Линклар

Шошилинч хабар
28 июл 2021, Тошкент вақти: 09:11

Халқаро хабарлар

Қирғизистон: Президент сайловида иштирок этиш учун 20 киши даъвогарлик қилмоқда

Қирғизистон Марказий сайлов комиссияси биноси

Қирғизистонда президентликка номзод сифатида рўйхатдан ўтиш учун 20 киши сайлов комиссиясига етарли имзо ва маблағ топширган. Бу ҳақда мамлакат Марказий сайлов комиссияси ҳужжат топшириш муддати тугаган 4 декабрь куни маълум қилди.

Номзодларнинг якуний рўйхати, Озодлик қирғиз хизматининг ёзишича, 15 декабрь куни эълон қилиниши керак. Бунгача сайлов комиссияси ходимлари даъвогарлардан келиб тушган ҳужжатларни текшириб чиқишлари лозим.

Амалдаги қонунчиликка кўра, ҳар бир номзоднинг ўз қўлловчиларидан камида 30 минг имзо йиғиши ва бир миллион сўм (тақрибан 11 минг 800 АҚШ доллари) миқдорида маблағ киритиши талаб этилади.

Даставвал МСКга президент сайловида иштирок этиш истаги билан 65 киши мурожаат қилганди.

Октябрь ойи бошида бўлиб ўтган парламент сайловининг расмий натижалари эълон қилиниши ортидан Қирғизистонда бошланиб кетган оммавий норозилик чиқишлари сиёсий бўҳронни юзага келтирган. Намойишлар ҳукумат ва президент Сооронбай Жээнбеков истеъфосига сабаб бўлганидан кейин 2021 йил 10 январига муддатидан аввалги президентлик сайлови белгиланган.

Норозилик чиқишлари чоғида қамоқхонадан озод қилинган Садир Жапаров парламент депутатлари томонидан бош вазир вазифасини бажарувчи этиб тайинланган, Жээнбеков истеъфосидан кейин эса президент вазифасини ҳам бажара бошлаганди.

Ўтган ой ўрталарида Жапаров президент сайловида иштирок этиш мақсадида президент ва бош вазир ваколатларини вақтинча топширган.

Давлат раҳбари лавозимига даъвогарлик қилаётганлар орасида мухолифатдаги “Бутун Қирғизстан” (“Яхлит Қирғизистон” – таҳр.) партияси раҳбари Адахан Мадумаров, мухолифатдаги “Реформа” (“Ислоҳот” – таҳр.) партияси лидери Клара Сооронқулова, Миллий хавфсизлик давлат қўмитаси собиқ раҳбари Абдил Сегизбаев, парламентнинг собиқ спикери Қанат Исаев, ички ишлар вазирининг собиқ ўринбосари Қурсан Асанов ва ўзини худо деб эълон қилган Арстанбек Абдилдаев (Арстан Алай) кабилар бор.

Кун янгиликлари

Қозоғистон ҳукумати “Медиазона”дан Назарбоевнинг масхарабозча суратини ўчириб ташлашни талаб қилди

Нашрнинг билдиришича, бу сурат Олмаотадаги кўчалардан биридаги деворга чизилган.

Қозоғистон ҳукумати “Медиазона. Центральная Азия” нашридан мамлакат президенти Нурсултон Назарбоевнинг суратини ўчириб ташлашни талаб қилди. Мазкур суратда Назарбоевнинг бурнига масхарабозларнинг ясама бурни ёпиштирилган.

Нашрнинг билдиришича, бу сурат Олмаотадаги кўчалардан бирида ўтказилган суратлар намойишида ҳам кўрсатилган.

Граффити услубида ишланган мазкур суратга “Uly Dala Ury” деган сўз ҳам ёзилган. Қозоқчадан таржима қилинганида бу “Буюк дашт ўғриси” деган маънони англатади. Ўша куниёқ бу графитининг устидан бўёқ суртиб ташланган эди.

Нашр суратни ўчириб ташлашдан бош тортди, лекин уни бир оз қоронғилаштирди, бунинг ортидан суратда Нурсултон Назарбоев тасвири яққол кўзга ташланмай қолди.

1998 йилдан бери Қозоғистонни бошқарган Нурсултон Назарбоев 2019 йилда президентликдан истеъфо берган эди. У истеъфо бергани ортидан пойтахт Астана номи Нур-Султон деб ўзгартирилган.

Черногорияда илк маротаба аёл аёлга уйланди

Нью-Йоркда ўтказилган гей парадлардан бири.

Черногория тарихида илк марта икки аёл бир жинсли фуқаролик иттифоқини ташкил этди. Бундан бир йил аввал Черногорияда бир жинсли фуқаролик иттифоқларига рухсат берувчи қонун қабул қилинган эди.

Черногория Европа Иттифоқига аъзо бўлмай туриб бу каби муносабатларга рухсат берган ягона Болқон давлатидир.

Маҳаллий расмийларга кўра, ўз исмлари ошкор этилишини истамаган икки аёл никоҳ маросимини 25 июль куни Адриатика денгизи соҳилидаги Будва шаҳрида ўтказди. Бу икки аёл Черногория фуқаросидир, аммо хорижда ишлайдилар.

Черногорияда бир жинсли фуқаролик иттифоқларига рухсат берувчи қонун бир йил аввал парламент томонидан Социалистлар демократик партияси ташаббуси ва босими билан қабул қилинган эди. Парламентдаги бошқа фракциялар қонунга қарши чиққан. Аммо қонун қабул қилингани ортидан Социалистлар демократик партияси сайловда овозларни йўқотиб, ҳокимиятдан четлаб қолган.

BioNTech ширкати энди безгак дорисини ўйлаб топмоқчи

Ширкат бу йўналишда вакцина технологиясидан фойдаланишни режалаштирган.

Германиянинг коронавирусга қарши илғор мРНК-вакцина кашф этган BioNTech ширкати эндиликда безгакка қарши эм ўйлаб топмоқчи. Ширкат бу йўналишда вакцина технологиясидан фойдаланишни режалаштирган.

BioNTech ҳаммуассиси ва ижрочи директори Угур Сахин Associated Press агентлигига безгакка қарши лойиҳа ОИТС ва сил касаллигига қарши самарали дори-дармонлар кашф этиш йўналиши каби муҳим эканини таъкидлади.

“Биз ОИТС ва силга қарши лойиҳа устида иш олиб боряпмиз. Безгакка қарши лойиҳа бизнинг учинчи муҳим жиҳатимиз бўлади. Безгакка қарши дори-дармон замонавий тиббиётнинг талабларидан биридир”, -деди Сахин.

Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилоти 2019 йилда дунёда 230 минг киши безгакка чалингани ва беморлардан 400 минги ўлганини билдирган. Вафот этган беморларнинг учдан бир қисми 5 ёшдан 18 ёшгача бўлган болалардир.

Эронда қурғоқчилик ортидан бошланган намойишлар давом этмоқда

Теҳронда норозилар ҳукумат раҳбарларидан истеъфога кетишни талаб қилди.

Эронда сув етишмовчилиги ва иқтисодий вазиятнинг тобора ёмонлашиб бораётганига қарши норозилик намойишлари давом этмоқда. Бундан бир кун олдин Теҳронда норозилар ҳукумат раҳбарларидан истеъфога кетишни талаб қилди.

Караж шаҳридаги намойишда эса норозилар “Диктаторга ўлим” каби шиорларни олға сурдилар.

Эрон коронавирус пандемиясининг навбатдаги тўлқинига қарши курашаётган бир пайтда мамлакатда иқтисодий вазият ёмонлашиб бормоқда. Эрон иқтисодиёти АҚШ жорий этган санкциялар ортидан катта зарар кўрмоқда.

Айни пайтда мамлакат раҳбарияти сув захираларидан фойдаланиш юзасидан самарасиз сиёсат юритаётгани оқибатида сув етишмовчилиги юзага келиб, қишлоқ хўжалиги зиёнга учради.

Норозилик намойишлари асосан этник араблар яшайдиган Хузистон вилоятида 15 июль куни бошланиб, шу кунгача бутун мамлакатга тарқалди.

Туркман президентига “Ашхобод-сити”ни қуриш мумкин эмаслигини айтишга ҳеч ким журъат қилмаяпти

Президент Бердимуҳаммедов "Ашхобод-сити" лойиҳаси билан танишмоқда.

Туркманистон пойтахтида “Ашхабод-сити” қурилиши режалаштирилаётган ҳудуддан ер ости сувлари сизиб чиқмоқда. Қурилиш раҳбарияти “бу янгиликни президент Гурбангули Бердимуҳаммедовга етказишдан қўрқмоқда”. Бу ҳақда Озодлик радиоси туркман хизматига “Ашхабод-сити” ни лойиҳалаштираётган бир неча мутахассис маълум қилди.

Уларга кўра, мазкур ҳудуд Қорақум каналига яқин жойлашгани ортидан мана шундай ҳолат юзага келган. Бу ер бир метр чуқурликда қазилиши биланоқ сув силқиб чиқмоқда.

Мутахассислар бу ерга 35 қаватли бинолардан иборат комплесни қуриш мумкин эмаслигини айтмоқдалар. Лекин бу янгиликни президент Бердимуҳаммедовга етказишга ҳеч ким журъат қилмаяпти.

Аввалроқ Қорақум канали яқинида 2016 йилда барпо этилган янги Халқаро аэропорт 2017 йилда ер ости сувлари таъсири ортида чўка бошлагани ва бино деворларида ёриқлар пайдо бўлгани хабар қилинганди.

Президент Бердимуҳаммедов жорий йил 25 майда “Ашхабад-сити” қурилишининг пойдеворига тамал тошини қўйган эди.

Расман билдирилишича, комплекснинг умумий майдони 744 гектарни ташкил қилади ва бу ерда 200 бино, жумладан, 107 минг киши яшашига мўлжалланган баландлиги 12-35 қаватдан иборат 180та турар жой биноси қурилади.

Маркиз оролларида Франция президенти Эммануэль Макроннинг оти бошқа қўйилди

Эммануэль Макроннинг Маркиз оролларига ташрифи муносабати билан уюштирилган маросимдан лавҳа

Франция президенти Эммануэль Макронга Маркиз оролларига ташрифи чоғида маҳаллий халқ анъанасига кўра “Те Ака Ики Тааоа” деган янги исм берилди. Исм таржимаси “олға босаётган ва узоққа борувчи буюк раҳбар” маъносини англатади.

Франция нашрларининг ёзишича, Макроннинг расмий ташрифига бағишланиб Хива-Оа оролида ўтказилган тақдимотда маҳаллий либосларга бурканган 600 нафар раққос ва машшоқ иштирок этган. Бундан ташқари, Франция президенти оролда рассом Поль Гоген ва шоир Жак Брель қабрини зиёрат қилган.

Макрон Бешинчи Республика тарихида Марказ оролларига сафар қилган Франция президентларининг биринчисидир.

Маркиз ороллари Тинч океаннинг марказий қисмида жойлашган. У ерда 8 минг киши истиқомат қилади. Ўтган асрнинг 60-70-йилларида Франция минтақада ядро синовлари ўтказган. Бу борада суриштирув ўтказган журналистлар бу ерда яшовчи маҳаллий аҳолининг қарийб барчаси радиациядан таъсирлангани, бироқ бунинг учун товон пулини бир неча ўн кишигина олганини иддао қилишади.

Макрон сафари олдидан маҳаллий фаоллар Париж ороллар Франция томонидан мустамлакага айлантирилиши ҳамда ядро синовлари билан боғлиқ жиноятларни тан олиши лозимлигини қайд этгандилар.

Протасевич ўтирган учоқни қўндирган авиадиспетчер Беларусдан қочиб кетди

Бортида Nexta телеграм-канали асосчиси Роман Протасевич бўлган учоқни шошилинч равишда Минскка қўндирган авиадиспетчер Олег Галегов Беларусдан қочиб кетди.

ОАВ хабарига кўра, Галегов июль ойи бошларида ҳамкасбларидан ҳеч кимга билдирмай, оиласи билан бирга мамлакатдан яширинча чиқиб кетган.

Диспетчер билан “Белаэронавигация”да бирга ишлаган ходимлар Галегов телефонини ва ижтимоий тармоқлардаги саҳифаларини ўчириб, тўсатдан ғойиб бўлганини “Наша Нива” нашри журналистига тасдиқлаганлар. “Белаэронавигация” мутасаддилари эса, ўз навбатида, Галегов июнь ойида меҳнат таътили олганини ва компания “унинг ишдан бўшагани ҳақида ҳеч нарса билмаслиги”ни иддао қилишмоқда.

23 май куни Ирландиянинг Ryanair ширкати учоғи Афинадан Вильнюсга учиб кетаётиб, борт миналангани ҳақида хабар олганидан сўнг Минскка мажбуран қўнган эди. Пировардида мина ҳақидаги хабар ёлғон бўлиб чиққан.

Ryanair раҳбари Майкл О’Лирига кўра, учувчиларга, лайнер Литва ҳаво ҳудудига кирса, бомба портлаб кетишини айтишган. Шу билан бирга, Беларус авиадиспетчерлари алдов йўли билан учоқнинг бошқа Болтиқбўйи мамлакатига ёки Польшага қўнишига имкон бермай, уни айнан Минскка қўндиришга эришганлар.

Кейинроқ маълум бўлдики, учоқ Беларусдаги норозилик ҳаракатини ёритган ва мувофиқлаштирган Nexta телеграм-канали асосчиси Роман Протасевич ва унинг қиз ўртоғи, Россия фуқароси София Сапегани қўлга олиш учун ҳукумат топшириғига кўра қўндирилган.

Протасевич ва Сапега Минскда оммавий тартибсизликлар ташкил қилиш ва ҳокимият вакилларига нисбатан ижтимоий адоват қўзғатишда гумонланмоқдалар, улар устидан жиноят ишлари очилган.

25 июнь куни улар тергов ҳибсхонасидан уй қамоғига ўтказилган.

Қирғизистон президентининг матбуот хизмати: Садир Жапаров кўз амалиётини бошдан кечирди

Қирғизистон президенти Садир Жапаров коронавирусга қарши эмланаётган пайт, Бишкек, 2021 йил 23 июли

Қирғизистон президенти Садир Жапаровнинг матбуот хизмати нима учун давлат раҳбари сўнгги кунларда омма олдига қора кўзойнакда чиқаётганини изоҳлади.

“Садир Жапаровнинг яқинда кўзи операция қилингани учун у бинода қуёш нуридан сақлайдиган кўзойнак тақишга мажбур бўлган”, дейилган хабарномада амалиётга президентнинг кўз қовоғида юзага келган муаммо сабаб бўлгани қўшимча қилинган.

Қирғизистон президенти 23 июль куни Бишкекдаги савдо марказларидан бирида коронавирус инфекциясига қарши эмланган эди. Маҳаллий оммавий ахборот воситалари буни бевосита эфир орқали намойиш қилишган. Ўшанда давлат раҳбари бино ичида қора кўзойнак тақиб олгани жамоатчилик эътиборини ўзига тортган эди.

“Роскомнадзор” Алексей Навальний сайтини блоклаб қўйди

Мухолифатчи Алексей Навальний (экранда) маҳкама мажлисида

“Роскомнадзор” Алексей Навальний сайтини блоклаб қўйди. Бу ҳақда мухолифатчининг жамоаси маълум қилган.

“Роскомнадзор” реестрида қайд этилишича, сайтга Россия бош прокуратурасининг 15 июндаги қарори асосида блок қўйилган. Ўшанда Навальний штаблари сайтига ҳам тўсиқ қўйилган эди.

Назорат идораси сайтга кириш чекланганини унда “оммавий тартибсизликларга, экстремистик фаолиятга, ўрнатилган тартибга хилоф равишда ўтказиладиган оммавий тадбирларда иштирок этишга чақириқлар” мавжудлиги билан асослаган.

“Бош прокуратура қарори билан бир пайтнинг ўзида 49 сайт блокланди: Алексей Навальний сайтидан ташқари, менинг сайтим, Любовь Соболь ва Олег Степановларнинг сайтлари; барча собиқ минтақавий штабларнинг сайтлари; “Росяма” ва “РосЖКХ” сайтлари, Врачлар альянси сайти. Ва, албатта, ФБК сайти тўсилди”, дея маълум қилган Навальнийнинг сафдоши Леонид Волков.

Июнь ойи ўрталарида Россия президенти Владимир Путин ФБК оммавий тартибсизликларга даъват этганини иддао қилган эди. “Сиз айтган ташкилот очиқчасига оммавий тартибсизликларга чақирган, вояга етмаганларни очиқчасига кўча намойишларига жалб этиб, қонунни бузган, очиқчасига, ҳуқуқни муҳофаза қилиш идораларига қарши қўллаш учун “Молотов коктейллари”ни тайёрлаш йўл-йўриқларини ўргатган”, деган эди ўшанда Путин.

Мухолифатчи Алексей Навальний шу йилнинг 17 январида Германиядан Россияга қайтгани заҳоти Шереметево аэропортида қўлга олинган. 2 февраль куни суд уни “Ив Роше” иши бўйича синов муддатини бир неча марта бузган, деган айблов билан қамоқхонага йўллаган.

Байден Ироқдаги АҚШ қўшинларининг роли ўзгарганини эълон қилди

Ироқдаги АҚШ ҳарбийлари

АҚШ президенти Жо Байден Ироқдаги америкалик ҳарбийларнинг жанговар миссияси 2021 йил охиригача тугаши ҳақида эълон қилди. Бу баёнотни Байден Ироқ бош вазири Мустафо ал-Козимийнинг Вашингтонга ташрифи чоғида берган.

АҚШ президентига кўра, “Ислом давлати” экстремистик ташкилотига қарши курашда Ироқ расмийлари билан бўлган ҳамкорлик минтақада барқарорлик ўрнатилиши учун ўта муҳим аҳамият касб этган.

У Ироқ бош вазирига мазкур ҳамкорлик янги шартлар асосида давом этиши, америкалик ҳарбийлар ҳарбий маслаҳатчи ва инструкторлар ролини бажара бошлашини ваъда қилган.

АҚШнинг Ироқдаги ҳарбий контингенти 2020 йил охирида тақрибан 2500 киши бўлган.

Байден жанговар миссия тугаши ортидан Ироқда қоладиган америкалик ҳарбийлар сонини ҳали очиқлаганича йўқ. Ғарб агентликларининг ҳарбий экспертлар фикрига таянган ҳолда ёзишларича, Ироқдаги АҚШ контингентида қисқариш катта бўлмаслиги мумкин. Ироқдаги АҚШ қўшинлари ролининг ўзгариши ҳақида Вашингтон ўз ҳарбийларини Афғонистондан олиб чиқиб кетишга қарор берганидан кўп ўтмай эълон қилинди.

АҚШ президенти Яқин Шарқда террорчиликка қарши курашни давом эттиришга ваъда берди, бироқ шу билан бир вақтнинг ўзига Хитой хатти-ҳаракатларига кўпроқ эътибор қаратишини билдирди. Вашингтон Хитойнинг хатти-ҳаракатларини “АҚШнинг хавфсизлик манфаатлари учун узоқ муддатли хатар” ўлароқ кўради.

Мустафо ал-Козимий билан музокаралар чоғида Жо Байден АҚШ яқин орада Ироққа коронавирус инфекциясига қарши вакциналар йўллашини ҳам ваъда қилган.

Тожик тилининг имло қоидалари ўзгарди. Жами 119 ўзгартиш киритилди

Тожикстон президенти Эмомлаи Раҳмон “Тожик тилининг имло қоидалари ва тожик тилида тиниш белгиларининг қўлланилиши” тўғрисидаги ҳукумат қарорини имзолади.

Қарорга асосан шу кунгача амалда бўлиб келган тожик тили имлосига 119та ўзгартириш киритилди.

Янги қоидага биноан, бундан буён авваллари рус грамматикасига мос равишда "эм", "эль", "эн", "эр", "эс", "эф" деб талаффуз қилинган М, Л, Н, Р, С, Ф ҳарфлари эндиликда “ме” “ле”, “не”, “ре”, “се” ва “фе” деб айтилади.

Шунингдек, эндиликда касблар номидан касб эгаси аёл эканини ифодаловчи “а” қўшимчаси олиб ташланади. Яъни “муаллима”, “раиса”, “котиба”, “шоира”,”адиба” каби сўзлар фақат “муаллим”, “раис”, “котиб”, “шоир”, “адиб” шаклида ёзилади.

Бундан ташқари “лойи замин”, “чойи сабз” каби ўзак сўзларда “й” ҳарфини қўллаш шарт бўлади.

Қарорда бундан ташқари яна бир қатор ўзгартишлар қайд этилган.

Хитойда COVID-19 бўйича январдан бери энг юқори кўрсаткич қайд этилди

Хитойда сўнгги бир сутка ичида коронавирусга чалинган 76 бемор аниқланди. Беморлар орасида ўлим ҳолати юз бермади. Бу 2021 йилдан бери Хитойда аниқланган рекорд кўрсаткич бўлди.

Беморларнинг асосий қисми Цзянсу вилоятида аниқланган. Бунинг ортидан вилоят маркази Нанкин шаҳрида яшовчи 9 миллион аҳоли оммавий тарзда коронавирусга тест қилина бошланди.

Пандемия бошланганидан бери Хитойда 92,6 минг кишида COVID-19 аниқланди, 4,6 минг киши ўлди.

Қозоғистоннинг Тенгиз нефть конидаги ESS ширкати ходимлари иш ташлади

Тенгиздаги нефтчилар шаҳарчаси.

Қозоғистоннинг Атирау вилоятидаги Тенгиз нефть конидаги ESS ширкати ходимлари ойлик иш ҳақини ошириш талаби билан иш ташлади. Маҳаллий нашрларнинг ёзишича, ESS ширкати “Тенгизшевройл” компаниясининг пудратчиси ҳисобланади.

“Тенгизшевройл” раҳбарияти иш ташлашдан хабардор эканини, лекин ишчиларнинг талабини ESS ширкати кўриб чиқиши лозимлигини билдирди.

ESS бош директори Майк Тейлор 213 нафар ходим ойлик иш ҳақини кўтариш талаби билан иш ташлаганини тасдиқлаган ҳолда, ширкат раҳбарияти айни пайтда ишчилар билан музокаралар олиб бораётганини таъкидлади.

19 июлда Қозоғистоннинг Манғистау вилоятидаги Жанаозен шаҳрида нефть қазиб олувчи бир неча ширкат ишчилари иш ташлагани хабар қилинган эди. Улар ҳам иш шароитлари яхшиланишларини ва маошлари оширилишини талаб қилмоқда.

Тенгиз Қозоғистондаги энг йирик нефть конларидан бири бўлиб, унинг захираси 3,2 миллард тоннани ташкил қилади.

БМТ: Афғонистондаги жанглар ортидан оддий аҳоли ўртасида ўлим ҳолатлари кўпайди

Кобулдаги қабристонлардан бири.

Афғонистонда май-июнь ойларида ўлдирилган ва яраланган оддий аҳоли вакиллари сони 2400 кишига етди. Бу 2009 йилдан бери икки ой оралиғида рўй берган ўлим ҳолатлари бўйича энг юқори кўрсаткичдир.

БМТнинг навбатдаги ҳисоботида таъкидланишича, 2021 йилнинг биринчи ярим йиллигида Афғонистондаги жанглар оқибатида аёллар ва болалар ўртасидаги ўлим кўрсаткичи ўтган йилга солиштирганда 46 фоизга кўпайган. 2021 йилнинг олти ойида 468 бола ва 219 аёл ҳалок бўлди. 1214 бола ва 508 аёл яраланди.

2021 йилнинг январидан июнигача жами 5183 афғон ҳалок бўлди ва яраланди. Аниқ қилиб айтганда, ҳалок бўлганлар сони 1659 кишини ташкил қилди. Бу эса ўтган йилнинг шу даврига қиёсланганида 47 фоизга кўпдир.

АҚШ Тожикистонга 1,5 миллион доза Moderna вакцинасини тақдим этди

Қўшма Штатлар COVAX дастури доирасида Тожикистонга COVID-19 га қарши 1,5 миллион доза Moderna вакцинасини тақдим қилди.

Озодликнинг тожик хизмати хабарига кўра, АҚШдан гуманитар ёрдам Душанбега 26 июль тонгида етиб келган.

Вакциналарнинг янги партияси Тожикистонда коронавирусга чалинганлар сони ўсиб бораётган бир пайтда келтирилган.

АҚШнинг Душанбедаги элчиси Жон Марк ўз ўлкасидан келтирилган вакциналар Тожикистонда кўплаб одам ҳаётини сақлаб қолишига ишонч билдирган.

Расмий маълумотларга кўра, Тожикистонда пандемия бошидан бери 14 минг 592 киши коронавирусга чалинган, 117 киши қурбон бўлган.

Кўпчилик мутахассислар эса Тожикистонда коронавирусга чалинганлар ва хасталик туфайли қурбон бўлганлар сони расмий статистикада акс этганидан анча кўп, деб ҳисоблашади.

Аввалроқ Ўзбекистон президенти Шавкат Мирзиёев 4 август куни АҚШдан 3 миллион доза вакцина келишини билдирган эди.

The Insider нашри ўзининг “хорижий агент” мақоми ҳақида эслатма беришдан бош тортди

The Insider нашри ўз мақолаларини уларнинг “хорижий агент” функцияларини бажарувчи оммавий ахборот воситаси томонидан тайёрлангани ҳақида махсус эслатма билан эълон қилмайди. Бу ҳақда нашр бош муҳаррири Роман Доброхотов маълум қилган.

Унинг қайдича, The Insider Латвияда рўйхатдан ўтган ОАВ ҳисобланади, Россияда унинг ваколатхонаси йўқ, бинобарин “хорижий агентлар” тўғрисидаги қонунга бўйсунмагани учун Россия расмийлари ҳеч кимга жарима сололмайди. Айни пайтда Доброхотов уни ва нашрнинг бошқа журналистларини ноқонуний таъқиб қилишлари мумкинлигини тахмин қилган.

Россия Адлия вазирлиги The Insider нашрини Алексей Навальний ва бошқа мухолифат вакилларининг заҳарланиши, Чехиядаги ўқ-дори омборларининг портлаши ва бошқа шов-шувли воқеалар юзасидан ўтказган суриштирувлари ортидан “Хорижий агент ОАВлар” рўйхатига тиркаган.

Реестрга, шунингдек, “Проект” нашрининг суриштирувчи журналистлари Михаил Рубин ва Софья Гройсман, Самарадаги “Другой город” веб-журнали бош муҳаррири Юлия Апухтина, “Откритие медиа” журналистлари Илья Рождественский ва Алексей Постернаклар ҳам киритилган.

“Хорижий агент ОАВлар” реестри ундан олдин 15 июль куни янгиланган. Ўшанда рўйхатга “Проект” журналистлари Роман Баданин, Петр Маняхин, Ольга Чуракова, Мария Железнова, Юлия Лукьянова, “Откритие медиа” журналистлари Юлия Ярош ва Максим Гликин, Шунингдек Озодлик радиоси рус хизмати мухбири Елизавета Маетнаялар киритилган эди.

Россия расмийлари амалдаги “Хорижий агент ОАВлар” тўғрисидаги қонунчиликни АҚШ ҳукуматининг “Америкадаги россиялик журналистларга қарши” хатти-ҳаракатлари инъикоси эканини иддао қилиб келишади.

АҚШ расмийлари Жефф Безос ва Ричарда Брэнсонни астронавт ўлароқ тан олгани йўқ

Жефф Безос (чапдан биринчи)

АҚШ Фуқаро авиацияси федерал бошқармаси (FAA) яқинда ўз ҳаво кемаларида суборбитал фазога парвоз қилган милиардерлар Жефф Безос ҳамда Ричард Брэнсонга астронавт унвонини бермади.

Би-Би-Си хабарига кўра, агентлик илк бор астронавт унвонини ва фазовий миссияларда иштирок этганлик учун кўкрак нишонини бериш мезонларини аниқлик киритган. Унга мувофиқ, бундан буён фақат экипаж аъзоси бўлган ва “парвоз хавфсизлигини таъминлашда сезиларли ҳисса қўшган” шахсларгина астронавт ҳисобланиши мумкин.

“Астронавт қаноти” кўкрак нишонини тижорий фазовий миссияларда иштирок этганлик учун олиш мумкин эди, бироқ фазовий туризм тараққий этгани сайин АҚШ Фуқаро авиацияси федерал бошқармаси мукофотлаш мезонларини кучайтирган.

АҚШда астронавт унвонини уч идора тақдим этади, булар: FAA, NASA ва Қуролли кучлар. Безос ва Брэнсон “NASA”дан нишон оладими, йўқми –ҳозирча маълум эмас.

Брэнсон 11 июль куни Virgin Galactic ширкати ишлаб чиқарган хусусий ҳаво кемасида фазога сафар қилган эди. Кема Ердан тахминан 80 километр баландга — фазо билан чегарага қадар кўтарилган ва шундан сўнг Нью-Мексико штатидаги “Америка” космодромига муваффақиятли қўнган.

Экспертлар Брэнсоннинг парвозини космик парвоз деб ҳисоблаш мумкинлигига шубҳа билдиришган: кўпчиликнинг фикрича, космос Ердан 100 километр баландликка кўтарилганидан сўнг бошланади.

Amazon эгаси ва дунёнинг энг бадавлат кишиси бўлмиш Жефф Безос 20 июль куни ўзининг New Shepard ракетасида фазовий парвозни амалга оширган. Ракета 107 километр баландлаб, сўнгра Ғарбий Техасдаги чўлга қўнган. Бутун парвоз 10 дақиқа давом этган ва автоматлашган тартибда бажарилган.

Норозилик чиқишлари ортидан Францияда санитария рухсатномаларига оид қонун лойиҳаси “юмшатилди”

Парижда мажбурий эмловга қарши ўтказилган акциядан лавҳа, 2021 йил 17 июли

Франция Сенати 25 июль куни коронавирус тарқалишига қарши курашга доир янги чора-тадбирлар тўғрисидаги қонун лойиҳасини маъқуллади. Мазкур ҳужжат сўнгги кунларда мамлакатда оммавий норозиликка сабаб бўлган эди.

Қонун лойиҳаси тиббиёт хизматчиларини COVID-19 га қарши мажбурий эмлашни, шунингдек санитария рухсатномаларининг амал қилиш доирасини кенгайтиришни назарда тутади.

Сенатда кўпчиликни ташкил қилувчи мухолифат вакиллари лойиҳага унинг қоидаларини “юмшатувчи” қатор тузатишлар киритишган: хусусан, санитария рухсатномаларини жорий қилиш август охиридан 15 сентябрга кечиктирилган, ресторан ва тамаддихоналарнинг кўча айвонларида ўтириш учун эса, сенаторлар фикрича, рухсатнома талаб қилинмаслиги керак. Шунингдек, вояга етмаган шахслар рухсатнома олиб юриш мажбуриятидан озод қилинган.

Энди парламентнинг қуйи палатаси бўлмиш Миллий йиғилиш қонун лойиҳасини қайтадан кўриб чиқиши лозим. Депутатлар сенаторлар таклифига қўшилмай, қонуннинг кескинроқ таҳририни маъқуллашлари мумкин.

Санитария рухсатномаларида шахснинг эмлангани, коронавирусга топширган тести манфий чиққани ёки организмида антитаначалар мавжудлиги ҳақидаги маълумотлар қайд этилган бўлади. Парламентнинг аксари аъзоларига кўра, Францияда яшовчилар шу ҳужжатсиз оммавий тадбирларга, ресторанларга киритилмаслиги керак. Кинотеатр, театр ва музейларда бунақа чеклов аллақачон амал қилмоқда.

Мазкур чекловлар жамиятнинг бир қисмида кескин норозилик уйғотган. 24 июль куни Париж ва бошқа шаҳарларда санитария рухсатномалари жорий этилиши ва мажбурий эмловга қарши оммавий намойиш бўлиб ўтган. Расмий маълумотга кўра, намойишларда 160 мингдан ортиқ киши иштирок этган.

Суриядаги ҳужумда туркиялик икки аскар нобуд бўлди

Ҳалабда жанглар оқибатида вайрон бўлган бинолар

Туркия Мудофаа вазирлиги ўз армиясига қарашли бронетранспортёрга қарши уюштирилган ҳужумда икки аскар нобуд бўлгани, яна икки аскар яралангани ҳақида маълумот тарқатди. Ҳодиса Суриянинг Ҳалаб вилоятидаги Туркия қўшинлари назорати остидаги ҳудудда содир бўлган.

Туркия Мудофаа вазирлиги ҳужумчиларни “террорчилар” деб атаган, бироқ уларнинг қайси қуролли гуруҳга мансублигини очиқламаган. Хабарномада қайд этилишича, турк қўшинлари ҳужумчиларга қарши жавоб зарбасини беришган.

Туркия Сурия ҳудудидаги илк жанговар амалиётини 2016 йили бошлаган. Амалиётлардан мақсад экстремистик кайфиятдаги жангариларни Туркия чегарасидан нари суриб ташлаш бўлган. Кейин турк қўшинлари яна учта амалиёт ўтказган, бунда асосан Сурия ҳудудида яшовчи курдлардан ташкил топган халқ мудофааси отрядлари нишонга олинган. Анқара бу отрядлар Туркиядаги аксилҳукумат кучлар (Курдистон ишчи партияси) билан алоқа эканини иддао қилиб келади.

Ҳиндистонда сув тошқини оқибатида камида 115 киши ҳалок бўлди

Ҳинд қутқарувчилари хавфли ҳудуддан аҳолини эвакуация қилмоқда.

Ҳиндистонда 24 июлда сув тошқинларида камида 115 киши ҳалок бўлди. Расмий маълумотларга қараганда, ҳалок бўлганлар сони бундан ҳам кўпайиши мумкин. Чунки кейинги бир неча кун ичида сув тошқинлари тўхтамаслиги таҳмин қилинмоқда.

Сўнгги кунларда Ҳиндистоннинг ғарбий соҳилида давом этаётган Махараштр шаҳрида юзлаб одам бедарак бўлмоқда. Гоа штатида ҳам сув тошқинлари юз берди.

Табиий офат оқибатида биргина Махараштр шаҳрида 150 минг киши хавфсиз жойга эвакуация қилинди.

Ҳиндистонда ёмғирлар мавсумида сув тошқинлари тез-тез юз беради. Бироқ олимлар фикрича, иқлим ўзгариши оқибатида муссонлар ҳам кучаймоқда.

Европа суди: Грузиядаги презерватив ишлаб чиқарувчи ширкатининг сўз эркинлиги бўғилган

Aiisa презервативи қутисида грузин сиёсатчилари танқид қилинган карикатуралар ҳам акс эттирилган.

Инсон ҳуқуқлари бўйича Европа суди “сўз эркинлиги” бўйича иш доирасида Грузиянинг презерватив ишлаб чиқарувчи ширкати ҳукуматга қарши киритган аризани қаноатлантирди.

Aiisa ширкати ўз маҳсулотлари қутисини машҳур грузинларнинг суратлари, миллий ва диний орнаментлар билан безайди. Грузия суди 2018 йилда бу ҳолатни “маънавий ва диний қадриятларга зид” деб топган ҳамда ширкатни кичик миқдорда жаримага тортган эди.

Инсон ҳуқуқлари бўйича Европа суди 22 июлда чиқарган ажримда “Грузия ҳукумати Aiisa ширкати хўжайни Аня Гачечиладзенинг сўз эркинлигини чеклашга ҳаракат қилгани”и таъкидланган.

Суд ҳукмида айтилишича, Грузия конституциясида белгиланган ва кафолатланган инсон ҳуқуқлари ҳамда Инсон ҳуқуқлари бўйича Европа конвенцияси доирасидаги мажбуриятлар “диний аҳлоқ ва маънавий тушунчалардан устун” бўлмоғи лозимдир.

Aiisa ширкати презервативлари қутисида грузин сиёсатчилари танқид остига олинган карикатуралар, гейлар ҳуқуқларини қўллаб қувватлашга қаратилган тасвирлар ва сексуал характерга эга бўлган ҳазиллар ҳам акс этади.

Қозоғистонда илк бор қишлоқ ҳокимлари сайлови ўтказилмоқда

Сайловда икки минг номзод иштирок этмоқда.

Қозоғистонда 25 июль куни 730 та сайлов округида қишлоқ ҳокимлари сайлови ўтказилмоқда. Сайловда икки минг номзод иштирок этмоқда.

Марказий сайлов комиссиясининг билдиришича, қишлоқ ҳокимлари лавозимларига 1419 номзод ўзини ўзи кўрсатган, 878 киши сиёсий партиялар томонидан кўрсатилган.

Сайлов арафасида президент Қосим-Жўмарт Тоқаев “Твиттер”даги саҳифасида: “Бу воқеа сиёсий модернизациянинг янги босқичга кўтарилгани белгисидир”, деб ёзди.

Қозоғистонда ҳокимларни сайлаш талабини фуқаролик жамияти талаб қилиб келаётган эди. Тоқаев 2020 йилда ҳокимларни халқ сайлайдиган принципга ўтилишини билдирган. 2021 йилнинг майида эса бу борадаги конунчиликка ўзгартириш киритилганди.

Россияда COVIDдан ўлимнинг энг юқори кўрсаткичи такрорланди

Россияда COVID-19 пандемияси бошлангандан буён бу касалликдан ўлимларнинг энг юқори кўрсаткичи такроран қайд этилди. Шанба тонгида сўнгги бир кеча-кундузда 799 бемор вафот этгани маълум бўлди. Расман тан олинган кўрсаткич ўтган бир ярим йил ичида иккинчи марта қайд этилишидир. Биринчи марта 16 июлда шунча бемор вафон этган эди.

Россия бўйлаб бир кунда 23947 кишига COVID-19 ташҳиси қўйилди. Расмий статистикага кўра, пандемия бошланганидан буён Россияда 6 102 469 киши шу касалликка чалинган. Бир қатор нашрларнинг ёзишича, аслида касалга чалинганлар расмий статистикада келтирилаётган рақамдан тақрибан 5 баробар кўп бўлиши мумкин.

Касаллликка қарши кураш штаби маълумотларига қараганда, пандемия бошланганидан буён Россияда бу касалликдан 153 095 кўз юмган.

Қирғизистон собиқ президентига қарши олтинчи жиноят иши очилди

Алмазбек Атамбаев тарафдорлари олдида. Бишкек шаҳри, 2020 йил, 9 октябрь.

Қирғизистоннинг собиқ президенти Алмазбек Атамбаев 2020 йил октябрида Бишкекда оммавий тартибсизликларни уюштиришда гумон қилинмоқда. Айбловчиларга кўра, парламент сайлови натижаларидан норозилар Атамбаевни қамоқдан озод қилганидан кейин, cобиқ президент ҳокимиятни эгаллаб олишга уринган. Айбдор деб топилса, у 10 йилгача озодликдан маҳрум қилиниши мумкин. Бу Атамбаевга қарши очилган олтинчи жиноят ишидир.

Тергов маълумотларига кўра, 9 октябрь куни Атамбаев собиқ бош вазир Омурбек Бабанов ва бошқа юқори лавозимли амалдорлар билан тил бириктириб, Бишкек марказидаги майдонда намойишга чиққан тарафдорлари орасида «салбий ва тажовузкор кайфиятни кучайтирган». Бу эса, тергов маълумотларига кўра, оммавий тартибсизликлар бошланиб кетишига туртки бўлган.

Ушбу воқеалар давомида Атамбаевнинг машинаси ўққа тутилган эди. Ўшанда унинг ҳаётига суиқасд қилингани эълон қилинган. Унинг тарафдорлари митинги яқинида эса Атамбаев билан бирга тергов ҳибсхонасидан озод қилинган собиқ бош вазир Сапар Исоқовнинг машинаси ҳам ўққа тутилган.

Ўша куни Бишкекда фавқулодда ҳолат ва комендант соати жорий қилинган ҳамда шаҳарга зирҳли машиналар киритилган. Атамбаев 10 октябрь куни яна қўлга олинган. Собиқ президентнинг адвокати аслида унинг тарафдорлари ҳужумга учраганини айтди.

Озарбайжонда Арманистоннинг 13 ҳарбий хизматчиси олти йилга қамалди

Озарбажон қамоқхоналарида қанча арман ҳарбийси сақланаётгани маълум эмас.

Озарбайжон суди Арманистон қуролли кучларининг 13 нафар ходимини чегарани ноқонуний кесиб ўтишда ҳамда қурол сақлашда айбдор деб топиб, олти йилга озодликдан маҳрум қилди.

Жиноят ишлари бўйича Боку суди бу қарорни 22 июль куни кечқурун чиқарди. Ҳарбийлар жазо муддатини ўтаб бўлганидан кейин, ватанига бадарға қилинади.

Судланган ҳарбийлар 2020 йилнинг декабрида Тоғли Қорабоғнинг Ҳадрут туманида Озарбайжон кучлари томонидан асир олинган 60 дан ортиқ арман ҳарбий орасида бўлган.

Ўшандан бери ҳарбийларнинг қарийб ярми мина ўрнатилган жойлар кўрсатилган хариталар эвазига Ереванга топширилди.

2020 йилнинг 27 сентябрида Тоғли Қорабоғда Арманистон ва Озарбайжон ўртасида ҳарбий тўқнашувлар бошланиб, 44 кун давом этди. Урушда Боку Тоғли Қорабоғнинг йирик ҳудудини ва унга туташ туманлар устидан назоратни тиклашга муваффақ бўлди. Ноябрда тугаган тўқнашувлар 6 мингга яқин одам умрига зомин бўлди.

Тоғли Қорабоғ халқаро миқёсда Озарбайжон ҳудуди ўлароқ тан олинган. Аммо минтақа 1990 йиллар бошидан 2020 йилнинг ноябрь ойигача этник арман қўшинлари бошқарувида эди.

Давомини ўқинг

XS
SM
MD
LG