Бу линк билан мақолаларимиз сайтимиз блокланган ҳудудларда ҳам очилади
Bundan 50 yil oldin -1968 yilning 21 avgustiga o‘tar kechasi Sovet Ittifoqi yetakchiligidagi Varshava shartnomasiga a’zo Polsha, Vengriya, Germaniya Demokratik Respublikasi va Bolgariya Moskva rahnamoligida Chexoslovakiyaga bostirib kirganida fotosuratchi Libor Xayski 20 yoshda edi.
Asosan Sovet Ittifoqi Qurolli Kuchlaridan iborat qo‘shinning tanklar bilan poytaxt Pragaga kirib kelishi chexlar va slovaklarning g‘azab va nafratini qo‘zg‘atgan edi.
Sovet armiyasi bilan to‘qnashuvlarda 137 nafar chexoslovakiyalik halok bo‘lgan, 500 nafardan ko‘prog‘i og‘ir yaralangan edi.
Libor Xayski oradan 50 yil o‘tib, o‘sha voqealar paytida olgan suratlari vositasida o‘z xotiralari bilan o‘rtoqlashdi.
Xayskining aytishicha, Sovet tanklari Pragaga bostirib kirganidan bir necha kun o‘tib, sovet askarlari u ishlaydigan agentlikda tintuv o‘tkazgan hamda topishga muvaffaq bo‘lgan barcha fotosuratlarni yoqib tashlagan.
Lekin fotosuratchi rangli plenkaga tasvirga tushirgan suratlarini saqlab qolishga muvaffaq bo‘lgan. U bu suratlarni yashirib qo‘ygan va ularni 21 yil mobaynida, ya’ni 1989 yilda Chexoslovakiyada bahmal inqilobi ortidan kommunistik rejim qulaguniga qadar qaytib ko‘rmagan.
Libor Xayskining fotosuratlari bilan tanishing.
"Прага баҳори"нинг Совет қўшнилари томонидан бостирилиши фотосуратларда
1/10Бу суратда Прагага кириб келган Совет танкида кетаётган чехлар ва болалар тасвирланган. Фотосуратчи Либор Хайскининг айтишича, бу сурат 21 август куни эрталаб соат 8-9ларда олинган. “Ўша пайтда одамлар ҳали нима бўлганини, бу босқин эканини тушуниб етмаган эдилар. Улар Прагада ҳарбий ўқув машғулотлари ёки шунга ўхшаган бир тадбир ўтказилаяпти, деб ўйлаган эдилар”, деб эслайди Хайски.
Бундан 50 йил олдин -1968 йилнинг 21 августига ўтар кечаси Совет Иттифоқи Чехословакияга бостириб кирганида фотосуратчи Либор Хайски 20 ёшда эди.Совет армияси билан тўқнашувларда 137 нафар чехословакиялик ҳалок бўлган, 500 нафардан кўпроғи оғир яраланган эди.Либор Хайски орадан 50 йил ўтиб, ўша воқеалар пайтида олган суратлари воситасида ўз хотиралари билан ўртоқлашди.
Бу линк билан мақолаларимиз сайтимиз блокланган ҳудудларда ҳам очилади
2/10Бу суратда ҳам осойишта дамлар акс этган. Танкда бораётган бу ёш йигитлар яқин атрофдаги қурилиш майдонидан юлиб олинган “Рухсат сўрамай кириш тақиқланади”, деган огоҳлантирув лавҳасини кўтариб олиб, ҳазил қилишаяпти. “Уларни кўрган ва ҳазилини эшитган одамлар кулиб қўйишар эди. Бу қандайдир ғайритабиий бир вазият эди… Лекин бу осойишта вазиятнинг бузилишига бир оз вақт қолганди”, деб эслайди фотосуратчи.
Бундан 50 йил олдин -1968 йилнинг 21 августига ўтар кечаси Совет Иттифоқи Чехословакияга бостириб кирганида фотосуратчи Либор Хайски 20 ёшда эди.Совет армияси билан тўқнашувларда 137 нафар чехословакиялик ҳалок бўлган, 500 нафардан кўпроғи оғир яраланган эди.Либор Хайски орадан 50 йил ўтиб, ўша воқеалар пайтида олган суратлари воситасида ўз хотиралари билан ўртоқлашди.
Бу линк билан мақолаларимиз сайтимиз блокланган ҳудудларда ҳам очилади
3/10Хайскийнинг айтишича, Совет аскарлари прагаликларнинг бундай муносабатидан ҳайратга тушган эдилар. “Уларнинг танкдаги юришлари босқиндан кўра кўпроқ Ғалаба парадини эслатар эди”, дейди Хайский.
Бундан 50 йил олдин -1968 йилнинг 21 августига ўтар кечаси Совет Иттифоқи Чехословакияга бостириб кирганида фотосуратчи Либор Хайски 20 ёшда эди.Совет армияси билан тўқнашувларда 137 нафар чехословакиялик ҳалок бўлган, 500 нафардан кўпроғи оғир яраланган эди.Либор Хайски орадан 50 йил ўтиб, ўша воқеалар пайтида олган суратлари воситасида ўз хотиралари билан ўртоқлашди.
Бу линк билан мақолаларимиз сайтимиз блокланган ҳудудларда ҳам очилади
4/10Либор Хайскининг айтишича, Совет танкларининг Прагага киритилишидан асл мақсад аниқ бўлгач, чехлар уларга тинч йўл билан қаршилик кўрсатишга ҳаракат қилишган. Бироқ Совет аскарлари чехлар ва словакларга: “Биз сизларга ёрдам бергани келдик. Бу ерда контрреволюция бўлаяпти. Биз сизни ғарбдан ва унинг эксплуатациясидан қутқарамиз”, деган гапларни айтишган. Кўпчилик аскарлар эса аслида нима бўлаётганини тушуниб етмаган ҳам.
Бундан 50 йил олдин -1968 йилнинг 21 августига ўтар кечаси Совет Иттифоқи Чехословакияга бостириб кирганида фотосуратчи Либор Хайски 20 ёшда эди.Совет армияси билан тўқнашувларда 137 нафар чехословакиялик ҳалок бўлган, 500 нафардан кўпроғи оғир яраланган эди.Либор Хайски орадан 50 йил ўтиб, ўша воқеалар пайтида олган суратлари воситасида ўз хотиралари билан ўртоқлашди.
Бу линк билан мақолаларимиз сайтимиз блокланган ҳудудларда ҳам очилади
7/10Танклар ёна бошлаганда, айрим одамлар босқинчиларни бундан огоҳлантиришга ҳаракат қилишган, айримлар эса “Йўқолинглар! Кетинглар бу ердан!” деб қичқира бошлаганлар.
Бундан 50 йил олдин -1968 йилнинг 21 августига ўтар кечаси Совет Иттифоқи Чехословакияга бостириб кирганида фотосуратчи Либор Хайски 20 ёшда эди.Совет армияси билан тўқнашувларда 137 нафар чехословакиялик ҳалок бўлган, 500 нафардан кўпроғи оғир яраланган эди.Либор Хайски орадан 50 йил ўтиб, ўша воқеалар пайтида олган суратлари воситасида ўз хотиралари билан ўртоқлашди.
Бу линк билан мақолаларимиз сайтимиз блокланган ҳудудларда ҳам очилади
8/10Мана шундай тартибсизлик пайтида ҳам одамлар “чехча қора юмор” билан босқинчиларни мазахлашга уринишди, деб эслайди Хайский мана бу суратдаги танкка чизилган фашист рамзига эътибор қаратиб. “Русларга, албатта, бу ёқмади”, деб қўшимча қилади фотосуратчи.
Бундан 50 йил олдин -1968 йилнинг 21 августига ўтар кечаси Совет Иттифоқи Чехословакияга бостириб кирганида фотосуратчи Либор Хайски 20 ёшда эди.Совет армияси билан тўқнашувларда 137 нафар чехословакиялик ҳалок бўлган, 500 нафардан кўпроғи оғир яраланган эди.Либор Хайски орадан 50 йил ўтиб, ўша воқеалар пайтида олган суратлари воситасида ўз хотиралари билан ўртоқлашди.
Бу линк билан мақолаларимиз сайтимиз блокланган ҳудудларда ҳам очилади
9/10Ўша куни Прага радиоси олдидаги воқеада камида 15 одам ҳалок бўлди. Улардан беш нафари ҳайдовчисиз юк машина оламон устига бостирган пайтда ўлган. Бу ҳайдовчисиз юк машинаси қаердан пайдо бўлгани шу кунгача ноаниқ бўлиб қолмоқда. Орадан 21 йил ўтиб, Хайский бу суратларни намойиш этган пайтда кўргазмага келган ёш йигитлардан бири бу суратда қизил кўйлакдаги марҳум унинг отаси эканини айтган.
Хайскига кўра, йигит отасининг исми Вацлав Садилек эканини билдирган ҳамда: “21 йил давомида отамга нима бўлганини билмаган эдим, мана шу суратда унинг қандай ҳалок бўлганини кўрдим”, деб айтган.
Бундан 50 йил олдин -1968 йилнинг 21 августига ўтар кечаси Совет Иттифоқи Чехословакияга бостириб кирганида фотосуратчи Либор Хайски 20 ёшда эди.Совет армияси билан тўқнашувларда 137 нафар чехословакиялик ҳалок бўлган, 500 нафардан кўпроғи оғир яраланган эди.Либор Хайски орадан 50 йил ўтиб, ўша воқеалар пайтида олган суратлари воситасида ўз хотиралари билан ўртоқлашди.
Бу линк билан мақолаларимиз сайтимиз блокланган ҳудудларда ҳам очилади
10/10Хайский ўша куни ўнлаб суратларни олди. Хайский ўша кунни эсалар экан: “21 август куни кечқурун 15-20 нафар дўстлар тўпландик. Айтадиган гапимиз йўқ эди. Ҳаммамиз сукут сақлардик. Бу энг даҳшатли онлар эди”, деб айтди.
Бундан 50 йил олдин -1968 йилнинг 21 августига ўтар кечаси Совет Иттифоқи Чехословакияга бостириб кирганида фотосуратчи Либор Хайски 20 ёшда эди.Совет армияси билан тўқнашувларда 137 нафар чехословакиялик ҳалок бўлган, 500 нафардан кўпроғи оғир яраланган эди.Либор Хайски орадан 50 йил ўтиб, ўша воқеалар пайтида олган суратлари воситасида ўз хотиралари билан ўртоқлашди.
Бу линк билан мақолаларимиз сайтимиз блокланган ҳудудларда ҳам очилади
Олдинги слайд
Кейинги слайд
Chexoslovakiya kompartiyasi bosh kotibi Aleksandr Dubchek rahnamoligida boshlangan va tarixga “Praga bahori” nomi bilan kirgan demokratik o‘zgarishlarni bostirish uchun 1968 yilda 500 ming askar Chexoslovakiya hududiga kiritildi.
Aleksandr Dubchek sotsializmga insoniy qiyofa baxsh etish niyatida senzurani bekor qilgan va mamlakatda ko‘ppartiyaviylik tizimini qaror qilish niyatida edi. Biroq "Danube" deb atalgan bosqin amaliyoti Aleksandr Dubchek boshchiligida boshlangan siyosiy va iqtisodiy islohotlarga chek qo‘ydi. Chexoslovakiya istilosi 1991 yilgacha davom etdi.
