БМТ: Ливанда озиқ-овқат инқирози чуқурлашмоқда
Ливандаги вазият мамлакатнинг айниқса жанубий қисмида хавфсизлик ёмонлашгани туфайли ҳали ҳам жуда нозик ва беқарор бўлиб қолмоқда, деб хабар берди БМТ расмийси чоршанба куни бўлиб ўтган брифингда.
Озиқ-овқат ва қишлоқ хўжалиги ташкилоти (FAO) ҳамда Жаҳон озиқ-овқат дастури (WFP)нинг таъкидлашича, зўравонликнинг кескин кучайиши озиқ-овқат хавфсизлигидаги сўнгги ютуқларни йўққа чиқариб, мамлакатни яна инқироз ҳолатига қайтарган. Бу ҳақда Ливан бўйича янгиланган Озиқ-овқат хавфсизлигини интеграл баҳолаш (IPC) ҳисоботи маълумотларига таяниб, БМТ Бош котиби бош котиби Стефан Дюжаррик маълум қилди.
Янги таҳлилга кўра, жорий йил апрель–август ойлари оралиғида Ливанда тахминан 1,24 миллион киши озиқ-овқат хавфсизлиги бўйича ўта оғир даражада яшаши кутилмоқда. Бу эса ҳар тўртинчи ливанлик овқат сотиб олиш учун таомни қисқартиришга ёки ўз мол-мулкини сотишга мажбур бўлишини англатади.
Дюжаррик Ливан учун гуманитар ёрдам ҳозирда катта молиявий танқисликка дуч келаётганини ҳам таъкидлади:
«Эҳтиёжлар ортиб бораётганига қарамай, гуманитар ёрдам жуда кам молиялаштирилмоқда. Ливан бўйича фавқулодда мурожаат 117 миллион доллардан бир оз кўпроқ маблағ олди, бу эса бизга керак бўлган 308 миллион долларнинг атиги 38 фоизини ташкил қилади».
Дюжаррик шунингдек, мамлакатнинг жанубий қисмида икки марта зарба берилган бино вайронасида уч нафар фуқаролик мудофааси қутқарувчиси ҳалок бўлганини қоралади. Унинг таъкидлашича, фуқаролар, тиббиёт ходимлари ва инфратузилмага зарба бериш халқаро гуманитар ҳуқуқнинг жиддий бузилиши ҳисобланади.
Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилоти маълумотларига кўра, Ливан ва Исроил ўртасидаги можаро бошланганидан бери Ливанда тиббиёт муассасаларига қилинган ҳужумлар сони 149 тага етган, 100 киши ҳалок бўлган ва 233 киши яраланган.
Путин Рамзан Қодировга сайловда омад тилади
Оғир хасталиги айтиб келинган Чеченистон раҳбари Рамзан Қодиров 29 апрель куни Кремлда Россия президенти Владимир Путин билан учрашди.
Кейинги тўрт ойдан бери Қодировнинг буйрак етишмовчилиги туфайли саломатлиги ёмонлашгани ва Кремлда унинг ўрнига эҳтимолий номзодлар кўриб чиқилаётгани хабарлари тарқалган эди.
Чоршанба кунги суҳбатда Путин жорий йилнинг 20 сентябрида Чеченистонда бўлиб ўтаган сайловларда Қодировга омад тилади:
«Навбатдаги сайлов даври яқинлашиб қолди. Умид қиламанки, республика аҳолиси сизга ўз қўллаб-қувватловини билдиради. Сизнинг раҳбарлигингиз остида республикада жуда кўп ишлар амалга оширилди. Охирги йилларда у кескин ўзгарди. Бу ҳақиқатан ҳам катта ютуқ. Республикада яшайдиган ҳар бир инсон кўра оладиган муҳим, мазмунли ва сезиларли натижа».
Рамзан Қодиров бу ишонч учун миннатдорчилик билдириб, ўзини Путиннинг “пиёда аскари” дея атади:
«Раҳмат, Владимир Владимирович, юзингизни ерга қаратмаймиз. Агар сиз рухсат берсангиз, халқ мени сайласа, мен яна пиёда аскарингиз сифатида хизмат қилишда давом этаман ва сизни юзимизни ерга қаратмайман».
Қодировнинг оғир касаллиги ҳақидаги миш-мишлар кейинги олти йилда бот-бот тилга олинган. 2020 йилда, коронавирус эпидемияси авжида Рамзан Қодиров Москвадаги Марказий клиник шифохонага ётқизилган эди. Кейин у ҳақиқатан ҳам йилига икки марта Москва клиникаларидан бирида тиббий кўрикдан ўтишини тан олган. Жорий йил бошида Қодиров жамоатчилик олдида ҳасса тутган ҳолда кўриниш берди.
Ўтган йил охирида Рамзан Қодиров 20 яшар ўғли Аҳмад Қодировни Чеченистон ҳукумати раисининг ўринбосари вазифасини бажарувчи этиб тайинлаган эди.
Путин ва Трамп Украинада урушни тўхтатишни муҳокама қилди
Россия ва АҚШ президентлари Владимир Путин ва Дональд Трамп телефон орқали суҳбатлашиб, Ғалаба куни муносабати билан Украинада ўт очишни тўхтатиш масаласини муҳокама қилишган.
АҚШ президенти Путин билан телефон суҳбатини «жуда яхши» деб атади. Трампнинг айтишича, Украина ва Эрон масалалари муҳокама қилинган. Унинг таъкидлашича, у Путинга Украинада «кичик танаффус» — қисқа муддатли ўт очишни тўхтатиш таклифини берган ва Путин рози бўлишига умид қилган.
Россия президенти ёрдамчиси Юрий Ушаков эса бу таклифни Путин берганини, Трамп эса буни қўллаб-қувватлаганини айтган. Танаффус қайси муддатга белгиланиши мумкинлиги айтилмаган, Украинага бундай таклиф билан мурожаат қилинган-қилинмагани ҳам номаълум.
Трампнинг айтишича, Путин Эроннинг бойитилган урани масаласида ёрдам беришни таклиф қилган, бу Эрондаги урушни тугатиш бўйича келишувдаги асосий тўсиқлардан бири ҳисобланади. Аммо Трамп унга: «Мен сизнинг Украинадаги урушни тугатишда иштирок этганингизни афзал кўраман», — деб жавоб берган.
Ушаков эса Путиннинг Эрон бўйича қандай таклифлар берганини очиқламаган. Москва аввал ҳам Эрондан бойитилган уранни мамлакатдан олиб чиқишни таклиф қилган эди.
Трамп ўтган йили лавозимга киришганидан бери Украинадаги урушни тезроқ тугатиш зарурлигини таъкидлаб келмоқда. Сайловолди кампаниясида у буни бир кунда ҳал қилишга ваъда берган. АҚШ бир қатор музокаралар ташкил этишда воситачи бўлди, аммо улар ҳали ўт очишни тўхтатишга ҳам олиб келмади.
Асосий масала ҳали ҳам ҳудудий масала бўлиб қолмоқда: Россия Донецк вилоятининг тўлиқ назоратини талаб қилмоқда, бу эса Украина учун қабул қилиб бўлмайдиган шарт. Охирги тўғридан-тўғри уч томонлама музокаралар февраль ойида, Исроил ва АҚШнинг Эронга қарши ҳарбий ҳаракатлари бошланишидан олдин бўлиб ўтган.
Ташиевга ҳокимиятни зўрлик билан эгаллашга уриниш айби қўйилди
Қирғистонда президент Садир Жапаровнинг яқин сиёсий ҳамкори бўлган ва 5 йилдан ортиқ Миллий хавфсизлик қўмитасини бошқарган Қамчибек Ташиевга жиноят кодексининг икки моддаси бўйича айблов қўйилди.
Гап 326-модда яъни «Ҳокимиятни зўрлик билан эгаллаш ёки ушлаб туриш, шунингдек конституцион тузумни зўрлик билан ўзгартиришга уриниш» ва 337-модда яъни «Манфаатдорлик мақсадида хизмат ваколатларини суиистеъмол қилиш» ҳақида кетмоқда.
Эҳтиёт чораси сифатида Ташиевга мамлакатдан чиқиб кетмаслик тўғрисида тилхат қўлланилган. Бу ҳақда «Озодлик»нинг қирғиз хизматига унинг адвокати Икрамидин Айтқулов маълум қилди.
29 апрель куни Ташиев унга нисбатан жиноят иши қўзғатилганини тасдиқлади. Унинг баёнотини Facebook’да «Регион» телеканали раҳбари Ўткурбек Рахманов эълон қилди. Унда экс-ГКНБ раҳбари ўзини айбсиз деб ҳисоблашини ва оқланишига умид қилишини айтган, шунингдек тарафдорларини «қонун доирасида қолишга» ва ҳеч қандай ҳаракат қилмасликка чақирган.
ОАВ маълумотларига кўра, жиноият иши «75 мурожаатчилар хати» — бир гуруҳ сиёсатчи ва жамоат арбобларининг муддатидан олдин президент сайловларини ўтказиш тўғрисидаги мурожаати билан боғлиқ бўлиши мумкин. Ташиевнинг ўзи тергов айнан қайси эпизод бўйича олиб борилаётганини аниқ айтмаган.
27 апрель куни президент Садир Жапаров Kaktus.media’га берган интервьюсида Ташиевнинг ушбу мурожаатга алоқадорлиги тергов ва суд томонидан аниқланиши кераклигини айтган.
9 февраль куни 75 кишидан иборат гуруҳ — жумладан собиқ бош вазирлар, депутатлар ва жамоат арбоблари — президент ва ўша пайтдаги парламент спикери Нурланбек Турғунбек ўғлига муддатидан олдин сайловлар ўтказиш тўғрисида мурожаат йўллаган. Кейинчалик айрим имзо чекканлар матн билан танишмасдан иштирок этганини айтган.
Мурожаат юзасидан ИИВ жиноят иши қўзғатган. Бир нечта фигурантлар, жумладан жамоат арбоби Бекболот Талгарбеков, собиқ қишлоқ хўжалиги вазири ва Ўзбекистондаги собиқ элчи Эмилбек Узакбаев, экс-депутат Курманбек Дийканбаев, собиқ вице-премьер Аали Карашев ва ИИВнинг собиқ ўринбосари Курсан Асанов қўлга олинган.
Бу воқеалар фонида Ташиев, шунингдек собиқ бош прокурор Курманкул Зулушев ва экс-спикер Нурланбек Турғунбек ўғли ИИВга сўроққа чақирилган.
Ташиев 10 февраль куни ГКНБ (Миллий хавфсизлик қўмитаси) раҳбарлиги лавозимидан озод этилган. Кейинчалик Жапаров парламентда «президент одамлари» ва «махсус хизматлар одамлари» деган икки лагерга бўлиниш ҳақида гапириб, бу қарама-қаршилик Жоғорқу Кенеш доирасидан чиқиб кетганини таъкидлаган.
Сўнгги ҳафталарда Қирғизистонда бу жараёнлар фонида бир нечта депутатлар муддатидан олдин мандатларини топширди. Улардан айримлари коррупция ва суиистеъмолчиликка оид жиноят ишларининг фигурантларига айланган.