил Евроатлантика интеграциясига қайтмас йўлида уни дастаклашда давом этамиз”, дейилган декларацияда.

Шу билан бирга, аъзо мамлакатлар НАТОнинг Вильнюсда ўтган аввалги саммитида бўлгани каби Украинанинг Шимолий Альянсга аъзолик жараёни бошланиши бўйича аниқ бир муддатни белгилашган эмас. Декларацияга мувофиқ, Киев “иттифоқчилар ўртасида келишувга эришилган ва Украина шартларни бажарган пайтда” НАТОга кириш учун таклиф олади.

НАТОга аъзо мамлакатлар Россия босқинига қарши курашда Украинага ёрдам бериш бўйича ниятлари қатъий эканини тасдиқлашган.

Декларацияда НАТО мамлакатлари Украина урушида Россияни дастаклашдаги “ҳал қилувчи” роль ўйнаган Хитойни илк бор танқид қилишиб, ундан Россия ҳарбий-саноат мажмуасининг ишлаб туриши учун ҳаётий аҳамиятга эга бўлган технологиялар ва “қурол-аслаҳа учун компонентлар” етказиб беришни тўхтатишни талаб қилишган. “Хитой Европа тарихида сўнгги пайтдаги энг кўламли урушни ўз манфаатлари ва обрў-эътибори учун салбий оқибатларсиз дастаклаши мумкин эмас”, дея огоҳлантирган НАТО.

Саммитда АҚШ президенти Жо Байден ҳам Украинани дастаклаб, нутқ сўзлаган.

“Биз Путиннинг Украинада тўхтаб қолмаслигини биламиз. Аммо хато фикрга бормаслик лозим – Украина бу ишни уддалай олади ва у Путинни тўхтатиб қолади. Айниқса бизнинг тўлиқ жамоавий ёрдамимиз билан”, дея таъкидлаган Жо Байден.

У НАТО кейинги йил давомида Россия ракета ҳужумларидан ҳимояланиш учун Украинага яна бешта Patriot ҳаводан мудофаа мажмуасини тақдим этишини билдирган. Бундан ташқари, Украинага қўшимча ўнлаб яқин масофали тактик зенит батареялари етказиб берилади.

Байден Россия ўз ҳарбий потенциалини Хитой, Шимолий Корея ва Эрон ёрдамида кучайтираётганини ҳамда НАТО мамлакатлари ўз иттифоқлари кучсизроқ бўлиб қолишига йўл қўймасликлари кераклигини ҳам эслатган.

“Шу тариқа НАТО ўзининг ишлаб чиқариш базасини мустаҳкамлаши лозим”, дея хулоса қилган Байден. У ўз маъмурияти АҚШ ҳарбий саноатини ривожлантириш учун 35 миллиард доллар маблағ ётқизганини эслатб ўтган.

НАТО бош котиби Йенс Столтенберг саммитда яна бир бор Шимолий Альянс Украинани оғишмай дастаклашини тасдиқлаган.

Украина дастаклаш хайрия тадбири эмас. У бизнинг ўз хавфсизлигимиз учун амалга оширилмоқда”, деган Столтенберг.

Қирғизистон: Президент жиянининг қайлиғи ҳибсга олинди

Лаззат Нуркожоева.
Лаззат Нуркожоева.

Бишкекнинг Биринчи май тумани суди Қирғизистон президенти Садир Жапаровнинг жияни Лаззат Нуркожоеванинг қайлиғини қамоққа олдирди. Бу ҳақда Озодликка суд матбуот хизмати маълум қилган.

Айтилишича, Афтандил Сабирбековга нисбатан мазкур қарор 6 июлда қабул қилинган бўлиб, у жуда кўп миқдордаги гиёҳванд моддаларни сотиш мақсадида ноқонуний тайёрлашда (Қирғизистон ЖКнинг 282-моддаси 3-қисми) айбланмоқда. Айби исботланган тақдирда у мол-мулки мусодара қилиниб, 12 йилдан 15 йилгача озодликдан маҳрум этилиши мумкин.

Президентнинг матбуот котиби Аскат Алагозов воқеага изоҳ бераркан, йигитнинг асосий мақсади “ўз ноқонуний фаолиятини ҳимоя қилиш учун ҳукумат ичидан одам (“ҳомий”) топиш бўлган”, деб ўйлаш учун барча асослар мавжудлигини айтган.

Нуркожоеванинг қайлиғи июн ойи охирларида қизнинг қўлини сўраш маросимини тоғда дабдаба билан ўтказгани ва ҳатто бунинг учун Қирғизистон ФВВ вертолётини ижарага олгани ортидан тилга тушган.

Қўл сўраш маросими видеоси интернетда шов-шув бўлганидан сўнг унга президент Садир Жапаровнинг ўзи муносабат билдирган. “Кабар” ахборот агентлигига берган интервьюсида президент давлат раҳбарининг яқин қариндошлари одобда барчага намуна бўлишлари кераклигини айтган ва жиянининг хатти-ҳаракатлари учун фуқаролардан узр сўраган.

Лаззат Нуркожоева Садир Жапаровга жиян бўлади. Қизнинг отаси Давлатбек мамлакат президентининг кенжа укасидир.

Иттифоқчилар Украинага яна бешта ҲҲМ тизимини етказиб беради

АҚШ ҳамда НАТО бўйича иттифоқчилар Украинага қўшимча бешта ҲҲМ тизимини етказиб беради. АҚШ президенти Жо Байден, Нидерландия бош вазири Дик Шуф, Германия канцлери Олаф Шолц, Италия бош вазири Жоржия Мелони ҳамда Руминия президенти Клаус Йоҳаннис бу ҳақда қўшма баёнот билан чиқди.

“Бугун биз жамоавий тартибда Украинага қўшимча стратегик ҳаво ҳужумидан мудофаа тизимларини, жумладан АҚШ, Германия ва Руминия томонидан совға қилинган қўшимча Patriot батареяларини, Нидерландия ва бошқа ҳамкорлар томонидан совға қилинган Patriot бутловчи қисмларини, шунингдек яна битта қўшимча Patriot батареяси ва Италия совға қилган SAMP-T тизимини тақдим этамиз. Ушбу бешта стратегик ҲҲМ тизимлари Украина шаҳарлари, тинч аҳолиси ва ҳарбийларини ҳимоя қилишга ёрдам беради”, дея баёнотдан иқтибос келтирган “Америка овози”.

Бундан ташқари, яқин ойларда АҚШ ва иттифоқчилари Украинага NASAMS, HAWK, IRIS T-SLM, IRIS T-SLS ва Gepard каби ўнлаб тактик ҲҲМ тизимларини етказиб беради. Канада, Норвегия, Испания ва Буюк Британия учириш қурилмаларини тақдим этишда давом этади, бошқа иттифоқчилар эса ушбу тизимларни ракеталар билан таъминлашга кўмаклашади.

Шунингдек, баёнотга кўра, иттифоқчилар Украина ҳаво ҳужумидан мудофаа тизимини мустаҳкамлашга 1 млрд доллардан кўпроқ маблағ ажратиш мажбуриятини олганлар.

Қозоғистонда Россия иштирокисиз ҳарбий машқлар ўтказилмоқда

Манғистаудаги “Бирлашув-2024” ҳарбий машқларидан лавҳа (Қозоғистон Мудофаа вазирлиги фотоси)
Манғистаудаги “Бирлашув-2024” ҳарбий машқларидан лавҳа (Қозоғистон Мудофаа вазирлиги фотоси)

Қозоғистоннинг Манғистау вилоятида 8 июлдан 17 июлгача Қозоғистон, Ўзбекистон, Озарбайжон, Қирғизистон ва Тожикистон ҳарбийларининг ҳарбий машқлари ўтказилади. “Бирлашув-2024” деб номланган ҳарбий машқлар Оймаш полигонида – Тўқмақ бурнидан икки километр наридаги денгиз акваториясида бўлиб ўтади. Бу ҳақда Озодликнинг қозоқ хизмати Қозоғистон Мудофаа вазирлигидан олинган маълумотга таянган ҳолда хабар қилди.

Вазирлик қайдича, ҳарбий машқларда 4 минг чоғли ҳарбий ҳамда 700 га яқин ҳарбий техника воситалари қатнашади.

“Тактик машқлар қуруқликдаги ва ҳаво разведкаси гуруҳлари, ҳарбий-денгиз махсус отрядлари, жабҳа авиацияси экипажлари, жанговар кема ва қайиқлар, артиллерия разведка гуруҳлари, ҳужумчи ва танк қисмлари иштирокида бўлиб ўтади”, дея маълум қилишган Мудофаа вазирлиги вакиллари.

МДҲга кирувчи беш давлат – Қозоғистон, Ўзбекистон, Озарбайжон, Қирғизистон ва Тожикистон шу йилнинг апрель ойида Россия ва Эрон иштирокисиз ҳарбий машқлар ўтказишга келишишган эди. Бунгача Қозоғистон армияси Оймаш полигонида россиялик ва ўзбекистонлик ҳарбийлар билан машқлар ўтказган.

Таҳлилчилар Марказий Осиё мамлакатлари бу гал ҳарбий машқларни Озарбайжон билан биргаликда ўтказишига алоҳида эътибор қаратмоқдалар. Хорижий нашрлар бу машқ лагери Москвада хавотир уйғотгани ҳақида хабар қилишган. Россия нашрлари эса ҳудудлари Каспий денгизига туташган Россия ва Эрон бу машқларга иштирокчи сифатида бўлмаса-да, ҳеч бўлмаганда “кузатувчи” ўлароқ таклиф қилиниши керак эди, деб ёзишган.

Марказий Осиё бўйича таҳлилий мақолалар ёзиш билан шуғулланиб келувчи журналист Брюс Панниер Европада чиқадиган BNE Intellinews нашрида чоп этилмиш мақоласида “Бирлашув-2024” ҳарбий машқларида иштирок этаётган мамлакатлар умумий бўлган хавфсизлик муаммоларини Россия, Хитой, Эрон каби катта давлатлар ёрдамисиз ҳал қилиш учун ўзаро ҳамкорликни маъқул кўраётганлари ҳақида ёзган.

Европа Иттифоқи Грузиянинг интеграция жараёнини тўхтатиб қўйди

Павел Герчинский
Павел Герчинский

Европа Иттифоқи Грузиянинг интеграция жараёнини тўхтатиб қўйди. Бу ҳақда Грузиянинг ЕИдаги элчиси Павел Герчинский Европа Иттифоқининг кенгайишига оид Тбилисида бўлиб ўтган халқаро конференцияда қилган чиқиши чоғида билдирди.

Элчига кўра, амалдаги Грузия ҳукуматининг нияти Европа Иттифоқи лидерлари учун мужмал бўлиб турибди. У “Хорижий таъсир шаффофлиги тўғрисида”ги қонунни бошқа ютуқлар манзарасида ортга қадам, деб атади.

“Шунингдек, аксилғарб, аксилевропа риторикаси Европа Иттифоқига кириш бўйича ирод этилаётган мақсадлар билан мутлақо номувофиқдир”, дея қўшимча қилди Герчинский интеграция жараёнининг тўхтатиб қўйилишини “кишини қайғуга ботирувчи ва юракни эзувчи” деб атар экан.

Элчига кўра, Европа Иттифоқи Грузия мудофаасини дастаклаш учун ажратилган 30 миллион еврони музлатиб қўйишга улгурган – ва “бу биринчи қадам, холос”.

Герчинский Грузиянинг ЕИга аъзо бўлиши бўйича ишлар мамлакатда 2024 йил октябрида бўлиб ўтадиган парламент сайловидан кейин қайта бошланишига умид билдирди.

Давомини ўқинг

XS
SM
MD
LG