Украина буғдойи Польша орқали ташилади
Дунёнинг энг йирик дон экспортчиларидан бири бўлган Украина, Россия босқини оқибатида экспорт тўхтаб қолганидан сўнг, дон ва ўсимлик мойларини мамлакатдан олиб чиқиш йўлларини қидирмоқда.
Ғарб давлатлари Россияни, Украинанинг Қора денгиз портларини ёпиш орқали, дуёнда очарчилик хавфини юзага келтиришда айбламоқда. Москва эса, халқаро озиқ-овқат инқирози учун жавобгарликни рад этиб, бунда Ғарб санкцияларини сабаб қилиб кўрсатмоқда.
Уруш Ғарбнинг Россияга қарши санкциялари билан бирга ғалла, ёғ, ўғит ва энергия нархини кескин оширди. Бу, ўз навбатида, глобал озиқ-овқат инқирози хавфини юзага келтирмоқда.
Аксар мамлакатлар жумладан камбағал давлатлар буғдой импортининг ярмидан кўпини, Россия ва Украинадан олади.
Украина, шунингдек, маккажўхори, арпа, кунгабоқар ёғи ва колза ёғининг асосий экспортчиси ҳисобланади. Бу экинларни етиштиришда зарур бўлган ўғитнинг глобал экспортдаги 40 фоизлик улуши ҳам, Россия ва унинг Украинага босқинини қўллаб келаётган Беларусга тўғри келади.
АҚШ президенти Жо Байден 14 июнь куни Полшанинг Украина билан чегараси бўйлаб кўпроқ дон экспорт қилиш ва глобал озиқ-овқат инқирозини ҳал қилишда ёрдам бериш мақсадида вақтинчалик силослар - ер ости омболари қурилишини маълум қилди.
Полша қишлоқ хўжалиги вазири Генрик Ковалчикнинг айтишича, бу жараён 3-4 ой давом этади.
Кремль Литванинг Калининградга транзитни тақиқлаганидан норози
Кремль душанба куни Литванинг айрим товарларни Россиянинг Калининград вилоятига транзитини тақиқлаш ҳақидаги қарорини “мисли кўрилмаган” деб атади ва жавоб беришга ваъда берди.
Литва ҳукумати Европа Иттифоқи томонидан санкцияга учраган товарларнинг ўз ҳудуди бўйлаб транзитини тақиқлади. Бу тақиқ Россия ва унинг Болтиқ денгизидаги Калининград шаҳрини боғлайдиган ягона темир йўлга қаратилган.
“Литванинг Калининград вилоятига транзитни тўсиб қўйиш қарори ҳақиқатдан ҳам мисли кўрилмаган. Бу ҳамма нарсани бузиш. Биз бу қарор Европа Иттифоқининг транзитга нисбатан санкцияларни узайтириш ҳаракати билан боғлиқ эканини тушунамиз. Биз буни ноқонуний деб ҳисоблаймиз. Вазият кўринганидан кўра жиддий ва бу жавоб чоралари ҳамда кейинги қадамларимизни шакллантиришдан олдин чуқур таҳлил қилишни талаб қилади. Таҳлиллар кейинги бир неча кун ичида амалга оширилади", деди Кремль матбуот котиби Песков.
Тақиқланган маҳсулотлар қаторига кўмир, металлар, қурилиш материаллари ва илғор технологиялар киради. Бу хабар Калининградда ҳозирданоқ ур-йиқит навбат ва талашларни бошлаб юборди.
Европа Иттифоқи ва НАТО аъзолари Полша ва Литва ўртасида жойлашган Калининград Литва орқали ўтган Россия темир йўл ва газ қувурлари орқали таъминот олади.
Калининград губернатори, мазкур тақиқ минтақага темир йўл орқали олиб келинадиган барча товарларнинг ярмига таъсир қилиши мумкинлигини тахмин қилди.
Кишинёвда ҳукуматга қарши митинг уюштирилди
19 июнь куни Молдова пойтахти Кишиневда ҳукуматга қарши фавқулодда изчил ташкил қилинган намойишлар жамоатчиликка диққатини тортди.
Бу намойишларда россиялик қўшичилар Филипп Киркоров, DAVA, Егор Кридлар иштирок этиши кўзланган эди, аммо полиция санъаткорларга рухсат бермади.
NewsMaker нашрининг ташкилотчиларга таяниб хабар қилишича, полиция концертни ташкил қилувчиларнинг ҳужжатларида камчилик борлигини аниқлаган. Молдова ОАВларининг хабар қилишича, унда рэппер Моргенштерн ҳам иштирок этиши керак эди. Аммо, реппер бу коцертда қатнашишдан бош тортган.
Ҳукуматга қарши митингни “Шор” партиясига яқин "Новая жизнь" ҳаракати ташкил қилди. Партия етакчиси Илан Шорнинг ўзи мамлакатдан қочиб кетган, у давлат банкидан миллиардларни ўғирлашда айбланган.
Гувоҳларнинг айтишича, Молдова ҳукуматига қарши митинг иштирокчиларини ташкиллаштирилган бир шаклда, автобусларда Кишиневга олиб келишган. Иштирокчилар сони 40 минг атрофида экани айтилмоқда.
Қозоғистон ва Россия муносабатлари таранглашмоқда
Шанба куни Россия президенти Владимир Путин ва Қозоғистон президенти Қосимжўмард Тўқаев ўртасида бўлган кескин мулоқот натижалари амалда кўринишни бошлади.
Коммерсант нашрининг ёзишича, Каспий қувуридан нефть ўтказиш вақти-вақти билан тўхташи мумкинлигини хабар қилди. Бу қувурдан қозоқ нефти Европага экспорт қилинади. Нашр манбаларига кўра, Новороссийскдаги нефт қуйиш ва захира портларида гўёки Иккинчи жаҳон урушидан қолиб кетган мина ва торпедалар топилган.
Бу қувурлардан нефт ўтказиш 16 июнда тўхтатилган, сўнгра тикланган эди. Сўнгги маълумотларга кўра, 20 июн куни ҳам иш тўхтаган ва ҳудудни минадан тозалаш ишлари бошланган.
17 июн куни президентлар Тўқаев ва Путин, Санкт-Петербург иқтисодий форумининг ялпи мажлисида иштирок этишди. Йиғинда Қозоғистон раҳбари, БМТ Низомига асосланган ҳолда, Донецк ва Луганск мустақиллигини тан олмаслигини очиқ айтди. Ўша кезда Тоқаев билан бирга саҳнада ўтирган Владимир Путиннинг ҳамкасби Тўқаев исмини жуда ғалати, айрим таҳлилчилар эътирофича - беписандларча талаффуз қилгани ҳам ОАВ эътиборидан четда қолмади.
Қозоғистон президентининг бу баёноти Россия сиёсатчилари ва пропагандачилари ғазабини келтирди. Аммо, Қозоғистон ичкариси ва минтақа экспертлари орасининг унинг бу чиқишига таҳсин ўқиганлар кўп эмас.
Бундайларга кўра, Тўқаев бунга қадар Қозоғистон эълон қилган позицияни такрорлади. Ҳатто, аксар таҳлилчилар бу позициянинг Кремл ва Астана ўртасида аввалдан келишилганини тахмин қилмоқда.
Тахминларга кўра, Тўқаевнинг Россияда туриб қилган бу чиқиши - Қозоғистонни ғарб санкцияларига учрамаслиги ва Россия, ўзига қўлланган санкцияларни Қозоғистон орқали айланиб ўтиши учун томонлар ўртасида ўзаро режаланган.