Йўл тўсган фотосуратчи
Си Цзиньпин Бишкекка етиб келган вақтда хавфсизлик хизмати ходимлари суратчини қизил йўлакчадан куч ишлатиб узоқлаштиришди.
Ушбу ҳолат видеога тушиб қолди ва ижтимоий тармоқларда кенг тарқалди:
БМТ ислоҳ қилиниши керак - Гутерриш
БМТ Бош котиби Антониу Гутерриш глобал ўзгаришларни акс эттириш ва ривожланаётган мамлакатлар вакиллигини кенгайтириш мақсадида халқаро институтларни ислоҳ қилишга чақирди.
У бу ҳақда 1 сентябрь куни Бишкекда Шанхай ҳамкорлик ташкилоти саммити доирасида бўлиб ўтган "ШҲТ+" йиғилишида маълум қилди.
У дунё тобора кўп қутбли бўлиб бораётганини таъкидлаб, ушбу тенденцияни мустаҳкамлаш зарурлигини қўшимча қилди. Гутерриш глобал хавфсизлик, ривожланишни молиялаштириш, иқлим ўзгаришига қарши курашиш ва сунъий интеллектни тартибга солишни ҳамкорликнинг тўртта асосий йўналиши сифатида тилга олди.
"
Адолатли дунё тартиботини барпо этиш учун биз Бирлашган Миллатлар Ташкилоти ва Бреттон-Вудс тизими каби кўп томонлама институтларимизни замонавий воқеликка мос равишда ислоҳ қилишимиз керак. Шунингдек, ривожланаётган мамлакатларнинг вакиллиги ва таъсирини кенгайтиришимиз зарур", — деди Гутерриш.
Бош котиб халқаро хавфсизлик, Украинадаги уруш ва Яқин Шарқдаги вазият масалаларига тўхталиб, халқаро келишувлар ва нормаларга риоя қилишга чақирди.
"Яқин Шарқдаги низоларнинг оқибатлари узоқ муддатли хусусиятга эга, чунки ўт очишни тўхтатиш тўғрисидаги келишувлар мунтазам равишда бузилмоқда ва ҳарбий ҳаракатлар давом этмоқда. Дунёга халқаро ҳуқуқ ва эркинликларни кафолатлайдиган тинч, адолатли ва мустаҳкам ечим зарур. Ғазода ўт очишни тўхтатиш шарт. Инсонпарварлик ёрдами кўрсатишдаги тўсиқларни зудлик билан олиб ташлаш керак", — деди у.
Украина масаласига тўхталар экан, Гутерриш адолатли ва мустаҳкам тинчлик бўйича музокараларга йўл очиш учун тўлиқ ва зудлик билан ўт очишни тўхтатиш зарурлигини таъкидлади.
"ШҲТ+" йиғилишида Озарбайжон Президенти Илҳом Алиев Бирлашган Миллатлар Ташкилоти ўз мамлакати ва Арманистон ўртасидаги муносабатларни яхшилашга оид резолюцияларни бажаришда ҳеч қандай роль ўйнамаганини билдирди.
Президент Садир Жапаров Қирғизистон Бирлашган Миллатлар Ташкилотини (БМТ), жумладан, Хавфсизлик Кенгашини ислоҳ қилишни қўллаб-қувватлашини таъкидлади.
Шанхай ҳамкорлик ташкилотига (ШҲТ) аъзо давлатлар раҳбарлари Кенгашининг навбатдаги мажлиси ва «ШҲТ+» учрашуви 1 сентябрь куни Бишкекдаги «Ирис Ордо» Давлат конгресс марказида бўлиб ўтди.
Йиғилиш якунлари бўйича 28 та ҳужжат қабул қилинди ва имзоланди.
Туркия ШҲТ билан ҳамкорликни кучайтиради
Туркия Президенти Ражаб Тоййиб Эрдўғон Анқара Шанхай ҳамкорлик ташкилоти (ШҲТ) билан ҳамкорликни янада мустаҳкамлашини билдирди.
1 сентябрь куни Бишкекда бўлиб ўтган саммитда у аҳолиси қарийб 3,5 миллиард кишини ва ЯИМ (ялпи ички маҳсулот) ҳажми 35 триллион долларни ташкил этувчи ШҲТ охирги 25 йил ичида кўп қутбли дунё тартиботининг ажралмас қисмига айланганини таъкидлади.
"Осиё-Тинч океани минтақаси ва Яқин Шарқни бир бутун сифатида кўриб чиқадиган ҳамда БМТ фаолиятини қўллаб-қувватлаб, тўлдирадиган ташкилот сифатида ШҲТ минтақавий масъулиятга асосланган кўп қиррали ташқи сиёсатимизга тўлиқ мос келадиган тузилмага эга. Биз ушбу ташкилот халқларимиз фаровонлиги учун ниҳоятда муҳим бўлган узлуксиз ва хавфсиз транспорт коридорларини яратишда, шунингдек, энергия таъминоти хавфсизлигини таъминлашда муҳим роль ўйнаши мумкинлигига ишонамиз. Мамлакатимиз Ташкилотга аъзо давлатларнинг Ғарб бозорларига чиқишида, хусусан, энергетика коридорларини диверсификация қилиш ва геосиёсий хавф-хатарларни бошқаришда ҳал қилувчи ўрин тутади", — деди Эрдўғон.
Эрдўғон, шунингдек, Озарбайжон орқали ўтадиган «Ўрта коридор» ташаббусини Хитойнинг «Бир макон, бир йўл» ташаббуси билан уйғунлаштиришга ҳаракат қилишларини ва ШҲТ доирасидаги ҳамкорликни ривожлантиришда давом этишларини қўшимча қилди.
У Иқлим ўзгариши бўйича Конвенция томонларининг 31-конференцияси (COP31) жорий йилнинг 11-12 ноябрь кунлари Анталияда бўлиб ўтишини эслатиб, саммит иштирокчиларини Туркияга таклиф этди.
- Биз дунёнинг турли минтақаларида иқлим ўзгаришининг салбий оқибатларига қарши курашга ўз ҳиссамизни қўшишга интиламиз. Шу мақсадда 2026 йил 11-12 ноябрь кунлари Анталияда COP31 саммитини ўтказамиз, деди Эрдўғон.
Анқара мулоқот ва дипломатия воситасида минтақадаги низоларни ҳал қилиш масъулиятини ўз зиммасига олишга тайёрлигини билдирди.
Ўзбекистон Президенти ШҲТда ўз ташаббуслари билан чиқди
Ўзбекистон Президенти Шавкат Мирзиёев "ШҲТ+" форматидаги амалий ҳамкорликни кенгайтиришни ҳамда доимий фаолият юритадиган "ШҲТ+ маданиятлари ва цивилизациялари" форумини ташкил этишни таклиф қилди.
У бу ҳақда 1 сентябрь куни Бишкек шаҳридаги «Ирис Ордо» залида бўлиб ўтган "ШҲТ+" форматидаги кенгайтирилган йиғилишда айтиб ўтди.
Мирзиёев Бирлашган Миллатлар Ташкилоти халқаро муносабатларда ўзининг марказий мувофиқлаштирувчи ролини сақлаб қолиши кераклигини, минтақавий ташкилотлар эса алоҳида минтақаларнинг хусусиятлари ва эҳтиёжларини ҳисобга олган ҳолда унинг ишини тўлдириши мумкинлигини таъкидлади.
У "ШҲТ+" формати давлатлар, минтақалар ва халқаро ташкилотлар ўртасидаги мулоқот майдони бўлиб хизмат қилиши ҳамда турли ташаббусларни уйғунлаштиришга ёрдам бериши мумкинлигини қайд этди.
Ўзбекистон Президенти "ШҲТ+" доирасидаги ишларни барқарор иқтисодий ўсиш, юқори технологияларни жорий этиш, иқлим ўзгаришига мослашиш, инсон капиталини ривожлантириш, ҳамёнбоп таълим ва ёшларни қўллаб-қувватлашга қаратишни таклиф қилди.
"ШҲТ+" минтақавий ташкилотларнинг ҳамкорлик тармоғини яратиш учун платформа бўлиб хизмат қилади. Мирзиёев минтақалараро лойиҳаларни амалга ошириш учун уларнинг котибиятлари ва соҳавий органлари ўртасида барқарор ишчи муносабатларини ўрнатишни зарур деб ҳисоблайди.
Бундан ташқари, Ўзбекистон етакчиси атроф-муҳитни муҳофаза қилиш, яшил энергетика, рақамли хизматлар ва соғлиқни сақлаш соҳаларида минтақалараро лойиҳалар ва технологияларнинг очиқ банкини яратишни таклиф этди. Унинг сўзларига кўра, бу мамлакатларга айрим минтақаларда аллақачон муваффақиятли қўлланилаётган ечимлар билан алмашиш имконини беради.
Мирзиёев "ШҲТ+ Маданиятлар ва цивилизациялар" доимий форумини ташкил этишни таклиф қилди ва Ўзбекистон БМТнинг манфаатдор тузилмалари билан ҳамкорликда уни Хива шаҳрида ўтказишга тайёрлигини билдирди.
- Мамлакатлар ва минтақалар ўртасида туташув нуқталари қанчалик кўп бўлса, барқарорлик ва ўзаро ишонч пойдевори шунчалик мустаҳкам бўлади, — деди Ўзбекистон раҳбари.
Ўзбекистон Президенти Евроосиё ҳудудида очиқ ва ўзаро манфаатли ҳамкорликни ривожлантиришни, шунингдек, давлатлар ва минтақалар ўртасидаги ҳамкорлик имкониятларини кенгайтирадиган кўп қутблиликни қўллаб-қувватлашини таъкидлади.
Оз ўз навбатида, Президент Садир Жапаров Ўзбекистоннинг Бирлашган Миллатлар Ташкилоти ролини мустаҳкамлашга бўлган ёндашуви алоҳида эътиборга лойиқлигини билдирди.
- БМТ Низоми ва халқаро ҳуқуқ нормалари шаклланаётган кўп қутбли дунёнинг асосига айланиши керак деб ҳисоблайман, — деди Садир Жапаров.