Линклар

Шошилинч хабар
17 октябр 2019, Тошкент вақти: 12:59

Халқаро янгиликлар

Бугун Европада ҳавфсизлик ва ҳамкорлик ташкилоти Россия ва Грузияни, чечен сепаратчилари масаласида икки давлат ўртасида юзага келган кескин вазият зиддиятга айланиб кетишининг олдини олишга чақирди.

Ташкилот раиси, Португалия Ташқи ишлар вазири Антонио Мартинс да Круз Европада ҳавфсизлик ва ҳамкорлик ташкилоти кескинликни юмшатиш борасида зудлик билан маслаҳатлашув ўтказишни таклиф қилганини билдирди. Шуни эслатиб ўтиш лозимки, чоршанба куни Россия президенти Владимир Путин Грузияни, чечен жангчиларига қарши чора кўришга, акс холда ҳарбий ҳужум уюштирилиши эҳтимоли ҳақида огоҳлантирди.

Кун янгиликлари

АҚШ Конгресси Трампнинг қўшинларни Суриядан олиб чиқиш қарорини қоралади

АҚШ Конгресси Вакиллар палатаси америкалик ҳарбийларнинг Сурия шимолидан олиб чиқиб кетилишини қоралаган резолюцияни кўпчилик овоз билан қабул қилди. Аввалроқ АҚШ президенти Дональд Трамп бу минтақадан қўшинларни олиб чиқиб кетиш ҳақида қарор қабул қилганди.

Резолюцияда Туркия Суриядаги ҳарбий амалиётни тўхтатиши лозимлиги айтилади. Конгрессменлар Оқ уйни “Ислом давлати” террор гуруҳини йўқ қилиш бўйича режани тақдим этишга чақиришди.

Трампнинг Сурия шимолидан ҳарбийларни олиб чиқиб кетиш қарорини республикачи депутатлар ҳам, демократлар ҳам бирдай қоралаган. Улар минтақада жиҳодий ҳаракат қайта бош кўтаришидан ташвишланмоқдалар.

Ўз навбатида, АҚШ президенти Вашингтонда ўтган матбуот анжуманида Туркия ва Сурия юзага келган вазиятни изга сола олишига умид билдирган. Трамп муаммони ҳал қилиш ишига Вашингтон ҳам бош қўшишини урғулаган. У Туркия президенти Ражаб Тоййиб Эрдўғон билан АҚШ вице-президенти Майк Пенснинг 17 октябрь куни бўлиб ўтадиган учрашувига катта умид билан қараётганини билдирган. Трампга кўра, агар Эрдўғон билан Пенс бўҳронни изга солиш юзасидан ўзаро келиша олмасалар, Оқ уй Анқарага нисбатан санкцияларни кучайтиради.

Туркия 9 октябрдан Сурия шимолида курд отрядларига қарши ҳарбий амалиёт бошлаган. Анқара уларни террорчи, деб билади. Анқара хатти-ҳаракати Вашингтонда қораланган, бироқ Трамп Туркиянинг ишларига аралашмаслигини билдирган. Бунгача АҚШ курдларни радикал исломий жангариларга қарши курашда асосий иттифоқчи ўлароқ қўллаб келган.

МХДҚ: Суриядаги лагерларда 500га яқин қирғизистонлик бор

Иллюстратив сурат.

Сурия ҳудудларидаги лагерлар ва қамоқхоналарда 500 га яқин қирғизистонлик ушлаб турилибди. Бу ҳақда Қирғизистон Миллий Хавфсизлик Давлат қўмитаси раисининг ўринбосари Мирлан Турғунбаев парламент мажлисида маълум қилди.

Унга кўра, қирғизистонлик хотин-қизлар ва болаларни у ердан ватанга қайтариш масаласида музокаралар давом этмоқда.

“Сурияда бўлган фуқаролар, шу жумладан, хотин-қизлар ва болаларни идентификациялаш ишлари олиб борилмоқда. 500 дан зиёд қирғизистонлик қочқинлар лагерлари ва қамоқхоналарда ушлаб турилибди. Уларни ватанга қайтариш масаласида музокоралар олиб борилмоқда”, деди ​Турғунбаев.

Аввалроқ Сурия ҳудудларидаги лагерларда ушлаб турилган қирғизистонликлар билан учрашиш мақсадида халқаро ташкилотлар ва Қирғизистоннинг Туркиядаги дипломатик корпуси музокаралар олиб бораётгани ҳақида хабар берилган эди. Ҳукуматда бош вазир ўринбосари Жениш Разақов бошчилигида Сурия ва Ироқдаги қирғизистонликларни қайтариш бўйича ишчи гуруҳи тузилган. Унга кўра, Ироқдаги ҳарбий ҳаракатлар зонасида жойлашган лагерларда оналари қамоқда бўлган 78 нафар қирғизистонлик бола бор.

Расмий маълумотларга кўра, 2013-2014 йилларда Сурия ва Ироқдаги қуролли гуруҳлар сафига 800 га яқин қирғизистонлик бориб қўшилган, уларнинг 150 га яқини аёллардир.

Тожикистонда қийноқ қўллаганлар бундан буён 15 йилгача қамалиши мумкин

Иллюстратив сурат.

Тожикистонда қийноқ қўллаган ва шафқатсиз муносабатда бўлган шахсларга нисбатан жазо кучайтирилади. Эндиликда уларга нисбатан 2 йилдан 15 йилгача қамоқ жазоси бериладиган бўлди.

Авваллари Тожикистон Жиноят кодексидаги “Қийноқлар” моддасида жазо 20 мингдан 50 минг сомонийгача (2-5 минг доллар) шаклидаги жарима ёки 2 йилдан 5 йилгача озодликдан маҳрум қилишни кўзда тутарди.

Тожикистон парламенти 16 октябрь куни мамлакат Жиноят кодексига тегишли ўзгартишларни киритди. Адлия вазирлигининг маълум қилишича, ўзгартишлар БМТнинг Қийноқларга қарши қўмитаси тавсияси ҳамда мамлакатда Қийноқларга қарши туриш миллий режасига биноан киритилган.

Туркияда Анқаранинг Суриядаги ҳарбий амалиётини танқид қилган 24 киши ҳибсга олинди

Туркияда Анқаранинг Суриядаги ҳарбий амалиётини ижтимоий тармоқларда танқид қилган 24 киши ҳибс этилди. Фойдаланувчиларнинг интернетдаги шу каби чиқишларини ҳукумат "дезинформация", деб атамоқда. Бу ҳақда давлатга тегишли Anadolu ахборот агентлиги хабар қилади.

Турк қўшинлари амалиётини танқид қилгани учун умумий ҳисобда 186 киши ушланган.

Сурияда курд отрядларига қарши амалиёт олиб бораётган Анқара бундан мақсад чегараларни террорчилардан тозалаш эканлигини таъкидламоқда. Вашингтон эса “Ислом давлати” террор ташкилотига қарши курашда курдларни ўзининг асосий иттифоқчиси эканлигини айтиб келади.

Қуруқликдаги амалиётлардан ташқари, турк ҳарбийлари ҳаводан ҳам зарба бермоқда. Инсон ҳуқуқлари мониторинги Сурия марказининг баёнотига кўра, амалиёт бошланганидан бери камида 70 нафар тинч аҳоли вакили, жумладан, 21 бола ҳалок бўлган. Ташкилот маълумотига қараганда, 300 мингга яқин киши уй-жойини ташлаб кетишга мажбур бўлган.

Туркия расмийларининг Суриядаги ҳаракатлари Европа Иттифоқи ва Араб давлатлари лигаси танқидига учради. АҚШ, Канада, Франция, Германия, Буюк Британия ва ЕИдаги бошқа мамлакатлар Анқарага қурол етказиб беришни тўхтатди. Айни пайтда Болгария ва Венгрия Туркияга қарши бормоқчи эмас. Улар Анқара билан можаро Европада янги миграция инқирозига сабаб бўлиши мумкинлигидан ташвишланмоқдалар.

АҚШ Туркиянинг давлатга қарашли банки устидан жиноят иши очди

Нью-Йорк шаҳар прокуратураси Түркиянинг давлатга қарашли "Halkbank"ини "фирибгарлик" ва "пул ювиш"да айблаб, унга нисбатан жиноят иши қўзғади.

Айбловга кўра, банк Вашингтоннинг санкциясига қарамай, Эронга 2012-2016- йиллар оралиғида 20 миллиард доллар пул ўтказган.

Нью-Йорк прокурори Жеффи Берман 15 октябрда банкнинг бундай ишга боришига Туркия ҳукуматидаги юқори лавозимли амалдорлар аралашган, улар миллионлаб доллар пора олиб турган, деб баёнот берди.

“Halkbank” устидан жиноят иши очилиши Вашингтон билан Анқара муносабатлари Туркиянинг Сурия шимолидаги курд қўшинига қарши ҳарбий амалиёти туфайли совиб кетган бир пайтга тўғри келди.

Мустақил Тожикистон тарихида энг кўламли амнистия эълон қилиниши кутилмоқда

Тожикистон президенти Конституция қабул қилинганининг 25 йиллиги муносабати билан парламент қуйи палатасига “Амнистия тўғрисида”ги қонун лойиҳасини кўриб чиқиш учун тақдим этди.

Бу ҳақда 16 октябрда Тожикистон президенти сайти хабар қилди.

Умумий ҳисобда 20 мингдан ортиқ гумондор, айбланувчи, судланувчи ва ҳукм қилинганлар амнистия қилиниши режалаштирилган. Жумладан, 3 мингдан ортиқ киши жазони ижро этишдан, 5 мингдан ортиқ киши эса озодликдан маҳрум қилишни кўзда тутмаган бошқа жазолардан озод қилиниши кутилмоқда.

Қонун қабул қилинса, ҳукм қилинганларнинг кўпчилигига берилган жазо муддати камайтирилади. Қонун жиноят ишлари тергов идоралари, дастлабки тергов ёки судларда турган 2 мингдан ортиқ шахсга ҳам татбиқ этилади.

Бу гал таклиф қилинаётган қонун лойиҳасининг аввалгиларидан фарқи қамоқдан озод қилинадиганлар сони кўпайганида. Жумладан оғир жиноят содир этган аёллар, 70 ёшдан катта эркаклар (оғир жиноят содир этганлардан ташқари), 10 минг сомонидан ортиқ миқдорда пора берган ва пора олганлар, хорижий давлат фуқаролари тўлалигича жазодан озод қилинади.

«Шунингдек, жазо ҳозирча қўлланилмаган ёки кечиктирилган шахслар, ёки шартли равишда муддатдан аввал озод қилинганлар ёки жазони ижро этиш колонияларида муддатини ўтаётганлар ёки озодликдан маҳрум қилиш кўзда тутилмаган жазони ўтаётганлар ҳам озод қилинади», - дейилади президент сайтида.

Мазкур Қонун биринчи бор оғир жиноят ва ўрта даражали жиноят содир этганларга, ёки эҳтиётсизлик туфайли жиноят қилганларга ҳам қўлланилади.

«Амнистия тўғрисида»ги қонун умрбод қамоққа ҳукм қилинганларга, ўлим жазосига ҳукм қилинган ва бу ҳукм умрбод қамоқ жазосига алмаштирганларга, амнистия тўғрисидаги аввалги қонун билан афв қилинган ва қайтадан жиноят қилганларга, шунингдек, жазони ўташ жойида жиноят қилганлар ва колониядан қамоқхонага ўтказилган маҳкумларга жорий этилмайди.

Мустақиллик йилларида Тожикистонда 15 марта амнистия эълон қилинган. Амнистия тўғрисидаги аввалги қонун 2016 йил августида Тожикистон мустақиллигининг 25-йиллиги муносабати билан эълон қилинган эди. Ўшанда 12 мингдан ортиқ киши амнистия қилинган, жумладан 3 мингдан зиёд маҳкум озодликка чиқарилган эди.

Япония: Ҳабигис тўфони туфайли нобуд бўлган сони 70 дан ошди

Иллюстратив сурат.

Японияда содир бўлган Ҳабигис тўфони туфайли ҳаётдан кўз юмганлар сони, сўнгги маълумотларга кўра, 73 кишига етди. Ўндан зиёд одам бедарак йўқолган, 200 дан кўпроқ одам тан жароҳати олган, дея хабар қилади Япониянинг NHK телеканали.

Табиий офат энг кўп Япониянинг шимоли-шарқий соҳили ҳамда Токиога яқин бўлган Канагава префектурасига шикаст етказган. Бу жойларда мактаблар ва дўконлар ишлаётгани йўқ. Тўфон оқибатида 13 мингдан зиёд уй электрсиз, 315 минг чоғли уй сувсиз қолган. Қидирув ишларига 110 минг чоғли қутқарувчи жалб қилинган.

Японияда 12 октябрь куни кучли ёмғир ва шамол билан бирга бошланган Ҳабигис тўфон натижасида 14 та дарё ўзанидан тошиб чиққанди. Мутахассисларга кўра, бу Японияга 1958 йилда ёпирилган ва 1200 кишининг умрига зомин бўлган “Ида” тўфонидан кейинги энг йирик тўфон бўлган.

Трамп Пенс билан Пампеони Анқарага йўллади

АҚШ вице-президенти Майк Пенс.

АҚШ вице-президенти Майк Пенс билан Давлат котиби Майк Помпео 16 октябрь куни Туркия пойтахтига боради. Улар Анқара расмийлари билан турк қўшинларининг Суриядаги курд отрядларига қарши ҳужумларини тўхтатиш бўйича музокара олиб боришмоқчи.

Бу ҳақда сешанба куни АҚШ президенти Дональд Трамп билдирган. У АҚШ Туркиядан ҳужумларни тўхтатишни талаб қилишини, акс ҳолда, бу мамлакатга нисбатан кескин чоралар кўрилишини урғулаган. Оқ уй баёнотига кўра, Пенс пайшанба куни Туркия президенти Ражаб Тоййиб Эрдўғон билан учрашиши кутилмоқда.

Туркия ва унинг суриялик иттифоқдошлари 9 октябрдан бошлаб Сурия шимолида курд отрядларига қарши ҳужумларни амалга ошира бошлаган. Анқара ҳарбий амалиётлардан мақсад чегара яқинида “хавфсизлик ҳудуди” барпо қилиш ҳамда ўз ҳудудидаги 2 миллион суриялик қочқинни ватанига қайтариш эканини иддао қилмоқда.

“Трассаларда фоҳишаларга қарши рейд"ни ёритган тожик блогерлари маҳкамага тортилди

“Трассаларда фоҳишаларга қарши рейд"ларни суратга олган ва видеони Youtube видеохостингига жойлаштирган тўрт нафар тожик блогери шахсий ҳаётга қонунга зид равишда аралашганликлари учун судга тортилди.

Судда блогерлар ўзларига қўйилган айбловни тан олдилар. Аввалроқ улар жамиятга бор ҳақиқатни тақдим этганларини билдирган эдилар.

Шу йилнинг июнь ойида тармоққа “сотилган аёллар” ҳақидаги видео жойлаштирилганидан кейин аёлларни машиналарига ўтқазиб, хизматлар ҳақида келишиб олган блогерлар Рустам Ашуров, Беҳруз Шарифи, Шаҳриёр Жалилов ва Юсуфжон Давлатмурод қўлга олинганди. Тўртовига ҳам Тожикистон Жиноят кодексининг 144-моддаси (“Шахсий ҳаёт борасида қонунга зид равишда маълумот тўплаш ва тарқатиш”) бўйича айблов қўйилган. Бу моддага кўра 10 минг сомонийдан 25 минг сомонийгача ($1 минг - $2,5 минг) жарима тўлаш ёки бир йилгача ахлоқ тузатиш ишларига жалб қилиш кўзда тутилган.

Маҳкама 15 октябрь куни Душанбедаги Фирдавсий туман судида судья Аҳмад Бобозода раислигида бошланди. Блогерларга нисбатан жиноят иши бу ҳаракатлар оқибатида жабр кўрганини билдирган 6 нафар аёл аризасига биноан очилди. Улардан бири судда ўша оқшом яширин камера орқали суратга олинаётганини билмаганини айтди.

Жабрдийдага кўра, блогерлардан бири Беҳруз уни автомашина салонига таклиф қилган ва интим-хизматлар нархини сўрай бошлаган. “Мен суратга олишаётганини билмадим. Биз икки аёл эдик ва хизматларимиз 200 сомоний туришини айтдик. Шеригим соқолли блогерни кўриб, қўрқиб кетди ва бирор ерга боришни истамади. Кейин у бизга пул бериб, уйга кетишимизни айтди”, деди у.

Бошқа бир аёл эса суддаги чиқишида видеонинг тармоқда эълон қилиниши ўзи учун оилада муаммолар пайдо қилганини айтди. Унга кўра, Россиядаги куёви қўнғироқ қилиб, аёлнинг юзи қорайтилган бўлса-да, таниганини айтган. Бу аёл ёлғиз ўзи икки болани тарбия қилади ва ижара уйда яшайди.

“Ҳаёт оғир, биз нима қила олардик? Видео эълон қилинганидан сўнг бизни таниб қолишди, қўнғироқ қилишиб, бу ҳақда сўрашаяпти”, дейди аёл.

Аёллар чиқишидан сўнг блогерлар судда ўзларини айбдор деб билишларини ва хатоларини тан олишларини айтишди. Улардан бири бу билан ҳеч кимни камситмоқчи бўлмагани ва шу орқали пул ишлаб топиш мақсади йўқлигини қўшимча қилди.

Блогер Шаҳриёр Жалилов Озодлик радиоси тожик хизмати билан суҳбатда мазкур видео ўзига нисбатан жиноят иши очилиши ва иш судгача боришини билмаганини урғулади. Аммо иш юзасидан бошқа изоҳ беришни истамади.

Жабрдийда аёллар ўзларининг қонуний хуқуқларини ҳимоя қилишни сўраб, милицияга мурожаат қилганларидан кейин ИИВ блогерлар хатти-ҳаракатини “ахлоқсизлик” дея баҳолаган ва тўрт блогерни шахсий ҳаётга тажовузда айблаган.

Видео ижтимоий тармоқда кескин баҳсларга сабаб бўлди. Кимдир тижорий интим вакиллари ҳуқуқни ҳимоя қилувчи идоралар сиймосида кучли “ҳомий”га эга эканлигини таъкидлаган бўлса, бошқалари блогерларга жиноят иши очишдан аввал расмийлар мамлакатда фоҳишалар билан боғлиқ муаммоларни ҳал қилиши кераклигини қайд қилганлар.

Таҳлилчиларнинг фикрича, эндиликда тожик блогерлари эҳтиёткорроқ бўлиб, ўз-ўзини цензура қилишга мажбур бўлишади.

Туркманистонда гепатит авж олмоқда

Иллюстратив сурат.

Туркманистонда аҳоли ўртасида гепатитга (сариққа) чалинганлар сони кўпаймоқда. Озодлик радиоси туркман хизмати мухбирлари Тошҳовуз, Лебап ва Ахал вилоятларида мазкур касалликка чалиниш ҳолатлари кўп кузатилаётгани борасида хабар қилган.

"Тошҳовуз вилоятида ҳақиқатан ҳам А гепатити эпидемияси кузатилмоқда. Асосан ўсмирлар ва болалар касалликка чалинаяпти. Катта ёшдагилар нисбатан оз. Сўнгги бор бу каби ҳолат 3 йил аввал худди шу ерда кузатилган эди", дея хабар беради Озодлик мухбири.

Мухбиримиз билан суҳбатлашган тиббиёт ходимлари касаллик билан боғлиқ ўлим ҳолатлари ҳам қайд қилинганини айтганлар.

"Ўлим ҳолатлари қайд этилди. Шифохоналарда дори йўқ. Оғир вазиятларда шифокорлар "Гептрал"ни тавсия қилмоқда, тажрибадан маълумки, бу дори педиатрияда 18 ёшгача, дея чекланган. 5 та ампула 600 манат туради ва буни ҳамма ҳам сотиб ололмайди. Эпидемия ҳақида гапириш расман тақиқланган", дейди Озодлик суҳбатдошлари.

Маълумотларга кўра, Тошҳовузда гепатит тарқалиши август ойи охиридан бери кузатилмоқда.

15 октябрь куни Озодлик мухбири Ахал вилоятидаги маҳаллий шифохоналар гепатитга чалинган болалар билан тўлиб кетганини маълум қилди.

Унга кўра, минтақа расмийлари касаллик ва унинг тарқалишини олдини олиш борасида аҳолига маълумот бермаяпти, жумладан, болалар боғчаларида ота-оналар мажлислари ўтказилмаган. Шу сабабли ҳам ота-оналарнинг кўпи касаллик хавфини етарлича англаб етишмаган.

Мамлакат расмийлари ва давлат нашрлари гепатит касаллигининг тарқалиши юзасидан аҳолига маълумот бермаяпти.

Тажрибали АҚШ дипломати Трампга қарши импичмент тергови доирасида кўрсатма беради

Жорж Кент.

Кўп йиллик тажрибага эга АҚШ дипломати АҚШ Демократик партиясининг Конгрессдаги намояндалари президент Дональд Трампга қарши олиб бораётган импичмент терговида кўрсатма беради.

Жорий йилнинг июлида Трамп телефонда Украина президенти Володимир Зеленскийни 2020 йилги президент сайловида асосий рақиби бўлиши кутилаëтган демократ Жо Байден ва унинг ўғлини тергов қилишга ундагани ўтган ойда ошкор бўлди. Шу сабабдан айни дамда АҚШ Демократик партиясининг Конгрессдаги намояндалари импичмент суриштирувини олиб бормоқда.

Куни кеча Трампнинг собиқ маслаҳатчиси АҚШнинг Украина бўйича сиёсатда қонунбузарликларга гувоҳ бўлганини айтгани хабар қилинган эди.

Украинада ва бошқа давлатларда коррупцияга қарши курашиб келган Жорж Кент 15 октябрь куни кўрсатма беради.

Миллий хавфсизлик кенгаши ходими Файона Ҳилл кўрсатма бериб, Трампнинг Украина сиёсатида қонунбузарликларга гувоҳ бўлганини ҳамда бу ҳақда хабар қилганини айтган. Хабарларга кўра, ўз кўрсатмаси давомида Ҳилл собиқ миллий хавфсизлик маслаҳатчиси Жон Болтон Трампнинг шахсий адвокати Руди Жулианини “ҳаммани портлатиб юборувчи қўл гранатаси” деб атаганини айтган.

Ҳиллнинг сўзларига кўра, Болтон Трамп атрофидаги шахслар ҳаракатларини гиёҳванд модда савдосига қиёслаган.

Россия бўйлаб полиция Навальний офисларида рейд ўтказмоқда

Полиция ходимлари Навальнийнинг Коррупцияга қарши кураш жамғармаси офиси олдида рейд ўтказиш учун йиғилмоқда. 2018 йил, 28 январда ўтказилган рейд олдидан олинган сурат.

Россиянинг бир неча шаҳрида мамлакат ҳуқуқ-тартибот органлари Кремль танқидчиси Алексей Навальнийнинг Коррупцияга қарши кураш жамғармаси офисларида рейд ўтказмоқда.

15 октябрь куни “ОВД-Инфо” нашри Уфа, Саратов, Самара, Екатеринбург, Ярославль, Челябинск ҳамда Новокузнецк шаҳарларида Навальний офислари тинтув қилинганини хабар қилди.

Коррупцияга қарши кураш жамғармаси директори Иван Жданов Белгород, Воронеж, Ижевск, Кемерово, Владивосток, Чебоксари ва Ставрополь шаҳарларида ҳам офислар тинтув қилинаётганини маълум қилди.

“Медиазона” ва “ОВД-Инфо” нашрларига кўра, Навальний ҳамкорларининг уйлари ҳам тинтув қилинмоқда.

Ждановнинг айтишича, Навальнийни қўлловчилар ҳамда жамғарма офисларида ўтказилаётган тинтувлардан “максимал даражада моддий зарар етказиш” кўзланмоқда.

- Авваллари бизни қўрқитиш ҳам уларнинг мақсадларидан бири эди, аммо бу натижа бермайди, - деди Жданов.

Навальний деярли ўн йилдан бери президент Владимир Путинни кескин танқид қилиб келади. Мухолифатчи бу орада бир неча марта қамалди, президентликка ҳамда Москва мэри лавозимларига номзодлигини кўрсатишга уринди.

Қозоғистонлик хитойшунос олим суд қарори билан фуқароликдан маҳрум қилинди

Хитойшунос олим Константин Сироежкин.

Олмаота суди томонидан 7 октябрь куни “давлатга хиёнат” айби билан 10 йил қамоққа ҳукм қилинган хитойшунос олим Константин Сироежкин суд қарори билан Қозоғистон фуқаролигидан маҳрум қилинди.

«Олмаотадаги жиноят ишлари бўйича ихтисослаштирилган туманлараро суд ҳукми билан Константин Сироежкин давлатга хиёнат қилганликда айбдор деб топилди ва 10 йил муддатга озодликдан маҳрум қилинди. Суд шунингдек, уни Қозоғистон Республикаси фуқаролигидан ҳам маҳрум қилди», — дейилади 15 октябрь куни тарқатилган Олмаота шаҳар суди тарқатган хабарда.

Ҳукм эълон қилинганидан сўнг Қозоғистон Миллий хавфсизлик қўмитаси томонидан тарқатилган хабарда Сироежкин Қозоғистон фуқароси экани айтилган эди.

Ҳукмга кўра, дея хабар беради суд, Сироежкин жазони максимал хавфсизлик муассасаси (қаттиқ режимли колония)да ўташи керак. Суд шунингдек, у қамоқ муддатини ўтаб бўлганидан кейин беш йил давомида Қозоғистонга кирмаслик шарти билан мамлакатдан чиқариб юборилиши борасида ҳукм чиқарди. Ҳукм қонунан кучга кирмади.

2017 йилда қонунчиликка киритилган ўзгартишга кўра, “террорчилик жиноятларини содир этганлар, шунингдек Қозоғистон Республикаси манфаатларига зиён етказганлар” суд қарорига биноан фуқароликлан маҳрум қилинишлари мумкин.

Константин Сироежкин шу йилнинг февралида эҳтимолий давлат сирлари ошкор этилиши иши тергов қилинаётганида қўлга олинган эди. Сироежкиннинг ушланиши борасидаги илк хабар май ойида ОАВ саҳифаларида пайдо бўлди. Кейинроқ матбуот МХҚга таянган ҳолда Сироежкин 19 февралдан бери давлатга хиёнат гумони билан ҳибсда экани борасида хабар берди. Сироежкин иши бўйича расмий изоҳ берилмади.

Олмаотада туғилган 63 ёшли Константин Сироежкин СССР ДХҚ Олий мактабини битирган, 2006 йилдан бошлаб Қозоғистон президенти қошидаги стратегик тадқиқотлар институтида катта илмий ходим лавозимида ишлаб келарди ва мамлакатдаги етакчи хитойшунослардан бири сифатида кўриларди.

Япониядаги «Хагибис» тўфонида ҳалок бўлганлар сони 40 нафарга етди

«Хагибис» тўфони Токиода.

Японияда «Хагибис» тўфони оқибатида ҳалок бўлганлар сони 40 нафарга етди. Шунингдек, 17 киши бедарак йўқолгани, юздан ортиқ одам жароҳатлангани хабар қилинди.

Қидирув-қутқарув амалиётларида 110 мингдан ортиқ полициячи, ўт ўчирувчи ва ҳарбийлар қатнашмоқда.

Японияда 12 октябрь куни кучли ёмғир ва шамол билан бирга бошланган тўфон натижасида 14та дарё ўзанидан тошган. Табиий офат туфайли 200 мингдан ортиқ хонадон электр таъминотидан узилган.

Мутахассисларга кўра, бу Японияга 1958 йилда ёпирилган ва 1200 кишининг умрига зомин бўлган «Ида» тўфонидан кейинги энг йирик тўфон бўлмоқда.

Президент Шавкат Мирзиёев 13 октябрда «Хагибис» тўфони оқибатида кўплаб инсонлар қурбон бўлгани муносабати билан Япония Бош вазири Синдзо Абэга ҳамдардлик билдирган эди.

Трамп Эрдўғондан Суриядаги ҳарбий амалиётни тўхтатишни талаб қилди

АҚШ вице-президенти Майк Пенс.

АҚШ президенти Дональд Трамп 14 октябрь куни Туркия президенти Ражаб Тоййиб Эрдўғон билан телефон мулоқоти пайтида уни Суриядаги ҳарбий амалиётни зудликда тўхтатишга чақирди. Бу ҳақда АҚШ вице-президенти Майк Пенс матбуотга маълум қилди.

Пенсга кўра, Трамп Эрдўғон билан қатъий оҳангда сўзлашган ва низолашаётган томонлар ўртасида воситачи бўлиш учун яқин кунларда минтақага сафар қилишини айтган.

"Қўшма Штатлар Туркиянинг Сурияга бостириб кирганига тоқат қила олмайди. Биз Туркияни муроса қилишга, зўравонликни тўхтатиб, музокаралар столига ўтиришга чақирамиз”, деди Майк Пенс.

Трамп, шунингдек, Туркияга нисбатан санкциялар жорий этиш тўғрисидаги буйруқни имзолаган. Унга кўра, АҚШ Туркия билан юз миллиард долларлик савдо келишуви юзасидан музокараларни тўхтатади ва Туркия пўлатига божхона тўловини 50 фоизга кўпайтиради.

14 октябрда Европа Иттифоқига аъзо қатор давлатлар Туркияга қурол сотишга эмбарго эълон қилди.

-Нидерландия Туркияга қурол сотишни тўхтатди. Бошқа бир қатор давлатлар ҳам мана шундай қарор қабул қилди,-деди Нидерландия ташқи ишлар вазири Стеф Блок.

Альфред Нобель номидаги иқтисод бўйича мукофот лауреатлари эълон қилинди

Альфред Нобель номидаги иқтисод бўйича мукофот лауреатлари.

Швеция Қироллик академияси 14 октябрда Нобель хотирасига таъсис этилган иқтисод бўйича мукофотнинг 2019 йилги совриндорлари номини эълон қилди.

-Бугун Швеция Қироллик академияси Швеция банкининг Альфред Нобель хотираси учун таъсис этган иқтисодий соҳа бўйича 2019 йилги мукофотини Абхиджит Банержи, Эстер Дюфло ва Майкл Кремерга уларнинг глобал миқёсда қашшоқликка қарши курашга экспериментал ёндашуви учун топширади,- деб билдирди Швеция Қироллик фанлар академияси бош котиби Горан Ханссон.

Банержи Ҳиндистонда туғилган, айни пайтда АҚШнинг Массачусетс технология университети профессори.

Дюфло Банержининг турмуш ўртоғи, у ҳам мазкур универистетда ишлайди.

Кремер Коннектикут штатидаги Қашшоқликка қарши кураш бўйича инновациялар институтининг илмий маслаҳатчиси.

Иқтисод бўйича мукофот 1962 йилда Швеция банки томонидан таъсис этилган ва расман Нобель мукофоти эмас, Альфред Нобель номидаги иқтисод бўйича мукофот деб аталади.

Иқтисод бўйича лауреатлар номи эълон қилиниши билан Нобель ҳафталиги расман ёпилади.

7 октябрь куни Физиология ва тиббиёт бўйича, 8 октябрда физика бўйича Нобель мукофоти лауреатлари эълон қилинган эди.

Адабиёт бўйича мукофот 10 октябрда, Нобель Тинчлик мукофоти эса 11 октябрь куни эълон қилинган.

Саудия Россиядаги лойиҳаларга 10 миллиард доллар сармоя ажратгани айтилди

Қирол Салмон Путинни кутиб олиш маросимида.

Расмий ташриф билан 14 октябрда Саудия Арабистонига борган Россия президенти Владимир Путин Ар Риёдда валиаҳд шаҳзода Муҳаммад бин Салмон билан музокаралар ўтказди. Музокаралар натижасида икки давлат ўртасида бир неча миллиард долларлик шартномалар имзоланди.

Шартномалар сармоя, аэрокосмик саноат, маданият, соғлиқни сақлаш ва илғор технологиялар соҳасига оид экани айтилмоқда.

Кремль матбуот хизматининг билдиришича, Путин Муҳаммад Бин Салмон билан учрашув пайтида Саудия жамоат фонди Россиядаги турли лойиҳаларни амалга ошириш учун 10 миллиард доллар сармоя ажратганини билдирган.

Путин Саудияга ташрифи арафасида Al Arabiya, Sky News Arabia ва RT Arabic телеканалларига берган интервьюсида қирол ва валиаҳд шаҳзода билан дўстона муносабатларда эканини билдирган эди.

Путин 15 октябрда Бирлашган Араб Амирликларига ташриф қилади.

Путин Саудия Арабистонига хизмат сафари билан борди

14 октябрь куни Россия президенти Владимир Путин Саудия Арабистонига хизмат сафари билан борди. Кремль баёнотига кўра, президент у ерда нефть савдоси бўйича келишувлар имзолаши кутилмоқда.

Жорий йилда Россия Ғарб давлатлари жорий қилган санкциялар туфайли ялпи ички маҳсулотини режалаштирилгандек 3 фоизга оширишга эриша олмади. Шу сабабдан Путин ўз ташрифи давомида Россияга сармоя ётқизиш масаласини ҳам муҳокама қилиши кутилмоқда.

Сиёсий таҳлилчи Фёдор Лукьянов Путин ва Саудия қироли Салмон ҳамда валиаҳд шаҳзода Муҳаммад бин Салмон ўртасидаги учрашув давомида муҳокама қилинадиган асосий масала нефть бўлишини айтди.

2014 йилда нефть нархлари тушиб кетиб, Россия иқтисодига зарба берганидан бери Россия нефть ишлаб чиқарувчи ва экспорт қилувчи давлатлар ташкилоти - OPEC аъзоларини ишлаб чиқариш кўламини қисқартириб, нефть нархларини оширишга ундаб келади.
Россия OPEC аъзоси эмас.

Путин ташрифи арафасида бир неча араб телеканалига қўшма интервью бериб, Саудия қироли ва шаҳзодаси билан яхши муносабатда эканлигини айтди.

АҚШ Суриядаги 1000 нафар аскарини олиб чиқиб кета бошлади

АҚШ Сурия шимолидан барча қўшинларини олиб чиқиб кетаётганини маълум қилди. Франция эса Туркия етакчилигидаги кучлар ҳамда курд жангчилари ўртасидаги шиддатли тўқнашувлар давом этар экан, ҳудуддаги ҳарбий ва тинч аҳоли хавфсизлигини таъминлаш учун чора кўрилаётганини билдирди.

13 октябрь куни Суриядаги курд қўшинлари Сурия ҳукуматидан Туркия юришига қарши курашда ёрдам олишга рози бўлишганини маълум қилди.

АҚШ мудофаа вазири Марк Эспер Туркия режалаштирилгандан каттароқ ҳудудга бостириб киришни кўзлаётганини айтди.

Ўтган ҳафтада Туркия курдлар етакчилигидаги Сурия демократик кучларини (СДК) мағлуб этиш учун Шимолий Сурияга ҳарбий юриш бошлади. Анқара СДК Туркияда курдлар мустақиллиги учун курашиб келган “Курдистон ишчилари партияси”нинг бир тармоғи эканлигини иддао қилиб келади.

Эспер СДК Туркия қўшинларига қарши альянс тузиш мақсадида Сурия ҳамда Россия ҳукуматлари билан музокара олиб бораётганини қўшимча қилди.

БМТ маълумотларига кўра, Туркиянинг Суриядаги амалиёти туфайли 130 минг одам ўз уйини тарк этишга мажбур бўлди.

Зеленский Украина ҳимоячилари кунида аҳолини Россия телеканаллари иғвосига учмасликка чақирди

Украина президенти Володимир Зеленский.

Украина президенти Володимир Зеленский 14 октябрь - Украина ҳимоячилари кунида украиналикларни Россия телевидениеси учун тасвир олиш мақсадида юрганлар “провокациясига” учмасликка чақирди.

Бу билан президент Украинани ашаддий миллатчилар ва фашистлар давлати сифатида кўрсатиб келаётган Россия телеканалларини назарда тутди.


Украина ҳимоячилари куни 2014 йилда – Россия Қримни аннексия қилиб олиб, Украина шарқида россияпараст айирмачиларни қўллай бошлаши ортидан таъсис этилган.


“14 октябрь куни пойтахтда кўплаб ветеран ва кўнгилли бўлади. Донбассдаги вазиятни ҳал қилиш билан боғлиқ хавотирларингизни тушунаман. Ҳақли равишда курашингиз зое кетишини хоҳламайсиз. Украина президенти ҳамда Қуролли кучлар бош қўмондони ўлароқ бунга ҳеч қачон йўл қўймасликни ваъда қиламан”, деб ёзди Зеленский.
Украина полицияси байрам куни мамлакат бўйлаб 300 га яқин акция ва тадбир бўлиб ўтишини маълум қилди.

Собиқ президент Атамбаев ўзи устидан бошланган суд мажлисида қатнашишдан яна бир марта бош тортди

Қирғизистон собиқ президенти Алмазбек Атамбаев.

14 октябрь куни Қирғизистон пойтахти Бишкекда ўзи устидан коррупция айблови бўйича суд мажлисига келишдан собиқ президент Алмазбек Атамбаев яна бир бор бош тортди Атамбаевнинг устидан суд жараёнининг биринчи мажлиси 11 октябрда ўтказилиши керак эди, бироқ Атамбаевнинг мажлисга келишдан бош тортгани учун суд мажлиси 14 октябрга қолдирилган.

Адвокат Замир Жўўшевга кўра, унинг мижози Алмазбек Атамбаев Қирғиз Республикаси Жиноят-процессуал кодексининг 275-моддасига биноан судланувчи судга "ишни менсиз кўриб чиқишингизни сўрайман" деб мурожаат қилишга ҳақли ва судга шундай мурожаат киритилади.

10 октябрь куни Қирғизистон расмийлари дастлабки мажлис ёпиқ эшиклар ортида ўтказилишини маълум қилган эди.

Август ойида Бишкек шаҳри Биринчи Май тумани суди Атамбаевга қўйилган айблов 2013 йилда уюшган жиноятчилар етакчиси Азиз Батукаев ноқонуний тарзда озодликка чиқарилгани билан боғлиқ эканлигини маълум қилган эди.

Батукаев бир неча оғир жиноят, жумладан, депутат ҳамда Ички ишлар вазирлиги ходимини ўлдиришда айбдор деб топилган бўлган.

Атамбаевнинг адвокати Сергей Слесарев мижози айбдор деб топилса, 15 йилгача озодликдан маҳрум этилиши мумкинлигини айтди.

Атамбаевнинг ўзи унга қўйилган айбловларни рад этиб келади.
Жорий йилнинг августида Атамбаев Ички ишлар вазирлигининг уч марта сўроққа чақирув талабини инобатга олмаганидан сўнг, Бишкек ҳукумати собиқ президентни ҳибсга олишга қарор қилди.

Атамбаев ва унинг тарафдорлари эса икки кунлик қаршиликдан сўнг, 8 август куни полицияга таслим бўлди.

Толибон туман ҳокими ва прокурорнинг ўлими учун масъулиятни ўз зиммасига олди

Афғонистон махсус хизматлари аскарлари.

Толибон Кобулда Майдон Вардак вилоятидаги Жагату тумани ҳокими Роз Муҳаммад Вазирийни отиб ўлдирди.

Расмий маълумотда айтилишича, ҳокимга қарши Қобул ғарбида 12 октябрда ўқ узилган. Толибон расмий вакили Забиулла Мужоҳид ташкилот ҳужум учун масъулиятни ўз зиммасига олишини билдирди.

Шунингдек, Толибон Парвон вилоят прокурори Одил Шоҳ Одил ўлими учун ҳам масъулиятни ўз зиммасига олди. Прокурор вилоят маркази Харакор шаҳрида номаълум одамлар томонидан отиб кетилган эди.

Имрон Хон воситачи бўлиш учун Эрон ва Саудия Арабистонига сафар қилмоқчи

Покистон Бош вазири Имрон Хон Яқин Шарқ минтақасидаги кескин азалий рақибларни яраштириш учун 13 октябрда Теҳронга, сўнгра Саудия Арабистонига боради, дея хабар тарқатди Покистон Ташқи ишлар вазирлиги.

АҚШ президенти Доналд Трамп Саудия Арабистонининг нефть иншоотларига 14 сентябрда уюштирилган ва кўп зарар етказган ҳужумдан сўнг Хондан иккита мусулмон мамлакати ўртасидаги тангликни юмшатишда воситачи бўлишни илтимос қилган эди.

Вашингтон, Риёд, шунингдек, араб давлатларининг бошқа ҳукуматлари Эронни ҳужум қилганликда айбламоқда, Теҳрон эса буни рад этмоқда.

Саудия Арабистони – стратегик ҳамкоримиз, Эрон эса – дўстимиз ва қўшнимиз, ‒ деган эди Покистон Ташқи ишлар вазири Шоҳ Маҳмуд Қурайший жорий ҳафта бошида. ‒ Биз икки мусулмон мамлакати ўртасидаги тушунмовчиликларни музокаралар орқали бартараф этишга интиляпмиз.

У минтақада урушга йўл қўйиш керак эмаслигини алоҳида таъкидлаган эди.

Ташқи ишлар вазирлиги вакили қайд этишича, Хоннинг ташаббуси “Покистон Бош вазирининг минтақада тинчликни таъминлаш йўлидаги саъй-ҳаракатларидир”.

Покистон Бош вазирининг сафари Эроннинг нефть танкерига ракета ҳужуми уюштирилгани ва буни расмий Теҳрон “қўрқоқларча ҳужум” деб атаганидан сўнг амалга ошмоқда.

Эрон ахборот воситалари хабарига кўра, “Собитий” танкерига 11 октябрда Қизил денгизда, Саудия Арабистони ҳудудидан ташқарида ҳужум қилинган. Ҳали мустақил равишда тасдиқланиши шарт бўлган нохуш ҳодиса Қизил денгиз ва Форс кўрфазида танкерларга қарши ҳужумларнинг сўнггисидир.

Бунинг Ямандаги урушда билвосита қатнашаётган минтақадаги рақиб мамлакатлар ўртасидаги муносабатларни янада кескинлаштириб юбориши тахмин қилинмоқда.

Яман Қизил денгизнинг жанубий соҳилида жойлашган.

АҚШ собиқ мудофаа вазири Трамп қарори боис ИД “қайта бош кўтариши”дан огоҳлантирди

АҚШ президенти билан келиша олмагани сабабли истеъфога чиққан собиқ мудофаа вазири Жим Мэттис огоҳлантиришича, Ислом давлати (ИД) экстремистик ташкилоти Доналд Трампнинг Сурия шимоли-шарқидан қўшинларни олиб чиқиш тўғрисидаги қарори ортидан “қайта бош кўтариши” мумкин.

Биз ИД қайта бош кўтармаслиги учун босим ўтказишни давом эттиришимиз керак, − деди Мэттис 12 октябрда NBC News телеканалига берган интервьюсидан берилган парчада. Интервью тўлиқ ҳолда 13 октябрда эфирга узатилади.

Биз уруш тугашини исташимиз, ҳатто уни тугади, деб эълон қилишимиз ҳам мумкин, − деди Мэттис интервьюда. – Сиз президент Барак Обама қўшинларни Ироқдан қийинчилик билан олиб чиққандай, олиб чиқишингиз мумкин. Лекин биз ҳарбийларнинг тили билан айтганда, шундан сўнг “душманда овоз бериш ҳақи пайдо бўлади”. Айни ҳолатда биз босим ўтказиб турмасак, ИШИД қайта туғилади. Уларнинг қайтиши кундай равшан.

Трамп ИДга қарши курашиш учун курдлар етакчилигидаги Сурия демократик кучлари (SDF) билан зикр этилган жойда ҳамкорлик қилган АҚШ қўшинларини олиб чиқа бошлагани учун танқидга учради.

ИД қўшинлари Ироқ ва Сурия устидан тўлиқ назорат ўрнатилгандан сўнг ўзаро саъй-ҳаракатлар билан тор-мор этилган эди.

Танқидчилар Трампни иттифоқчи курд жангчиларига хиёнат қилганликда айблади. Ҳозир Туркия ҳарбийлари Сурия шимолида уларга ҳужум қилмоқда. Анқара курд жангчиларини террорчилар деб ҳисоблайди ва уларни минтақадан ҳайдаб чиқариш билан таҳдид қилган эди.

Ҳам республикачи, ҳам демократ қонун чиқарувчилар Трампнинг қарори ИД қайта тикланишига олиб келиши мумкинлигидан огоҳлантирди.

Бугунги кунда курд қўшинлари 10 мингга яқин маҳбусларни ушлаб турибди. Экспертлар курд ва турк қўшинлари жангга кирган пайт ҳибс жойларидан қочиб кетиши мумкинлигидан хавотир билдирмоқда.

Назарбоев икки ҳокимиятчилик даъвосини рад этди, тартибсизлик учун “сотқинлар”ни айблади

Қозоғистоннинг собиқ президенти Нурсултон Назарбоев давлат телевидениесига 11 октябрда интервью берди ҳамда икки ҳокимиятчиликка оид даъволарни рад этди.

Совет авторитаризми маҳсули бўлган 79 яшар Назарбоев жорий йил мартида собиқ бош вазир ва дипломат Қасим-Жомарт Тоқаевга президентлигини топширган.

Аммо, у ҳамон “элбоши” унвонига эга бўлиб, имтиёзлардан фойдаланмоқда: у суд таъқибидан холи, кучли ваколатларга эга Хавфсизлик кенгаши ва анча вақтдан бери ҳокимиятдаги “Нур-отан” партиясига раислик қилмоқда.

У давлатга қарашли Khabar TV га берган интервьюсида Тоқаевнинг ўзидан “маслаҳам сўраб туриши”ни Қозоғистонда “икки ҳокимиятчилик” мавжуд деган гапларга “асос бўла олмайди”, деб айтди.

Назарбоевга кўра, “бундай миш-мишларни Қозоғистонда барқарорлик бўлишини истамаган кишилар тарқатади”. Унинг қўшимча қилишича, “Қозоғистон президент бошқарув тизимига асосланган унитар давлатдир”.

Янги сайланган президент 66 яшар Тоқаевнинг инаугурацияси июнда мамлакатда сайлов ноқонуний ўтганидан норози бўлган кишиларнинг “қама-қама”си давом этаётган пайтда бўлиб ўтган, чет эллик кузатувчилари “сайлов кенг тарқалган қонунбузарликлар” билан ўтганини айтган эди.

Қозоғистонда сўнгги ойларда мамлакатдаги сиёсий турғунлик ва Хитойнинг тахмин қилинган таъсирига қарши кўплаб рухсат этилмаган намойишлар бўлиб ўтди.

Бу ҳол намойиш қатнашчиларининг ҳибсга олиниши ва шусиз ҳам қаттиқ хавфсизлик чораларининг янада кучайтирилишига сабаб бўлди.

Сўнгги баъзи митингларни фаолияти тақиқланган, раҳбари Мухтар Аблязов Францияда қочқинликда яшаётган “Демократик танлов” партияси уюштирди.

Танқидчилар Назарбоев полиция давлатига раҳбарлик қилгани, сиёсий мухолифларини қамоққа ташлаб тургани ёки бошқа йўсинда таъқиб этгани, ахборот воситаларини назорат қилгани, жисмоний ва юридик шахсларга сиёсий содиқлигига қараб, муносабатда бўлганини айтиб келади.

Давомини ўқинг

Кўрмай қолган бўлсангиз

XS
SM
MD
LG